Bloom và Stephen đã đi theo những lộ trình song song nào khi trở về?
Xuất phát cùng nhau với nhịp đi bộ bình thường từ quảng trường Beresford, họ lần lượt đi theo thứ tự qua các phố Lower Gardiner, Middle Gardiner và quảng trường Mountjoy về phía tây; sau đó, với nhịp độ chậm lại và mỗi người rẽ sang trái, qua phố Gardiner do đi nhầm đường cho đến tận góc xa của phố Temple; rồi tiếp tục đi chậm với những quãng dừng ngắt quãng, rẽ phải vào phố Temple về phía bắc cho đến tận quảng trường Hardwicke. Khi đến gần nhau trong trạng thái rời rạc và với nhịp đi bộ thư thả, họ cùng nhau băng chéo qua vòng xuyến trước nhà thờ George, bởi vì trong bất kỳ hình tròn nào, dây cung luôn ngắn hơn cung tròn mà nó chắn.
Bộ đôi này đã đàm đạo về những gì trong suốt chặng hành trình của họ?
Âm nhạc, văn học, Ireland, Dublin, Paris, tình bạn, phụ nữ, nạn mại dâm, chế độ ăn uống, ảnh hưởng của ánh đèn gas hoặc ánh đèn hồ quang và đèn nóng sáng đối với sự phát triển của những cái cây ưa sáng mọc gần đó, những chiếc thùng rác công cộng lộ thiên của hội đồng thành phố, Giáo hội Công giáo Rôma, luật độc thân của giáo sĩ, quốc gia Ireland, nền giáo dục của dòng Tên, sự nghiệp, việc học y khoa, ngày vừa qua, ảnh hưởng tai hại của thời điểm trước ngày Sabát, sự suy sụp của Stephen.
Bloom có tìm thấy những điểm chung tương đồng giữa những phản ứng giống và khác nhau của họ đối với trải nghiệm hay không?
Cả hai đều nhạy cảm với các ấn tượng nghệ thuật, ưa thích âm nhạc hơn là tạo hình hoặc hội họa. Cả hai đều thích lối sống theo kiểu lục địa hơn là kiểu hải đảo, và nơi cư trú ở phía bên này Đại Tây Dương hơn là bên kia. Cả hai, do sự rèn giũa từ gia đình thuở nhỏ và tính kiên định mang tính di truyền trong việc kháng cự các giáo điều dị giáo, đều tuyên bố không tin vào nhiều học thuyết tôn giáo, quốc gia, xã hội và đạo đức chính thống. Cả hai đều thừa nhận sức hút dị tính có tác động vừa kích thích vừa làm cùn mòn tâm trí.
Quan điểm của họ có điểm nào khác biệt không?
Stephen công khai phản đối quan điểm của Bloom về tầm quan trọng của chế độ ăn uống và việc tự lực cánh sinh trong xã hội, trong khi Bloom ngầm phản đối quan điểm của Stephen về sự khẳng định vĩnh cửu của tinh thần con người trong văn học. Bloom ngầm đồng tình với việc Stephen đính chính sự sai lệch niên đại khi gán mốc thời gian cải đạo của quốc gia Ireland từ tín ngưỡng Druid sang đạo Kitô do Thánh Patrick — con trai của Calpornus, con trai của Potitus, con trai của Odyssus, được phái đi bởi Giáo hoàng Celestine I vào năm 432 dưới triều đại của vua Leary — sang khoảng năm 260 dưới triều đại của Cormac MacArt († 266 sau Công nguyên), vị vua đã bị nghẹn do nuốt thức ăn không nhai kỹ tại Sletty và được an táng tại Rossnaree. Sự suy sụp mà Bloom quy cho việc kiệt sức vì dạ dày cùng một số hợp chất hóa học có độ pha tạp và nồng độ cồn khác nhau, bị thúc đẩy thêm bởi sự gắng sức của trí óc và tốc độ chuyển động tròn nhanh trong một bầu không khí dễ làm chùng xuống, thì Stephen lại quy cho sự xuất hiện trở lại của một đám mây buổi sáng (được cả hai quan sát từ hai điểm nhìn khác nhau ở Sandycove và Dublin) ban đầu chỉ nhỏ bằng bàn tay người phụ nữ.
Có điểm nào mà quan điểm của họ giống nhau và mang tính phủ định không?
