Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua nọ có người hoàng hậu tóc vàng óng ả như tơ, đẹp tuyệt trần không ai trên cõi đời này bì kịp. Nhưng rồi vị hoàng hậu xinh đẹp ấy lâm bệnh nặng, và khi cảm nhận được thời hạn của cuộc đời mình đã cận kề, bà gọi nhà vua lại và nói: “Thiếp xin chàng hãy hứa rằng sẽ không bao giờ tái giá, trừ khi tìm được một người vợ đẹp như thiếp và cũng có mái tóc vàng óng như thế này.” Nhà vua đau lòng hứa hẹn mọi điều bà mong muốn, đoạn hoàng hậu nhắm mắt xuôi tay. Thế nhưng, lòng nhà vua không sao nguôi ngoai, và suốt một thời gian dài, ngài chẳng hề nghĩ đến chuyện lấy vợ mới.

Cuối cùng, các triều thần của ngài bấy giờ mới tâu rằng: “Thế này thì không ổn; nhà vua phải kết hôn lại để vương quốc có hoàng hậu.” Thế là sứ thần được cử đi khắp nơi bốn phương trời để tìm kiếm một nàng dâu xinh đẹp như vị hoàng hậu quá cố. Nhưng trên đời chẳng có vị công chúa nào đẹp nhường ấy; dẫu có đi chăng nữa, cũng chẳng tài nào tìm được người có mái tóc vàng. Các sứ thần đành trở về tay trắng, mọi công sức bỏ ra đều đổ sông đổ biển.

Khi ấy, nhà vua có một cô con gái xinh đẹp y hệt người mẹ quá cố, và cũng mang mái tóc vàng óng ả ấy. Đến khi nàng trưởng thành, nhà vua ngắm nhìn con và nhận ra nàng chẳng khác gì vị hoàng hậu xưa. Ngài liền bảo các đại thần: “Trẫm kết hôn với con gái mình có được không? Nó chính là hình bóng của người vợ quá cố; nếu không lấy nó, trẫm chẳng thể tìm được người vợ nào trên khắp cõi đời này, mà các khanh lại bảo vương quốc bắt buộc phải có hoàng hậu.” Nghe những lời ấy, các triều thần vô cùng kinh hoàng, bèn tâu: “Trời đất không dung kẻ làm cha lại lấy con gái mình! Từ một tội lỗi tày trời như vậy, chẳng thể có điều gì tốt đẹp sinh ra.” Công chúa nghe xong cũng bàng hoàng không kém, nhưng nàng vẫn hy vọng nhà vua sẽ sớm từ bỏ ý nghĩ đó. Nàng bèn thưa với ngài rằng: “Trước khi gả cho bất kỳ ai, con phải có ba chiếc áo: một chiếc bằng vàng rực rỡ như mặt trời, chiếc thứ hai bằng bạc chói lọi như mặt trăng, và chiếc thứ ba lấp lánh như những vì sao. Thêm vào đó, con muốn có một chiếc áo choàng làm bằng ngàn thứ da thú ghép lại, mà mỗi loài thú trong vương quốc phải đóng góp một phần da của chúng.” Nàng thầm nghĩ với những điều kiện này, nhà vua sẽ từ bỏ ý định quái gở ấy. Thế nhưng, nhà vua đã hạ lệnh cho những thợ thủ công khéo léo nhất trong vương quốc dệt cho bằng được ba chiếc áo: một chiếc bằng vàng như mặt trời, chiếc thứ hai bằng bạc như mặt trăng, và chiếc thứ ba lấp lánh như các vì sao; ngài cũng sai thợ săn lùng sục khắp vương quốc để lấy những tấm da đẹp nhất của muôn thú. Cứ thế, một chiếc áo choàng bằng ngàn mảnh da thú đã được hoàn thành.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, nhà vua liền sai người mang đến cho nàng. Nhưng vào ban đêm, lúc mọi người đã chìm vào giấc ngủ, nàng thức dậy, lấy ba món trân bảo của mình gồm một chiếc nhẫn vàng, một chiếc vòng cổ bằng vàng, và một chiếc trâm cài áo bằng vàng. Nàng gói gọn ba chiếc áo — áo mặt trời, áo mặt trăng và áo vì sao — vào trong một vỏ hạt dẻ, rồi khoác lên mình chiếc áo choàng làm bằng đủ loại da thú, đoạn bôi nhọ nồi lên khắp mặt và tay. Tiếp đó, nàng phó mặc số phận cho Trời Phật phù hộ trong lúc hoạn nạn, rồi bỏ trốn, đi miết suốt đêm cho đến khi tới một khu rừng rậm. Vì quá mệt mỏi, nàng ngồi thụp xuống một cái bộng cây và nhanh chóng chìm vào giấc ngủ sâu cho đến tận giữa trưa hôm sau.

