Bến tàu ở Biện Lương có rất nhiều.

Sông chảy qua trong thành, thuyền bơi lội giữa phố, Biện Lương giống như một tòa thành nước. Vào buổi sáng hơi nước mờ ảo này, có thuyền hàng cập bến.

"Tô Nghĩa!"

Một đám phu khuân vác ùn ùn kéo tới.

Tô Nghĩa ở phía sau gặm bánh nướng, có bạn đồng hành gọi với lên phía trước: "Mau lên, không thì không tới phiên ngươi đâu."

Có kẻ lớn tiếng: "Con trai hắn làm quan ở phương nam, chút tiền ấy mà cũng phải tranh với chúng ta sao?"

Tô Nghĩa uống một ngụm nước, nấc một cái, đáp: "Đến ngay đây."

Hắn cùng đám phu khuân vác đi lên phía trước, chủ thuyền hô lớn: "Quy củ cũ, lấy thẻ tính tiền... Bắt đầu đi."

Tô Nghĩa xếp hàng ở phía sau, đến lượt hắn, hắn hơi cúi gập người đầu gối chùng xuống, có hai kẻ xách bao tải đặt lên lưng hắn.

Là Tô đây, mẻ hàng này nặng đấy, cẩn thận chút.

"Biết rồi."

Tô Nghĩa lảo đảo vài cái, sau đó vững vàng bước về phía trước.

Vác được mấy bao, hắn cảm thấy lưng và chân hơi ê ẩm, nhưng tinh thần lại vô cùng sảng khoái.

"Lão Tô, con trai ngươi đã làm quan lớn rồi, ngươi không ở nhà hưởng phúc, tới bến tàu làm gì thế?"

Chủ thuyền đứng một bên, tay cầm chiếc chén trà lớn uống nước, ra vẻ thâm trầm hỏi.

Tô Yến một đi không trở lại, dần dà, thiếu niên truyền kỳ ở Biện Lương ấy đã thành dĩ vãng.

Tô Nghĩa cầm thẻ trong tay, nói: "Ở nhà cũng chẳng có việc gì làm."

"Chỉ thế thôi sao?" Chủ thuyền cười cười, "Ngươi không sợ làm mất mặt con trai mình à?"

Tô Nghĩa sửng sốt, rồi cười lớn: "Thằng bé đó chính là người ở bến tàu, cũng lớn lên từ nghề khuân vác. Làm người không thể quên gốc, hôm nay là phu khuân vác, ngày mai làm quan rồi lại khinh thường phu khuân vác, đó là quên gốc, kẻ quên gốc ấy mà, chẳng có mấy kẻ tốt đẹp đâu."

Chủ thuyền hơi lắc đầu: "Ngươi thế này... có chút mất mặt nha."

Thấy Tô Nghĩa tỏ vẻ không thèm để ý, hắn liền nói: "Nghĩ lại năm xưa Hán Cao Tổ làm hoàng đế, liền rước thân phụ nhà mình tới, sợ ông cô đơn, bèn phỏng theo dáng vẻ quê nhà mà xây dựng một cái thôn... Sau khi về quê còn hát cái gì mà... Đại phong hề đại phong..."

Chủ thuyền này đại khái cũng là kẻ chưa từng đọc sách, môi trường của Đại Song lại rộng rãi, cho nên mới dám đem Hán Cao Tổ ra so sánh với nhà họ Tô.

"Con trai ngươi là quan, quan chính là quan, vốn dĩ phải là người trên người, cái thói người trên người ngon nghẻ thế này ngươi không làm, lại cứ đâm đầu ra đây làm cái việc này, thế này gọi là gì?"

Có kẻ lên tiếng: "Cái này gọi là không biết điều..."

Mọi người đều cười, Tô Nghĩa cũng cười.

Bến tàu vốn là chốn rồng rắn hỗn tạp, kiểu châm chọc thế này chỉ là chuyện thường ngày, ngươi mà cứ tỏ ra thanh cao trong sạch, không chịu được nhục nhã, vậy thì sớm thu dọn đồ đạc mà cút về nhà, tìm việc khác mà làm.

Có người đang gọi lớn: "Sáng nay có người nói con trai ngươi đã đến Biện Lương, còn nói đã diện kiến quan gia nữa đấy, Tô Nghĩa, mau về nhà đi."

Tô Nghĩa lắc đầu: "Trong thư của nó có nhắc đến đâu, chắc chắn là chưa về rồi."

Mấy tên phu khuân vác đều cười.

Ba ngày dưa năm ngày cải châm chọc Tô Nghĩa là khoảnh khắc bọn họ vui vẻ nhất.

Thử nghĩ xem, phụ thân của một vị đại quan cùng khuân vác với chúng ta, mà chúng ta còn có thể trêu chọc ông ấy, thế thì sướng biết nhường nào!

