NHIỀU ngày sau, hai người lại ngồi đối diện ở một cái bàn trong phòng khách của khách sạn «Dajti». Từ phòng rượu tầng dưới hầm, âm điệu của dàn nhạc vẫn vọng lên, viên tướng cảm thấy cuộc sống ở nước ngoài phảng phất quanh họ. Vẻ mặt ông mệt mỏi, cái nhìn ngơ ngác hơn thường ngày.
- Đêm qua tôi khó ngủ quá, viên tướng nói, tôi đã thấy một giấc mơ kỳ lạ.
- Gì vậy?
- Tôi mơ thấy cô gái điếm ấy, cô gái mà người chủ quán nọ đã kể chuyện lại với ta, ông còn nhớ chứ?
- Có, ông linh mục đáp.
- Chính tôi đã mơ thấy cô ta. Có điều là cô ta không còn sống nữa, cô ta đã chết, nằm dài trong một chiếc áo quan. Trong lúc ấy, ở ngoài, một đám lính, bọn này cũng nằm trong áo quan, đang đợi đến lượt mình ở ngoài cửa ngôi nhà.
- Giấc mơ mới khủng khiếp chứ!
- Thế mà, tôi lại thấy tất cả những cái đó có vẻ rất là tự nhiên. Tôi đi qua đấy, tôi lên tiếng hỏi một người nào đó: «Bọn lính đang đợi kia là ở mặt trận về hay sắp ra mặt trận đấy?» Người ta trả lời tôi là có tên ở mặt trận về và có tên sắp đi. Tôi liền bảo chúng: «Những ai ra mặt trận thì đừng đợi, trước hết phải ra mặt trận đã, sau đó mới có quyền giải trí. Còn những ai ở mặt trận về hãy ở lại, hàng ngũ tử tế.»
- Một ác mộng, ông linh mục thốt lên.
- Một đêm khác, tôi mơ thấy đại tá Z. Ông ta mỉm cười, một nụ cười mỉa mai nói với tôi: «Ngài tưởng tôi cao một mét tám mươi hai ư? Hừ, nhầm đấy ngài ạ, đó không phải là chiều cao của tôi. - Thế ông cao bao nhiêu? Tôi hỏi. Ông ta lại cười rồi nói với giọng hờn rỗi: «Tôi không nói cho ngài biết đâu». Viên tướng lấy bao thuốc lá ở trong túi ra và nói tiếp: - Hầu như đêm nào tôi cũng thấy những cơn ác mộng như vậy.
- Đó là một triệu chứng lao lực.
- Đúng thế, chuyến đi vừa rồi mệt nhừ người. Mệt hơn các chuyến đi khác.
- Chẳng làm thế nào được, ông linh mục nói. Mà ta chưa hết vất vả đâu. Còn phải đi nhiều chuyến nữa kia.
- Thế là ta đã trở thành như những kẻ hành hương thời Trung Cổ rồi đấy. Ta cứ đi, đi mãi chẳng bao giờ thấy được con đường chấm dứt.
- Gia đình họ đang đợi họ và đặt tất cả hy vọng vào chúng ta.
Viên tướng nói, giọng cáu kỉnh:
- Họ cứ tưởng là ta chỉ cần ấn nút một cái là lôi được người chết từ dưới đất lên. Họ chẳng hiểu được công việc ra sao.
- Chẳng phải lỗi tại họ, ông linh mục nói.
Viên tướng gõ gõ ngón tay lên bàn:
- Hay ta đi dạo một lát? Ông linh mục đề nghị. Chiều nay đẹp trời.
Hai người bước xuống bậc thềm trước cửa và đi về phía tòa nhà của trường đại học. Đường xá nhộn nhịp xe cộ một cách bất thường. Qua cầu, đi tới chỗ đường này gặp đại lộ Marcel Cachin, ánh sáng đèn pha rẽ ra các ngả. Một số xe quay sang trái, chạy về khu phần lớn các sứ quán đóng, một số xe khác chạy thẳng về quảng trường Skanderburg.
