Họ chỉ vừa đến được New Brunswick, không khí đặc hơn, nặng nề hơn với sự gia tăng của một lượng rất nhỏ muối, chỉ vừa đủ để nhận thấy được, thì Bryony nói:

Cháu có một anh trai.

Chỉ thế. Họ đi tương đối im lặng, chỉ có âm thanh của tiếng chân cọ vào những nhánh cỏ dại cao tạo thành những vệt sương đọng cả ngày dài trên chân họ như những vết hằn roi âu yếm.

Cũng là một cái gì đấy, Etta nói. Là một câu chuyện đấy.

Không, Bryony nói, đây là một con người, không phải câu chuyện.

Ừ thì, nó là một cái gì đấy, Etta nói. Còn điều gì nữa về cậu ta?

... chà, anh ấy thích sao. cháu cá là giờ vẫn còn thích. Thiên văn học.

Cậu ta có phải nhà thiên văn học không?

Không, chỉ thích thôi.

Được rồi. Có một người phụ nữ có một anh trai yêu thích các vì sao. Một câu chuyện đấy, đúng không?

Có vẻ thế. Không phải một câu chuyện tuyệt hay lắm. Và không phải là chuyện của cháu.

Chà, thế cô thích cái gì?

Biển cả, cháu đoán thế.

Dù là cô chưa từng đến đó?

Anh cũng chưa từng lên một ngôi sao nào. Dù vậy anh vẫn muốn làm phi hành gia. Khi anh còn bé.

Vậy còn cô, cô muốn làm gì?

Cháu muốn được như anh ấy.

Không phải là nhà báo ư?

Cái đấy là sau này.

Và, giờ cậu ta ở đâu?

Trại cải tạo Her Majesty’s trên đường St John’s. Nó nằm ngay bờ biển.

Họ đang tiến đến quận Ciquart. Etta đã có thể nhận ra băng rôn và bảng nhấp nhô bên trên đám đông đón chờ bọn họ. Người ta hô hào, ET-TA! ET-TA! TIẾN LÊN! TIẾN LÊN! TIẾN LÊN!

Ồ, tôi... Etta nói.

Đừng, Bryony nói. Đừng bận tâm chi... Cụ có anh em nào không? Hay chị em?

Mười bốn người, Etta nói. Tám anh em và sáu chị em.

Đám đông di chuyển đến gặp họ. Chẳng mấy chốc, máy ảnh nhanh chóng chớp liên tục và người ta la hét và khóc lóc và trao cho Etta với Bryony những món đồ lớn hơn như một túi mơ khô và những chai bia nhà làm và một cái bánh bông lan trắng, cũng như những món nhỏ hơn như một nhánh oải hương khô và một chum nến đã chảy phân nửa và một chiếc muỗng em bé bằng bạc với cán uốn ngược trở lại, và rồi, lại chẳng mấy chốc, Etta và Bryony đã đến đầu bên kia của ngôi làng nhỏ, và lại chỉ còn hai người. Họ lại đi bộ bên nhau trong bầu không khí tựa như im lặng suốt thời gian còn lại của ngày.

Hai đêm sau đó, vào khoảng hai giờ sáng theo cảm nhận của cơ thể hoặc theo khung cảnh trên bầu trời, Bryony thức giấc. Họ đang cắm trại trên một khoảng đất nhỏ dưới những câv bạch dương trắng và vàng. Cô kiểm tra: cô không mắc tiểu, cũng không khát nước hay không thoải mái hay lạnh hay nóng, áo khoác cô vẫn nằm trên người như một tấm chăn, và có vẻ như không có con thú hay côn trùng nào trên người hay ở quanh cô. Nhưng cô thức giấc. Vì một lý do nào đây. Etta ơi? cô nửa thì thào, quay nhìn sang bên về hướng Etta nằm, cách đó hai cái cây.

Mắt Etta mở to, nhìn chằm chằm vào cô, xuyên qua cô. Ôi, bà đang nói. Ôi ôiôiôiôiôi. Cứu tôi. Cứu tôi. Ôi, ôi. Ôi! Tai tôi. Tai tôi! Taitôitaitôi tai tôi. Ôi trời ơi ôi trời ơi. Ôiôiôi.

Etta, cụ sao vậy?

Ôi trời ơi! Ôi trời ơi ôi trời ơi!

Etta! Cháu đây. Bryony đây, đây mà, sao...

Tôi đang cháy! Đầu tôi! Làm ơn!

Etta, làm ơn đi, cháu không biết...

Đang cháy! Giờ Etta nằm ngửa. Tay và chân bà co giật và vẫy vùng như thể bà đang chết đuối. Bryony không đến gần được. Tai tôi! Tai tôi! Tai tôi! Trời ơi! Trời ơi! Trời ơi!

Được rồi, Bryony nói, ở đây. Cứ... ở đây.

Cô mở một trong mấy cái túi của họ, cái gần nhất, và ném ra nào nút áo, giấy, bút, một chiếc nhẫn, một con ngựa bằng nhựa, một chiếc giày trẻ con, tất cả rơi xuống đất, cho đến khi cô tìm thấy một chai nước. Cô lóng ngóng mở nắp và quay lại chỗ Etta, Tai tôi tai tôi tai tôi tai..., và đồ nước từ từ, thận trọng, lên tai phải của Etta, để dòng nước chảy xuống dưới đầu bà. Đây, cô nói, đây, đây, đây, cứ đổ và đổ đến khi hơi thở của Etta điều hòa trở lại và bà thôi vẫy vùng và la hét và cứ nhìn thẳng lên trên trời, chăm chăm.

Cậu ấy chết rồi, cô biết không, Etta nói.

Suỵt, Bryony nói.

Cậu ấy chết rồi.

Nghe này, cháu sẽ kể một câu chuyện.

Tôi không nghe thấy gì cả.

Cháu sẽ nói thật rõ.

Được rồi, được rồi.