Lúc bấy giờ, vị vua sở hữu khu rừng ấy đang đi săn ở đây, bấy giờ bầy chó săn chạy đến chỗ cái cây, bắt đầu ngửi ngửi, chạy vòng quanh và sủa vang. “Xem kìa!” nhà vua bảo đám thợ săn, “Hãy đến xem có con thú gì ở đó.” Bọn thợ săn tiến lại cái cây, khi quay trở lại bèn tâu rằng: “Trong bộng cây có một con thú kỳ lạ lắm, chúng thần chưa từng thấy bao giờ; da nó hình như được ghép từ hàng ngàn loài thú, nhưng nó đang nằm ngủ say sưa ở trnah.” Nhà vua bảo: “Hãy xem có bắt sống được nó không, ta sẽ đem nó về.” Thế là đám thợ săn bắt lấy nàng. Thiếu nữ giật mình tỉnh giấc, vô cùng sợ hãi, bèn cất lời: “Tôi là một đứa trẻ khốn khổ chẳng còn cha lẫn mẹ; xin hãy rủ lòng thương và cho tôi đi theo với.” Bọn họ liền bảo: “Được chứ, cô bé Da Thú ạ, cô cứ xuống bếp mà làm việc; quét tus tro tàn và làm những việc lặt vặt kiểu đó.” Thế là họ đưa nàng lên cẩu xé, chở thẳng về cung điện của nhà vua. Tới nơi, họ chỉ cho nàng một góc nhỏ tối tăm dưới gầm cầu thang, nơi ánh sáng ban ngày chẳng bao giờ chiếu tới, và bảo: „Da Thú, cô cứ nằm ngủ ở đây đi.” Rồi nàng bị sai vào bếp, phải làm đủ mọi việc nặng nhọc như khuân củi gánh nước, nhóm lửa, vặt lông gia cầm, nhặt rau, sàng tro và làm tất cả những công việc bẩn thỉu nhất.

Cứ thế, nàng Da Thú sống quãng đời dài trong nỗi buồn tủi vô hạn. “Ôi! Nơi nàng công chúa xinh đẹp!” nàng thầm nghĩ, “Rồi số phận ngươi sẽ ra sao đây?” Nhưng rồi có một hôm, trong lâu đài của nhà vua mở tiệc lớn, nàng bèn thưa với đầu bếp: “Xin cho phép tôi lên trên ấy một lát để xem hội hè ra sao được không? Tôi sẽ đứng nép sau cánh cửa cẩn thận.” Đầu bếp đáp: “Được thôi, cô cứ đi đi, nhưng nhớ phải quay về sau nửa tiếng để cào tro đấy nhé.” Nghe vậy, nàng liền cầm chiếc đèn nhỏ vào căn buồng tối của mình, cởi bỏ lớp da thú, rửa sạch nhọ nồi trên mặt và tay cho đến khi vẻ đẹp kiều diễm rạng ngời như ánh mặt trời ló dạng sau mây. Kế đến, nàng mở chiếc vỏ hạt dẻ, lấy ra chiếc áo rực rỡ như mặt trời rồi tiến vào buổi yến tiệc. Mọi người tự động dạt sang hai bên nhường đường cho nàng, bởi chẳng ai nhận ra nàng cả, và họ đinh ninh người đẹp này chắc chắn phải là một nàng công chúa cành vàng lá ngọc. Nhà vua tiến lại gần, đưa tay mời nàng khiêu vũ; và ngài thầm nghĩ trong lòng: “Trẫm chưa từng thấy ai xinh đẹp nhường này.”

