[TIÊU ET]: Giấc mộng di cảo Đại Hà
①Mùa hè oi ả với những trận mưa như trút nước, tôi quay lại chốn xưa để ôn lại sự huyền bí của dòng Đại Hà. Thế nhưng, "Hà phủ" của Đại Hà vẫn trống hoác, phơi bày tất cả một cách rõ mồn một. Sự huyền bí và uy nghiêm cùng tồn tại, sự huyền bí và vẻ đẹp vĩ đại cùng song hành. Sự huyền bí là nhân tố khơi gợi con người không ngừng theo đuổi, sự huyền bí và tráng lệ của tự nhiên cũng là chốn nghỉ chân cuối cùng cho tâm hồn đang xao động của những người hiện đại chúng ta vốn bị giam cầm trong những khối hộp bê tông. Hoàng Hà ơi, con sông Hoàng Hà đã cạn dòng, ngươi mất đi sự huyền bí thì cũng mất đi sự uy nghiêm, mất đi vẻ đẹp vĩ đại, từ đó cũng khiến chúng ta đánh mất đi một chốn trú ngụ rộng lớn để vỗ về tâm hồn...
②Hoàng Hà ơi, đối diện với dòng sông đang cạn khô là ngươi, tôi tin chắc rằng, bên dưới lòng sông khô cạn ấy vẫn còn suối nguồn tâm linh bất tận của dân tộc ta. Những con sóng màu vàng đất nặng nề của ngươi đã từng uốn cong sống lưng biết bao phu kéo thuyền, đã từng gội trắng râu tóc biết bao tay chèo, đã từng làm khàn đặc cổ họng biết bao tao nhân mạc khách... Hoàng Hà ơi, ngươi sinh thành vạn vật lại cũng vạn vật tiêu điều, ngươi nuôi dưỡng vạn vật lại cũng xé nát vạn vật, ngươi dung tha vạn vật lại cũng bài xích vạn vật. Chính vì sự tồn tại của ngươi, dòng ngầm ý thức ưu hoạn của dân tộc Trung Hoa mới cuồn cuộn cuộn trào cùng những con sóng không bao giờ ngừng nghỉ của ngươi, chảy qua đời Thương, Chu, Tần, Hán, chảy qua đời Đường, Tống, Minh, Thanh, chảy thẳng vào tâm điền của con người ngày nay. Ngươi khiến các bậc thánh nhân trầm tư, ngươi khiến các bậc thánh nhân triệt ngộ.
③Hoàng Hà ơi, Lão Tử đã bước ra từ lồng ngực ngươi. Ông cụ thông thái tột cùng ấy chỉ dùng một bộ "Đạo Đức Kinh" năm nghìn chữ để lý giải sự diễn biến của vạn vật vũ trụ, thốt lên biết bao chân lý "đạo pháp tự nhiên"... Hoàng Hà ơi, Trang Tử đã bước ra từ vòng tay ngươi. Vị triết gia gối đá mơ bướm ấy đã dùng đôi tai như người ngoài hành tinh để lắng nghe âm thanh của tự nhiên, tiếng nói của đất trời trên hành tinh chúng ta, dùng tâm linh để cảm nhận thiên nhiên huyền bí. Những án văn chương rực rỡ như mây gấm, những trước tác phóng khoáng cuồn cuộn ấy khiến người đời nay đọc vào vẫn thấy mê hoặc khó dò... Hoàng Hà ơi, Khổng Tử đã bồng bềnh trôi đến từ những con sóng của ngươi. Ông cụ sinh thời từng va tường khắp chốn ấy, nay đã được thế giới tôn vinh là đứng đầu trong mười vị triết gia lớn, một bộ "Luận Ngữ" từng được bao thế hệ thống trị tôn sùng là kim chỉ nam "trị quốc, an bang, bình thiên hạ"... Hoàng Hà ơi, Mạnh Tử đã đứng lên từ đất vàng của ngươi. Vị đại nho là người đầu tiên đưa ra tư tưởng "dân quý quân khinh" ấy đã đẩy học thuyết Nho gia lên đến cực điểm, khiến đạo Khổng - Mạnh trải qua hai nghìn năm dẫu khen chê vẫn không hề mai mọt...
