Lời nói của Lý Nghị tựa như một dòng suối trong mát, chậm rãi chảy qua tâm điền của mọi người, tưới mát lương tâm đã từ lâu hoang phế của họ.
Họ vốn ở vị trí cao lâu ngày, gấm vóc thức ngon, đi đâu cũng có xe đưa rước, chân chẳng lấm bụi, nắm trong tay đại quyền toàn tỉnh, phê duyệt những văn bản cẩm tú, tranh giành lợi ích công tư, đấu đá phân biệt ta người, trước mắt toàn là cảnh thái bình, bên tai chỉ toàn những lời nịnh nọt, đã lâu rồi không còn nhìn thấy nỗi khổ nhân gian.
Hôm nay bỗng nhiên nghe Lý Nghị nói những lời này, mọi người mới chợt tỉnh ngộ, trong tỉnh mình quản lý, ngoài những doanh nhân đi đâu có xe, ở đâu có nhà cửa đàng hoàng ra, còn có cả một nhóm người yếu thế như vậy.
Đa số họ cũng xuất thân từ cơ sở gian khổ, gia thế chẳng hề cao sang, trước kia cũng từng thấy quen cảnh khổ của đại chúng lao động, nghe quen những tiếng kêu gào đau đớn.
Chẳng qua, những ký ức đã phủ bụi từ lâu này, nay lại bị Lý Nghị đánh thức!
Những lời Lý Nghị phản bác Diêm Vũ Thần càng khiến người ta chấn động, gợi nhiều suy ngẫm.
Phó tỉnh trưởng phụ trách công tác văn giáo Quách Văn Hạo thở dài một tiếng, nói: "Lời nói của đồng chí Lý Nghị khiến tim tôi bỗng nhói đau. Sự quan tâm của chúng ta đối với nhóm yếu thế vẫn còn xa mới đủ."
Đái Bằng Phi nói: "Nhóm yếu thế quả thực cần được quan tâm nhiều hơn. Tôi cũng tán thành ý kiến của đồng chí Lý Nghị, chúng ta nên dành cho họ nhiều sự giúp đỡ hơn nữa. Tuy nhiên, người cần giúp đỡ trong tỉnh quá nhiều. Ngoài nhóm người đặc thù này, còn có người già, phụ nữ thất nghiệp, trẻ em nghèo khổ, họ đều là nhóm yếu thế. Mà ngân sách tỉnh chắt chiu ra được lại không nhiều, chi cho mảng này thì không lo được mảng kia. Trong tình thế không thể vẹn cả đôi đường này, chúng ta nên quản tốt mảng nào trước? Hay là quản lý một cách cân bằng? Điều này vẫn còn cần phải nghiên cứu."
Phó tỉnh trưởng Đường Chấn Nguyên nói: "Nói cho cùng, vẫn là không có tiền! Phát triển kinh tế vẫn là trọng trách hàng đầu! Chỉ khi phát triển kinh tế, có tiền rồi mới làm được nhiều việc hơn."
Lý Nghị nói: "Kinh tế đương nhiên phải phát triển. Nhưng đừng quên, mục đích phát triển kinh tế của chúng ta là để nhân dân quần chúng đều có thể có một cuộc sống tươi đẹp. Nguyện vọng có cuộc sống tươi đẹp của họ chính là động lực phát triển của chúng ta, cũng là mục tiêu tôi muốn thực hiện. Trong lòng mỗi người đều có một ước mơ, chính phủ chúng ta nên giúp người dân hiện thực hóa ước mơ của họ. Khi ước mơ tươi đẹp của mỗi người đều có thể thực hiện được, thì ước mơ bay cao của tỉnh ta, đất nước ta, xã hội này mới có thể coi là thực hiện thành công."
