Khi mọi việc đã xong xuôi, và chúng tôi đã rửa ráy, ăn uống tử tế, Montgomery và tôi bước vào căn phòng nhỏ của tôi để lần đầu tiên nghiêm túc bàn bạc về hoàn cảnh hiện tại. Lúc đó trời đã gần nửa đêm. Anh ta hầu như đã tỉnh rượu, nhưng tâm trí vô cùng rối bời. Anh ta dường như bị ảnh hưởng một cách kỳ lạ bởi uy quyền của Moreau; tôi nghĩ chưa bao giờ trong đầu anh ta xuất hiện ý niệm rằng Moreau có thể chết. Thảm họa này chính là cú sụp đổ bất thình lình đối với những thói quen đã sớm trở thành một phần bản tính của anh ta suốt hơn mười năm đằng đẵng buồn tẻ trên hòn đảo này. Anh ta nói năng lan man, trả lời nhát gừng các câu hỏi của tôi, rồi lại lạc đề sang những vấn đề chung chung.
– Cái thế giới ngốc nghếch này, – anh ta thốt lên, – sao mà mớ hỗn độn thế không biết! Tôi chưa từng thực sự sống một cuộc đời đúng nghĩa. Tự hỏi bao giờ nó mới bắt đầu đây. Mười seis năm trời bị sai khiến bởi lũ y tá và thầy giáo theo ý thích ích kỷ của họ; năm năm ở Luân Đôn vùi đầu vào y học, ăn đồ dở, ở trọ tồi tàn, quần áo rách rưới, những thói hư tật xấu rẻ tiền, một phút lầm đường lẫn bước — lúc đó tôi còn quá khờ dại — rồi bị tống khứ ra cái hòn đảo gớm ghiếc này. Mười năm ở đây chứ ít gì! Tất cả những thứ này vì cái quái gì hả Prendick? Phải chăng chúng ta chỉ là những bong bóng xà phòng do một đứa trẻ thổi lên?
Thật khó lòng đối phó với những lời lẩm cẩm ấy. – Điều chúng ta cần nghĩ lúc này, – tôi đáp, – là làm sao trốn khỏi hòn đảo này.
– Trốn đi thì được ích gì chứ? Tôi vốn là kẻ bỏ đi. Tôi còn bấu víu vào đâu được nữa? Cậu thì khác, mọi chuyện quá dễ dàng với cậu, Prendick. Lão Moreau tội nghiệp! Chúng ta không thể cứ để lão ở đây cho đám dã thú rỉa xương được. Vả lại... với tình cảnh hiện tại... Mà thôi, rồi phần lương thiện của lũ Quái thú sẽ đi về đâu?
– Thôi được, – tôi nói, – chuyện đó tính sau đi. Tôi đang nghĩ chúng ta có thể gom đống củi khô lại thành một giàn hoả táng rồi thiêu xác lão — cùng với những thứ kia nữa. Sau đó hãy hay việc gì xảy ra với lũ Quái thú.
– Tôi chịu. Chắc sớm muộn gì bọn được tạo ra từ thú ăn thịt cũng lại dở chứng ngốc nghếch lên thôi. Chúng ta đâu thể quét sạch tất cả bọn chúng — phải không? Chắc là lòng nhân đạo của cậu sẽ gợi ý như vậy nhỉ? Nhưng chúng thể nào cũng thay đổi. Chúng chắc chắn sẽ thay đổi.
Anh ta cứ nói những điều mơ hồ không đâu như thế cho đến khi tôi cảm thấy cơn giận của mình bắt đầu bốc lên.
– Khỉ thật! – anh ta gầm lên trước thái độ cộc cằn của tôi; – bộ cậu không thấy tôi đang rơi vào hoàn cảnh tồi tệ hơn cậu gấp mấy lần chắc? – Rồi anh ta đứng phắt dậy, đi tìm chai rượu mạnh. – Uống đi! – anh ta quay lại và bảo, – cái đồ thánh nhân theo chủ nghĩa vô thần mặt trắng bệch, suốt ngày chỉ biết bới lông tìm vết kia, uống đi!
