Vợ chồng Lục Hạo Vũ, Kỳ Vân cảm thấy việc cấp bách hiện tại là lo chuyện thành gia lập thất cho đứa con trai Lục Vĩ.
Gia đình và sự nghiệp giống như bến cảng và con tàu, có nhà rồi con người mới có chỗ dựa, mới có thể toàn tâm toàn ý lo cho sự nghiệp. Về điểm này, hai vợ chồng có quan điểm rất thống nhất, hơn nữa đều cho rằng về mặt này đã có bài học kinh nghiệm, không thể trì hoãn thêm, thời gian tới nhất định phải tổ chức xong.
Thế nhưng, đám cưới này rốt cuộc nên tổ chức ra sao thì mỗi người lại một ý. Cả hai đều hiểu rõ trong lòng đối phương nghĩ không giống mình, và cũng thừa biết việc thuyết phục đối phương khó khăn đến mức nào. Thế là nhẫn nại suốt ba ngày, chẳng ai chịu mở lời trước. Đến tối ngày thứ tư sau bữa cơm, Kỳ Vân rốt cuộc nhẫn nhịn hết nổi, lên tiếng: "Chúng ta nên bàn bạc chuyện của Vĩ Vĩ một chút đi."
Lục Hạo Vũ nói: "Đúng là nên bàn bạc rồi."
Kỳ Vân nói: "Tính thế nào, ông nói đi."
Lục Hạo Vũ nói: "Ý của tôi là càng đơn giản càng tốt, không tổ chức nghi thức, không mời mọc ăn uống, phong tỏa tin tức với bên ngoài, người nhà tự đặt một bàn ăn xong là xong chuyện."
Kỳ Vân từ từ lắc đầu bác bỏ ý kiến của chồng. Lắc mấy cái rồi bà mới nói: "Tôi thì ngược lại hoàn toàn với ông, nghi thức phải làm, mà mời khách ăn uống lại càng không thể thiếu. Chuyện cả đời của con cái, không thể đứa nào cũng làm qua loa đại khái như vậy được."
Dân gian có câu, nhà có ngàn miệng người nhưng chỉ có một người làm chủ, nhưng Lục Hạo Vũ và Kỳ Vân đều là người làm chủ, giờ đây quan điểm đã bộc lộ rõ ràng và hoàn toàn trái ngược nhau, chuyện này có chút rắc rối rồi. Nếu là một gia đình tầng lớp bình dân thì có thể đã xảy ra một trận cãi vã to tiếng, thậm chí thượng cẳng chân hạ cẳng tay cũng là chuyện thường gặp, nhưng chuyện này lại xảy ra ở nhà Bí thư Thành ủy, tình hình có đôi chút khác biệt: Bản thân Lục Hạo Vũ phát biểu đọc báo cáo, rèn luyện mồm mép hơn hai mươi năm, mà Kỳ Vân lại là phu nhân "Mồm Sắt" có tiếng, có thể hình dung đây chắc chắn sẽ là một cuộc luận chiến không phải cãi lộn nhưng vô cùng kịch liệt.
Hai người sau khi bày tỏ rõ quan điểm thì im lặng. Có lẽ chẳng ai muốn nổ phát súng đầu tiên. Lục Hạo Vũ liếc nhìn Kỳ Vân một cái, thấy mặt bà căng nảy, liền nhớ lại một vài chuyện cũ liên quan đến cái danh "Mồm Sắt".
