Ánh sáng kia hoàn toàn không chiếu sáng bất kỳ thứ gì trong bóng tối nơi họ đang đứng. Những người khác chỉ nghe thấy Jill cố gắng trèo lên lưng của Puddleglum, chứ không nhìn thấy gì cả. Nghĩa là, họ nghe thấy lúc thì nó nói, "Cô không cần phải nhét ngón tay vào mắt tôi." Lúc thì nói, "Cũng đừng nhét chân vào miệng tôi." Lúc thì nói, "Thế này mới ra dáng chứ." Lúc thì nói, "Được rồi, tôi sẽ nắm lấy chân cô. Như vậy hai tay cô có thể rảnh rang chống lên mặt bùn, giữ cho vững thân hình."
Tiếp theo, họ ngước nhìn lên, lập tức trông thấy bóng đen phần đầu của Jill nằm trong vùng ánh sáng đó.
"Thế nào rồi?" Tất cả bọn họ sốt sắng kêu lên.
"Hóa ra là một cái lỗ," Giọng của Jill vang lên, "Nếu tôi cao hơn chút nữa, tôi đã có thể trèo ra ngoài rồi."
"Cậu nhìn thấy gì từ miệng lỗ thế?" Eustace hỏi.
"Vẫn chưa thấy gì cả," Jill nói, "Này, Puddleglum, buông chân tôi ra, như vậy tôi có thể đứng trên vai anh thay vì phải ngồi. Tự tôi sẽ dựa vào thành lỗ để giữ vững thân người."
Họ nghe thấy cô đang chuyển động, sau đó liền nhìn thấy phần lớn thân hình của Jill dưới ánh sáng mờ ảo ở miệng lỗ, thực ra nửa thân trên của cô đã ở bên ngoài rồi.
"Này..." Jill mở lời, nhưng bất chợt phát ra một tiếng kêu, âm thanh không hề sắc nhọn, rồi ngắt quãng giữa chừng. Nghe có vẻ như miệng cô bị ai đó bịt lại, hoặc là bị nhét thứ gì vào. Sau đó giọng nói của cô lại khôi phục, có vẻ như đang cố sức la lớn, nhưng họ không thể nghe ra cô đang gọi gì. Thế rồi đồng thời xảy ra hai chuyện. Một là có một lúc ánh sáng kia hoàn toàn bị chặn lấp; hai là họ đều nghe thấy một trận giằng co, vật lộn, lại còn nghe thấy Puddleglum thở hổn hển nói: "Mau, giúp một tay, giữ chân cô ấy lại, có người đang kéo cô ấy. Đằng kia! Không phải, đằng này. Muộn mất rồi!"
Cái lỗ và vầng sáng lạnh lẽo ở miệng lỗ lại hoàn toàn hiện ra. Thế nhưng Jill đã biến mất.
"Jill, Jill." Bọn họ điên cuồng la hét gọi lớn, nhưng không một ai trả lời.
"Rốt cuộc tại sao anh lại không giữ lấy chân cô ấy chứ?" Eustace nói.
"Tôi không biết, Scrubb," Puddleglum lầm bầm đáp, "Sinh ra đã gặp vận hạn, điều này tôi không thấy lạ. Số trời đã định. Số trời đã định cái chết của Pole. Giống như việc tôi định mệnh sẽ ăn phải con hươu biết nói ở Harfang. Tất nhiên không có nghĩa là tôi không làm sai."
"Đây là nỗi nhục nhã kỳ lạ và nỗi đau đớn lớn nhất mà chúng ta từng gặp phải," Hoàng tử nói, "Chúng ta đưa một vị tiểu thư dũng cảm vào tay kẻ địch, còn bản thân lại an toàn ở lại phía sau."
"Đừng cứ mãi nghĩ theo hướng tồi tệ như vậy chứ, Điện hạ," Puddleglum nói, "Chúng ta cũng đâu có an toàn lắm, chỉ đành chết đói trong cái lỗ này thôi."
