Chủ quán của chúng tôi nhận thấy vầng thái dương rực rỡ

Đã đi qua một phần tư ngày nhân tạo của nó,

Cộng thêm nửa giờ nữa;

Và dẫu ông không uyên thâm kinh sử,

Ông cũng biết rõ đó là ngày hai mươi tám

Tháng Tư, sứ giả của tháng Năm;

Và ông thấy rõ bóng của mỗi cội cây

Dài bằng đúng chiều dài

Của thân cây thẳng đứng đã tạo ra cái bóng ấy;

Thế nên từ chiếc bóng, ông suy đoán rằng,

Thần Phổ-bích, vị chiếu rọi hào quang trong trẻo và rực rỡ,

Đã leo lên cao bốn mươi lăm độ;

Và tính theo ngày, chiếu theo vĩ độ ấy,

Thì lúc đó là mười giờ, ông kết luận;

Rồi thình lình ông giật cương quay ngựa lại.

“Hỡi các vị,” ông cất lời, “ta bảo cho cả đoàn hay,

Một phần tư ngày nay đã trôi qua rồi.

Giờ đây, vì tình yêu thương của Chúa và Thánh Gio-an,

Xin đừng hoài phí thời gian, trong chừng mực các vị có thể.

Hỡi các vị, thời gian trôi qua đêm ngày,

Và đánh cắp từ chúng ta, lúc thì khi ta chìm vào giấc ngủ,

Lúc thì qua sự lơ đễnh khi ta thức giấc,

Tựa như dòng suối không bao giờ chảy ngược,

Đổ từ miền non cao xuống chốn đồng bằng.

Xê-nếch và biết bao bậc hiền triết từng có thể

Than thở về thời gian nhiều hơn vàng trong tráp.

Bởi vì của cải mất đi còn có thể tìm lại được,

Nhưng mất thời gian là tự hủy diệt mình, họ nói thế.

Nó sẽ chẳng đời nào quay trở lại, điều đó chắc chắn thay,

Cũng giống như trinh tiết của con nhỏ Ma-kin,

Khi nó đã đánh mất trong cơn lẳng lơ.

Nào chúng ta đừng để bản thân mục rữa trong cảnh nhàn rỗi này.

“Thưa Ngài Luật sư,” ông nói, “chúc ngài luôn hạnh phúc,

Hãy kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện ngay đi, đúng như giao ước.

Các ngài đã tự nguyện thuận tình

Tuân theo phán quyết của ta trong vụ này.

Giờ hãy làm tròn bổn phận và giữ lấy lời hứa;

Thế là các ngài đã làm tròn nghĩa vụ tối thiểu của mình rồi đấy.”

“Thưa Chủ quán,” ngài đáp, “de par dieux jeo asente;

Phá bỏ giao ước nào phải ý định của tôi.

Lời hứa là món nợ, và tôi lấy làm vui lòng giữ lấy nó,

Mọi lời hứa của tôi; tôi chẳng thể nói gì khác hơn.

Bởi thứ luật lệ mà một người áp lên kẻ khác,

Thì chính bản thân người đó cũng phải tuân theo cho đúng lẽ phải.

Lời văn của chúng ta là thế: dẫu vậy quả thật

Lúc này tôi chẳng thể kể nổi một câu chuyện đáng giá nào,

Trừ phi là những gì Chơ-u-xơ (dẫu ông chỉ biết lõm bõm

Về nghệ thuật gieo vần và làm thơ tài khéo)

Đã kể lại bằng thứ tiếng Anh trong khả năng của ông,

Từ thuở xưa, như nhiều người đều biết.

Và nếu ông ấy chưa kể chúng, người anh em thân mến ơi,

Trong quyển sách này, thì ông ấy cũng đã kể trong quyển sách khác,

Bởi ông đã kể về những đôi tình nhân xa gần,

Nhiều hơn những gì Ô-vít từng đề cập

Trong tập Thư Tình đầy cổ kính của ông.

Tại sao tôi phải kể lại chúng, khi chúng đã được kể rồi?

Thuở trẻ ông từng viết về Xếch và An-xi-on,

Và từ đó đến nay ông đã cất lời về từng người trong số

Những người vợ cao quý cùng các bậc tao nhân mặc khách ấy.

Kẻ nào muốn có thể tìm đọc bộ sách khổ lớn của ông

Mang tựa đề Truyền Thuyết Các Thánh Của Thần Tình Ái:

Ở đó người ta có thể thấy những vết thương rộng và sâu

Của Lu-crết, và nàng Thít-bê xứ Ba-by-lôn;

Thanh gươm của Đê-đô vì tên Ê-nê giả dối;

Cây của Phi-lít vì gã Đê-mô-phôn;

Lời than vãn của Đa-i-an, và của Héc-mi-on,

Của A-ri-át-nê, và Híp-x[i]-pi-lê;

Hòn đảo hoang vắng nằm giữa đại dương;

Lê-an chết đuối vì nàng Hê-rô xinh đẹp;

Những giọt nước mắt của Hê-lê-na, cùng nỗi đau đớn

Của Bri-xết và Lô-a-đô-mi-a;

Sự tàn nhẫn của ngươi, Nữ hoàng Mê-đê-a,

Những đứa con thơ của ngươi treo lủng lẳng bên cổ

Vì tên Gia-xơn kẻ bạc tình trong tình yêu.

Híp-mẹ-nét-tra, Pê-nê-lóp, An-xét,

Tư cách hiền thê của các ngươi được ông ca ngợi hết lời.

Nhưng chắc chắn chẳng một dòng nào ông viết

Về tấm gương đồi bại ấy của Ca-na-xê,

Kẻ đã yêu chính anh trai mình trong tội lỗi;

Mọi câu chuyện đáng nguyền rủa như thế, tôi xin thốt lên: Thật đáng khinh,

Hay là câu chuyện về T[y]-ri-u-xơ A-pô-lô-ni-u-xơ,

Về việc gã vua An-ti-ô-ch[u]-xơ đáng nguyền rủa

Đã cướp đi trinh tiết của chính con gái mình;

Đó là một câu chuyện quá ư kinh hãi khi đọc,

Lúc gã ném nàng xuống nền nhà.

Và thế nên ông ấy, với sự suy tính cẩn trọng,

Chưa bao giờ muốn viết trong bất kỳ bài giảng nào của mình

Về những sự ghê tởm trái tự nhiên ấy;

Và tôi cũng sẽ chẳng thuật lại điều nào, nếu tôi có thể tránh được.

Nhưng còn câu chuyện của tôi, ngày hôm nay tôi phải làm sao đây?

Quả thực tôi rất lấy làm tiếc nếu bị ví von

Với những Nữ thần Mê-dơ, mà người ta gọi là các P[i]-ê-ri-đét

(_Biến Hóa Ký_ hiểu rõ ý tôi muốn nói gì),

Nhưng dẫu sao tôi chẳng thèm đếm xỉa gì đến một hạt đậu,

Dẫu tôi có bước theo sau ông ấy như một kẻ quê mùa ngốc nghếch;

Tôi nói bằng văn xuôi, và hãy để ông ấy làm thơ.”

Và vừa dứt lời, với vẻ mặt điềm đạm,

Ông bắt đầu câu chuyện của mình, và cất lời như các vị sắp được nghe đây.