Và rồi Bryony hít một hơi sâu, và rồi cô kể một câu chuyện:

Được. Ngày xửa ngày xưa có một gia đình nọ. Ở khu ngoại ô Ontario, nơi từng có hay vẫn có nhỉ, cháu không chắc, nhiều gia đình khác, nhưng gia đình này rất đặc biệt, có lẽ bởi vì chúng ta sẽ kể chuyện về họ, cơ mà, ừ thì, cũng là một cái gì đấy. Có một bà mẹ và một ông bố và một cậu con trai và rồi, vài năm sau đó, một cô con gái nữa. Và cậu con trai dành hàng đêm, trước giờ đi ngủ, chơi ngoài vườn với mẹ cậu và chiếc kính viễn vọng và người mẹ sẽ điều chỉnh chiếc kính soi vào đúng điểm đấy, bằng cách nào đó mà bà biết, vào đúng vùng đấy, rồi gọi con trai và cậu ta sẽ nhìn, một mắt nhắm và một mắt áp vào ống kính, nhìn thấy những thứ ở xa đến mức cậu chỉ có thể hiểu khi nghĩ về chúng bằng những con số chứ không phải bằng suy nghĩ. Thế là bà mẹ chỉ và cậu con trai nhìn và cô con gái quan sát họ qua ô cửa sổ, đêm này qua đêm khác.

Và cháu quan sát họ và muốn ở cùng họ và muốn biết anh ấy đang nhìn gì, đêm này qua đêm khác cho đến một ngày khi tất cả mọi người đều đang bận làm việc khác, chú tâm vào việc riêng đủ cho cháu cơ hội lẻn ra sân sau mà không bị chú ý và lấy một cái ghế nhựa trên bãi cỏ và leo lên đó ngồi và đưa mắt nhìn vào ống kính của kính viễn vọng. Tất cả những gì cháu thấy được là một khoảng xanh mờ mờ rộng lớn. Ồ, cháu nghĩ. Biển. Hẳn rồi.

Hai năm sau đó bà mẹ chết, kéo dài và chậm chạp và nhỏ giọt, cơ thể bà chậm rãi ăn chính nó theo cái cách mà cơ thể người ta đôi khi vẫn thường làm. Và bọn cháu chỉ nhìn, bởi vì bọn cháu chỉ làm được như thế. Bọn cháu không phải bác sĩ và chính bác sĩ cũng không làm được gì hơn. Họ ngồi bên chúng cháu trong phòng bệnh viện và tất cả cùng nhìn.

Vài tuần sau khi mẹ mất, cháu xin anh cháu chỉ cách sử dụng kính viễn vọng, chỉnh cho cháu, nhưng anh ấy không chịu. Anh chỉ nói, Không, Bryony, anh không làm được, dù là cháu vẫn thấy anh nhìn vào nó, mỗi đêm.

Ông bố thì tốt và hiền và nuôi hai đứa con của mình tử tế dù chỉ một mình và mọi người trưởng thành bên nhau tương đối hạnh phúc, đứa con trai nghĩ về chòm sao của những con số, cô con gái nghĩ về cái ẩm ướt và nặng nề của biển cả.

Ở tuổi mười tám cậu con trai dọn ra khỏi nhà để học đại học. Kỹ sư ở phía đông. Cháu nhớ anh ấy vô cùng. Cháu vẫn còn đi học, vẫn còn trẻ con và vẫn ở nhà. Những tuần đầu, sự vắng mặt của anh ấy tấn công cháu như cơn đói, rồi vơi dần, rồi vơi dần, rồi cuộc sống đẩy tới và cháu tiếp tục sống như đứa con một của ông bố đơn thân.

Anh không về nhà vào Giáng sinh, thế nên cháu viết thiệp gửi cho anh. Dù thế nào, con người ta có thật sự làm phi hành gia không? cháu hỏi anh ấy, trong tám thiệp. Thời đại đó dường như đã kết thúc rồi phải không?

Thư trả lời của anh đến ba tuần sau đó, vào cuối kỳ nghỉ lễ. Đúng thế, anh viết. Người ta vẫn làm vậy.

Khi trở lại trường tháng Một đó, cháu đang nói chuyện với một cô gái khác giữa việc quản lý cuộc sống và sự nghiệp với thể thao. Cô ta chẳng phải bạn, Bette Robbins với mái tóc xù. Cháu nói với cô ấy Giáng sinh cũng bình thường, nhưng không vui vì anh cháu không về nhà.

Dĩ nhiên không rồi, cô ta nói. Người ta đâu có dễ dàng cho anh ta ra.

Dĩ nhiên là có. Chị của Reuben về nhà từ trường đại học Alberta mà.

Họ không cho anh ta ra, Bryony, vì anh cậu không phải ở đại học, anh ta đang ở tù.

Không, anh ấy ở đại học.

Tù.

Đại học.

Tù.

Cô con gái đợi một tuần rồi hỏi bố mình. Và bố cô nói, Bố xin lỗi, Bryony, bố xin lỗi... Và rồi ông nói, Người ta có lớp học ở đó, cho họ. Anh con có thể đi học ở đó. Ngành kỹ sư. Và ông nói, Bố xin lỗi, bố xin lỗi, bố xin lỗi, bố, lẽ ra, lẽ ra bố...

Và cô con gái nói, Không, bố, không sao đâu. Không, không.

Và đó là tất cả những gì họ nói với nhau về chuyện đó. Không phải vì sao. Không phải bao lâu.

Thế là cháu đợi và đợi và đợi và cuối cùng bố cháu cũng qua đời và mọi thứ thật lặng lẽ, cả phía đông cũng lặng lẽ, và cuối cùng cháu thành người lớn và có một công việc người lớn và gặp cụ, đi về phía đông, đi về biển, và cụ nói, Tôi có một người chị, và, Cô có thể đi mà. Tôi không thể, người phụ nữ ấy nghĩ, dù là cô ta cũng có một người anh ở xa, rất rất xa, tôi không thể, cô ta nghĩ, cho đến một đêm, một đêm nọ, cách đây không lâu, không hề lâu, cô ta nhìn lên bầu trời và những ngôi sao mà cô vẫn chưa biết tên, và cô nhận ra, có. Tôi có thể. Dĩ nhiên tôi có thể. Dĩ nhiên tôi phải làm thế. Tôi sẽ làm thế. Nó không phải một phát hiện gì lớn lao. Nó cực kì, vô cùng, nhỏ bé thôi. Và, và giờ cháu ở đây, Etta. Và giờ ta ở đây.