"Tớ không biết cơ thể mình có đủ nhỏ để chui qua cái lỗ mà Jill đã thoát ra hay không?" Eustace nói.
Sự thật những gì Jill gặp phải là thế này. Cô vừa nhô đầu ra khỏi lỗ, liền phát hiện ra bản thân đang nhìn xuống dưới, y như nhìn xuống từ cửa sổ của một tầng lầu chứ không phải nhìn lên từ cửa sập. Cô ở trong bóng tối đã lâu, thoạt đầu đôi mắt nhất thời không thể nhận ra cảnh vật trước mắt, chỉ biết rằng mắt cô không hề nhìn ngắm thế giới ban ngày có ánh nắng rực rỡ mà cô muốn thấy. Không khí dường như lạnh thấu xương, ánh sáng mờ ảo ngả màu xanh xám. Lại có không ít âm thanh, rất nhiều vật trắng phau bay lượn khắp bầu trời.
Cô chính là vào khoảnh khắc này mà kêu lên với Puddleglum ở bên dưới, bảo nó để cô đứng lên vai nó.
Sau khi đứng dậy, cô nhìn càng rõ hơn, nghe cũng càng rõ hơn. Âm thanh mà cô nghe thấy hóa ra có hai loại, một là tiếng dậm chân nhịp nhàng, hai là tiếng nhạc tấu lên từ bốn cây vĩ cầm, ba cây sáo và một cái trống. Cô cũng đã làm sáng tỏ tình cảnh của mình. Cô đang nhìn ra từ một cái lỗ trên sườn dốc hiểm trở, sườn núi dốc thoai thoải xuống phía dưới, cô cách mặt đất bằng phẳng bên dưới khoảng mười bốn feet. Cảnh vật toàn một màu trắng xóa. Rất nhiều người đang đi lại ở đó không ngừng. Cô nhìn đến mức nghẹt cả thở. Những người đó hóa ra là một đám dê người ăn mặc gọn gàng, cùng với các nàng mộc tinh đội vòng hoa có mái tóc bay phấp phới sau lưng. Có một lát chúng trông như đang đi tản bộ, sau đó cô nhận ra thực chất chúng đang khiêu vũ — một điệu nhảy có rất nhiều bước và động tác phức tạp, bạn phải ngắm nhìn một lúc mới có thể hiểu được. Nhìn kỹ lại thì bất chợt phát hiện ánh sáng xanh xám kia chính là ánh trăng thực sự, những vật màu trắng trên mặt đất là tuyết thực sự, tức thì kinh ngạc đến ngây người. Tất nhiên rồi! Trên đỉnh đầu còn có những vì sao đang đăm đăm nhìn xuống trong đêm đông tối đen như mực. Mà những thứ to lớn và đen sì đằng sau những người đang khiêu vũ hóa ra là cây cối. Bọn họ không chỉ cuối cùng đã trở lại thế giới bên trên, mà còn đến trung tâm của Narnia. Jill cảm thấy mình sắp ngất đi vì vui sướng. Lại còn âm nhạc — âm nhạc thô ráp, vui tươi cuồng nhiệt, thế nhưng cũng mang theo chút kỳ dị, tràn ngập ma thuật chính đạo, hệt như tiếng cộc cộc do Phù thủy tấu lên tràn ngập ma thuật tà ác vậy — khiến cô càng cảm thấy vui sướng hơn.