– Tôi không đời nào, – tôi đáp, mặt đăm đăm quan sát nét mặt anh ta dưới ánh đèn dầu hỏa vàng vọc, khi anh ta tiếp tục nốc rượu cho đến chìm ngập trong nỗi cay đắng dàu dàu.
Tôi vẫn mang ký ức về sự chán chường vô tận ấy. Anh ta lại lan man bảo vệ một cách yếu ớt đám Quái thú và M’ling. M’ling, theo lời anh ta, là sinh vật duy nhất từng thực sự quan tâm đến anh ta. Và bất chợt, một ý nghĩ loé lên trong đầu anh ta.
– Mặc kệ đời! – anh ta thốt lên, lảo đảo đứng dậy và vớ lấy chai rượu mạnh.
Bằng một thứ trực giác linh tính, tôi thừa biết anh ta định làm gì. – Anh không được cho con quái vật đó uống rượu! – tôi đứng phắt dậy, trừng mắt nhìn thẳng vào anh ta.
– Quái vật á! – anh ta gằn giọng. – Cậu mới chính là con quái vật. Nó uống rượu cừ khôi như một con người đích thực vậy. Tránh đường ra, Prendick!
– Vì ơn Chúa, – tôi kêu lên.
– Tránh — ra! – anh ta quát lớn, rồi bất thần rút phắt khẩu súng lục ra.
– Tùy anh vậy, – tôi nói, lùi sang một bên, trong lòng thoáng chớm ý định lao vào khống chế khi tay anh ta chạm tới chốt cửa, nhưng rồi lại thôi vì nhớ đến cánh tay vô dụng của mình. — Anh đã tự biến mình thành một con thú — thì cứ việc nhập bọn với loài thú đi.
Anh ta hất tung cánh cửa mở toang, đứng chắn giữa một bên là ánh đèn vàng vọc và một bên là thứ ánh trăng nhợt nhạt; hai hốc mắt anh ta chỉ là những khoảng đen ngòm ẩn dưới cặp lông mày rậm rạp.
– Cậu đúng là một kẻ đạo đức giả đáng ghét, Prendick, một tên ngốc nghếch! Lúc nào cậu cũng lo sợ và tự tưởng tượng ra đủ thứ. Chúng ta đang đứng bên bờ vực thẳm rồi đây. Ngày mai thế nào tôi cũng phải tự cắt cổ mình cho rồi. Còn tối nay, tôi phải tận hưởng một cái “Kỳ nghỉ” cho thật đã đời. – Anh ta quay gót bước thẳng ra ánh trăng. – M’ling! – anh ta hét lên; – M’ling, bạn già ơi!
Ba bóng đen mờ ảo hiện ra dưới ánh bạc dọc theo mép dải bờ biển nhợt nhạt — một kẻ quấn khăn trắng, hai kẻ còn lại là những vệt đen sì lẽo đẽo bám theo sau. Chúng khựng lại, ngẩn ngơ nhìn. Rồi tôi thấy đôi vai gù của M’ling đang vòng qua góc nhà.
– Uống đi! – Montgomery hét lên, – uống đi, lũ ngốc chúng mày! Uống để mà thành người chứ! Mẹ kiếp, tao là kẻ thông minh nhất ở đây. Moreau đã quên béng mất điều này; đây mới chính là cú chót. Uống đi, tao bảo tụi mày uống cơ mà! – Vừa khua khua chai rượu trên tay, anh ta vừa bắt đầu cất bước chạy kiệu về hướng tây, còn M’ling thì rảo bước chen vào giữa anh ta và ba sinh vật mờ ảo đang bám theo sau.
Tôi bước ra cửa. Bọn họ đã chìm vào màn sương trăng mờ ảo trước khi Montgomery chịu dừng chân. Tôi thấy anh ta ban phát một ngụm rượu mạnh nguyên chất cho M’ling, rồi chứng kiến năm hình bóng ấy hòa quyện thành một khối mờ nhạt.