Thành viên đảng ủy Tống Húc Đông nói: "Nói hay lắm, người khuyết tật cũng có ước mơ, số phận khiến họ bị bẻ gãy đôi cánh thực hiện ước mơ. Chính phủ nhân dân liệu có thể thay họ gắn thêm một đôi cánh khác, giúp họ tiếp tục bay lượn không? Người khuyết tật thiếu cơ hội hơn người bình thường, họ cũng cần học kỹ năng hơn người bình thường. Tôi tán thành ý kiến của đồng chí Lý Nghị, thành lập một trường đại học giáo dục đặc biệt."
Trương Quảng Minh vẫn chăm chú lắng nghe, lúc này thấy có người bị lời của Lý Nghị lay động mà lên tiếng ủng hộ, không khỏi khẽ cau mày. Trong thâm tâm, ông ta cũng tán thành lời của Lý Nghị, thế nhưng, tán thành thì tán thành, ông ta lại không muốn Lý Nghị nhận được sự ủng hộ của mọi người.
"Khụ!" Trương Quảng Minh hắng giọng một tiếng, thu hút sự chú ý của mọi người. Sau đó chậm rãi nói: "Lời của đồng chí Lý Nghị nói rất hay, nãy giờ mọi người cũng đã phát biểu, đều nói rất có lý, rất cảm động. Nhóm yếu thế chắc chắn cần sự quan tâm của chính phủ và xã hội, trong điều kiện hiện tại, chúng ta cũng nên cố gắng hết sức để quan tâm đến họ. Đây là điều không thể nghi ngờ."
Lý Nghị nói: "Vậy thì, tôi đề nghị, thành lập một trường đại học giáo dục đặc biệt trong tỉnh, và cố gắng thực hiện chế độ miễn học phí."
Trương Quảng Minh nói: "Vấn đề này, còn cần phải bàn bạc. Tôi nêu ra vài vấn đề để mọi người cùng thảo luận. Thứ nhất, trong điều kiện hiện nay, tỉnh ta thực sự cần thiết phải mở một trường đại học giáo dục đặc biệt độc lập không? Hay chỉ cần thêm vài lớp đại học vào trong các trường trung cấp giáo dục đặc biệt hiện có là đủ?"
Ông ta ngừng lại một chút, nói tiếp: "Thứ hai, miễn học phí nhập học? Hiện tại chỉ có sinh viên trường quân đội mới được hưởng đãi ngộ này. Đương nhiên, quốc gia hiện đang coi trọng công tác giáo dục, đang dần miễn học phí và tạp phí cho sinh viên sư phạm, đây cũng là chuyện tốt. Nhưng quốc gia không hề có quy định rõ ràng về việc miễn học phí và tạp phí cho học sinh giáo dục đặc biệt. Nếu tỉnh ta đi đầu thực hiện, liệu có quá tiên phong không? Tài chính của tỉnh có kham nổi không?"
Ông ta liếc nhìn Lý Nghị một cái, nói tiếp: "Thứ ba, cho dù tỉnh ta chắt chiu tiền bạc để học sinh giáo dục đặc biệt hiện nay được đi học miễn phí, một khi cái tiền lệ này mở ra, thì sau này học sinh có nhu cầu như vậy sẽ ngày càng nhiều, một ngôi trường chắc chắn không chứa hết được. Đến lúc đó, tỉnh ta phải đảm bảo vấn đề đi học của đông đảo học sinh như thế nào đây?"
Ông ta uống một ngụm trà, nói: "Thứ tư, sau khi học sinh tốt nghiệp, có bao cấp phân phối việc làm không? Hay để họ tự bơi ngoài thị trường nhân tài? Chúng ta đầu tư nguồn vốn lớn như vậy, nếu không đạt được hiệu quả tương xứng, thì thành tích của chúng ta thể hiện ra sao? Ước mơ mà cậu nói, làm sao thực hiện được?"
Những câu hỏi này đều rất sắc bén, cũng rất thực tế, hơn nữa đều là nhằm vào Lý Nghị mà phát ra.
