Hai

Tơi Tẩu không phải là người ở lâu năm của Hoa Nhai. Bèo trôi trên nước ghé cọc, hoa dương hoa liễu rụng đầy đất, năm đó nàng dắt theo đứa con gái ba tuổi Kim Qua trốn khỏi cửa hổ, đường cùng bí lối mới dừng chân ở Hoa Nhai.

Đúng vào độ Tam phục mùa mưa, tá la Diệp Tam Xa dậy từ sớm tinh mơ ra bờ sông gánh nước. Phía chân trời một vành trăng sớm, đầu cành liễu vài điểm sao mai, chỉ thấy một người phụ nữ lảo đảo chạy tới, trước ngực vướng mấy sợi dây thừng, sau lưng cõng một đứa bé gái đang ngủ say, cứ thế dọc theo bờ sông chạy đến. Diệp Tam Xa là người ăn ngay ở thẳng, vội thu lại ánh mắt cúi đầu xuống, móc chiếc móc đòn gánh vào thanh ngang của đôi thùng nước, nhẹ nhàng thả dao động trên mặt nước. Nào ngờ, người phụ nữ đang cắm cổ chạy đường nghe thấy tiếng múc nước liền giật mình hoảng hốt, cuống cuông chân tay, quay người né tránh, đường mòn rêu trơn, tõm một tiếng ngã xuống nước. Diệp Tam Xa kêu lên một tiếng không ổn, vội vứt thùng nước, nhảy xuống sông vớt người.

Như chim ưng bổ nhào lặn một hơi, Diệp Tam Xa ôm hai mẹ con ngã nước lên bờ sông, cởi dây thừng trên người người phụ nữ nọ, một tay dốc ngược đứa bé gái xuống để tống nước ra, một tay lật người phụ nữ kia lại, đầu chúc xuống dưới, chân chổng lên trên, bảy lỗ rỉ nước.

Lát sau người phụ nữ ấy rên lên một tiếng tỉnh lại, mở mắt nhìn thấy Diệp Tam Xa treo ngược con gái nhỏ của mình như chuông vàng, liền lập tức giãy giụa bò dậy, vừa khóc vừa kêu: "Trả con cho tôi, con tôi!"

Đứa bé gái cũng "oa" lên khóc thét, Diệp Tam Xa trao trả lại đứa bé cho người phụ nữ đó, nhân tiện hỏi: "Đại tẩu, cô từ đâu tới, định đi đâu? Sao lại chạy hớt hơ hớt hải, thấy người lại né tránh che giấu thế?"

Người phụ nữ đó ôm chặt con gái, cúi đầu không nói.

Diệp Tam Xa cũng không nhiều lời nữa, lại móc móc đòn gánh vào thanh ngang gánh nước, múc đầy hai gánh nước lớn, gánh lên vai, ưỡn lưng cất bước đi luôn.

Người phụ nữ nọ lại ngẩng đầu lên, nhìn theo bóng lưng của Diệp Tam Xa, hơi mím môi một cái, nhưng lại thấy ngại ngùng không dám cất lời.

Cho đến khi Diệp Tam Xa leo dốc lên bờ, chỉ còn một bước nữa là rẽ vào bãi liễu, nàng mới tội nghiệp cất giọng gọi: "Đại tẩu... à không, đại gia, anh làm phúc làm đức đi! Ban cho... hai mẹ con chúng tôi... một miếng bánh ngô ăn với."

Diệp Tam Xa không hề ngoảnh đầu lại nhìn, bước chậm lại đáp lời: "Đại tẩu, cô chờ một lát, tôi mang ra ngay đây."