Thời Kỳ Vân học đại học đúng vào thời kỳ đầu "Cách mạng Văn hóa", hai phe quần chúng trong trường nổ ra cuộc đại tranh luận về vấn đề "ai là phe bảo hoàng". Thủ lĩnh bên phe Kỳ Vân ăn nói vụng về, xem chừng sắp thua trận đến nơi, Kỳ Vân trong lòng sốt ruột, "phắt" một cái nhảy vọt lên đài, một hơi trả lời mấy câu hỏi đối phương nêu ra, tiếp đó chuyển sang phản công, dồn dập đưa ra năm câu hỏi ép đối phương trả lời. Thủ lĩnh đối phương bị Kỳ Vân làm cho ngơ ngác, trong chốc lát cuống quýt không kịp trả lời, Kỳ Vân liền hô lớn: "Các đồng chí, các chiến hữu cách mạng: Họ không trả lời được. Đuối lý tất từ cạn, từ cạn định là đuối lý!" Tiếp đó bà đứng ra phân tích từng câu hỏi một, đem từng chiếc mũ bảo hoàng úp lên đầu đối phương. Quần chúng phe đối lập bên dưới đài sốt ruột, dốc sức hô khẩu hiệu để lấn gạt tiếng bà. Các thủ lĩnh bên này thấy tốt thì thu quân, lập tức hạ lệnh tập hợp, xếp thành hàng, vẫy vẫy cuốn sách đỏ, vừa hô "Cách mạng vô tội, tạo phản có lý, bảo hoàng có tội, tội đáng muôn chết" vừa rút khỏi hội trường, thắng lợi trở về.
Từ đó, danh hiệu "Mồm Sắt Kỳ Vân" được truyền đi khắp khuôn viên nhà trường.
Kỳ Vân chính là không lâu sau khi có được biệt danh "Mồm Sắt" thì được người ta giới thiệu cho Lục Hạo Vũ. Người giới thiệu nói: "Kỳ Vân này đầu óc phản ứng nhanh, ăn nói cực giỏi, dung mạo cũng khá, chỉ cần cậu không sợ chịu thiệt khi cãi nhau thì hai người đúng là một đôi trời sinh." Lục Hạo Vũ nói: "Không sao, tôi chấm chính là cái miệng này của cô ấy."
Họ tổ chức đám cưới vào đúng ngày nhận bằng tốt nghiệp. Sau đó là phân công công tác, Lục Hạo Vũ ở lại làm việc tại Thành đoàn, Kỳ Vân được phân về một doanh nghiệp nhà nước gần đó làm công tác công đoàn. Kỳ Vân không chỉ làm việc nhanh nhẹn mà còn dám đứng ra nói lời công phu, phân định đúng sai, chuyện gì qua miệng bà cũng luôn nói ra được ngọn ngành lý lẽ. Lâu dần liền trở thành một loại uy tín, người ta một khi xảy ra tranh chấp đúng sai gì đều không đi tìm lãnh đạo, mà nói: "Đi, tìm Kỳ Vân phân xử xem!" Nhưng khi về đến nhà, tài ăn nói của Kỳ Vân lại chưa từng có cơ hội phát huy. Chồng xướng vợ họa, thân thiết khăng khít, thực sự không dấy lên nổi một chút sóng gió. Có một ngày Lục Hạo Vũ nói: "Chúng ta kết hôn mấy năm rồi, vẫn chưa được lĩnh giáo cái mồm sắt của em, khi nào cãi nhau một trận đi?" Kỳ Vân nói: "Tôi người này lạ lắm, chuyện dồn đến nước đó thì lời nói mới như nước suối phun ra ngoài. Chưa đến nước đó, bắt tôi vô bệnh than thở, cãi nhau giả vờ thì cái miệng tôi lại cùn đi, chẳng nói ra được ngô khoai gì cả." Lục Hạo Vũ cười đáp: "Thế thì không cần vội, đợi khi nào dồn đến nước đó rồi lĩnh giáo sau."
Lục Hạo Vũ không ngờ rằng, sống cuộc sống không gợn chút sóng gió này hơn hai mươi năm, mắt thấy sắp cáo lão về quê, vui hưởng tuổi già rồi thì giữa họ mới xảy ra va chạm. Kỳ Vân bắt đầu có lời ra tiếng vào, có lời khen chê về sự liêm khiết của Lục Hạo Vũ. Tiếp đó xảy ra tranh chấp, lời qua tiếng lại, đấu khẩu gay gắt. Trước mắt, về chuyện hôn sự của con trai, rõ ràng một cuộc khẩu chiến nữa là điều tất yếu.