Lý Nghị nói: "Thật ra, tôi còn một ý tưởng táo bạo hơn, đó là xây dựng một ngôi trường giáo dục đặc biệt bao gồm giáo dục phục hồi chức năng mầm non, giáo dục phổ thông chín năm, giáo dục nghề nghiệp trung cấp và giáo dục nghề nghiệp cao cấp. Trong ngôi trường này, không chỉ giáo dục phổ thông chín năm là miễn phí, mà giáo dục mầm non, giáo dục kỹ thuật trung cấp, và giáo dục kỹ thuật cao cấp cũng đều miễn phí, chỉ cần họ chịu học, thì hãy để họ được học!"
Trương Quảng Minh và những người khác đều kinh ngạc há hốc mồm, nhìn Lý Nghị với biểu cảm khó tin.
Đái Bằng Phi nói: "Đồng chí Lý Nghị, cậu có tính thử xem, xây dựng một ngôi trường như cậu nói, tốn bao nhiêu tiền chưa?"
Lý Nghị đáp: "Chưa tính chi phí đầu tư sau này, chỉ riêng chi phí xây trường, ước tính cũng phải năm, sáu tỷ."
Đái Bằng Phi khẽ cười, nói: "Mọi người nghe thấy rồi chứ?"
Phòng họp lại rơi vào trạng thái im lặng, mọi người đều không hẹn mà cùng rút thuốc lá ra, châm một điếu, nhả khói mù mịt, nhân cơ hội này để tiêu hóa những lời Lý Nghị và Trương Quảng Minh vừa nói.
Đái Bằng Phi nêu một ý: "Sáu tỷ, đó mới chỉ là đầu tư giai đoạn đầu, chi phí đầu tư sau này vẫn là một cái hố không đáy. Xin hỏi, số tiền này là tỉnh chi? Hay thành phố Hải Giang chi? Hay là từ đâu ra?"
Mọi người đều chậm rãi gật đầu, nghĩ thầm câu này đã nói trúng điểm cốt lõi, rồi nhìn về phía Lý Nghị, nghe xem cậu ta trả lời thế nào.
Lý Nghị nói: "Tỉnh chúng ta có thể đưa ra một phương án trước, sau đó mời các đồng chí liên quan của thành phố Hải Giang cùng bàn bạc, chung tay đưa ra một quyết nghị. Nếu một bên không thể gánh vác khoản chi tiêu lớn như vậy, thì cả hai bên cùng gánh vác cũng được."
Đái Bằng Phi nói: "Thành phố Hải Giang hiện đang là lúc đa sự chi thu, nếu tập đoàn Tứ Hải rút vốn bỏ đi, thì chính họ còn chưa biết vượt qua cửa ải khó khăn này thế nào nữa là! Lấy đâu ra tiền nhàn rỗi mà xây trường học gì chứ? Đây chẳng phải là chuyện viển vông sao?"
Lý Nghị nói: "Vậy thì do tỉnh chi!"
Đái Bằng Phi cười lạnh: "Không làm chủ gia đình, không biết giá củi gạo! Sáu tỷ, tỉnh ta năm nay e là không lấy ra nổi đâu nhỉ?"
Lý Nghị đáp: "Một tỉnh lớn như vậy, mà không xây nổi một ngôi trường sao? Tôi thật sự không tin cái tà này!"
Đái Bằng Phi nói: "Không phải là không có nhiều tiền đến thế, chẳng qua là còn có những việc quan trọng hơn việc xây ngôi trường này phải làm, cho dù có tiền cũng không thể lãng phí vào đây."
Lý Nghị nhíu mày nói: "Đồng chí Bằng Phi, sao có thể gọi là lãng phí chứ? Sao có thể gọi là lãng phí chứ? Ăn uống bằng công quỹ, xe công dùng việc tư, có tính là lãng phí không? Nếu chúng ta có thể tận gốc loại bỏ sự lãng phí ở hai điểm này, rồi dùng số tiền đó vào việc xây trường học, thế mới gọi là thực sự không lãng phí!"