Khi điệu nhảy kết thúc, nàng nhún gối chào; và khi nhà vua quay lại tìm thì nàng đã biến mất tự bao giờ, chẳng ai hay biết nàng đi đâu. Đội lính gác cổng lâu đài được triệu tới, nhưng họ chẳng thấy bóng dáng ai qua lại cả. Thực ra, nàng đã chạy thục mạng về căn buồng nhỏ, cởi chiếc áo đẹp ra, bôi nhọ lên mặt và tay, khoác chiếc áo choàng da thú vào người để hóa thành nàng Da Thú như trước. Khi nàng quay lại bếp làm việc và bắt đầu cào tro, người đầu bếp bảo: “Cứ để đấy sáng mai làm cũng được, hãy đi hâm súp cho nhà vua đi; ta rất muốn chạy lên trên kia ngó nghiêng một chút: nhưng nhớ cẩn thận đừng để một sợi tóc nào rơi vào nồi đấy, bằng không cô sẽ mất toi cơ hội ăn uống suốt đời.”

Ngay khi đầu bếp vừa khuất bóng, nàng Da Thú liền hâm nóng nồi súp cho nhà vua, nướng một lát bánh mì thật cẩn thận và khéo léo nhất có thể; khi mọi thứ đã sẵn sàng, nàng lục tìm trong buồng chiếc nhẫn vàng nhỏ xíu của mình, thả vào bát súp. Khi buổi khiêu vũ tàn, nhà vua hạ lệnh dâng súp lên; ngài ăn thấy ngon miệng lạ lùng, thầm nghĩ chưa từng nếm qua món nào tuyệt vời đến thế. Dưới đáy bát, ngài bỗng nhìn thấy một chiếc nhẫn vàng nằm ở đó; vì không tài nào hiểu nổi vì sao nó lại xuất hiện ở đây, ngài bèn truyền lệnh gọi đầu bếp tới. Đầu bếp hoảng sợ khi nghe lệnh truyền, liền quay sang mắng nàng Da Thú: “Chắc chắn cô đã để rơi sợi tóc nào vào nồi súp rồi! Nếu đúng thế thật, cô sẽ bị đòn nhừ tử cho mà xem.” Đoạn, ông ta diện kiến nhà vua, bị ngài hỏi thẳng ai là người nấu món súp này. “Dạ thâu bệ hạ, muôn tâu là thần ạ,” đầu bếp đáp. Nhưng nhà vua bảo: “Không đời nào; món này nấu khéo hơn khả năng của ngươi nhiều.” Nghe vậy, đầu bếp đành thú nhận: “Thưa ngài, nói thật với ngài là chẳng phải thần nấu, mà là con bé Da Thú làm ạ.” Nhà vua liền truyền: “Vậy hãy gọi Da Thú lên đây.” Khi nàng bước ra, ngài hỏi: “Ngươi là ai?” “Dạ, con chỉ là một đứa trẻ bất hạnh mồ côi cả cha lẫn mẹ,” nàng đáp. “Làm sao ngươi lọt được vào cung điện của trẫm?” ngài lại hỏi. “Dạ, con chẳng làm được tích sự gì, chỉ giỏi làm đứa ở bếp núc và bị người ta ném giày dép vào đầu thôi ạ.” Nhà vua liền vặn hỏi: “Thế làm sao ngươi lấy được chiếc nhẫn trong bát súp?” Nàng một mực chối không nhận biết gì về chiếc nhẫn ấy, nhà vua đành phái nàng quay về làm việc của mình.