– Hát đi! – tôi nghe tiếng Montgomery hô lớn, – đồng thanh hát đi, “Khốn kiếp lão Prendick cũ kỹ!” Đúng rồi đấy; lại nào, “Khốn kiếp lão Prendick cũ kỹ!”
Đám đông đen đúa tách ra thành năm bóng người riêng biệt, lủi thủi bước xa dần tôi dọc theo dải cát biển lấp lánh. Từng kẻ vừa đi vừa hú hét theo ý thích điên rồ của mình, chửi rủa tôi hoặc trút bỏ bất cứ thứ cảm xúc nào mà nguồn cảm hứng rượu mạnh mới mẻ ấy đòi hỏi. Thoáng chốc, tôi nghe tiếng Montgomery hô vang lệnh: “Đổi hướng bên phải!” — rồi họ vừa hò hét vừa tru tréo khuất hẳn vào bóng tối của hàng cây hướng về phía đất liền. Chậm chạp, vô cùng chậm chạp, tiếng động ấy chìm dần vào sự tĩnh lặng.
Vẻ đẹp thanh bình của đêm tối lại chữa lành vết thương lòng. Vầng trăng giờ đã qua đỉnh đầu và đang di chuyển dần về phía tây. Trăng đang độ tròn và tỏa sáng rực rỡ khi lững lờ trôi giữa bầu trời xanh ngắt không một bóng mây. Bóng bức tường hắt xuống chân tôi dài chừng một thước, đen kịt như mực. Vùng biển phía đông mang một màu xám nhạt không rõ hình thù, tối tăm và đầy vẻ huyền bí; còn nằm giữa biển khơi và lớp bóng râm ấy là dải cát xám (gồm thủy tinh núi lửa và các tinh thể) đang lấp lánh, ngời sáng tựa một bãi biển kim cương. Đằng sau lưng tôi, ngọn đèn dầu hỏa vẫn đang bốc cháy hừng hực với thứ ánh sáng đỏ rực.
Rồi tôi khép cửa lại, khóa trái lại, và bước vào khoảng sân nhỏ nơi xác Moreau đang nằm bên cạnh những nạn nhân mới nhất của lão — bầy chó săn hươu, con lạc đà không bướu cùng vài con vật khốn khổ khác — với gương mặt bệ vệ vẫn bình thản ngay cả sau cái chết đầy kinh hoàng, đôi mắt trừng trừng mở lớn, vô cảm nhìn vầng trăng trắng xác bên trên. Tôi ngồi xuống mép chiếc bồn rửa, vừa dán mắt vào đống xác chết ghê rợn đang phát ra thứ ánh sáng bạc cùng những chiếc bóng đầy điềm gở, vừa bắt đầu nghiền ngẫm những dự định của mình. Vào buổi sáng, tôi sẽ gom ít lương thực bỏ lên chiếc xuồng nhỏ, rồi châm lửa đốt giàn hỏa táng trước mặt, sau đó một lần nữa lao mình ra vùng biển cả mênh mông cô độc. Tôi linh cảm rằng với Montgomery thì chẳng còn cách nào cứu vãn; rằng anh ta thực chất đã có phần máu mũ với đám Quái thú này, hoàn toàn không còn thích hợp để sống giữa cộng đồng loài người.
Tôi không rõ mình đã ngồi đó trầm ngâm bao lâu. Chắc phải tầm một tiếng đồng hồ hơn. Rồi mạch suy tính của tôi bị cắt đứt bởi sự trở lại của Montgomery ở khu vực gần đó. Tôi nghe tiếng la hét cất lên từ rất nhiều cổ họng, một thứ hỗn độn những tiếng hò reo đắc thắng đang dội dần về phía bãi biển, tiếng hú hét cùng những tiếng thét phấn khích dường như khựng lại ở khu vực sát mép nước. Tiếng náo loạn lúc lên lúc xuống; tôi nghe thấy những cú nện nặng nề cùng tiếng gỗ vỡ vụn lách cách, nhưng lúc đó điều đó chẳng làm tôi bận tâm. Một khúc ca bất hòa bắt đầu vang lên.