Ảnh hưởng của đèn gas hoặc đèn điện đối với sự phát triển của những cái cây ưa sáng mọc gần đó.
Bloom đã từng thảo luận về những chủ đề tương tự trong những lần đi lang thang ban đêm trước đây chưa?
Vào năm 1884 với Owen Goldberg và Cecil Turnbull vào ban đêm trên các con đường công cộng giữa đại lộ Longwood và góc phố Leonard, góc phố Leonard và phố Synge, phố Synge và đại lộ Bloomfield. Vào năm 1885 với Percy Apjohn vào những buổi chiều, tựa lưng vào bức tường giữa biệt thự Gibraltar và nhà Bloomfield ở Crumlin, thuộc nam tước hạt Uppercross. Vào năm 1886, thỉnh thoảng với những người quen tình cờ và những khách hàng tiềm năng trên bậc cửa, trong phòng khách phía trước, trên các toa tàu hạng ba của các tuyến đường sắt ngoại ô. Vào năm 1888, thường xuyên với Thiếu tá Brian Tweedy và con gái ông, cô Marion Tweedy, cả khi đi cùng nhau lẫn đi riêng trên chiếc ghế dài trong ngôi nhà của Matthew Dillon ở Roundtown. Một lần vào năm 1892 và một lần vào năm 1893 với Julius (Juda) Mastiansky, cả hai lần đều ở phòng khách trong ngôi nhà của chính ông (Bloom) trên phố Lombard West.
Trước khi họ đến nơi, Bloom đã suy ngẫm điều gì về chuỗi ngày tháng không theo quy luật 1884, 1885, 1886, 1888, 1892, 1893, 1904?
Ông suy ngẫm rằng sự mở rộng lũy tiến của lĩnh vực phát triển và trải nghiệm cá nhân lại đi kèm theo chiều hướng ngược lại với sự thu hẹp của phạm vi giao lưu giữa các cá nhân với nhau.
Cụ thể theo những cách nào?
Từ hư vô đến sự tồn tại, ông đến với nhiều người và được đón nhận như một người; khi tồn tại giữa sự tồn tại, ông hòa mình với bất kỳ ai cũng như bất kỳ ai với bất kỳ ai; từ sự tồn tại đi đến cõi hư không, ông sẽ ra đi mà không được bất kỳ ai nhìn nhận như một con người.
Bloom đã thực hiện hành động gì khi họ đến nơi?
Tại bậc thềm của ngôi nhà mang số 7 phố Eccles — con số mang giá trị là số thứ tư trong dãy số lẻ có khoảng cách đều nhau — ông máy móc thò tay vào chiếc túi phía sau quần để lấy chìa khóa cửa.
Nó có ở đó không?
Nó nằm ở chiếc túi tương ứng của chiếc quần mà ông đã mặc vào ngày trước của ngày hôm qua.
Tại sao ông lại cảm thấy bực bội gấp đôi?
Bởi vì ông đã quên và bởi vì ông nhớ ra rằng mình đã tự nhắc nhở bản thân đến hai lần là chớ có quên.
Khi ấy, cặp đôi không có chìa khóa — một người do đã trù tính trước còn người kia do vô tình — phải đối mặt với những lựa chọn thay thế nào?
Vào hay không vào. Gõ cửa hay không gõ cửa.
Quyết định của Bloom là gì?
Một mưu mẹo. Đặt chân lên bức tường lùn, ông trèo qua hàng rào khu vực tầng hầm, ấn chặt chiếc mũ trên đầu, nắm lấy hai điểm ở phần nối phía dưới của các thanh rano và cột trụ, từ từ hạ thân hình cao năm thước chín inch rưỡi của mình xuống cách mặt vỉa hè tầng hầm hai thước mười inch, rồi thả cho cơ thể chuyển động tự do trong không gian bằng cách buông tay khỏi hàng rào và co người lại để chuẩn bị đón nhận cú va chạm khi rơi xuống.
Ông có bị ngã không?