Diệp Tam Xa lúc đó chừng hai mươi ba, hai mươi tư tuổi, bố mẹ đều đã khuất núi từ lâu. Sức dài vai rộng, đôi tay khéo léo, sống cô độc một mình, coi như vẫn đủ ăn đủ mặc. Cậu quay về căn lều tranh hai gian của mình, chẳng màng đến việc trút hai gánh nước lớn vào lu, liền với lấy chiếc giỏ đựng cơm treo dưới hiên nhà. Trong giỏ cơm có nửa bát cơm bánh ngô ăn thừa, lại múc thêm một gáo bột từ chiếc hũ bụng phệ, vội vã chạy như sao xẹt ra bờ sông.

Người phụ nữ nọ ôm con gái trong ngực, nằm ngửa trên bờ sông, sắc mặt tái nhợt như lá cải, mơ màng bất tỉnh. Hai má đứa bé gái đỏ ửng như hai cụm mây cháy, thở gấp gáp, cánh mũi phập phồng.

Diệp Tam Xa khẽ gọi người phụ nữ ấy tỉnh lại, nói: "Đại tẩu, hình như cô bé bị ốm rồi thì phải?"

“Đại gia, anh làm ơn làm phước thêm lần nữa đi...” Người phụ nữ cố sức ngồi dậy, hai mắt đong đầy ngấn lệ, “Tìm cho hai mẹ con chúng tôi... một nơi che mưa chắn gió, để nghỉ chân, thở dốc cái đã.”

“Vậy thì...” Diệp Tam Xa ngẫm nghĩ một lát, “Đến hai gian lều tranh của tôi đi.”

Cậu đặt cả gáo bột đó vào trong giỏ cơm, một tay xách giỏ, một tay dìu người phụ nữ đang lảo đảo đứng không vững, đi về phía rặng phượng vĩ ở Hoa Nhai.

“Đại gia, anh... quý tính đại danh là gì?” Vừa đi trên đường, người phụ nữ vừa cất tiếng hỏi.

Diệp Tam Xa nói rõ tên họ của mình, rồi lại hỏi nàng: "Đại tẩu, cô là người ở đâu, tôi nên gọi cô thế nào đây?"

“Chúng ta uống nước cùng một dòng sông, tôi là người Dương Liễu Thanh.” Mặt người phụ nữ đỏ bừng lên, “Mọi người trong thôn toàn gọi tôi là vợ Tơi Tử, con bé gái tên là Kim Qua.”

“Vậy tôi cứ gọi cô là Tơi Tẩu nhé!” Diệp Tam Xa mỉm cười, rồi lại hỏi: "Thế bố của Kim Qua đâu?"

“Tên ma chết tiệt đó bỏ lại hai mẹ con chúng tôi...” Tơi Tẩu lại rơi nước mắt, “Có kẻ xấu muốn chiếm đoạt tôi, tôi đành dắt con trốn chạy ra đây.”

Chuyện này ở ven Đại Vận Hà vốn là như cơm bữa, Diệp Tam Xa cũng không muốn gặng hỏi đến cùng.

Về đến nhà, Diệp Tam Xa dẫn Tơi Tẩu vào căn lều tranh, cười nói: "Tơi Tẩu, ăn chút gì đi, rồi nghỉ ngơi đi nhé! Trời không còn sớm nữa, tôi phải đi làm thuê kiếm cơm cho chủ đây."

Tơi Tẩu đâm hoảng, kéo chặt tay áo Diệp Tam Xa, nói: "Đại gia, nhà rách cũng đáng vạn quan, hay là anh cứ khóa cửa lại đi, hai mẹ con chúng tôi ngồi dưới hiên nhà là được rồi."

“Tôi quanh năm chẳng khóa cửa bao giờ, đến một cọng ray cũng chẳng mất.” Diệp Tam Xa giật ra khỏi cái nắm tay của Tơi Tẩu, bước ra cửa một thoáng đã biến mất.

Tơi Tẩu đặt Kim Qua lên chiếc giường sưởi nhỏ, nấu một bát cháo bột cho Kim Qua uống, rồi kéo chiếc chăn tua tủa như lưới đánh cá của Diệp Tam Xa đắp lên người con bé để xông mồ hôi. Nàng đói cồn cào cả ruột gan, quét sạch bách nửa bát cơm bánh ngô ăn thừa của Diệp Tam Xa nhanh như gió cuốn lá sen, rồi cũng nằm ghé bên cạnh con gái chợp mắt một lát.