Những điều này nói ra thì tốn rất nhiều thời gian, nhưng nhìn nhận thì tất nhiên chỉ mất một khoảng thời gian ngắn ngủi. Jill hầu như lập tức quay người định cúi xuống gọi những người khác bên dưới, "Này, được rồi. Chúng ta ra ngoài rồi, chúng ta về nhà rồi." Nhưng cô chỉ thốt ra chữ "Này", chứ không nói thêm nữa, nguyên nhân là thế này. Vòng ngoài nhóm người khiêu vũ có một vòng người lùn đang quay cuồng, tất cả đều mặc trang phục ngày lễ, phần lớn là màu đỏ sậm, đội mũ trùm đầu viền da, tua rua vàng và đi ủng cao cổ viền da. Khi quay vòng tròn, chúng còn không ngừng ném bóng tuyết (đây chính là những thứ trắng phau bay lượn trên không trung mà Jill vừa nhìn thấy). Bọn chúng không giống như mấy tên ngốc nghếch ở Anh ném nhắm vào những người đang khiêu vũ. Bọn chúng ném bóng tuyết hòa nhịp với điệu nhảy, khớp hoàn toàn với âm nhạc, không sai một ly, ném thẳng vào mục tiêu, không sai một chút nào, nếu tất cả những người khiêu vũ đều đứng đúng vào thời điểm đã tính toán ở những vị trí đã tính toán, thì sẽ chẳng ai bị đánh trúng cả. Điệu nhảy này gọi là vũ điệu đại tuyết, vào đêm có trăng đầu tiên sau khi tuyết rơi phủ mặt đất hàng năm ở Narnia đều nhảy điệu này. Tất nhiên đây vừa là một điệu nhảy vừa là một trò chơi, bởi vì thỉnh thoảng sẽ có vũ công nào đó sơ sẩy một chút, trên mặt liền ăn phải một quả bóng tuyết, mọi người sẽ cùng nhau cười lớn một trận. Dù vậy, một đội vũ công, người lùn và nhạc công phối hợp ăn ý có thể duy trì vài tiếng đồng hồ không bị dính bóng tuyết. Gặp phải những đêm thời tiết đẹp, khí lạnh từng đợt, tiếng trống thình thình, tiếng cú mèo kêu hộc hộc, còn có ánh trăng, tất cả những điều này đều ăn rơ hoàn toàn với bản tính hoang dã của người dân vùng rừng núi bọn chúng, khiến chúng càng thêm cuồng nhiệt, chúng sẽ nhảy cho đến tận trời sáng. Ước gì các bạn có thể tận mắt chứng kiến khung cảnh này.
Jill vừa thốt ra chữ "Này", liền ngậm miệng lại, nguyên nhân tất nhiên chỉ vì một quả bóng tuyết lớn do người lùn ném từ phía bên kia xuyên qua đám vũ công, đánh trúng ngay vào miệng cô. Cô hoàn toàn chẳng thèm bận tâm. Lúc đó dù có ném tới hai mươi quả bóng tuyết cũng không thể phá hỏng tâm trạng của cô được. Nhưng dù bạn có cảm thấy vui mừng đến đâu, đầy miệng là tuyết thì bạn cũng không thể nói chuyện được. Chờ cô nhổ đi mấy ngụm tuyết, lại có thể nói chuyện rồi, thì lại quá khích đến mức quên bẵng mất những người còn lại vẫn đang ở phía sau cô trong góc tối bên dưới, vẫn chưa biết tin vui này. Cô dứt khoát vươn nửa thân người ra khỏi lỗ hết mức có thể, lớn tiếng gọi đám người đang khiêu vũ. "Cứu mạng! Cứu mạng! Chúng ta bị chôn vùi trong ngọn núi nhỏ này, mau đào chúng tôi ra đi."
Những người Narnia kia đến cái lỗ nhỏ trên sườn núi còn chẳng chú ý tới, đương nhiên vô cùng kinh ngạc, đông ngó tây nhìn, mới phát hiện ra âm thanh phát ra từ đâu. Nhưng khi họ nhìn thấy Jill, liền đều chạy hết về phía cô; phàm là những ai trèo nổi lên sườn núi đều chạy lên hết, khoảng hơn chục bàn tay vươn ra giúp đỡ cô. Jill nắm lấy tay họ, đến ngoài lỗ, ngả đầu trượt xuống sườn núi, sau đó trèo dậy nói:
"Ồ, mau đi đào những người khác ra đi. Ngoài ngựa ra, còn có ba người nữa. Một trong số đó chính là Hoàng tử Rilian."