Có kẻ cất giọng: "Tô Nghĩa, đại lang nhà ngươi để ngươi ở đây làm việc thế này, đúng là bất hiếu mà."

Tô Nghĩa cười đáp: "Không phải đâu, đại lang rất có hiếu, vẫn luôn bảo đón ta qua Hàng Châu, chỉ là ta ở nơi này cả đời, rời khỏi đây rồi... chỉ sợ đến cái hồn cũng mất theo..."

Cái gọi là hồn vách mơ màng, ngoài người thương ra, đại khái cũng chỉ còn lại cố hương.

"Sao thế?"

Tô Nghĩa phát hiện ra mọi người bỗng nhiên im bặt, hơn nữa còn đang nhìn chằm chằm về phía sau mình, không khỏi bật cười: "Chẳng lẽ đại nhân nào tới sao?"

Bến tàu là nơi lại bộ và quân sĩ Tuần Kiểm Ti thường lui tới, thế nên Tô Nghĩa không mấy bận tâm quay người lại.

Và rồi hắn nhìn thấy gương mặt quen thuộc ấy.

"Cha."

Tô Yến quỳ sụp xuống, ôm lấy chân hắn khóc nức nở: "Hài nhi đi đã lâu, khiến người phải chịu khổ rồi."

Đi xa trở về quỳ lạy trưởng bối, đây là truyền thống của Hoa Hạ.

Đứa con trai lâu ngày xa cách bỗng nhiên xuất hiện trước mắt, Tô Nghĩa kích động xoa đầu hắn, mừng rỡ nói: "Sao lại về rồi? Sao lại về rồi thế?"

Tô Yến ngẩng đầu lên: "Hài nhi phụng mệnh về kinh hồi sự, vừa từ trong triều ra."

"Mau đứng lên đi."

Tô Nghĩa kéo hắn đứng dậy, cẩn thận ngắm nghía: "Ừm, trông vẫn ổn, chỉ là gầy đi một chút."

Trong mắt các bậc sinh thành, con cái nhà mình dường như mãi mãi là những đứa cần được tẩm bổ, họ hận không thể để con cái ăn hết thảy những thứ cần tẩm bổ trong đời ngay dưới mí mắt mình, lúc đó mới có thể yên tâm.

"Tô Nghĩa, mau về thôi."

Chủ thuyền bước tới hành lễ, nói: "Ban nãy chỉ là lời nói đùa thôi, chớ có để bụng."

Tô Yến liếc nhìn hắn ta một cái, ánh mắt vô cùng bình tĩnh, thế nhưng chủ thuyền chẳng hiểu sao lại thấy sợ, vội vàng đổi giọng: "Ban nãy tiểu nhân miệng hùm gan sứa, cúi xin ngài rộng lượng thứ tội."

Đây chính là quan uy sao?

Tô Nghĩa hơi nhíu mày, hắn nhớ lại những năm tháng niên thiếu của mình ở trong thôn.

"Hồi vi phụ còn trẻ, gia cảnh xem như bình thường. Lúc đó sợ nhất là nha dịch, mấy tên nha dịch đó hễ bước vào cửa là đòi tiền đòi lương thực, không cho á? Không cho thì chúng chỉnh cho ngươi tới bến..." Tô Nghĩa hồi tưởng: "Lúc đó chúng gọi cái đó là gì nhỉ... Quan uy... Đại lang, con chớ có đem cái thứ quan uy này ra để dọa người ta..."

Tô Nghĩa không biết quan lại cần những gì, nhưng trải qua nhiều năm tháng khiến hắn căm ghét cay đắng cái gọi là quan uy ấy, thế nên hắn mới nói: "Nếu con vẫn còn nghe lời, thì theo cha vác mấy bao hàng đi."

Hắn cũng chẳng biết phải dạy bảo con trai thế nào, nhưng theo bản năng hắn cảm thấy để nó quay lại làm nghề cũ, có thể tìm lại được sự mộc mạc của những năm tháng ấy.

Làm quan vẫn là mộc mạc tốt hơn!

Mấy tên tham quan ô lại đó chắc chắn chẳng có kết cục tốt đẹp gì.

Đây là suy nghĩ của phu khuân vác Tô Nghĩa, rất mộc mạc, rất bình thường.

Má chủ thuyền giật giật, cảm thấy Tô Nghĩa đã lú lẫn rồi, lại đi bảo đứa con trai đường đường là Thông phán Ti Bát Chuyển Hàng Châu ra bến tàu khuân vác.

"Ngài... mấy vị hào thương kia nhìn thấy Tô Thông phán đều phải khom lưng cúi gối, tiểu nhân... không sợ ngài chê cười, tiểu nhân chính là nhờ phúc của ngài, lúc này mới có thể mặt đối mặt nhìn thấy Tô Thông phán, nhưng mà bảo Tô Thông phán ra đây vác bao thuê, tiểu nhân không dám đâu!"