Etta đang ngủ. Bryony kéo áo khoác đắp trở lại lên người, rồi nằm xuống bên cạnh bà. Cô nhìn xuyên qua những tán lá bạch dương, đếm sao và đếm và đếm đến một lúc, sau cùng, cô cũng ngủ.

Khi cô thức giấc sáng hôm sau, sáng muộn, mặt trời đã lên cao, Etta đã thức, ngồi trên thân một cái cây đồ. Bà úp mặt vào hai bàn tay và khóc rưng rức.

Chào, Bryony nói. Chào buổi sáng.

Etta không nhìn lên, cứ tiếp tục rấm rứt.

Là tai cụ à? Bryony hỏi. Nó vẫn còn đau ư?

Là lỗi của tôi, Etta nói. Bà nói qua đôi tay, qua tiếng nấc, trong nước mắt, tiếng thở gấp. Nó đi theo tôi.

Ai cơ?

Owen, Etta nói. Lớp da quanh tai bà chỗ đỏ chỗ trắng; bà không ngừng gãi vào đó.

Cụ chắc không, Etta? Bryony nói. Cụ chắc đó là mình không?

Tôi chắc, Etta nói. Bà đang khẽ phập phồng, run rẩy, do ảnh hưởng của việc khóc, làn da bà trở nên xanh nâu trong suốt dưới ánh nắng. Lần đầu tiên, trông bà thực sự già đúng với tuổi của mình.

Chắc chắn chứ? Bryony nói.

Chắc chắn, Etta nói.

Được rồi, Bryony nói. Nhưng, ta vẫn phải ăn. Cô mở một trong mấy cái túi và lấy ra một gói bánh qui và mơ. Đây, cô nói, tay chìa cho Etta từng mẩu một, một mẩu bánh, một mẩu mơ, một mẩu bánh, một mẩu mơ. Đây, đây, đây, đây, đây. Rồi cô lấy chai nước thứ hai, chai nước tối qua cô không đổ đi, gỡ nắp chai, rồi chuyển cho Etta. Đây. Etta uống và uống.

Giờ, Bryony nói, ta phải đi.

Không chờ những người khác ư? Etta nói.

Không chờ những người khác.

Họ đi về phía tây, lần ngược về. Bryony dẫn, còn Etta đi theo sau vài bước. Họ đến được Trung tâm Y tế và Dưỡng lão Grand Falls vài giờ trước khi mặt trời lặn.

Bryony để Etta ngồi xuống ở một chiếc ghế ngoài hành lang và đến bàn tiếp khách.

Xin chào, y tá tiếp nhận nói. Anh ta to tướng, có lẽ cao hơn hai mét. Da đen tóc đen. Cô cần giúp gì?

Cụ ấy mất trí rồi, Bryony nói.

Y tá gật đầu. Cô là thân nhân? anh nói.

Không, Bryony nói. Tôi rất tiếc.

Y tá kéo một tờ đơn từ bên kia bàn đến chỗ cô, giữ tay anh trên đó lâu hơn cần thiết. Cử chỉ an ủi.

Tôi thật sự rất tiếc, Bryony nói. Thật sự, thật sự rất tiếc.

Tôi biết, y tá nói.

Đó là đồ của cụ ấy, Bryony nói, cụ ấy nên giữ chúng. Cô hướng về một đồng nhỏ dưới chân Etta. Một cái túi sờn rách, một cái áo khoác, và...

Một khẩu súng ư? y tá nói.

Không có đạn, và bị gỉ từ trong ra ngoài rồi. Chỉ là đồ chơi thôi.

Được rồi, y tá nói, thế thì được. Tôi sẽ lưu ý để cụ ấy giữ chúng.

Một khi mọi giấy tờ đều đã được điền xong, họ đi cùng Etta đến một căn phòng nhỏ ở giữa hành lang gồm nhiều căn phòng tương tự. Etta ngồi xuống giường. Bryony ngồi cạnh. Y tá đứng lùi lại, chỉ ở ngay ngưỡng cửa. Giờ cháu sẽ đi tiếp đến St John, Etta, Bryony nói.

Đến nhà tù, Etta nói.

Đúng rồi, Bryony nói.

Được thôi, Etta nói.

Cháu sẽ quay lại đây sau đó, trên đường về nhà, Bryony nói. Cô nhìn Etta, rồi nhìn y tá. Cả hai đều gật đầu.

Chúc may mắn với anh của cô, Etta nói. Tôi tin là cậu ta biết lỗi rồi. Tôi tin chắc đấy.

Cảm ơn cụ, Bryony nói.

Tạm biệt, Etta nói.

Tạm biệt, Bryony nói.

Sau khi Bryony đi rồi, y tá dắt Etta đi trở lại nửa hành lang trước đến một cánh cửa có màu xanh lá hơi sẫm hơn so với những cánh cửa còn lại. Nhà tắm và vệ sinh, anh nói. Phải rửa ráy cho cụ thôi. Cụ có tự cởi đồ được không? Tự tắm được không?

Tôi ổn thôi, Etta nói.

Khóa nước rất an toàn, anh tiếp tục, cụ không bị bỏng đâu. Còn khăn tắm thì được gấp và để thành chồng trong tủ cạnh bồn rửa mặt.

Tôi ổn thôi, Etta nói.

Tốt, tốt. Cháu biết. Chỉ để chắc chắn thôi. Cháu sẽ đợi ngoài này đến khi cụ xong. Cháu sẽ đưa cụ về phòng sau khi...

Tôi nghĩ mình có thể...

Dĩ nhiên, cháu biết. Chỉ là cháu thích bầu bạn.

Lúc đẩy cửa bước vào phòng tắm, Etta nhớ ra, quay lại hỏi y tá. Cậu có biết liệu Gérald có ở đây không? Liệu cậu ấy có sao không?

Cậu ấy ổn. Cậu ấy về nhà rồi.

Cậu chắc chứ? Cậu trai với giọng lơ lớ ấy? Cái quần nát bươm ấy?

Cháu chắc mà.