Dựa theo trọng lượng cơ thể quen thuộc là mười một thạch và bốn pa-ao theo hệ đo lường avoirdupois, được chứng nhận bởi chiếc máy có vạch chia để tự cân định kỳ tại cơ sở của Francis Froedman, dược sĩ tại số 19 phố Frederick North, vào ngày lễ Thăng Thiên vừa qua, cụ thể là ngày mười hai tháng Năm năm nhuận một nghìn chín trăm lẻ bốn của kỷ nguyên Thiên Chúa (kỷ nguyên Do Thái năm nghìn sáu trăm sáu mươi tư, kỷ nguyên Hồi giáo một nghìn ba trăm hai mươi hai), số vàng 5, số dư chu kỳ mặt trăng 13, chu kỳ mặt trời 9, chữ cái chủ nhật C B, chỉ số La Mã 2, chu kỳ Julian 6617, MCMIV.
Ông có đứng dậy mà không bị thương tích gì do chấn động không?
Giành lại được trạng thái cân bằng ổn định mới, ông đứng dậy không chút thương tích dù có bị choáng váng do va chạm, dùng sức đẩy vào phần gờ di chuyển tự do của cánh cửa tầng hầm và áp dụng nguyên lý đòn bẩy loại một tại điểm tựa của nó, ông đi vào nhà bếp một cách chậm chạp thông qua căn phòng giặt giũ nằm ở tầng dưới, quẹt một que diêm phốt-pho, vặn van để mở dòng khí đốt dễ cháy, bật một ngọn lửa lớn rồi điều chỉnh nhỏ lại thành một ánh sáng dịu êm, và cuối cùng thắp một ngọn nến cầm tay.
Trong lúc đó, Stephen đã nhìn nhận được chuỗi hình ảnh rời rạc nào?
Tựa lưng vào hàng rào tầng hầm, qua ô cửa kính nhà bếp trong suốt, anh nhìn thấy một người đàn ông đang điều chỉnh ngọn lửa gas 14 nến quang, một người đàn ông đang thắp một ngọn nến 1 nến quang, một người đàn ông lần lượt cởi từng chiếc trong đôi bốt của mình, một người đàn ông rời khỏi nhà bếp tay cầm ngọn nến.
Người đàn ông đó có xuất hiện trở lại ở nơi khác không?
Sau khoảng bốn phút, ánh sáng mờ ảo từ ngọn nến của ông ta có thể nhìn thấy qua khung cửa sổ bán nguyệt bán trong suốt phía trên cửa chính. Cánh cửa chính từ từ xoay trên bản lề. Trong khoảng không của khung cửa, người đàn ông xuất hiện trở lại không đội mũ, tay cầm ngọn nến.
Stephen có tuân theo hiệu lệnh của ông ấy không?
Có, anh bước vào nhẹ nhàng, giúp đóng và cài xích cửa, rồi rón rén đi dọc theo hành lang theo sau tấm lưng và đôi bàn chân tập tễnh cùng ngọn nến đang cháy của người đàn ông, đi qua khe cửa đang hắt sáng bên trái và cẩn thận bước xuống chiếc cầu thang xoắn ốc dài hơn năm bậc để vào nhà bếp trong ngôi nhà của Bloom.
Bloom đã làm gì?
Ông dập tắt ngọn nến bằng một hơi thở mạnh thổi vào ngọn lửa của nó, kéo hai chiếc ghế đệm lõm bằng gỗ thông sát lại lò sưởi — một chiếc dành cho Stephen với phần tựa lưng quay về phía cửa sổ tầng hầm, chiếc kia dành cho chính ông khi cần thiết — quỳ một gối, xếp sẵn trong lò một đống củi khô chéo nhau có đầu tẩm nhựa cùng đủ loại giấy nhiều màu sắc và những hình đa giác không đều cắt từ loại than tốt nhất hiệu Abram giá hai mươi mốt shilling một tấn từ bãi chứa của hãng Flower và M’Donald ở số 14 phố D’Olier, châm lửa vào ba góc giấy nhô ra bằng một que diêm phốt-pho, qua đó giải phóng năng lượng tiềm ẩn chứa trong nhiên liệu bằng cách cho phép các thành phần cacbon và hydro của nó kết hợp tự do với oxy trong không khí.
Stephen đã nghĩ đến những hiện tượng tương tự nào?