Chủ thuyền cười mếu máo, thế nhưng Tô Nghĩa lại nhíu mày nói: "Thông phán thì thế nào? Thông phán không phải ăn cơm chắc? Không ăn uống ị đái chắc? Không mắng người chắc? Không phạm sai lầm chắc? Quên gốc rồi mới phạm sai lầm, đại lang, tới đây."

Hắn nhìn con trai, trong ánh mắt mang theo sự kỳ vọng.

Hắn hi vọng con trai vẫn là đứa con ấy, dù cho làm quan đã lâu, cũng đừng quên đi bộ mặt thuở ban đầu của mình.

Tô Yến mỉm cười, sải bước đi về phía thuyền hàng.

Á đù!

Chủ thuyền ngây người như phỗng, kêu lên: "Tô Thông phán, tiểu nhân không dám, không dám đâu!"

Thông phán Ti Bát Chuyển Hàng Châu, vị thần tài trong mắt hào thương Biện Lương này vậy mà lại đi vác hàng thuê cho ta...

Truyền ra ngoài thì e là ta chẳng còn mặt mũi nào để làm người nữa rồi!

Đám phu khuân vác cũng không dám tin nổi.

"Ra ngoài làm đại quan lâu thế rồi, sao Tô đại lang này vẫn chịu vác hàng thuê cơ chứ?"

Hắn không thấy mất mặt à?

"Con trai ta cứ thấy ta làm phu khuân vác là thấy mất mặt, lần trước ở bến tàu gặp ta mà nó còn vờ như không quen biết đây này."

"..."

Giữa những lời bàn tán ấy, Tô Yến đã đi tới mạn thuyền, cởi bộ quan phục ra, Tô Nghĩa theo sau đón lấy, rồi cẩn thận ôm niêm phong vào ngực.

Đây là quan phục của con trai, niềm kiêu hãnh của nhà họ Tô, tuyệt đối không được để dính bẩn.

Một mặt bắt con trai khuân vác để tìm lại bản ngã, mặt khác lại vô cùng trân quý quan phục, hai hành vi thoạt nhìn có vẻ mâu thuẫn lại xuất hiện cùng nhau, nhưng lại vô cùng hài hòa.

Tô Yến cúi người, thế nhưng hai gã đại han đựng hàng cầm bao tải lại không dám đưa lên.

Tô Yến quay đầu cười nói: "Mau lên, vác xong ta còn phải về nhà ăn cơm trưa nữa."

Sáng hắn còn chưa ăn gì, trưa nay nhất định phải ăn, bằng không đói đến cồn cào ruột gan.

Hai gã đại hán đặt bao tải lên lưng hắn, vẫn còn nắm lấy góc bao vì sợ hắn vác không nổi.

Nhưng Tô Yến chấn động thân mình, nhẹ nhàng vác lấy bao tải, sau đó cước bộ uyển chuyển đi về phía bờ.

Tô Nghĩa nghe thấy lời con trai, xót xa nói: "Đại lang con cứ chờ đấy, vi phụ đi mua bánh nướng thịt cừu về ngay đây."

Trong cái nhìn của ông, món ăn ngon nhất chính là thịt cừu, mà bánh nướng thịt cừu là tiện lợi nhất, cắn một miếng ngập tràn dầu mỡ.

Đợi khi hắn mang theo mấy chiếc bánh nướng thịt cừu quay lại, Tô Yến đã làm xong việc, mồ hôi nhễ nhại đang nói chuyện với đám phu khuân vác.

"... Con cái nhất định phải đi học, không đọc sách, sau này những thứ xuất hiện các ngươi đều sẽ không hiểu nổi."

“Tỉ như những thứ mà thư viện đang nghiên cứu ngâm cứu kia, sau này ở bến tàu có những thứ đó rồi, làm việc sẽ nhàn hạ hơn nhiều, thế nhưng làm việc nhàn hạ rồi, thì người sẽ càng lúc càng đông, có những người sẽ không có việc làm? Phải làm sao đây? Bọn họ chẳng biết gì cả, thì có thể đi làm cái gì? Cuối cùng cũng chỉ có thể quay lại làm phu khuân vác mà thôi. Cho nên phải đọc sách.”

Thẩm An ở trong thư viện đã nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại giáo dục chính là gốc rễ cho sự phát triển trong tương lai của Đại Song, gốc rễ này mà không vững chắc, thì Đại Song dẫu có cường đại đến đâu cũng sẽ biến thành mây bay thoảng qua.

Tai nghe mắt thấy nhiều lần rồi, Tô Yến đối với chuyện này có thêm rất nhiều kiến giải.

