Gió thổi qua đồng ruộng, sóng lúa dập dờn từng đợt.

Một cỗ hương lúa xộc tới, Triệu Thự chỉ cảm thấy toàn thân thả lỏng, hận không thể cứ thế mà đi luôn.

Lão nông thấy thần thái hắn tự nhiên, liền nói tiếp: "Hồi trước tiểu lại làm oai làm quái nhiều lắm, chỗ chúng ta thường xuyên bị hành hạ, sau này ngài lên ngôi, đám tiểu lại đó vậy mà tốt lên không ít."

"Đây là vì sao?" Triệu Thự mỉm cười hỏi, tâm trạng càng thêm tốt đẹp.

Lão nông hắng giọng một tiếng, nhổ một bãi đờm, nói: "Tiểu nhân có một lần nghe thấy mấy tên tiểu lại nói chuyện, bọn chúng nói tính khí ngài không tốt, trước kia Tiên đế nhân từ, không nỡ trách phạt người ta, nhưng ngài động một chút là mắng mỏi, động một chút là cái gì... lưu đày phát vãi. Chúng ta ở ngay sát kinh thành, bọn chúng sợ rồi đấy."

Triệu Thự gật đầu, hỏi: "Vậy ngày tháng bây giờ của các ngươi thế nào?"

"Cũng tạm." Lão nông đại khái là cảm thấy tuổi tác mình đã lớn, cho nên bớt đi rất nhiều kiêng kỵ, "Thu hoạch này tốt, ngày tháng liền tạm ổn, chỉ sợ thiên tai nhân họa."

Triệu Thự hỏi: "Thiên tai ta biết, nhân họa là gì?"

Ánh mắt của hắn hơi lạnh, đại khái là kiểu muốn giết người.

Người bên cạnh đều nhìn ra được, Quan gia hôm nay vô cùng thoải mái, chưa từng thoải mái như vậy, nếu như sự thoải mái này bị một số quan lại không biết điều nào đó quấy rầy, cái đó...

He he!

Đều chuẩn bị đi vùng biên viễn cống hiến cho đại Tống đi thôi.

Vị Quan gia này đại khái là người khó đoán nhất từ khi đại Tống lập quốc đến nay, tính tình cay nghiệt, lúc tốt lúc xấu, mấu chốt là ngươi hoàn toàn không thể phán đoán tâm trạng hắn tốt hay xấu, vậy phải ứng phó thế nào?

Lão nông nói: "Quan gia, nhân họa chính là sinh bệnh có việc, dù sao cũng là chuyện tiêu tiền. Nếu như gặp phải chuyện thế này, trong nhà liền nghèo đi, phỏng chừng đến cuối thu là không còn lương thực dư thừa, cả nhà đành phải bán ruộng đất qua ngày, nếu không thì đều chết đói ấy chứ!"

Trong lòng Triệu Thự có chút suy nghĩ, "Chính là trong nhà không tích lũy được bao nhiêu tiền, đúng không? Nếu gặp chuyện thì sẽ nghèo đi."

Lão nông gật đầu, sau đó thở dài một tiếng, nếp nhăn trên mặt chằng chịt, khiến Thẩm An liên tưởng đến vỏ của một gốc cây già.

Triệu Thự nói: "Cho nên cuộc sống này vẫn phải nỗ lực vượt qua. Ta muốn hỏi một chút, lao dịch thế nào?"

Tất cả nông dân đều đang lắc đầu, lão nông cười khổ nói: "Cái đó là không có tiền công. Hơn nữa lại chuyên tráng đinh trong nhà đi, trong nhà ít đi tráng đinh thì phải làm sao? Chẳng lẽ đi thuê người cày ruộng? Số ruộng đất đó đành phải hoang phung thôi."

Triệu Thự đã hiểu.

Lão nông thấy sắc mặt hắn nghiêm nghị, liền nói: "Chỉ là Tường Phù chúng ta tốt hơn một chút."

"Vì sao?"

Triệu Thự đã chuẩn bị rời đi, nghe vậy lại ngồi xuống.

Lão nông nói: "Sai dịch của Tường Phù chúng ta ít hơn những nơi khác rất nhiều, mọi người luân phiên nhau làm, ngày tháng này vẫn qua nổi, đây đều là ân đức của Quan gia đấy."

Hổ thẹn thay!