Hai người đi tới dinh Thủ tướng rồi quay gót trở lại. Hai bên đường lớn công nhân đang nhổ những cây trinh nữ và thế vào đó, trong những hố lớn đào sẵn, là những cây thông.
- Họ chuẩn bị cho ngày hội đấy, ông linh mục nói, vì vậy họ làm việc cả đêm.
- Họ lấy những cây thông này ở đâu về?
- Từ trên núi xuống, chắc thế.
Trước thềm cửa khách sạn, hai người gặp viên thị trưởng, người cùng đi với viên tướng kia.
- Thế nào, ông mạnh khỏe chứ?
- Cảm ơn ông, thế còn ông?
- Cũng khá, ông trung tướng đâu rồi? Ông linh mục hỏi.
- Ông ta hiện đang ở miền trung Albania. Chúng tôi đang tiếp tục tìm kiếm ở miền đồng bằng vùng này. Còn các ông?
- Chúng tôi nghỉ vài ngày.
- Các ông nghỉ là đúng. Còn tôi, ngày mai tôi lên máy bay. Hôm kia, tôi có nhận được điện của gia đình. Vợ tôi ốm. Tôi mong một tuần nữa có thể trở lại được đây. Tôi không thể vắng mặt lâu hơn nữa. Công việc của chúng tôi vẫn mỗi ngày một tồi tệ.
Họ vừa bước lên bậc thềm vừa trò chuyện. Viên thị trưởng cáo lui và đi về phía thang máy. Còn hai người trở về ngồi trong phòng khách.
Viên tướng gọi lấy rượu cognac và châm thuốc hút. Người ta đem đến một chai. Ông rót rượu đầy cốc và uống. Trước mắt ông, hiện ra hình thể của mặt đất và bên trên là những nấm mồ đang nhảy nhót, ám ảnh.
Tôi không hiểu tại sao hài cốt các bạn đồng đội của tôi lại phải đưa về trả cho gia đình họ. Tôi không chắc có phải đó là mong ước cuối cùng của họ không, như có người đã nói. Đối với chúng tôi, những cựu chiến binh, những biểu hiện đó của chủ nghĩa tình cảm thật là ngây thơ. Một người lính, dù sống hay chết, chỉ thấy thoải mái khi chung sống với đồng đội. Vậy thì hãy để họ ở lại với nhau. Đừng chia rẽ họ. Cầu sao cho thấy những nấm mồ của họ nằm kề bên nhau duy trì được tinh thần thượng võ xưa kia của ta sống mãi trong lòng chúng ta. Đừng có nghe những kẻ nhát gan lúc nào cũng sẵn sàng kêu la trước một giọt máu đổ ra. Hãy tin chúng tôi về điều đó vì chúng tôi là những cựu chiến binh.
Viên tướng thấy rượu bốc lên đầu.
«Giờ đây, ta có cả một đạo quân chết trận dưới quyền ta», viên tướng nghĩ thầm. «Nhưng thay thế cho bộ quân phục là một cái túi bằng nylon. Những túi màu lam với hai sọc trắng chạy ngang và viền đen, sản phẩm đặc biệt của hãng «Olympia». Và những túi đó được đút vào trong những áo quan này, những áo quan nhỏ bé kích thước nhất loạt, như đã ghi trong hợp đồng ký kết với các cơ quan thị chính. Mới đầu chỉ có vài tiểu đội áo quan, rồi dần dần, các đại đội và các tiểu đoàn hình thành và giờ đây đang bổ sung cho các trung đoàn và các sư đoàn. Cả một đạo quân bọc trong nylon».
«Ta sẽ làm gì với quân ấy?» Viên tướng lẩm bẩm trong miệng.
- Hình như ông không được khỏe thì phải, ông linh mục nhận xét. Có lẽ ông sốt chăng?
- Không, không sao cả, viên tướng đáp; có lẽ vì quá mệt, ông cảm thấy rượu ngấm nhanh hơn mọi ngày. Không sao cả, ông nhắc lại. Tôi chỉ thèm uống rượu thôi, nhưng ông, ông là linh mục, là đại tá hay là cái quái gì cũng được, ông lại muốn ngăn không cho tôi uống. Ông muốn gì tôi nào?