Chẳng bao lâu sau, một buổi yến tiệc khác lại được tổ chức, và nàng Da Thú lại xin đầu bếp cho phép lên xem như lần trước. “Được chứ,” ông ta đáp, “nhưng nhớ quay về sau nửa tiếng để nấu món súp mà nhà vua vô cùng ưa thích đấy.” Nàng chạy vụt về căn buồng nhỏ, nhanh chóng kỳ cọ sạch sẽ, lấy chiếc áo bạc lấp lánh như ánh trăng ra mặc vào. Khi nàng bước vào phòng tiệc trông tựa một nàng công chúa đài các, nhà vua liền tiến lại, mừng rỡ khôn xiết khi gặp lại nàng, và khi điệu nhạc tấu lên, ngài mời nàng khiêu vũ. Ngay khi điệu nhảy vừa dứt, nàng khéo léo chuồn đi thật nhanh đến nỗi nhà vua chẳng kịp thấy nàng đi hướng nào; nàng phóng ngay vào căn buồng nhỏ, biến thành nàng Da Thú rồi lại lủi thủi quay xuống bếp nấu súp. Trong lúc đầu bếp còn đang bận mải ở trên lầu, nàng lấy chiếc vòng cổ bằng vàng thả vào nồi súp. Món súp được mang lên cho nhà vua, ngài thưởng thức và tỏ ra vô cùng hài lòng như lần trước; thế là ngài lại gọi đầu bếp lên, và gã này một lần nữa buộc phải thú nhận chính nàng Da Thú đã nấu. Nàng lại được dẫn đến trước mặt nhà vua, nhưng vẫn một mực khẳng định mình chỉ là kẻ chuyên ăn chửi mắng và nhận giày dép ném vào đầu mà thôi.

Đến khi nhà vua hạ lệnh tổ chức yến tiệc lần thứ ba, mọi chuyện diễn ra y hệt như những lần trước. “Cô đúng là phù thủy rồi, Da Thú ạ,” đầu bếp làu bàu; “lần nào cô cũng cho cái gì vào súp khiến nhà vua thích hơn cả đồ ta nấu.” Dù vậy, ông ta vẫn để nàng lên trên đó. Lần này, nàng khoác lên mình chiếc áo lấp lánh muôn ngàn tinh tú rồi bước vào phòng khiêu vũ. Nhà vua lại mời nàng khiêu vũ cùng, và ngài thấy chưa bao giờ nàng rạng rỡ và xinh đẹp đến thế. Trong lúc đang dìu nàng xoay theo điệu nhạc, ngài nhân lúc nàng không để ý liền lén đeo một chiếc nhẫn vàng vào ngón tay nàng, đồng thời ra lệnh kéo dài điệu khiêu vũ thật lâu. Khi buổi nhảy múa kết thúc, ngài định giữ chặt tay nàng lại, nhưng nàng đã nhanh như cắt luồn qua đám đông trốn mất tăm; nàng chạy thục mạng về căn buồng nhỏ dưới gầm cầu thang. Nhưng lần này nàng nán lại quá lâu, lố mất thời gian nửa tiếng đồng hồ; thế là nàng chẳng còn đủ thời gian để cởi chiếc áo kiêu sa ra mà chỉ kịp vội vã khoác chiếc áo choàng da thú lên trên, và vì quá cuống cuồng nên nàng đã không kịp bôi nhọ nồi toàn thân, để lộ nguyên một ngón tay trắng ngần.

Nàng vội vã chạy xuống bếp nấu nồi súp cho nhà vua, và ngay khi đầu bếp rời đi, nàng thả chiếc trâm vàng vào bát. Khi nhà vua ăn đến đáy bát, ngài truyền gọi nàng Da Thú lên ngay lập tức. Ngài thoáng cái nhìn thấy ngón tay trắng trẻo cùng chiếc nhẫn ngài đã lén đeo lúc khiêu vũ liền chộp lấy tay nàng, giữ chặt không buông. Khi nàng giãy giụa toan thoát thân, chiếc áo choàng da thú hơi hé mở ở một bên, để lộ ánh hào quang lấp lánh của chiếc áo thêu tinh tú bên trong.

Nhà vua liền giật mạnh chiếc áo choàng da thú ra, vứt sang một bên. Mái tóc vàng óng cùng vóc dáng kiều diễm của nàng lộ diện hoàn toàn, chẳng còn tài nào giấu giếm được nữa. Nàng bèn rửa sạch nhọ nồi và tro bụi trên mặt, đường hoàng hiện nguyên hình là nàng công chúa xinh đẹp nhất trần đời. Nhà vua mừng rỡ thốt lên: “Nàng chính là vị hôn thê dấu yêu của trẫm, từ nay chúng ta sẽ chẳng bao giờ phải xa nhau nữa.” Thế là lễ cưới tưng bừng được tổ chức, trở thành ngày hội vui nhộn nhất từng được nghe kể hay chứng kiến ở vương quốc ấy, và quả thực là ở bất cứ xứ sở nào trên thế giới.