Tỉnh dậy, nàng không dám ra ngoài nhà, nín thở ngưng thần, nhìn qua khe cửa sổ ra bên ngoài, chỉ thấy bốn bề quanh sân nhỏ là cây xanh rợp bóng, giăng đầy hoa bìm bìm, khắp nơi mọc ngưu bàng, ngải thơm, cỏ rễ lau. Nàng thầm nghĩ, nếu chặt bên phải cửa thành một bãi đất trống, dựng một cái chuồng lợn, bên trái chặt một khoảng đất trống, dựng một cái chuồng cừu, dưới chân cửa sổ lại đắp thêm một cái ổ gà nữa, thì mới trông giống nhà của người ta qua ngày chứ.

Cái sân nhỏ này cái gì cũng thiếu, thiếu nhất là một người phụ nữ biết vun vén gia đình.

Tơi Tẩu nhìn thấy trên tường treo một cái liềm, bèn với lấy cầm trên tay, rón rén bước ra khỏi cửa nhà, bắt đầu cắt cỏ dại từ dưới hiên trước. Cứ cắt liền một mạch cho đến khi trời tối sầm lại, sân nhỏ phẳng phiu gọn gàng, lại ngập tràn ánh trăng vằng vặc sáng rực như một tấm gương.

Bãi sông Đại Vận Hà cứ hễ đến đêm là tiếng gió, tiếng nước, tiếng cây cối, tiếng cỏ cây kêu xào xạc một mảnh ồn ào. Tơi Tẩu trốn vào trong nhà, dùng đòn gánh gỗ dâu chống chặt cửa ra vào, tay cầm liềm ngồi trên giường sưởi mà trong lòng vẫn thỏn thỏn thẹn thẹn hết đợt này đến đợt khác, chỉ mong sao Diệp Tam Xa mau chóng trở về.

Trước mắt nàng, chốc chốc lại thoáng qua bóng dáng của Diệp Tam Xa. Người tá công trẻ tuổi này có vóc dáng thẳng tắp như cây bương, khuôn mặt chữ điền với đôi mắt cười sáng rạng rỡ, ngũ quan đoan chính, tính tình ôn hòa. Một chàng trai khó lòng tìm được ngọn đèn lồng mới thấy, sao lại không có người phụ nữ nào có mắt nhìn trúng cơ chứ?

Trăng lên giữa đỉnh đầu, ngoài hàng rào liễu vang lên tiếng bước chân, Diệp Tam Xa vừa bước vào cửa củi liền kinh hô: "Ai mà cạo đầu gọt mặt cho sân nhỏ của tôi thế này?"

Tơi Tẩu không kìm được vội vã nghênh đón ra ngoài, vừa xót xa lại vừa thẹn thùng nói: "Đại gia, anh về muộn quá."

“Cái tên chủ nhà đó của bọn tôi dẫu là bốn lạng vỏ kiều mạch cũng phải ép ra cho bằng được hai lạng dầu!” Diệp Tam Xa vừa nói, vừa đưa cho Tơi Tẩu hai gói lá sen, “Tôi xin được một thang thuốc tốt, nợ tạm chút đồ ăn thức uống, để dỗ cho Kim Qua cười một cái.”

“Thế này thì bảo người ta sao dám nhận đây?” Tơi Tẩu không dám đưa tay ra nhận.

Diệp Tam Xa bước tới dưới chân cửa sổ, nhét hai gói lá sen qua khe cửa sổ vào trong, nói: "Tơi Tẩu, trên xà nhà có treo dây ngải cứu đấy, đốt lên một sợi để xua muỗi, hai mẹ con cô cứ yên tâm đi ngủ đi."