Đái Bằng Phi nói: "Chỉ mình cậu là cao thượng? Ăn uống cũng chẳng phải một mình ai ăn, xe công cũng chẳng phải một mình ai dùng!"
Lý Nghị nói: "Tôi đề nghị, phản đối lãng phí, đề xướng tiết kiệm, bắt đầu từ tôi. Lãnh đạo tỉnh chúng ta nên làm gương, phản đối phô trương lãng phí, hạn chế xe công dùng việc tư, tiết kiệm tiền để xây trường!"
Trương Quảng Minh nói: "Chủ đề này đi xa rồi đấy, hôm nay chúng ta chỉ thảo luận việc có mở đại học giáo dục đặc biệt hay không. Sao lại lôi chuyện xây một ngôi trường lớn thế, rồi lại lôi cả chuyện ăn uống bằng công quỹ và xe công dùng việc tư vào đây?"
Lý Nghị nói: "Đồng chí Quảng Minh, tôi cảm thấy, những việc này, quy cho cùng đều là một việc. Muốn mở trường, bảo không có tiền, thì chỉ có cách tìm tiền trước. Tiền từ đâu ra? Một là khai thác nguồn thu, hai là thắt lưng buộc bụng. Chúng ta nếu có thể hạn chế xe công dùng việc tư, phản đối phô trương lãng phí, triệt tiêu ăn uống bằng công quỹ, cắt đứt những sự lãng phí vô hình xám xịt này, thì tỉnh ta một năm có thể tiết kiệm được bao nhiêu tiền? Tiền xây trường cũng dễ gom góp hơn."
Trương Quảng Minh nói: "Chuyện nào ra chuyện nấy chứ! Những việc cậu nói đúng là cũng là vấn đề, hiện tại trung ương bắt mấy cái này cũng rất nghiêm, nhưng bây giờ không phải lúc thảo luận những vấn đề đó."
Lý Nghị nói: "Vậy thì quay lại chuyện xây trường? Tỉnh trưởng Quảng Minh, ông là người đứng đầu, chi bằng ông quyết định đi, ông nói xem có xây được không?"
Trương Quảng Minh trầm ngâm nói: "Tuy tôi là người đứng đầu, nhưng tôi chú trọng dân chủ, tôi không thể độc đoán chuyên quyền được. Tôi tôn trọng lựa chọn và kiến nghị của các đồng chí. Đại đa số các đồng chí cho là đúng, tôi nghĩ chắc chắn nó không sai được. Vì vậy, tôi muốn nghe ý kiến của mọi người."
Lý Nghị thầm nghĩ, gã Trương Quảng Minh này quả đúng là con cáo già, cứ đụng phải vấn đề khó là ngay lập tức lùi bước, tuyệt đối không dễ dàng bày tỏ thái độ.
Thật ra, trong lòng Trương Quảng Minh đã sớm có chủ ý, chỉ là chưa đến thời điểm ông ta bày tỏ thái độ mà thôi.
"Đồng chí Bằng Phi, cậu nói trước về quan điểm của mình đi!" Trương Quảng Minh nhìn về phía Đái Bằng Phi.
Đái Bằng Phi "ồ" một tiếng, nói: "Việc này, tôi ủng hộ đồng chí Lý Nghị. Nhưng,"
Ông ta dùng một từ chuyển ngoặt, thu hút sự chú ý của mọi người.
Lý Nghị thầm nghĩ, không biết hôm nay làm sao vậy, gã Đái Bằng Phi này cứ phản đối mình mãi, xem ra lần này ông ta lại định nêu ra quan điểm khác biệt rồi đây?
Đái Bằng Phi hắng giọng, nói tiếp: "Đầu tư sáu tỷ, còn phải cộng thêm vô số vốn đầu tư hậu kỳ, xây một ngôi trường giáo dục đặc biệt từ giáo dục mầm non đến đại học chính quy, mà lại còn là miễn phí hoàn toàn, thế này chẳng phải là chơi quá lớn rồi sao? Việc này còn cần bàn bạc thêm."