Bây giờ, Lục Hạo Vũ nhìn Kỳ Vân trước mặt, tưởng tượng ra cảnh bà nhảy lên đài đấu trí với đám đông ba mươi năm trước, trong lòng thầm bảo, lần này e là sắp được thực sự lĩnh giáo sự lợi hại của "Mồm Sắt" rồi, nghĩ vậy không khỏi bật cười. Nụ cười này khiến Kỳ Vân nhận ra dáng vẻ của mình chắc chắn giống như một con gà trống chọi, cũng không kìm được mà cười theo.
Nụ cười làm dịu đi không khí căng thẳng, nhưng không giải quyết được vấn đề. Lục Hạo Vũ cười xong, cảm nhận sâu sắc sự khó khăn khi thuyết phục vị phu nhân "Mồm Sắt" này. Nhưng dù khó đến đâu cũng không thể lùi bước, ông phải biết khó mà tiến lên.
“Kỳ Vân,” Lục Hạo Vũ cố gắng nói bằng giọng bình hòa nhất có thể, “Chúng ta không phải người bình thường, chúng ta là Bí thư Thành ủy, làm rầm rộ phô trương ảnh hưởng không tốt.”
Trên mặt Kỳ Vân thoáng qua một nụ cười giễu cợt: “Ngài Bí thư của tôi ơi, từ khi ông làm công tác lãnh đạo đến nay, lúc nào cũng chú ý ảnh hưởng, chẳng lẽ chú ý còn chưa đủ sao?”
Lục Hạo Vũ cười khổ một tiếng, nói: “Kỳ Vân, bao nhiêu năm qua chúng ta đều hòa thuận êm ấm, phối hợp ăn ý. Giờ già cả rồi, là uống lầm thuốc gì rồi sao, sao dạo này toàn va chạm nhau thế, đến cả chuyện hôn sự của con cái cũng không bàn bạc thống nhất được?”
Kỳ Vân nói: “Thời thế đang phát triển thay đổi, mà lại phát triển cực nhanh, thay đổi cực lớn, nghiêng trời lệch đất luôn ấy chứ. Nếu tất cả chúng ta đều thuận theo thời thế mà tiến về phía trước thì tự nhiên sẽ êm đẹp thôi. Còn nếu có người cứ ghì mông lại không chịu đi, làm sao mà không va chạm cho được?”
Lục Hạo Vũ rướn cổ lên: “Ồ? Là tôi không theo kịp thời thế sao? Vậy xin hỏi phu nhân, phô trương lãng phí, mâm cao cỗ đầy ngược lại trở thành trào lưu tiên tiến rồi ư?”
Kỳ Vân nói: “Không thể nói là tiên tiến, nhưng tuyệt đối là trào lưu. Người thời nay, con cái đầy tháng, trăm ngày, sinh nhật đều phải bày tiệc lớn mời khách khứa, cưới vợ, gả con gái thì càng miễn bàn, người nên mời phải mời, người không nên mời có vòng vèo thế nào cũng phải mời cho bằng được, điểm khác biệt duy nhất là kẻ tiểu nhân làm công khai, người đại nhân làm kín đáo, kẻ tiểu nhân vơ vét tiền nhỏ, người đại nhân vơ vét tiền to mà thôi.”
Trên mặt Lục Hạo Vũ lướt qua một đắc ý. Rõ ràng ông đã nắm được thóp gì đó, chuẩn bị tấn công kịch liệt.