Tâm trí tôi lại quay về với phương án tẩu thoát. Tôi đứng dậy, xách ngọn đèn rồi bước vào một căn lều để ngó nghiêng mấy cái thùng phuy mà mình từng trông thấy ở đó. Kế đến, tôi bị thu hút bởi đống đồ trong vài chiếc hộp bánh quy nên bèn mở một chiếc ra. Chợt lướt qua khóe mắt, tôi thoáng thấy một vật gì đó — một bóng đỏ lòm — liền quay phắt lại.
Ngay sau lưng tôi là khoảng sân ngập tràn sắc đen trắng tương phản rõ rệt dưới ánh trăng, cùng giàn củi lớn nơi Moreau và những nạn nhân bị tàn phế của lão đang nằm chồng chất lên nhau. Trông họ như đang bấu víu lấy nhau trong một trận cuồng phong trả thù cuối cùng. Những vết thương trên người lão há hoác, đen ngòm như bóng đêm, và vũng máu rỉ ra đọng lại thành từng mảng đen sì trên nền cát. Rồi tôi chợt nhận ra nguyên nhân tạo nên bóng ma ấy dẫu chưa hiểu rõ — một thứ ánh sáng đỏ rực cứ chập chờn, nhảy múa rồi biến mất trên bức tường đối diện. Tôi đã hiểu lầm, tưởng đó chỉ là bóng phản chiếu từ ngọn đèn chập chờn của mình, nên lại quay người tiếp tục lục lọi đống quân tư lại khí trong căn lều. Tôi cứ thế mò mẫm bới tìm trong khả năng của một kẻ chỉ còn một tay, nhặt nhặt gom gom những món hữu dụng rồi bày riêng ra để chuẩn bị cho chuyến hạ thủy ngày mai. Động tác của tôi khá chậm chạp, và thời gian cứ thế trôi đi nhanh chóng. Ánh sáng ban mai đã len lỏi đến tự lúc nào chẳng hay.
Tiếng hát hò nhỏ dần, nhường chỗ cho những âm thanh náo động; rồi khúc ca ấy lại cất lên, bất thừng bùng nổ thành một thứ âm thanh hỗn độn. Tôi nghe thấy những tiếng kêu “Thêm nữa! Thêm nữa!” tựa như tiếng cãi vã, tiếp theo là một tiếng thét hoang dã đến xé lòng. Bản chất của những âm thanh ấy thay đổi đột ngột đến mức buộc tôi phải chú ý. Tôi bước ra khoảng sân và lắng tai nghe. Rồi cắt ngang sự hỗn loạn ấy sắc bén tựa vết dao, tiếng súng lục vang lên khô khốc.
Tôi lập tức lao xuyên qua căn phòng của mình để hướng về phía cửa nhỏ. Vừa lúc đó, tôi nghe tiếng vài chiếc thùng đựng hàng phía sau trượt đổ và va đập vào nhau vỡ lỏm chỏm những mảnh thủy tinh trên sàn lều. Nhưng tôi chẳng màng bận tâm đến chúng. Tôi hất mạnh cánh cửa mở toang và hướng mắt nhìn ra ngoài.
Phía trên bãi biển cạnh nhà để thuyền, một ngọn lửa lớn đang bốc cháy dữ dội, phóng những tia lửa bắn tung tóe vào màn sương mờ ảo của buổi bình minh. Xây quanh đống lửa là một nhúm bóng đen đang quần thảo lẫn nhau. Tôi nghe thấy Montgomery gọi tên mình. Tay lăm lăm khẩu súng lục, tôi lập tức bắt đầu chạy thục mạng về phía ngọn lửa. Tôi thấy cái lưỡi hồng rực từ khẩu súng của Montgomery lóe lên một nhịp sát mặt đất. Anh ta đã ngã gục. Tôi gào lên bằng tất cả sức lực rồi giương súng bắn vút lên bầu trời. Tôi nghe tiếng ai đó thét lớn: “Chủ nhân kìa!” Đám đông đen đúa đang vật lộn bỗng rã đám tản ra tứ phía, ngọn lửa chập chờn rồi lịm dần xuống. Đám đông Quái thú hoảng loạn tháo chạy trước mặt tôi, ngược lên phía bãi biển. Trong cơn kích động, tôi bóp cò bắn theo những tấm lưng đang thụt lùi khuất dạng vào lùm cây. Sau đó, tôi quay người lại hướng về phía những đống đen sì nằm trên mặt đất.