Được rồi. Tốt với cậu ấy một chút. Trông cậu ấy gắt gỏng và xấu tính thế nhưng thực ra cậu ấy chỉ sợ thôi, cậu ấy rất sợ đấy.

Được rồi. Cháu biết, chúng cháu biết. Còn, giờ, cháu chờ ở đây. Ngay đây.

Được rồi. Ngay đây.

Tối đó Etta ngủ và ngủ. cẳng chân và bàn chân và hông bà tất cả đều mệt mỏi, nhất loạt. Bà ngủ qua nửa đêm, khi y tá ghé vào kiểm tra bà, qua buổi sáng, khi một y tá khác, Sheila, một mình nuôi năm đứa con gái đã trưởng thành, ghé qua mang theo trà và trứng và nước trái cây và bánh mì, đặt chúng xuống bàn cạnh giường, qua buổi chiều, khi Sheila ghé vào lần nữa mang thêm trà, qua đến tối lần nữa. Trời vẫn tối khi Otto thức giấc. Ông duỗi cẳng chân và ngón chân dưới mấy tấm chăn. Có một chút ánh sáng hắt vào từ khe hở hẹp bên dưới cánh cửa và một chút ánh sáng yếu ớt hắt vào qua lớp rèm cửa sổ. Ông nhìn quanh căn phòng đến khi mắt điều tiết rõ, rồi ngồi dậy và duỗi cẳng chân và ngón chân lần nữa, cảm thấy khỏe mạnh, đầy sức sống. Ông đi đến cửa và bước ra hành lang để tìm nhà vệ sinh. Qua ba cửa, cửa màu lá sẫm. Mặc dù đèn để sáng trưng, không có ai khác ở hành lang cả. Mọi vật tĩnh lặng.

Dưới ánh đèn sáng choang của buồng vệ sinh, Otto quan sát. Ông đang mặc một tấm áo choàng nửa-giấy-nửa-vải, có màu xanh nhạt như cánh cửa phòng ông, màu xanh nhạt như những chiếc xe tải của trung đoàn. Vậy họ biết mình là ai, Otto nghĩ. Có một miếng băng dán trên tai ông. Ông khẽ chạm vào nó, vẫn còn đau. Ông đưa tay vuốt qua mái tóc và nhặt ra được vài món tóc rụng, trắng phơ.

Khi ông dùng nhà vệ sinh, Otto nhận ra mình đang đeo tã. Ông tháo nó ra và nhét vào thùng rác cạnh bể chứa nước, tiêu tiểu sạch sẽ, giật nước, rửa tay, và quay trở về phòng.

Về đến phòng, ông ngồi trên giường, thức, tỉnh táo. Ông không hề mệt chút nào. Ông lắng nghe tiếng loạt soạt nhịp nhàng mà tấm áo giấy phát ra cùng với mỗi nhịp thở của ông, lắng nghe tiếng tíc tắc của đồng hồ, lắng nghe tiếng gió ngoài kia lúc trầm lúc bổng, như tiếng hát. Ngoại trừ việc nó kéo dài và đều và nặng để có thể chỉ là gió. Quá nặng. Otto đi đến cửa sổ, mở tung cánh cửa hết mức được phép, bảy xăngtimét, và lắng nghe lần nữa. Quen thuộc, bồi hồi. Ông cẩn thận sờ miếng băng trên tai đến khi tìm được mép, rồi tháo ra hết vòng này đến vòng khác cho đến khi ông cảm nhận được không khí và âm thanh trên đó, lớn hơn gấp bội, bắt đầu trầm, rồi bổng dần, rồi lại trầm xuống lần nữa. Là sói cỏ, Otto nói, với căn phòng, với đồng hồ, với gió. Như ở nhà. Ông kéo chiếc ghế bành duy nhất qua căn phòng và xoay nó lại để hướng ra cửa sổ, ngồi vào nó, và lắng nghe.

Lúc nửa đêm y tá đầu tiên khẽ gõ cửa, rồi hé mở. Kiểm tra nửa đêm, anh thì thào. Rồi, khi nhận thấy chiếc giường trống trơn, Etta, cụ dậy rồi ư?

Ừ, nhưng tôi ổn, Otto nói.

Cụ chuyển cái ghế kìa.

Ừ, nhưng nó không nặng,

Được rồi. Lần tới nhớ gọi cháu. Để cháu giúp.

Được rồi, Otto nói, khi y tá đóng cánh cửa và để ông lại một mình.

Otto vẫn đang ở ngoài vườn, vẫn đang ở cạnh gấu mèo và cá hồi, thì hàng xóm của ông, gia đình có cô con gái có bầy chuột lang, tách ra khỏi hàng xe đang chậm rãi diễu qua con đường và ghé vào lối xe chạy trước nhà Otto. Otto nhận ra chiếc xe, xanh đen, to lớn và tiện dụng. Nó đỗ tít tận nơi ông đang ngồi, cẩn thận tránh né những bức tượng. Cửa sau xe mở ra trước và cô bé nhảy ra. XinchàocụVogel! cô bé nói rồi chạy qua con gấu mèo, vuốt nó một phát từ đầu đến đuôi, rồi băng qua con sói, cẩn thận gãi gãi giũa hai tai nó, rồi lại chạy qua chỗ con gà gô, rồi cứ thế. Cô bé đến chỗ bọn chuột chũi trước khi bố mẹ cô ra khỏi cửa trước xe. Chào buổi chiều, Otto, bố cô bé nói.

Chào buổi chiều, Otto nói.

Chào buổi chiều, Otto, mẹ cô bé nói.

Chào buổi chiều, Otto nói.

Con chuột lang tốt với cụ chứ?

Ừ, cũng tốt. Cò nàng toàn ngủ và liếm.

Vâng, người bố nói.

Cháu biết lắm mà, người mẹ nói.

Có vẻ như Russell vẫn chưa về nhỉ? người bố nói.

Chưa, Otto nói. Chưa về. Cậu ta ở tít tận phương bắc.

Cháu hiểu, người bố nói.