Triệu Thự gật đầu, nhớ tới chuyện năm xưa.

Đó là thời điểm của Tiên đế, Thẩm An và Triệu Húc hai thiếu niên nửa lớn đã gặp phải chuyện ở thôn Văn Phong, mang lòng đầy căm phẫn náo loạn một trận, Tiên đế coi như cũng nhân từ, liền đồng ý lấy công thay chẩn ở huyện Tường Phù. Trên thực tế chính là chế độ chiêu mộ.

Mọi người lên ngựa tiếp tục đi tới.

"Bách tính không dễ dàng gì." Triệu Thự nói với các tể phụ: "Nhìn những người già đó xem, đều lớn tuổi rồi mà vẫn còn lao động trên đồng ruộng, ta nghĩ đến thôi là thấy hổ thẹn."

Hàn Kỳ nói: "Quan gia, thần nếu như ở độ tuổi này, phỏng chừng đã đi đứng lững thững rồi... ây da!"

---❊ ❖ ❊---

Bên trong huyện nha huyện Tường Phù, huyện lệnh Trương Khải Vĩ ngồi cao ở thượng vị, bên dưới có hai vị quan viên, một người là chủ bạ Vương Hiểu, một người là huyện úy Chu Giang.

Đừng thấy làm lạ, người đông việc ít ở đại Tống trên dưới đều thế, quan viên nhiều như lông bò. Chuyện quan lại dư thừa hô hào đã nhiều năm, vẫn có rất nhiều người không có nơi để sắp xếp.

Nhưng ở bên dưới thì không giống vậy, quan viên ở cấp dưới ít đến đáng thương.

Một huyện có biên chế chỉ có hai ba người, có huyện dân số ít, thuế má thấp, thậm chí đến huyện lệnh còn chẳng có.

—— Huyện dưới bốn trăm hộ không đặt huyện lệnh, lấy chủ bạ kiêm nhiệm tri huyện sự.

Đây chính là hiện trạng hiện tại của đại Tống, bởi vì quan viên do khoa cử ra làm quan và ấm bổ không thể xuống dưới nhậm chức những chức quan nhỏ bé đó, đều ùn ùn chen chúc ở Biện Kinh không có nơi an trí. Mà các châu huyện bên dưới lại thiếu nhân thủ, có biên chế chỉ vỏn vẹn lèo tèo vài móng mèo.

Trương Khải Vĩ uống một ngụm trà, thoải mái nói: "Thấy rõ thu hoạch đang ở trước mắt, bảo bọn họ theo dõi khắp nơi, chớ để hỏng việc. Nói cho bọn họ biết, đây là Tường Phù, dưới chân thiên tử, phạm lỗi thì đừng trách ta vô tình."

Chủ bộ Vương Hiểu cười nói: "Đám tiểu lại đó đều biết điều mà."

"Biết điều là tốt rồi!" Giữa mày Trương Khải Vĩ nhiều thêm vẻ ảm đạm, "Nghĩ ta làm quan nhiều năm, thế nhưng rốt cuộc vẫn phải xoay vòng ở bên dưới, chính là không lên nổi, vì sao? Chính là bởi vì cái tính tình này của ta quá ngay thẳng, cho dù Quan gia có tới, ta vẫn ngồi cao không động đậy, thượng quan có tính tình thế này không thích đâu!"

Trương Khải Vĩ ở cái tuổi này mà vẫn còn lầy lội ở vị trí huyện lệnh, kiếp này cơ bản xem như đã nói lời tạm biệt với hàng ngũ trọng thần, cho nên vô cùng thổn thức.

Huyện úy Chu Giang nói: "Ngài đây là nhân phẩm cao khiết, công hầu không thể khinh nhờn, quân vương không thể mạn lãm."

Trương Khải Vĩ thở dài: "Có người khuyên ta nên cúi đầu rồi, nhìn thấy thượng quan phải cúi đầu, phải học cách nói mấy lời hay ý đẹp, thế nhưng ta chính là... làm không được!"

"Huyện lệnh!"

Bên ngoài đột nhiên truyền tới tiếng thét chói tai, sống sừng sừng chặn đứng những lời thổn thức cảm khái tiếp sau của Trương Khải Vĩ, hắn bực bội nói: "Kêu cái gì mà kêu?"