Lúc cô nói những lời này thì đã bị một đám đông lớn vây quanh ở giữa, bởi vì ngoài những người khiêu vũ ra, còn có đủ loại động vật có mặt ở đó xem khiêu vũ, lúc đầu cô không nhìn thấy, bây giờ chúng cũng chạy lên đây. Sóc nhỏ như mưa rào lần lượt từ trên cây xuống, cú mèo cũng lần lượt bay tới. Nhím lững thững, dang đôi chân ngắn nhanh chóng chạy tới. Gấu và lửng đi theo phía sau, bước chân chậm hơn một chút. Kẻ đến sau cùng là một con báo lớn, phấn khích đến mức vẫy đuôi không ngừng.
Nhưng khi chúng nghe hiểu lời Jill nói, tất cả mọi người đều trở nên nhiệt tình. "Cuốc chim và xẻng, các con, cuốc chim và xẻng. Đi lấy dụng cụ mau!" Người lùn vừa nói vừa xông thẳng vào trong rừng. "Đánh thức đám chuột chũi dậy, chúng mới là cao thủ đào hang, lợi hại y như người lùn vậy," Một tiếng nói vang lên, "Cô ta nói Hoàng tử Rilian làm sao cơ?"
Một người khác hỏi. "Suỵt," Báo nói, "Đứa trẻ tội nghiệp phát điên rồi, lạc đường trong núi, bảo sao cô ấy không biết bản thân đang nói gì nữa." "Đúng vậy," Gấu già nói, "Chà, cô ấy còn nói Hoàng tử Rilian là một con ngựa cơ mà!" "Không, cô ấy không nói thế." Một con sóc hấp tấp nói. "Có, cô ấy nói thế đấy." Một con sóc khác nói năng còn hấp tấp hơn.
"Đây hoàn toàn là thật — thật — thật đấy, đừng — đừng — đừng có ngốc nữa." Jill nói. Điệu bộ nói chuyện của cô là vì lúc này răng cô đang đánh lập cập vì lạnh.
Một nàng mộc tinh lập tức khoác cho cô một chiếc áo choàng bằng da, đó là thứ do một tên người lùn làm rơi khi chạy đi lấy dụng cụ đào bới của hắn, một tên dê người nhiệt tình sốt sắng chạy vụt đến một góc trong rừng để kiếm cho cô thứ gì đó uống cho ấm, Jill nhìn thấy ánh lửa ở miệng một hang động đằng đó. Chỉ là nó chưa quay lại, tất cả người lùn đều mang theo xẻng và cuốc chim chạy về, mọi người lao ầm ầm lên núi. Tiếp theo Jill nghe thấy tiếng hô hét hỗn tạp, có người la lên, "Này, anh muốn làm gì? Hạ kiếm xuống." Có người la lên, "Thôi nào, anh bạn, đừng làm thế." Lại có người la lên, "Được đấy, hắn là một tên ác độc phải không?" Jill vội vã chạy qua, vừa vặn nhìn thấy sắc mặt Eustace vừa tái nhợt vừa bẩn thỉu, chui từ trong hang tối ra, tay phải còn vung vẩy một thanh kiếm, muốn đâm sầm vào bất cứ kẻ nào dám đến gần mình, thật sự khiến người ta dở khóc dở cười trong khoảnh khắc đó.