Dù sao thì, người mẹ nói, cháu mang cho cụ một thứ. Cô chúi người trở vào trong xe, ở ghế sau. Giờ chúng cũng héo bớt rồi, cơ mà, cháu nghĩ là cụ vẫn muốn có chúng. Cô lấy ra một lọ thiếc đựng cà phê với ba bông hoa lanh ủ rũ, chỉ còn nửa số cánh nằm bên trong. Cháu thấy thông báo của cụ, cô nói. Sau lưng họ cô con gái chạy từ chỗ đại bàng vàng sang lũ cáo sang con sóc đỏ.

Ồ, Otto nói. Ừ. Ừ, cảm ơn.

Không nhiều lắm, nhưng là tất cả cháu tìm được trên đất nhà cháu.

Cô ấy tìm cả buổi chiều đấy, người bố thêm vào.

Cháu rất tiếc vì không có nhiều hơn, người mẹ nói.

Không, không, chúng tuyệt lắm, Otto nói. Cảm ơn. Thật đấy. Ông nhìn những bông hoa, nhẩm đếm số cánh trong đầu. Chúng run rẩy yếu ớt dưới cơn gió. Chờ đã, Otto nghĩ, chỉ một chút xíu nữa thôi, làm ơn. Chà, ông nói thành tiếng, tôi rất muốn mời cả nhà vào dùng cà phê, nhưng...

Không, không, người bố nói. Cảm ơn cụ, nhưng cháu e là bọn cháu phải chạy thôi. Bọn cháu có lớp học bơi trong thị trấn. Anh quay người khỏi Otto, sang cô con gái, giờ đang len lỏi giũa đám châu chấu. KASIA! anh la lớn. ĐI BƠI! Cô bé lờ anh đi. Ba bước, chạm con châu chấu, ba bước, chạm con châu chấu. Người bố nhún vai và sầm sập bước về phía con gái.

Khi người bố đi rồi, người mẹ tiến một bước về phía Otto, lọ cà phê trong tay, và nói, Cụ ổn chứ, Otto?

Hơi khó ngủ, Otto nói. Và khó ở tuổi già.

Cháu có thể giã hỗn hợp đó cho cụ, nếu cụ muốn, ghé qua đưa cho cụ sau bữa tối.

Không. Otto nói. Tôi thích làm việc đó. Ổn thôi, tôi ổn.

Otto, cụ không hề cử động từ lúc bọn cháu đến, suốt quãng thời gian này.

Không ư?

Không hề. Nói cháu nghe, cụ đứng lên được không?

Bây giờ?

Đúng vậy, bây giờ.

Otto do dự. Không, ông nói. Không được. Không phải bây giờ.

Được rồi, người mẹ nói, cháu sẽ giúp cụ. Ta sẽ làm cho nó trông tự nhiên thôi, chỉ bước đi và trò chuyện.

Không, ổn mà, Otto nói. Cô thật sự không...

Có chứ, người mẹ nói.

Cô không phải một người phụ nữ to lớn, nhưng cô khỏe. Đôi chân, đôi tay, cột sống cứng cáp. Nhờ bơi đấy, cô nói. Cô vòng một tay qua sau lưng Otto, những ngón tay cô quặp lại ngay dưới nách, dồn trọng lượng của ông lên người cô, và nâng, ông đứng lên nhanh chóng, dễ dàng, như một chiếc lọ rỗng cô vẫn tưởng là đầy.

Cụ đi được không? cô hỏi.

Tôi không biết, Otto nói.

Được rồi, cứ thử vậy. Cô tiến một bước về phía trước bằng chân phải và Otto làm theo. Được, ổn thôi, tốt. Rồi trái, ổn thôi, tốt. Rồi phải. Rồi trái.

Tôi chỉ mệt thôi, Otto nói.

Trái, người mẹ nói, và phải.

Kasia, giờ đã vuốt hết các con vật, nhún nhảy quay trở lại chỗ họ vừa lúc họ đến được cửa trước.

Hai người đi đâu thế? cô bé hỏi.

Đi thăm cô chuột lang của Otto, người mẹ nói. Cụ ấy định cho mẹ xem.

Tuyệt! Kasia nói. Con MÊ chuột lang lắm!

Bố cô bé đi theo sau vài bước. Anh thấy ánh mắt vợ phía trên đầu con gái. Anh đợi ngoài xe nhé? anh hỏi.

Không, không, ổn mà, thật đấy, Otto nói. Tất cả mọi người có thể vào và xem cô nàng.

Cụ có con không? Có đồ chơi không? Kasia hỏi.

Không, Otto nói. Tiếc quá. Chỉ có một con chuột lang thôi.

Chà, buồn thật nhưng cháu nghĩ hiện tại chắc không sao đâu, Kasia nói.

Tất cả mọi người vây quanh cái thùng quýt của Cốc. Cô nàng đang ngủ. Chúng nó toàn ngủ, Kasia nói. Của cháu cũng vậy. Đừng lo. Cô thò tay vào thùng và vuốt con Cốc bằng giấy bồi. Cháu thích con này, cô nói.

Trước khi rời đi, người mẹ đặt lon cà phê đựng hoa lên kệ bếp, ngay phía sau nơi Otto đang tựa vào. Cụ có thể tự mình nhấc chân được không? cô thì thầm. Có, Otto thì thầm.

Cho cháu xem.

Ông nhấc chân trái. Bảy xăngtimét khỏi mặt đất, có khi mười.

Được rồi, người mẹ thì thầm. Ổn chứ?

Ừ, Otto thì thầm, ổn mà.

Sau khi họ đi, Otto lấy một cây bút và giấy, vẫn đứng vì sợ nếu ngồi thì sẽ ngồi luôn, rồi viết:

Etta yêu dấu.

Đời ta có lúc thăng lúc trầm. Em từng bảo anh, một lần, rằng chỉ cần nhớ phải thở. Miễn là ta còn thở được, ta vẫn đang làm một việc tốt, em nói. Trút đi cái cũ kỹ và bơm vào cái tươi mới. Và, do đó, ta bước tiếp. Ta tiến lên. Đôi khi, tất cả những gì ta phải làm để bước tiếp chỉ có thế thôi, chỉ cần thở, em nói. Thế nên đừng lo lắng, Etta, nếu không có gì khác, anh vẫn đang thở. Em hẳn phải gần đến nơi rồi, rất gần rồi. Anh hy vọng là thế. Anh hy vọng là em đang nhìn thấy mọi thứ. Anh viết chỉ để báo em rằng: anh ở đây, đừng lo lắng. Anh ở đây, vẫn thở, vẫn đợi.