Một tên tiểu lại chạy vào, sắc mặt kinh hoảng nói: "Huyện lệnh, Quan... Quan gia tới rồi."

Mẹ kiếp!

Vương Hiểu và Chu Giang vừa mới đứng lên, vèo một cái, người của Trương Khải Vĩ liền biến mất.

"Quan gia tới rồi?"

Hai người vừa chạy vừa vô cùng thắc mắc, thầm nghĩ Quan gia tới Tường Phù để làm gì? Còn nữa, ban nãy huyện lệnh nói Quan gia tới hắn cũng sẽ thế này, sẽ không nịnh bọt... thế nhưng vừa rồi hắn chạy còn nhanh hơn cả con ngựa tốt nhất của huyện Tường Phù.

Đợi khi bọn họ chạy ra khỏi huyện nha, liền nhìn thấy một đám người đen nghịt.

Vô số người...

Đi đầu là Triệu Thự, Trương Khải Vĩ đứng trước mặt hắn khom người cúi đầu, đôi bàn tay kia thiếu chút nữa là chạm đến mặt đất.

"Quan gia..." Trương Khải Vĩ làm quan lâu như vậy, chưa từng nghĩ có một ngày có thể nhìn thấy Quan gia ngay trên địa bàn của mình, kích động đến mức nói năng lộn xộn.

"Quan gia ngài vậy mà lại tới, thần... thần vô cùng vui mừng! Vui mừng lắm, thần... ngài nhìn xem, nơi này chính là huyện nha Tường Phù, thần ở chỗ này cần cù tận tụy làm việc nhiều năm rồi, thần chưa từng tham nhũng dù chỉ là một văn tiền, chưa từng tham nhũng một văn tiền nào nha..."

Ban đầu Triệu Thự còn mang theo nụ cười trên mặt, chuẩn bị an ủi một chút đối với các quan viên cơ sở, thế nhưng không ngờ Trương Khải Vĩ quá mức kích động, nói năng lộn xộn đến mức độ này.

Hắn mang đầy vạch đen nhìn Trương Khải Vĩ, Triệu Húc ở bên cạnh nói: "Quan gia xuống đây là để xem xét các quan lại bên dưới.", vừa nói hắn vừa chắn trước mặt phụ thân mình, sau đó người của Hoàng Thành Ti đi lên, bắt đầu khống chế cục diện.

Ngươi chặn ở chỗ này muốn làm gì?

Chẳng lẽ là tham nhũng nên chột dạ?

Đi theo có ngự sử, lập tức chằm chằm nhìn chằm chằm Trương Khải Vĩ, chuẩn bị quay đầu lại sẽ điều tra kẻ này.

Trương Khải Vĩ vội vàng dẫn đường, Triệu Húc lùi lại một bước, thấp giọng nói với Thẩm An: "Người này nhìn có vẻ không ổn lắm."

Cậu chưa từng gặp loại quan viên luống cuống tay chân thế này, cho nên ấn tượng đối với Trương Khải Vĩ vô cùng tệ hại.

"Tuổi hắn cũng không nhỏ, loại người này... đại khái là đối với đường quan lộ mang lòng không cam lòng, nhìn thấy Quan gia liền không biết nên là vui mừng hay là hoảng hốt nữa."

Tâm thái này Thẩm An kiếp trước cũng từng có, bất quá khi đó hắn đã trấn định lại, chỉ là sau đó không tránh khỏi sẽ ảo tưởng về ấn tượng của lãnh đạo đối với mình, cũng như liệu có thể vì thế mà thăng chức hay không.

Ai mà chẳng muốn thăng quan, Trương Khải Vĩ đương nhiên cũng muốn, hôm nay Triệu Thự đến đây, giống như đại lão một nước đời sau đột kích một cái huyện nha nào đó, vị huyện lệnh kia không sợ tè ra quần đã là may lắm rồi.

Đi vào bên trong, Triệu Thự thấy chỉ có ba người ở đó, liền hỏi: "Những người khác đâu?"

Trương Khải Vĩ nói: "Quan gia, thu hoạch đang đến gần, tiểu lại trong huyện đều bị thần phái đi xuống dưới rồi, thần bảo bọn họ đi xem xét hoa mạ khắp nơi thế nào, nắm chắc tình hình trước, sau đó thu thuế mới có căn cứ. Bằng không bị người ta qua mặt lúc nào cũng không hay biết là chuyện thế nào."