Trải nghiệm của Eustace trong khoảnh khắc vừa rồi tất nhiên khác hẳn so với Jill. Cậu nghe thấy tiếng Jill hét lên, nhìn thấy cô cứ thế không biết chui đi đâu mất tăm mất tích. Cậu cũng giống như Hoàng tử và Puddleglum, cứ tưởng là kẻ địch nào đó đã bắt cô đi. Nhìn từ dưới lên trên, cậu lại không thể nhìn rõ ánh sáng xanh xám kia là ánh trăng. Cậu còn tưởng cái lỗ này chỉ thông với một cái lỗ khác, trong cái lỗ đó chiếu ra ánh sáng ma trơi lân tinh, hơn nữa lại chật ních những yêu ma quỷ quái thế giới ngầm nào đó mà trời mới biết được. Cho nên khi cậu thuyết phục Puddleglum để cậu trèo lên lưng nó, lại rút kiếm ra, rồi vươn đầu ra, thì cậu đã làm được một việc cực kỳ dũng cảm rồi. Hai người kia nếu có thể lên trước thì đã đi từ lâu rồi, nhưng cái lỗ quá nhỏ, họ không thể trèo ra ngoài. Thể hình Eustace lớn hơn Jill một chút, nhưng lại vụng về hơn cô rất nhiều, lúc cậu ngó ra ngoài, đầu va vào nóc miệng lỗ, va đến mức tuyết đọng lở tung xuống, rơi đầy lên mặt cậu. Cho nên khi cậu có thể nhìn rõ lại, chỉ thấy vô số bóng người đang liều mạng chạy về phía cậu, trách sao cậu lại liều mạng muốn chống đỡ.
"Dừng tay, Eustace, dừng tay," Jill gọi lớn, "Bọn họ đều là bạn cả. Chẳng lẽ anh không nhìn ra sao? Chúng ta đã đến Narnia rồi, bình an vô sự rồi."
Nghe nói vậy, Eustace mới thực sự nhìn rõ, bèn xin lỗi người lùn (người lùn nói không sao cả), hơn chục bàn tay to khỏe rậm rạp lông của người lùn giúp cậu ra khỏi lỗ, y như lúc nãy bọn họ giúp Jill vậy. Tiếp theo Jill nằm sấp trên sườn núi, áp đầu vào miệng cái hang tối đó, lớn tiếng thông báo tin vui cho những người đang mắc kẹt bên trong.
Lúc quay người đi, cô nghe thấy Puddleglum lầm bầm nói, "Ài, tội nghiệp Pole, khoảng thời gian vừa rồi thật sự làm khó con bé rồi. Con bé bị lú lẫn, điều này tôi không thấy lạ. Nó đang gặp chuyện quái quỷ gì không biết."
Jill lại ở cùng một chỗ với Eustace, cả hai đều nắm chặt tay đối phương, thở hổn hển bầu không khí giữa đêm. Bọn họ mang đến cho Eustace một chiếc áo choàng ấm áp, còn mang đồ uống nóng tới cho cả hai. Trong lúc họ thong thả uống đồ uống nóng, người lùn đã xúc sạch một mảng lớn tuyết và lớp cỏ xung quanh cái lỗ nguyên bản trên sườn núi rồi. Bọn họ vui vẻ vung xẻng và cuốc chim, y như mười phút trước chân của dê người và mộc tinh vui vẻ nhảy múa vậy. Mới có mười phút thôi ấy thế mà! Thế nhưng đối với Jill và Eustace, bọn họ đã cảm thấy những mối nguy hiểm, sự oi bức trong bóng tối vừa rồi, và môi trường ngột ngạt dưới lòng đất chắc chắn chỉ là một giấc mơ mà thôi. Ở phía bên ngoài này, thời tiết lạnh giá, mặt trăng và những ngôi sao lớn đang chiếu rọi đỉnh đầu (vì sao của Narnia ở gần hơn vì sao thế giới của chúng ta), xung quanh toàn là những khuôn mặt hiền hậu vui tươi, nên chẳng còn mấy tin là có thế giới ngầm nữa.