Kỳ Vân đã bắt được thông tin tiết lộ từ vẻ mặt của chồng, liền nói: “Ông đừng tưởng vơ vét tiền tài là chuyện gì xấu xa không thể nhìn thấy ánh mặt trời. Ai ai cũng làm như thế thì người ta chẳng còn lấy làm hổ thẹn nữa. Tôi nói thẳng cho ông nghe cụ thể nhé, ví dụ mỗi người mừng một trăm tệ, mời một bàn tiệc ít nhất lời được năm trăm tệ, mười bàn là năm ngàn tệ, hai mươi bàn là một vạn tệ. Đây chính là số tiền nhỏ mà kẻ tiểu nhân không có quyền lực vơ vét được. Tất nhiên khoản nợ nhân tình này hắn cũng phải trả lại, nhưng đó là chuyện thong thả trả sau này, mà tiền lãi tiết kiệm của số tiền này cũng thừa đủ để chi trả rồi. Cho nên bất luận thu nhiều hay ít, toàn bộ đều là lợi nhuận ròng.
Còn như người đại nhân, tiêu chuẩn tiền mừng lại cao rồi, mỗi phần lễ ít thì vài trăm, nhiều thì vài ngàn thậm chí hàng vạn, làm một trận là phát tài một trận. Đây đã là bí mật công khai rồi, chỉ là không nói huỵch tẹt ra mà thôi.”
Nét đắc ý trên mặt Lục Hạo Vũ có tăng chứ không giảm, nôn nóng hỏi:
“Vậy xin hỏi phu nhân, chúng ta là người đại nhân hay kẻ tiểu nhân? Chúng ta làm như vậy là vơ vét tiền to hay vơ vét tiền nhỏ?”
Kỳ Vân thản nhiên mỉm cười: “Mở cửa sổ nói chuyện đàng hoàng, trong vấn đề này chúng ta cũng không thể miễn tục được. Ở thành phố Đông Hoa, chúng ta là người đại nhân, người đại nhân số một. Còn về vơ vét tiền gì, không cưỡng cầu, không ép buộc, tiền to không chê nhiều, tiền nhỏ không chê ít. Thế nào, trả lời ông có hài lòng không?”
Lục Hạo Vũ cười khổ lắc đầu: “Ôi chao Kỳ Vân, bà đúng là thẳng thắn đến mức cạn lời.”
Kỳ Vân nói: “Sao hả? Ông tưởng tôi đang nói chuyện với Bí thư Thành ủy chắc? Không, tôi là đang nói chuyện với phu quân của tôi, có gì mà không thể nói? Nếu cứ giấu giấu giếm giếm, đến một câu thật lòng cũng không dám nói thì còn gọi gì là vợ chồng?”
Lục Hạo Vũ nhìn Kỳ Vân, im lặng một lúc rồi nói: “Bà đã thẳng thắn như vậy thì tôi cũng thành thật khai báo luôn. Năm kia chúng ta từng xử lý một người, Phó chủ tịch huyện Tam Hà, còn nhớ không? Đó chính là vì tổ chức đám tang cho người già quá phô trương. Được lắm, bà từng phê duyệt xử lý người khác, giờ bà lại tự mình phô trương tiệc tùng, nên nói thế nào đây?
Đó mới là thứ yếu, điều tôi lo lắng hơn là hiện nay phong khí xã hội không tốt, có những kẻ giống như loài ruồi nhặng vần quanh khe hở, lúc nào cũng chực dòm ngó lãnh đạo Thành ủy, Chính quyền thành phố. Bà mà làm rầm rộ phô trương thì chẳng khác nào trao cho họ một cơ hội lớn để hối lộ, đám cưới thì làm xong đấy, nhưng Lục Hạo Vũ này chỉ trong một đêm sẽ biến thành phần tử hủ bại nhận hối lộ lượng tiền khổng lồ. Bà nói xem loại chuyện này chúng ta làm được sao?”
Kỳ Vân ngoảnh đầu sang một bên, hỏi: “Ơ, tôi càng nghe càng hồ đồ rồi, chúng ta lo việc đám cưới cho con trai một lần thì sao lại thành phần tử hủ bại rồi? Ai quy định thế? Là Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật hay là Viện Kiểm sát?”
Lục Hạo Vũ nói: “Là quần chúng. Trong lòng quần chúng đều có một cái cân, những việc chúng ta làm trong lòng họ đều biết rõ. Kẻ tưởng quần chúng là đồ ngốc thì bản thân kẻ đó chắc chắn chẳng hơn gì kẻ bạch si.”