Đột nhiên viên tướng trở nên gây gổ. Thỉnh thoảng ông vẫn lên cơn như vậy khi uống rượu.
- Tôi không chịu để ai kiểm soát tôi hết. Ông muốn gì tôi nào, ông nói đi, viên tướng nói gần như hét.
Con người mảnh dẻ, đang ngồi viết như thường ngày ở bên bàn gần chiếc đài thu thanh, quay đầu lại.
- Chẳng muốn gì hết, thưa ông. Tôi chẳng ngăn cấm gì ông mà cũng chẳng cầu xin gì ông. Tôi cũng không hề nghĩ đến nữa kia, ông linh mục sẵng giọng đáp.
- Thế thì ông cứ việc ngồi đấy mà nhìn tôi uống.
- Không việc gì phải làm om sòm lên, ông linh mục đáp.
Viên tướng lại nâng cốc. Giờ đây ông linh mục sẽ không làm phiền ông nữa. Nói cho cùng, dẫu sao thì ông vẫn là trưởng đoàn kia mà.
Ông lại nghĩ đến đạo quân của ông. Đạo quân màu lam với hai sọc trắng và một đường viền đen. «Ta sẽ làm gì với quân lính của ta bây giờ?», ông nghĩ thầm. «Chúng đông quá, rất đông, và chắc chắn là chúng thấy lạnh trong chiếc áo khoác ngoài bằng nylon. Bọn tướng tá ngu ngốc của chúng đã bỏ mặc chúng ở lại trận địa và quẳng cho ta phải bê lấy. Vậy mà giá có chúng xưa kia, ta có thể thắng được biết bao trận».
Ông cố nhớ lại những trận đánh ông đã học qua ở trường quân sự để chọn ra những trận ông có thể thắng được với những lực lượng hiện ông đang có dưới quyền mình. Ông vạch ra các kế hoạch trên bao thuốc lá, định ra các vị trí của quân lính, các tuyến tấn công, những điểm xung phong quyết chiến. Ông linh mục ngồi lặng thinh, uống sôcôla nhìn viên tướng nguệch ngoạc. Viên tướng bắt đầu từ những thời cổ xưa. Trước hết ông vây hãm Caesar, rồi cắt đường tiến quân của Charlemagne, rồi đột nhiên tiến đánh Napoleon phải rút lui. Nhưng ông không hài lòng. Ông bứt rứt vì nỗi ông thắng tất cả các trận thời cổ xưa là do ông có ưu thế về vũ khí hiện đại, chứ không phải vì tài làm tướng. Ông liền tưởng tượng đến các trận đánh của những cuộc chiến tranh vừa qua. Ông đổ bộ lên nhiều bờ biển và vây hãm nhiều thủ đô. Binh sĩ của ông từ bãi biển xứ Normandy vọt đến vĩ tuyến 38 ở Triều Tiên. Ông lừa chúng vào rừng rậm khủng khiếp ở Việt Nam và đưa chúng thoát ra khỏi đấy vô sự. Ông thắng nhiều trận mà lịch sử đã cầm chắc là thất bại. Ông thắng trận chính là vì ông cầm quân giỏi và không bao giờ bỏ mặc binh sĩ của mình. Ông, ông biết chỉ huy. Chính ông đang nghiên cứu về chiến tranh trên địa hình miền núi. Vả lại ông có những binh lính hết sức dũng cảm. Chúng dũng cảm, ông thầm nghĩ là vì chính chúng chẳng có gì mà mất và ông lại tiếp tục uống. Bao thuốc lá đã đen ngòm những nét nguệch ngoạc nhưng ông lại nhớ ra một trận đánh mới. Thoạt tiên, ông buộc phải rút lui, nhưng sau đó ông đưa những người tử trận chưa ghi vào danh sách (và bọn này là những kẻ hung hãn nhất trong chiến đấu) tới tiếp viện thì ông đã thắng.
- Và thế đấy, ông hài lòng lẩm bẩm. Kẻ nào dám đối địch với Đại quân nylon.
«Một thằng loạn óc!» Ông linh mục lẩm bẩm và đứng lên.