Họ còn chưa uống xong đồ uống nóng, đã có hơn chục con chuột chũi tới nơi, vừa bị đánh thức, vẫn còn ngái ngủ, hơn nữa lại chẳng vui vẻ gì cho cam. Nhưng khi chúng hiểu ra đây là chuyện gì, chúng liền hăng hái cùng nhau làm việc. Ngay cả dê người cũng dùng xe đẩy đẩy đống đất vừa đào ra ngoài, sóc thì phấn khích nhảy nhót qua lại, mà Jill nghĩ mãi vẫn không tài nào nghĩ ra nổi chúng đang tưởng bản thân đang làm gì nữa. Gấu và cú mèo đưa ra ý kiến xong xuôi rồi thôi, lại còn không ngừng hỏi hai đứa trẻ có muốn vào hang động (chính là cái hang động mà Jill nhìn thấy có ánh lửa) để sưởi ấm và ăn tối hay không. Chỉ là hai đứa trẻ không nhìn thấy bạn bè của mình có được sự tự do thì không đành lòng rời đi.
Ở thế giới của chúng ta, không một ai làm nổi loại công việc đó, có thể sánh ngang với người lùn Narnia và loài chuột chũi biết nói, tuy nhiên, chuột chũi và người lùn tất nhiên cũng không coi đây là làm việc. Bọn chúng vốn thích đào hang mà. Cho nên chẳng mất bao lâu, bọn họ đã mở ra một khoảng trống lớn đen ngòm trên sườn núi. Bọn họ bước ra từ trong bóng tối dưới ánh trăng — nếu người ta không biết hai kẻ này là ai, thì trông thật đáng sợ làm sao — người đầu tiên bước ra là bóng dáng của một tên Xã Quái chân dài, đội mũ nhọn, tiếp theo là Hoàng tử Rilian thân mang theo hai con ngựa lớn.
Khi Puddleglum bước ra, bốn phương tám hướng đều réo gọi. "Chà, là một tên quái — chà, hóa ra là lão Puddleglum đây — lão Puddleglum vùng đầm lầy phía Đông — anh vẫn luôn làm gì thế hả, Puddleglum — có rất nhiều đội tìm kiếm đã đi tìm anh đấy — Nam tước Trumpkin đã dán cáo thị — còn treo thưởng nữa cơ!" Nhưng những tiếng ồn ào này thoắt cái đều biến mất, hóa thành một sự im lặng. Trong một phòng ký túc xá ồn ào, nếu hiệu trưởng đẩy cửa bước vào, những tiếng ồn ào đó cũng sẽ biến mất thoắt cái như vậy. Bởi vì lúc này bọn họ nhìn thấy Hoàng tử rồi.
Không ai nghi ngờ ngài là ai cả, rất nhiều động vật, mộc tinh, người lùn và dê người đều nhớ rõ dáng vẻ của ngài trong những ngày trước khi bị trúng ma thuật. Một vài kẻ lớn tuổi còn nhớ dung mạo thời trẻ của Vua Caspian, nhận ra những điểm tương quan. Nhưng tôi cho rằng dù thế nào đi nữa họ cũng sẽ nhận ra ngài. Mặc dù ngài vì bị giam cầm lâu ngày ở vương quốc u tối nên sắc mặt tái nhợt, lại mặc y phục màu đen, mặt mày xám xịt, đầu tóc bù xù, tinh thần uể oải, nhưng trên mặt ngài có một thần thái và dáng vẻ không thể nhầm lẫn được. Thần thái đó là thứ mà tất cả các vị vua chân chính của Narnia đều có, phàm là những vị vua thống trị đất nước này theo ý nguyện của Aslan, ngồi trên ngai vàng của Thượng vương Peter xứ Cair Paravel đều có thần thái ấy.
Mọi người tức thì đều cởi mũ quỳ xuống, một lát sau liền vang lên tiếng hoan hô và tiếng reo hò, mọi người bắt tay, hôn hót, ôm chầm lấy nhau, khung cảnh nhiệt liệt đến mức khiến Jill không kìm được mà tuôn rơi dòng lệ nóng. Cuộc truy tìm của họ hoàn toàn xứng đáng với cái giá phải trả bằng muôn vàn cay đắng.