“Đại gia, anh ngủ ở đâu thế?” Tơi Tẩu đỏ bừng mặt, tim đập thình thịch cất tiếng hỏi.

“Ném cái chiếu hai lớp của tôi ra ngoài đó, tôi ngủ ngay dưới gốc cây liễu dù trước cửa là được.” Diệp Tam Xa cười hì hì bảo, “Năm nào trời cũng nắng nôi oi bức mà tôi chẳng bao giờ vào nhà ngủ cả, trong sân gió lớn muỗi chẳng đứng nổi, cây liễu dù che kín trời sương đêm không rới xuống được, sảng khoái lắm.”

Tơi Tẩu đành quay vào nhà, nàng cầm đòn gánh định chèn cửa, nghĩ ngợi thế nào lại bỏ xuống, cứ thế yên tâm thoải mái nằm lên giường sưởi mà ngủ.

Trên giường sưởi trải chiếu mới, tỏa ra hương thơm thanh mát của cỏ bồ và cây sậy. Nàng trằn trọc mãi chẳng tài nào chợp mắt nổi, bèn lén lỏi ngồi dậy, liếc trộm ra ngoài cửa sổ, Diệp Tam Xa dưới gốc liễu dù đã sớm ngủ say sưa tự bao giờ.

Trời sáng bạch, Tơi Tẩu tỉnh dậy nhìn ra thì Diệp Tam Xa đã đi từ đời thủa nào rồi, tấm chiếu hai lớp được đem phơi phóng trên hàng rào liễu.

Đến tối, Diệp Tam Xa về nhà, lại thiếu nợ mua cho Kim Qua mấy miếng bánh đậu xanh.

“Đại gia, không thể để anh nhọc lòng tốn kém thế này nữa được.” Tơi Tẩu thấp thỏm không yên, “Đau đầu sổ mũi đến thì nhanh, đi cũng nhanh, tôi dắt theo Kim Qua phải đi đây.”

Diệp Tam Xa sững người ngây ra một lúc, cất tiếng hỏi: "Hai mẹ con cô định nương nhờ vào ai chứ?"

Tơi Tẩu rủ mi mắt, nặng nề lắc đầu, đáp: "Tha hương cầu thực, đất khách quê người không quen không biết, chẳng biết sẽ phải trôi dạt về phương nào nữa."

“Vậy thì cứ định cư ở cái sân nhỏ này đi!” Diệp Tam Xa thốt lên bản năng.

Tim Tơi Tẩu giật thót lên tận cổ họng, hoảng hốt biến sắc nói: "Đại gia, hai mẹ con chúng tôi không muốn làm vướng lụy anh đâu."

“Tôi biếu không hai gian lều tranh này cho hai mẹ con cô đấy!” Diệp Tam Xa cười lớn bảo, “Tìm mấy người anh em trong làng, cùng nhau xắn tay vào, dựng cho tôi thêm cái tổ chim trên đỉnh đầu nữa là được.”

“Để tôi suy nghĩ lại đã...” Lòng Tơi Tẩu thấp thỏm như có cái lồng tùng xèo.

“Tôi chờ câu trả lời chắc chắn của cô.” Diệp Tam Xa lại ra dưới gốc liễu dù, ngả lưng xuống là ngủ ngay.

Nửa đêm, trời đổ mưa lớn, giữa tiếng sấm sét Tơi Tẩu gọi với ra: "Đại gia, mau vào trong nhà đi!"

“Không sợ đâu, lát nữa là trời sáng rồi!” Diệp Tam Xa đội nón lá trên đầu, quấn chiếu quanh người, lưng tựa vào hàng rào liễu ngồi xổm xuống, cây liễu dù dột nước, xối cho cậu trông giống như vừa mới vớt từ dưới sông lên vậy.

Tơi Tẩu đội mưa chạy ra, lôi kéo Diệp Tam Xa vào trong nhà.

Đúng là nhân duyên trời định.