Montgomery nằm ngửa, đè lên người hắn là con Quái thú người lai mang bộ lông xám xịt tua tủa. Con thú đã chết, nhưng đôi vuốt cong cớn của nó vẫn cắm chặt vào cổ Montgomery. Ngay gần đó là M’ling đang úp mặt xuống đất hoàn toàn bất động, cổ bị ngoạm rách hoác và một phần chiếc chai rượu vỡ nát vẫn nằm trong tay hắn. Hai sinh vật khác cũng đang nằm cách đó không xa cạnh đống lửa — một kẻ bất động, kẻ còn lại thì rên rỉ ngắt quãng, chốc chốc lại nhọc nhằn ngóc đầu lên rồi buông thõng xuống.
Tôi chồm tới kéo giật gã người xám ra khỏi thi thể Montgomery; bộ áo rách bươm bị móng vuốt của con vật níu theo đầy miễn cưỡng khi tôi lôi hắn ra. Gương mặt Montgomery tối sầm lại và gần như chẳng còn thở nữa. Tôi hất nước biển lên mặt anh ta rồi lấy chiếc áo khoác cuộn tròn làm gối kê đầu cho anh ta. M’ling đã chết. Sinh vật bị thương nằm cạnh đống lửa — một con Quái thú Người Sói mang gương mặt xám xịt có chòm râu — lúc này tôi nhận ra phần thân trước của nó đang vắt vẻo trên khúc gỗ vẫn còn âm ỉ cháy. Con vật khốn khổ mang thương tích quá đỗi trầm trọng nên vì lòng trắc ẩn, tôi quyết định kết liễu nó ngay lập tức bằng một phát đạn xuyên óc. Kẻ xấu số còn lại là một trong những gã Người Bò quấn vải trắng. Y cũng đã bỏ mạng. Đám Quái thú còn lại đều đã biến mất khỏi bãi biển.
Tôi quay lại bên Montgomery và quỳ xuống cạnh anh ta, thầm nguyền rủa sự dốt nát của mình về y học. Ngọn lửa bên cạnh đã lụi tàn, chỉ còn trơ lại những thanh gỗ cháy xém đỏ hồng ở phần giữa và lẫn trong đống tro bụi xám xịt của củi khô. Tôi thoáng tò mò không biết Montgomery đã kiếm củi ở đâu. Ngay khoảnh khắc đó, tôi nhận ra ánh bình minh đã tràn về. Bầu trời đã sáng hơn, vầng trăng lặn dần phai nhạt và trở nên mờ đục giữa sắc xanh rực rỡ của ngày mới. Đường chân trời phía đông đã ánh lên một vành đỏ rực.
Bất chợt, tôi nghe tiếng bịp bịp cùng tiếng xì xèo phát ra ngay sau lưng, giật mình quay lại và vùng đứng dậy với một tiếng thét kinh hoàng. Ngược lại với ánh bình minh ấm áp, những cuồn cuộn khói đen dày đặc đang cuồn cuộn bốc lên từ khoảng sân, xuyên qua bóng tối bão giông ấy là những tia lửa đỏ chói lọi như máu đang bập bùng bắn lên. Rồi phần mái tranh cũng bắt lửa. Tôi thấy những vệt lửa uốn lượn lan dọc theo lớp rơm mái dốc. Một luồng lửa thốc ra từ cửa sổ căn phòng tôi.
Tôi hiểu ngay chuyện gì đã xảy ra. Tôi sực nhớ đến tiếng động lớn lúc nãy. Khi vội vã lao đi cứu Montgomery, tôi đã vô tình xô ngã ngọn đèn.