"Xin hãy dùng bữa, Điện hạ," Người lùn già nhất nói, "Hang động đằng kia đang bắt đầu chuẩn bị cơm nước, để dùng sau khi vũ điệu đại tuyết kết thúc..."
"Ta rất sẵn lòng, cha già," Hoàng tử nói, "Bởi vì bất kỳ vị hoàng tử, hiệp sĩ, quý tộc hay con gấu nào cũng không thể sánh bằng sự thèm ăn khi thưởng thức đồ ăn tối nay của bốn kẻ lạc đường chúng ta."
Đám đông bắt đầu tản ra, đi xuyên qua khu rừng, hướng về phía hang động. Jill nghe thấy Puddleglum nói với những con động vật đang chen chúc xung quanh nó: "Không, không, chuyện của tôi có thể để sau hãy nói. Về phần những trải nghiệm của tôi không đáng để nhắc tới. Tôi muốn nghe tin tức cơ. Đừng có tiết lộ nhỏ giọt cho tôi, tôi thà nghe một lèo cho xong. Thuyền của nhà vua có bị đắm không? Có hỏa hoạn rừng không? Biên giới Calormen không đánh nhau đấy chứ? Có ba bốn con rồng nào tới không? Điều này tôi chẳng thấy lạ chút nào." Tất cả động vật đều ha hả cười lớn nói:
"Đây chẳng phải là hiện thân sống của một tên Xã Quái hay sao?"
Hai đứa trẻ vừa mệt vừa đói, suýt chút nữa ngã gục xuống, nhưng trong hang động ấm áp, lại thêm việc nhìn thấy ánh lửa nhảy múa trên vách tường, trên chạn bát đĩa, trên những chiếc cốc, chiếc đĩa, chiếc khay và sàn đá nhẵn nhụi, y như cảnh tượng trong căn bếp của nhà nông vậy, trong lòng bỗng chốc cũng thấy phấn chấn lên đôi chút. Nhưng khi bữa tối chuẩn bị xong thì chúng đã ngủ thiếp đi rồi. Lúc chúng ngủ thì Hoàng tử Rilian trò chuyện cùng những con động vật lớn tuổi hơn, thông minh hơn và những người lùn về toàn bộ trải nghiệm mạo hiểm. Giờ đây tất cả bọn họ đã hiểu rõ mọi chuyện ra sao rồi. Một ả phù thủy độc ác (chắc chắn là một phường với mụ Phù thủy Trắng từng mang mùa đông đằng đẵng đến cho Narnia từ rất lâu về trước) đã lên kế hoạch cho toàn bộ sự kiện này, đầu tiên là sát hại mẹ của Rilian, sau đó khiến bản thân Rilian trúng ma thuật. Bọn họ còn hiểu ra ả đào hang dưới Narnia, chuẩn bị phá đất chui lên, mượn danh nghĩa Rilian để thống trị đất nước này. Mà ngài nằm mơ cũng không ngờ rằng quốc gia mà ả muốn ngài làm vua (vua trên danh nghĩa, thực chất là nô lệ của ả) hóa ra lại chính là đất nước của ngài. Mà từ trải nghiệm mà hai đứa trẻ kể lại, bọn họ hiểu ra phù thủy và đám người khổng lồ nguy hiểm ở Harfang có sự cấu kết và chống lưng cho nhau. "Điện hạ, bài học rút ra từ chuyện này là," Người lùn già nhất nói, "Những ả phù thủy phương bắc ấy từ trước đến nay vẫn luôn ấp ủ một tâm địa, chỉ là vào mỗi thời kỳ khác nhau, bọn chúng lại có những kế hoạch khác nhau để đạt được mục đích."
