Có một niềm tin phổ biến, “mọi người đều có lương hưu”. Nhưng điều này được phóng đại quá mức. Viện Nghiên cứu Quyền lợi Người lao động giải thích:
“Chỉ một phần tư trong số những người từ 65 tuổi trở lên có thu nhập từ lương hưu vào năm 1975”. Trong thiểu số may mắn đó, chỉ có 15% thu nhập hộ gia đình đến từ lương hưu.
Tờ New York Times viết vào năm 1955 về mong muốn nghỉ hưu ngày càng lớn, nhưng vẫn chưa thể thành hiện thực: “Nhắc lại một câu nói cũ: mọi người đều nói về việc nghỉ hưu, nhưng dường như rất ít người làm điều đó.”
Mãi cho đến những năm 1980, ý tưởng tất cả mọi người đều xứng đáng, và nên được nghỉ hưu đàng hoàng mới được đưa ra. Và cách để có được sự nghỉ hưu trang trọng đó là kỳ vọng mọi người sẽ tiết kiệm và đầu tư tiền của mình.
Hãy để tôi nhắc lại ý tưởng này mới như thế nào: 401(k) - phương tiện tiết kiệm xương sống cho thời kỳ hưu trí của người Mỹ - chỉ có từ năm 1978. Roth IRA mới ra đời cho đến năm 1998.
Roth IRA: một tài khoản hưu trí cá nhân cho phép một người trích lập thu nhập sau thuế với một số tiền nhất định mỗi năm. Cả thu nhập trong tài khoản và tiền rút sau 59.5 tuổi đều được miễn thuế.
Không ai ngạc nhiên khi nhiều người trong chúng ta rất tệ trong việc tiết kiệm và đầu tư cho hưu trí. Chúng ta không điên. Tất cả chúng ta chỉ là người mới.
Tương tự đối với đại học. Tỷ lệ người Mỹ trên 25 tuổi có bằng cử nhân đã tăng từ dưới 1/20 năm 1940 lên 1/4 vào năm 2015. Học phí đại học trung bình trong thời gian đó đã tăng hơn bốn lần khi điều chỉnh theo lạm phát. Ví dụ, tác động quan trọng đến xã hội giải thích tại sao rất nhiều người đã đưa ra các quyết định kém cỏi với các khoản vay dành cho sinh viên trong 20 năm qua. Không có nhiều thập kỷ kinh nghiệm tích lũy để cố gắng học hỏi.
Tương tự với các quỹ chỉ số, có tuổi đời dưới 50 năm. Và các quỹ đầu cơ, đã không thành công cho đến 25 năm qua. Ngay cả việc sử dụng rộng rãi các khoản nợ tiêu dùng - thế chấp, thẻ tín dụng và cho vay mua ô tô - đã không thành công cho đến sau Thế chiến II, khi Dự luật GI giúp hàng triệu người Mỹ vay dễ dàng hơn.
Chó đã được thuần hóa cách đây 10.000 năm và vẫn còn giữ một số hành vi của tổ tiên hoang dã. Còn chúng ta hiện giờ, với từ 20 đến 50 năm kinh nghiệm trong hệ thống tài chính hiện đại, hy vọng sẽ thích nghi được.
Đối với một chủ đề bị ảnh hưởng bởi cảm xúc so với thực tế, đây là một vấn đề. Và nó giúp giải thích tại sao chúng ta không phải lúc nào cũng làm những gì chúng ta phải làm với tiền.
Tất cả chúng ta đều làm những thứ điên rồ với tiền, bởi vì ta chưa quen với trò chơi này và những gì có vẻ điên rồ với bạn lại bình thường với tôi. Nhưng không ai điên cả - tất cả chúng ta đều đưa ra quyết định dựa trên những trải nghiệm độc đáo của riêng mình mà dường như có ý nghĩa với chúng ta trong một thời điểm nhất định.