Cái này thì ngược lại không tệ, thế nhưng Triệu Thự lại hỏi: "Vậy sao ngươi không xuống dưới?"

Trương Khải Vĩ khoảnh khắc đó chỉ muốn chết quách đi cho rồi, "Quan gia, thần... thần..."

Hắn cảm thấy mình sắp tiêu đời rồi, thế nhưng Triệu Thự lại nói: "Cũng may là không dùng lý do khác để thoái thác trẫm."

"Các loại sai dịch của huyện Tường Phù có bao nhiêu người là chiêu mộ?"

Trương Khải Vĩ nói: "Có ba mươi hai người."

Con số này không ít đâu nha!

"Mỗi năm vì thế mà tốn kém thêm không ít, có gánh vác nổi không?"

"Hàng năm Tường Phù giữ lại tiền lương cho những người này, bên phía thượng quan cũng là có định mức."

Chuyện này là do Nhân Tông định ra khi xưa, tiền lương của ba mươi hai người, thượng quan cũng không muốn chuốc lấy phiền phức, cho nên những đám dân chạy nạn đó mới có thể mãi làm việc ở huyện nha Tường Phù.

Triệu Thự gật đầu, "Đám người đó làm việc thế nào?"

"Cần cù!" Trương Khải Vĩ nói: "Bọn họ tuy có tiền lương, nhưng lại không có tên trong sổ sách, cho nên vô cùng cần cù."

Đây chính là nhân viên thời vụ của đại Tống.

"So với sai dịch lúc trước thì thế nào?"

"Lúc trước..." Trương Khải Vĩ cười khổ nói: "Sai dịch lúc trước là người do lao dịch gọi tới, bọn họ không có tiền lương, chính là làm không công, phần lớn đều lười biếng, hơn nữa còn có kẻ trong lòng không cam nguyện, sau đó cấu kết lẫn nhau, làm tiểu lại mấy năm trời cuối cùng lại thành người có tiền."

Đây chính là tệ nạn của chế độ lại trị.

Triệu Húc không khỏi trong lòng vui mừng, cảm thấy mình đã nắm bắt được vấn đề này, hẳn là có thể đứng ở thế bất bại.

Cậu liếc nhìn Thẩm An một cái, Thẩm An khẽ gật đầu, tỏ ý công nhận.

Điều động tính tích cực trong công việc cần phải có sự khích lệ, không có khích lệ, làm tốt làm xấu đối với bản thân đều như nhau, có mấy ai sẵn sàng bỏ sức ra làm việc chứ?

Hàn Kỳ ho khan một tiếng, nói: "Vậy ngươi thấy... là chiêu mộ tốt hơn, hay là lao dịch lúc trước tốt hơn?"

Trương Khải Vĩ có hơi mơ hồ, kích động đến mức mơ hồ rồi.

Hắn cảm thấy Quan gia và các tể phụ cùng nhau đến Tường Phù, đây chính là sự khẳng định lớn nhất đối với bản thân.

Kích động quá mà!

Con người một khi kích động thì nói năng không qua đại não, thốt ra ngay...

"Đương nhiên là chiêu mộ tốt hơn, tiểu lại do lao dịch gọi tới đừng nói là trốn việc lười biếng..." Trương Khải Vĩ không nhìn thấy các quan viên đằng sau sắc mặt khó coi, kích động nói: "Tiểu lại không có bổng lộc, bọn họ đều dựa vào tham nhũng để sống qua ngày... bọn họ..."

Hắn bàng hoàng phát hiện ra mình nói hớ rồi.

Không, không phải nói hớ, mà là nói thật.

Mẹ tổ nhà tôi ơi!

Nhìn sắc mặt của các tể phụ mà xem, đều đen thui rồi.

Nhìn sắc mặt của đám quan viên kia mà xem, các cửa hàng bán phẩm màu ở kinh thành đều mở đến huyện nha Tường Phù rồi kìa.

Mẹ kiếp!

Chân Trương Khải Vĩ có chút mềm nhũn, hắn hoảng hốt phát hiện ra, bản thân đã vạch trần một sự thật vô cùng nghiêm trọng ra dưới thanh thiên bạch nhật.

Hắn hoảng vãi chưởng!

---❊ ❖ ❊---

Chương bốn được gửi đến, cầu vé tháng. Ngủ ngon nhé!