Về những người khác ở những nơi khác vào những thời điểm khác, những người khi quỳ một gối hoặc cả hai gối, đã nhóm lửa cho anh — tu huynh Michael trong phòng y tế của trường cao đẳng thuộc Dòng Tên tại Clongowes Wood, Sallins, thuộc hạt Kildare; cha anh, Simon Dedalus, trong một căn phòng trống không ở nơi ở đầu tiên của ông tại Dublin, số mười ba phố Fitzgibbon; mẹ đỡ đầu của anh, cô Kate Morkan, trong ngôi nhà của người em gái đang hấp hối của cô là cô Julia Morkan ở số 15 Usher’s Island; người dì Sara, vợ của Richie (Richard) Goulding, trong nhà bếp căn phòng trọ của họ ở số 62 phố Clanbrassil; mẹ anh, Mary, vợ của Simon Dedalus, trong nhà bếp số mười hai phố North Richmond vào buổi sáng ngày lễ Thánh Phanxicô Xavier năm 1898; vị trưởng khoa học tập, Cha Butt, trong phòng thí nghiệm vật lý của trường Đại học Tổng hợp, số 16 phố Stephen’s Green North; người em gái Dilly (Delia) trong ngôi nhà của cha anh ở Cabra.
Khi đưa tầm mắt nhìn lên độ cao khoảng một thước từ ngọn lửa về phía bức tường đối diện, Stephen đã nhìn thấy gì?
Dưới một hàng gồm năm chiếc chuông cửa gắn lò xo xoắn là một sợi dây thừng cong được căng giữa hai điểm cố định giăng ngang qua hốc tường cạnh trụ lò sưởi; từ sợi dây này treo bốn chiếc khăn tay vuông cỡ nhỏ được gấp không buộc, xếp liền kề nhau trên các hình chữ nhật bên cạnh, cùng một đôi bít tất màu xám của phụ nữ có phần viền thắt lưng bằng vải Lisle và phần bàn chân ở tư thế quen thuộc, được kẹp chặt bởi ba chiếc kẹp gỗ dựng đứng — hai chiếc ở hai đầu ngoài cùng và chiếc thứ ba ở điểm nối của chúng.
Bloom đã nhìn thấy gì trên bếp lò?
Trên mặt bếp nhỏ bên phải: một chiếc quánh tráng men xanh. Trên mặt bếp lớn bên trái: một chiếc ấm sắt màu đen.
Bloom đã làm gì ở khu vực bếp lò?
Ông chuyển chiếc quánh sang mặt bếp bên trái, đứng dậy và mang chiếc ấm sắt ra bồn rửa để mở vòi cho nước chảy ra.
Nước có chảy ra không?
Có. Từ hồ chứa Roundwood ở hạt Wicklow có dung tích khối là 2.400 triệu gallon, thấm qua một hệ thống dẫn nước ngầm gồm các đường ống lọc đơn và kép được xây dựng với chi phí lắp đặt ban đầu là 5 bảng Anh cho mỗi thước dài, đi qua Dargle, Rathdown, Glen of the Downs và Callowhill đến hồ chứa rộng 26 mẫu Anh ở Stillorgan, cách xa 22 dặm theo luật định, và từ đó, qua hệ thống bể giảm áp, theo độ dốc 250 feet đến ranh giới thành phố tại cầu Eustace, phố Leeson Upper; mặc dù do đợt hạn hán kéo dài và lượng cung cấp hàng ngày là 12 rưỡi triệu gallon, mực nước đã tụt xuống dưới bệ của máng tràn, vì lý do đó mà kỹ sư thành phố kiêm kỹ sư công trình nước, ông Spencer Harty, C. E., theo chỉ thị của ủy ban công trình nước, đã cấm sử dụng nước thành phố cho các mục đích khác ngoài việc tiêu thụ (liên tưởng đến khả năng phải dùng đến nguồn nước không uống được của các kênh đào Grand và Royal như hồi năm 1893), đặc biệt là khi Ủy ban Giám sát Nam Dublin, bất chấp định mức 15 gallon mỗi ngày cho mỗi người nghèo được cung cấp qua đồng hồ đo 6 inch, đã bị kết tội lãng phí 20.000 gallon mỗi đêm qua kết quả đọc đồng hồ theo lời khẳng định của đại diện pháp lý thành phố, ông Ignatius Rice, luật sư, qua đó hành động gây tổn hại cho một bộ phận công chúng khác — những người đóng thuế tự túc, khả năng tài chính vững vàng, lành mạnh.
Một người yêu nước, kẻ múc nước, người gánh nước như Bloom, khi quay trở lại bếp lò, đã ngưỡng mộ điều gì ở nước?