Có người lên tiếng: "Nhưng mà đọc không nổi đâu. Hiện tại mấy chỗ dạy học kia đòi tiền nhiều lắm, con cái chúng ta đọc không nổi đâu!"

Nuôi được đứa trẻ khôn lớn đã là không tệ rồi, đọc sách khó lắm, chi bằng để bọn chúng ở nhà phụ giúp làm việc.

Ý nghĩ thế này ngàn năm sau vẫn cứ tồn tại.

"Sau này sẽ có thôi."

Tô Yến nhớ tới lời của Thẩm An.

— Đại Song sau này mỗi một nơi đều nên có học đường, mỗi một đứa trẻ đều phấn đấu để bọn chúng được học chữ... học lấy kỹ năng mưu sinh.

Đúng vậy, cái mục tiêu cao cả vĩ đại nào đó Thẩm An vốn dĩ chưa từng nghĩ tới, hắn chỉ muốn có thêm nhiều đứa trẻ được học chữ mà thôi.

Chỉ cần biết đọc biết viết, trong những năm tháng sau đó, bọn chúng mới có thể không ngừng học tập, không ngừng nâng cao.

"Sau này sẽ có rất nhiều tiên sinh, hơn nữa đọc sách sẽ rất rẻ..."

Thẩm An nói sau này những đứa trẻ đó đi học có lẽ không cần tẩu tiền, dẫu cho Tô Yến có sùng bái hắn đến đâu, vẫn cứ cảm thấy không thể nào.

"Nhưng mà đi học rồi thì trong nhà lại ít người làm việc."

Đám phu khuân vác này vẫn đang nghĩ đến chuyện để con cái mình lặp lại cuộc đời của chính họ, đơn giản, nhưng lại chắc chân.

"Nhưng mà sau khi đọc sách xong, con cái có thể đi làm việc khác, mấy công việc đó nhàn hạ hơn, kiếm tiền nhiều hơn."

Tô Yến nói: "Các ngươi nhìn ta xem, ta ngày xưa cũng là kẻ vác hàng thuê ở bến tàu, sau này ta chịu khó đọc sách ở thư viện, lúc đó bao nhiêu người chế giễu ta? Nói ta là mơ mộng hão huyền, nhưng mà bây giờ thì sao?"

Tô Nghĩa ôm quan phục, nước mắt rưng rưng.

Bây giờ hắn từ Hàng Châu trở về, có thể diện kiến quan gia, có thể đàm đạo rôm rả với các vị tể phụ...

Năm xưa ai mà ngờ được những chuyện này chứ?

Mọi người đều sinh ra chút hướng tới, có kẻ nói: "Cái ngõ nhà ta có một tên mọt sách đang chờ đi thi, nhìn nghèo rớt mồng tơi! Quay đầu lại ta mỗi tháng cho nó ít tiền, xem nó có thể dạy dỗ con cái ta hay không..."

Tốt, thế này là tốt nhất.

Tô Yến mỉm cười, cảm thấy đây là một khởi đầu rất tốt.

"Đại lang, mau ăn bánh lúc còn nóng đi."

Tô Nghĩa thấy con trai nói chuyện ung dung điềm tĩnh, đám phu khuân vác kia, thậm chí cả chủ thuyền và phu thuyền đều đang chằm chằm lắng nghe, cảm giác tự hào trong lòng không cần phải bàn nữa.

"Cha, người cũng ăn đi."

"Ừ!"

Tô Nghĩa một tay nhận lấy bánh, tay kia vẫn cẩn thận ôm chặt bộ quan phục của con trai.

Con trai ta không quên gốc, thật là tốt quá!

"Đại lang, bánh của nhà họ Lý này có ngon không?"

"Ừ, ngon lắm. Cắn một cái ngập răng toàn dầu, thơm thật đấy."

Cha con vừa đi vừa ăn, thong thả rời khỏi bến tàu.

Chẳng bao lâu sau, tin tức Tô Thông phán Ti Bát Chuyển Hàng Châu vừa về kinh thành đã ra bến tàu khuân vác truyền đi khắp nơi, cả thành chấn động.

Thẩm An mỉm cười, vô cùng mãn nguyện.

Triệu Thự gật đầu, nói với Trần Trung Hành: "Làm người chớ nên quên gốc. Ta đã gặp rất nhiều quan lại, vốn sinh ra trong nghèo khó, nhưng một khi đã làm quan liền quên mất bản phận, đứng cao chót vót, cách xa vạn dặm, nhìn bách tính với ánh mắt đầy vẻ ghét bỏ. Những vị quan như thế này, tuyệt đối không thể trọng dụng. Tô Yến tốt biết bao, trẫm cực kỳ thích kiểu người thế này."