Otto.

Rồi ông giã hỗn hợp hoa lanh, bôi lên mắt, và ngủ và ngủ.

Russell đứng trên một tảng đá tròn, dẹt. Nó là thứ cao nhất suốt cả mấy dặm vừa qua và phủ đầy địa y cam và xanh và xám. Người phụ nữ bên cạnh ông nhỏ bé với những nếp nhăn như pháo hoa quanh mắt. Bà mặc một tấm áo khoác bằng da và lông thú lẫn vào với mái tóc trắng của bà. Bà đặt một tay lên vai ông. BẦY THÚ SẼ TỪ BÊN ĐÓ ĐẾN ĐÂY HÔM NAY, bà hét. Gió quá to khiến Russell gần như không nghe thấy gì. ĐÂU ĐÓ TRONG KHOẢNG SÁU TIẾNG TỚI THÔI, CHẮC THẾ. Cả hai người cùng ngồi xuống trên mỏm đá, cẩn thận không làm tróc lớp địa y. ÔNG KHÔNG CÓ VỢ À? bà hét.

KHÔNG, Russell hét.

CÓ KHI ÔNG HẠNH PHÚC HƠN KHI MỘT MÌNH, NHƯ TÔI NÀY, bà hét.

Ừ, Russell hét. Ừ, CÓ KHI THẾ.

•••

Họ ở làng cùng đoàn tân binh được gần một tuần và rồi, vì lý do gì chẳng ai chịu nói cho họ biết, Otto và Gérald và những người khác bị đánh thức lúc bốn giờ sáng một ngày Chủ nhật, trời còn giăng sương, còn lạnh, để rồi vội vàng mặc áo và vệ sinh và thu gom đồ đạc, và bắt đầu hành quân về phía tây.

Owen bắt kịp Otto ở trong hàng. Cậu có biết ta đang đi đâu không?

Cậu không được phép phá hàng ngũ như vậy, cậu sẽ bị bộp hay đẩy xuống cuối hàng đó, Gérald nói, cạnh Otto.

Không sao. Tôi biết. Cậu biết không? Nơi ta đang đến ấy? Tại sao?

Không hề, Owen.

Aucune idée,[1] Gérald nói.

Chuyện này xảy ra thường không? Đang bình thường, tự nhiên, không báo trước gì, dựng dậy và lên đường à?

Đôi khi, Otto nói.

Nghe nè, Gérald nói, không phải chuyện gì tồi tệ đâu. Như thế này tốt hơn là nghỉ phép bởi vì bọn chúng đang tỉa dần quân tuần tra và lính gác thành của ta. Hay lẻn vào phòng ngủ giữa đêm khuya và cắt cổ. Đây chỉ là vận động cho ấm thân thôi.

Ô, Owen nói. Liệu...

Nhưng thế vẫn không tệ lắm, vẫn tốt hơn việc chính ta là những kẻ lẻn vào. Tốt hơn việc đứng ngoài cửa sổ, nhìn trái cổ của hai người lạ nhô lên hạ xuống trong giấc ngủ, biết rõ họ có chừng sáu, hay bảy nhịp thở nữa trước khi con dao của ta cứa qua cổ họ, như thế họ sẽ không có thời gian hay phương tiện để hô hoán, chỉ vừa đủ thời gian để mở mắt ra và nhìn ta, để cảm nhận nhịp tim đập nhanh hơn và chết qua cổ họng...

Chúa ơi, Gérald, Otto nói. Quay sang Owen, không có đâu, không quá...

Không sao, Owen nói.

Và, Otto nói, dù ta có... Rồi cậu ngừng, thở dài.

Này, Gérald nói, như cờ vua thôi. Đôi khi đến lượt ta đi, dù công hay thủ. Đôi khi ta án binh bất động thật lâu. Đôi khi ta lùi về nơi ta từng ở. Ở dưới này thấy lung tung thế đấy, nhưng trên cao, đối với những kẻ thấy cả bàn cờ, có lẽ chuyện gì cũng có lý cả. Khả năng rất cao là có một chiến lược, một kế hoạch nào đó rồi. Điều phải biết, mon petit Anglo[2],chỉ là việc ta là con hậu hay con tốt.

Owen nhìn sang Otto, nói, Con hậu hay con...

Tôi không biết chơi cờ vua, Otto nói.

Họ hành quân trong im lặng. Owen đi cùng họ. Sau ba mươi sáu bước nữa, cậu bị phát hiện rời hàng, và bị đẩy xuống cuối cùng.

Không lâu đâu, Otto nói. Tôi chắc là ta sắp đến nơi rồi.

Sau khi Owen đi khỏi, Gérald nói, sắp đến đâu? Cậu có biết ta đang đi đâu không?

Không. Otto nói. Nhưng ta hẳn phải sắp đến đâu đó.

Cậu ta lạ lùng thật, cậu biết đó, Gérald nói. Tôi sẽ không quanh quẩn gần cậu ta lâu quá đâu.

Tôi biết, Otto nói. Đừng lo. Tôi biết.

Họ hành quân đến đêm, và rồi đi xuyên đêm thêm mấy tiếng nữa trước khi có lệnh ngừng lại và hạ trại. Một ngọn lửa thấp, yếu ớt được nhóm lên trong một khu vực được vây kín, không thể nào nhìn thấy được dù dưới bất cứ góc nào trừ từ trên xuống, và thức ăn được hâm nóng và phân phát. Mọi người đều mệt, nhưng không ai chịu đi ngủ; họ ngồi quanh đống lửa thành từng lớp vòng tròn, mỗi người cố gắng sát với ngọn lửa hết mức có thể, từng cặp hay tụm ba người khẽ nói chuyện với nhau về không gì cả, vì họ đã bên nhau qua đêm đen và bóng tối và những thứ khác ở giữa quá lâu rồi nên thứ duy nhất còn lại để nói chính là không gì cả. Và rồi, vào một thời điểm nào đó sau bữa tối và trước lúc ngủ, từ một nơi nào đó giữa hai cậu trai đang tranh cãi nhau về không gì cả và ba cậu trai đang thi nhau kể những câu chuyện về không gì cả. Owen bắt đầu cất tiếng ca:

Tháng Tư dù có mưa giăng lối

Hoa tháng Năm nhờ đó nở rợp trời.