Sự thật phũ phàng rằng chẳng thể cứu vãn bất cứ thứ gì trong khoảng sân ấy đập thẳng vào mặt tôi. Tâm trí tôi lại quay quủng về kế hoạch tẩu thoát, và quay phắt người lại, tôi đảo mắt tìm xem hai chiếc thuyền đang nằm ở đoạn nào trên bãi biển. Chúng đã biến mất! Hai chiếc rìu nằm lăn lóc trên bãi cát cạnh đó; dăm bào và mảnh vụn vương vãi khắp nơi, còn tàn tro của đống lửa trại thì đang thâm xì và bốc khói dưới ánh bình minh. Montgomery đã thiêu rụi những chiếc thuyền để trả thù tôi và chặn đứng con đường quay về với loài người của chúng tôi!
Một cơn cuồng nộ bất chợt giáng xuống đầu tôi. Tôi suýt chút nữa đã giơ tay đập nát cái đầu ngốc nghếch của hắn ta khi hắn đang nằm bất lực dưới chân mình. Nhưng rồi bàn tay hắn bỗng chuyển động, thật yếu ớt, thật đáng thương, khiến cơn thịnh nộ của tôi tan biến. Hắn rên rỉ, hé mắt ra trong giây lát. Tôi quỳ sụp xuống cạnh bên và nâng đầu hắn lên. Hắn lại mở mắt, thẫn thờ nhìn ánh bình minh, rồi ánh nhìn ấy chạm phải mắt tôi. Mi mắt sụp xuống.
– Xin lỗi... – một lúc sau, hắn gắng gượng thốt lên. Hắn có vẻ đang cố suy nghĩ. – Tờ... cuối, – hắn thì thầm, – tận cùng của cái vũ trụ ngốc nghếch này. Thật là một mớ hỗn độn...
Tôi lắng nghe. Đầu hắn buông thõng sang một bên bất lực. Tôi nghĩ chút rượu có thể vực hắn dậy; nhưng ngặt nỗi quanh đây chẳng có lấy một giọt rượu hay bất cứ thứ đồ đựng nào để múc rượu. Thân hình hắn bỗng trở nên nặng nề hơn. Lòng tôi lạnh giá. Tôi cúi sát vào mặt hắn, luồn tay qua chỗ rách trên chiếc áo cánh của hắn. Hắn đã chết; và ngay khoảnh khắc hắn trút hơi thở cuối cùng, một dải nhiệt trắng xóa, chính là vành mặt trời, từ từ nhô lên ở phía đông vượt qua phần nhô của vịnh, rải ánh hào quang rực rỡ khắp bầu trời và biến vùng biển tối tăm thành một chốn hỗn độn ngập tràn thứ ánh sáng chói lóa. Ánh sáng ấy rọi xuống gương mặt đã teo tóp vì cái chết của hắn tựa như một vầng hào quang.
Tôi nhẹ nhàng buông đầu hắn rơi xuống chiếc gối thô sơ mà mình vừa tạo ra, rồi đứng dậy. Trước mặt tôi là vùng biển lấp lánh hoang vu, sự cô độc khủng khiếp mà tôi từng phải chịu đựng biết bao cay đắng; sau lưng tôi là hòn đảo đang chìm trong tĩnh mịch dưới ánh bình minh, với bầy Quái thú lặng câm và khuất bóng. Khoảng sân nhỏ cùng toàn bộ lương thực, đạn dược đang bốc cháy dữ dội với những tiếng nổ lép bép lách cách, từng đợt bùng lửa đột ngột và đôi khi là tiếng sập đổ vang lên khô khốc. Làn khói nặng nề cuồn cuộn bay dọc theo bãi biển tránh xa tôi, là đà là là sà qua ngọn những rặng cây xa xôi hướng về phía mấy căn lều trong khe núi. Ngay bên cạnh tôi là những di tích cháy xém của thuyền bè cùng năm cái xác lạnh ngắt này.
Rồi từ trong lùm cây, ba con Quái thú bước ra với đôi vai gù, cái đầu nhô về phía trước, đôi bàn tay dị dạng khua khoác một cách vụng về và ánh mắt tò mò, đầy vẻ thù địch, chầm chậm tiến về phía tôi với những cử động ngập ngừng.