④Hoàng Hà ơi, tôi biết rằng, chỉ có dung tích phổi mang khí thế cuồn cuộn vắt ngang trời cao của ngươi mới có thể khiến Lý Bạch ngâm ra những vần thơ sét đánh chớp giật, mới có thể khiến Tiễn Tinh Hải phổ nên khúc nhạc hào hùng mãnh liệt "Gió đang gào, ngựa đang thét, Hoàng Hà đang gầm thét"...
⑤Hoàng Hà ơi, dân tộc chúng ta ngày nay đang đứng trước ngã rẽ trọng đại của lịch sử, chúng ta cần gạo Hoàng Hà, cần cua lông Hoàng Hà, cần những chú thiên nga mặc áo trắng y phục tinh khôi trên vùng châu thổ của ngươi... Nhưng chúng ta càng cần tư tưởng, cần trí tuệ, cần hai niềm tự hào lớn của vương quốc tinh thần - triết học và thơ ca. Hoàng Hà ơi, khi những tòa cao ốc vật chất mọc lên khắp nơi, tòa cao ốc tinh thần của dân tộc cũng nên sừng sững cao ngang tầm. Hoàng Hà ơi, đối diện với thế giới muôn màu hoa mắt, năm âm rối tai, ngay cả trong không khí cũng phảng phất thứ khí phách phù phiếm vật chất hóa này, tôi không mong vì sự cạn dòng của ngươi mà ý thức ưu hoạn của dân tộc ta bị phai mờ, khiến các bậc triết nhân ngừng suy tư; cũng không mong vì sự khô cạn của ngươi mà các nhà thơ đóng lại cánh cổng của ngọn lửa đam mê có thể thúc đẩy con người ta phất tay áo đứng lên...
⑥Hoàng Hà ơi, tôi còn biết rằng, chính những con sóng vàng, dòng nước vàng, bùn vàng và đất vàng của ngươi đã tôi luyện nên phong cốt của dân tộc chúng ta. Ngươi chảy ngang qua đại ngã phương Bắc, ngươi khắc họa chiều dọc tính cách của Trung Quốc. Vị tráng sĩ nước Yến mang kiếm, người con gái đất Hán ôm đàn tì bà chính là những người con thực sự của ngươi. Ngươi vừa có thể khiến vị võ tướng dũng mãnh "gẩy đèn xem gươm" cao giọng hát "giấc mộng quay về doanh trại nghe tiếng tù và"; lại vừa có thể khiến người con gái yểu điệu thướt tha ngâm vịnh "hoa xanh lá úa", để rồi cất lên khúc ca tuyệt trỏ "Sống làm nhân kiệt, chết cũng là quỷ hùng"... Hoàng Hà ơi, ngươi dùng dòng nước vàng nuôi dưỡng những thiếu nữ biết hát khúc "Hoa nhi" trên cao nguyên Thanh Hải, ngươi dùng cơn gió vàng quất ra những kỵ sĩ dũng mãnh trên thảo nguyên Nội Mông, ngươi dùng con sóng vàng cọ rửa ra người nông dân kiên cường với đầy những nếp nhăn vết cá trên mặt ở Thiểm Bắc, ngươi dùng những con sóng dữ đúc nên lồng ngực màu đồng cổ của những tráng sĩ Sơn Đông, khí phách tựa sư tử của ngươi ban cho những người lính trong quân doanh hệ thần kinh cứng cáp như thép; sự phóng khoáng cuồn cuộn ngàn dặm của ngươi đã tiêm vào lòng nhiệt huyết bùng cháy như lửa dưới lòng đất của người công nhân sắt thép mỏ dầu chúng ta...
⑦Ồ, Hoàng Hà ơi, dòng sông lịch sử của tôi, dòng sông văn hóa của tôi, dòng sông tâm hồn của tôi! Khi dân tộc mang làn da vàng này đang nắm chặt dây cương số phận, nắm chặt tốc độ dòng chảy của thời đại để nghênh đón những con sóng lớn của thế kỷ mới, cạn dòng, sao ngươi có thể cạn dòng cho được?