Giọng nam cao đầy đặn, nhẹ nhàng. Hệt như trong lớp học của Etta. Cậu đang nhìn thẳng vào Otto. Otto ngừng trò chuyện.

Vậy dù mưa ghé ngang, đừng nuối tiếc,

Vì đó không phải nước, em có biết

Mà là mưa hoa màu tím biếc.

Rồi dần dần mọi người ngừng trò chuyện và lắng nghe, vài người cùng tham gia, một số hòa âm và một số không theo kịp giai điệu, còn vài người chỉ ngồi lặng im, xem bài ca như một bộ phim.

Và khi trên đỉnh những ngọn đồi mây bay

Rồi sẽ sớm đến thủy tiên vàng em thấy

Em cứ đi tìm con chim dạ oanh

Và cứ nghe khúc hát của chàng ta

Khi mưa tháng Tư đến một ngày không xa

Em cứ đi tìm con chim dạ oanh

Và cứ nghe khúc hát của chàng ta

Khi mưa tháng Tư đến một ngày không xa

Sáng hôm sau khi họ thu dọn, bài ca vẫn quẩn quanh trong đầu Otto. Và quẩn quanh khi họ bắt đầu hành quân, và quẩn quanh khi họ tiếp tục băng qua những cánh đồng cỏ cao và hoa lan nhỏ khô nóng, khi họ dừng chân và hạ trại đêm thứ hai, lần này không được thắp lửa cũng không ồn ào, đi ngủ ngay sau bữa tối im lặng, nhờ đó bài ca trong đầu cậu lẫn với tiếng của biển cả, ở phía bên kia của bờ dốc họ đang rúc đằng sau. Họ lại trở về với biển; cảm giác vô hình đó đưa Otto vào giấc ngủ như một khúc ru.

Trời sáng trước khi trời sáng. Bởi một thứ ánh sáng không phải mặt trời cùng tốc độ và tiếng ồn và một bàn tay bên ngoài lều Otto, giáng lên tấm vải bạt, xuống người cậu, đè tấm vách lều lún thành hình bàn tay khiến cậu phải lăn qua một bên và chống lên, đẩy cái xác ra khỏi người, rồi chui ra đối mặt với thứ ánh sáng không phải mặt trời và thứ âm thanh không phải buổi sáng kia, vật lộn mang giày vào và theo dòng người chạy lên bờ dốc và hướng xuống phía biển, ở đó, trên bãi biển, là một biển người, khắp nơi quay cuồng, dồn về khiến cho đường biên giữa nước và đất liền mờ đi, mất hẳn, chỉ còn người là người, và bởi ai ai cũng la, Otto cũng la, và mắt cá chân cậu, rồi đầu gối cậu, rồi đến hông cậu dần ngập trong nước, xuống đi! xuống đi! xuống đi! và đưa họ lên! có ai đó la, mọi người đều la, xuống! và lên! và những con thuyền và những chàng trai và những người đàn ông, hít vào nước, phun ra nước, và mọi thứ mới ồn ào và đầy màu sắc làm sao, nhưng trời tối dần và tối dần, và cúi xuống đi, cúi ngay xuống, thấp hơn nữa, thấp nữa, sâu hơn, sâu hơn, sâu hơn, và nước ấm hơn cậu nghĩ, nhịp nhàng, và trong đầu cậu, bài ca vẫn quanh đi quẩn lại, và nước vẫn tối đen vì trời chỉ vừa hửng sáng, và nửa tiếng la và nửa số xác chết và nửa số đồng phục kia đều thân quen quá, cậu được dạy để nhận biết chúng, và nửa số còn lại là những người cậu được dạy để phân biệt, nhưng vì những lý do khác nhau cả hai bên đều đang bắn và la và bắn và la, và có gì đó hay ai đó phát nổ dưới nước, làm sao có gì nổ dưới nước được chứ? Và một cú giáng vào bên đầu cậu ở phía tai phải, bằng âm thanh bằng ánh sáng bằng thép, và rồi một cú húc vào bụng cậu, như nắm đấm nhưng to hơn, nặng hơn, một thân người, mặt úp dưới nước, cậu lấy tay ôm đầu che tai phải lại, nheo mắt nhìn dưới ánh sáng bao trùm khắp mọi nơi và dùng tay còn lại mò mẫm bên dưới, lật thân người ấy lại, và đôi má ấy phồng lên và ho ra nước, và đó là Owen, Owen từ nhà, và cậu ta thật nhỏ bé làm sao, và cậu ta lại ho và nước lại tràn vào miệng, và có lẽ máu đang chảy ra từ ngực cậu, hay ngay dưới ngực, ngay giữa bụng, và Otto thả tay ra khỏi tai và dùng cả hai cánh tay để nâng; và kéo và nâng và kéo Owen ra khỏi nước hòng cố đưa cậu ta tới một chốn yên tĩnh và tối nào đó, và la lên cứu làm ơn! Làm ơn! và tiếng la của cậu như hòa âm cùng những tiếng la khác, tất cả mọi người đều la, kể cả những người trước đó không ca, những người chỉ xem, giờ đây tất cả đều tham gia và tất cả mọi người đều la và âm thanh đó càng lúc càng lên cao và lấp đầy bên tai còn lành của Otto và lấp đầy không gian và lấp đầy tất thảy mọi thứ.

Owen chết trước khi Otto kịp đặt cậu ta xuống. Không có nơi nào yên tĩnh để đặt cậu. Không nơi nào sạch không nơi nào yên. Cậu đặt Owen lên bãi biển, cạnh những người khác. Mắt cậu ta mở to. Otto biết mình phải vuốt mắt cậu ta, nhưng cậu không thể. Cậu để đôi mắt mở. Là lỗi của tôi, cậu nói.

Và, dù Owen đã chết, cậu ta nói, Không phải đâu.