“Quần chúng?” Kỳ Vân cười giễu cợt, “Lời quần chúng nói mà có trọng lượng thì đã chẳng có hiện tượng hủ bại rồi. Tôi lấy cho ông một ví dụ. Bạn học cũ của ông, Thị trưởng Hoàng Sơn Bách của chúng ta năm kia lo việc cho con trai, ngoài miệng nói người nhà đông, mời hơn chục bàn tiệc, thực tế là mời tới năm mươi tư bàn, chia nhỏ ra làm ba ngày ở ba nhà hàng khác nhau. Thế vẫn chưa xong, mấy ngày sau lại dắt con trai con dâu về quê cũ ở huyện Đinh Tây làm thêm bốn mươi chín bàn nữa, cũng chia làm hai lần. Như vậy tổng cộng mời một trăm lẻ ba bàn, chỉ tính theo giá thị trường chung của tiền mừng nhân tình thôi cũng dư ra hơn năm vạn. Huống hồ đi mừng cho Thị trưởng, một trăm tệ sao mà dám đưa ra tay? Ông thử nghĩ xem thu được bao nhiêu, quần chúng có biết hay không? Có dị nghị gì không? Dĩ nhiên là có, những tình hình này chính là tôi nghe được từ quần chúng đấy. Nhưng có tác dụng gì đâu? Lãnh đạo Tỉnh ủy đâu có nói ông ta phô trương lãng phí, càng không nói nhận hối lộ hủ bại. Bản thân ông là người đứng đầu có từng nói người ta đúng sai câu nào chưa? Cũng không có nha! Người ta vẫn đàng hoàng làm Thị trưởng, mà lại làm việc linh hoạt, quan hệ rộng, người khen ông ta tốt ngược lại chẳng ít. Nói lại ông xem, từ khi đi làm đã liêm khiết, liêm khiết tới tận bây giờ, quần chúng có biết không? Tôi nghĩ là biết đấy. Tôi đã nghe không ít lời ca ngợi rồi, nhưng có tác dụng gì không? Vị lãnh đạo Tỉnh ủy nào từng lắng nghe phản ánh của quần chúng? Vị lãnh đạo nào từng công nhận hay biểu dương sự liêm khiết của ông chưa? Không có, giống như không ai nói Thị trưởng Hoàng hủ bại, cũng chẳng ai nói ông liêm khiết, điều này có nghĩa là, ý kiến của quần chúng dưới thể chế cán bộ hiện nay là vô dụng, bao giờ những người như các ông đều do quần chúng bầu chọn ra, lúc đó lời nói của quần chúng mới có tác dụng. Nhưng đó là chuyện của năm nào tháng nào? Thực tế ông đang đối mặt là sang năm ông phải nghỉ hưu rồi, ông nên tỉnh táo lại đi.”
Lục Hạo Vũ trong lòng thầm kêu khổ: Quả nhiên là một cái mồm sắt. Ông hiểu rõ có nói tiếp nữa cũng chẳng có kết quả gì. Muốn thuyết phục bà khó khăn rất lớn, phải tính cách khác thôi. Nghĩ vậy, ông liền cầm lấy tờ báo trong ngày chuẩn bị đọc bài xã luận đó, đọc xong một đoạn ngắn mới buông một câu: “Chuyện này bàn sau đi.” Đây chính là câu cửa miệng của ông. Mỗi khi trên họp Thường vụ gặp phải chuyện tranh chấp khó quyết, ông luôn nói “bàn sau đi” rồi tan họp, nói quen miệng rồi, giờ thảo luận việc nhà với vợ cũng đem ra dùng.
Kỳ Vân cười giễu cợt, trong lòng tự bảo, bàn sau thì bàn sau, tránh được mùng một chứ sao tránh được hôm rằm, tôi chống mắt lên xem ông bàn sau thì có chiêu cao nào, nghĩ vậy liền cầm lấy điều khiển từ khiển mở tivi lên.