Và Otto nói, Phải mà.

Và Owen nói, Có lẽ.

Và rồi từ tai Otto một chia chớp trắng xẹt qua đầu và lan xuống khắp cơ thể và cậu muốn hôn Owen nhưng cậu không làm thế và thay vào đó cậu chạy, chạy trở lại bờ dốc, trở lại nơi cậu từng hạ trại, qua cả nơi đó, chạy mãi và chạy mãi.

Otto chạy suốt bốn mươi phút; bảy ngàn bốn trăm bước. Cậu chạy đến khi nhìn thấy một chiếc xe tải của Quân đội Anh, đậu bên một con đường vắng. Cậu mồi khởi động xe, như trước đây đã từng làm với rất nhiều những chiếc máy kéo, máy đập, xe tải, và lái sâu vào trong đất liền đến khi thấy một thị trấn lớn thì cậu xuống xe, rúc vào chỗ tối tăm nhất cậu tìm được, và, dù mặt trời vẫn còn chưa lên hẳn, cậu gọi whiskey lúa mạch đen, và dù mặt trời vẫn còn chưa lên hẳn, người ta vẫn đem rượu cho cậu. Otto ở đó cả ngày. Vào độ chiều tà Gisèlle bước vào. Cô vòng tay quanh cổ cậu và cậu vuốt tay dọc lên đùi cô, không quần vớ, chỉ một đường vẽ lên, dọc lên đường vẽ, và cô ta mỉm cười rồi nói, Sao nào? và đưa cậu đi, xuống đường, qua góc rẽ, rồi lên phòng cô. Otto xé quần áo cô ra như thể chúng là nguyên nhân cho cơn bỏng rát nơi tai cậu. Chìm vào trong cô như thể cô là biển cả tối tăm đẫm máu.

Sau đó, trong lúc Otto ngủ, Gisèlle băng tai cho cậu, bọc lớp băng trắng vòng quanh và vòng quanh.

Cậu dành những tuần tiếp đó qua lại giữa hai nơi, quán bar và phòng Gisèlle. Cậu nhanh chóng nhận ra, vào khoảng đâu đó ngày thứ Bảy, rằng cậu không thể quay về. Cậu từng nghe các câu chuyện, những lúc khom mình quanh radio cùng Russell, về những người lính như cậu bị bắn đột ngột trên những cánh đồng hoa. Vậy là, chỉ có quán bar và phòng Gisèlle, qua và lại, đơn giản, dễ dàng.

Ở quán bar, vào khoảng đâu đó giữa tuần, độ vừa sụp tối, người phụ nữ đẹp nhất Otto từng nhìn thấy bước vào. Cô mang quần vớ thật. Cô mỉm cười với tay pha chế, khách quen, biết mặt, rồi ngồi xuống bên một chiếc bàn gần cuối căn phòng, một mình. Otto, ở quầy bar, uống cạn cốc rượu, đẩy cái cốc đi, rồi tiến đến chỗ cô.

Trời ơi, cậu nói. Winnie.

Chào Otto, Winnie nói. Cô đứng lên để ôm cậu, tay cậu không hề nâng lên đáp lại, nặng trịch, buông thõng, như một đứa trẻ, đầu cậu trên vai cô. Anh có mùi ghê quá, cô nói.

Anh biết, cậu nói. Em thì rất thơm.

Em biết, cô nói.

Họ ngồi đồi diện nhau, cô uống vang đỏ, cậu không uống gì. Họ nghĩ anh chết rồi, cô nói. Ở đâu đó ngoài biển.

Có lẽ là thế thật.

Nhảm nhí. Anh cũng biết thế. Đừng có ngốc nữa, Otto.

Họ cũng nghĩ em có lẽ đã chết.

Không giống nhau.

Họ có gửi thư chưa? Gửi cho mẹ?

Chưa. Bị dồn ứ nhiều.

Sao em biết anh còn? Chưa chết?

Nghề của em là biết này biết kia. Em dò la lung tung.

Em có biết Gisèlle không?

Dĩ nhiên. Nghề của cô ấy luôn mà.

Ồ. Còn, còn em ổn không?

Em vô cùng ổn, Otto. Em thấy mình ổn hơn rất nhiều so với tưởng tượng. Anh mới là người không ổn ấy.

Ở nhà, mọi người lo cho em nhiều. Rất nhiều.

Họ không nên thế. Anh có thể bảo họ như vậy. Nhưng không nói gì thêm. Dù sao, chính anh mới cần được lo đấy. Gisèlle sẽ sớm phải đi tiếp thôi. Cô ấy có bao nhiêu vụ bị dồn ứ, lẽ ra cô ấy không nên dính với anh lâu như vậy... Rồi anh sẽ ngủ ở đâu?

Cô ấy không nói mình sắp đi.

Cô ấy không nói nhiều lắm đâu. Này, em nghĩ em có thể thu xếp giúp anh, thu xếp cho anh quay trở lại mà không gặp vấn đề gì.

Anh không nghĩ mình làm được.

Anh làm được.

Anh không biết.

Anh làm được. Sẽ không phải lâu đâu.

Được rồi.

Được chưa?

Được rồi. Cảm ơn em Winnie.

Cô vươn tay dưới gầm bàn và nắm lấy tay Otto rồi siết. Trời, Otto, cô nói. Đâu có gì đâu.

Tối đó, Otto lấy cây bút trên bàn cạnh giường ngủ của Gisèlle, và lấy từ trong túi ra vài tờ khăn giấy của quán bar, rồi cậu viết:

Etta yêu dấu của anh,

Cậu viết về cuộc hành quân, cậu viết về những bài ca, cậu viết về những lúc hạ trại, về những buổi sáng, về biển, cậu viết về những con thuyền, về những đám đông, về biển, về cái tai, về biển, về Owen, về biển, về biển, về biển.

•••

Etta rút tay ra khỏi hai cánh tay dài thượt của bộ đồ liền quần màu xanh lính thủy, rồi rút chân ra. Mạt sắt từ công xưởng bám thành đường giữa mắt cá chân và vớ, cổ tay và bàn tay cô. Qua cửa sổ cô có thể thấy Russell, trên lưng ngựa, tiến lại trên con đường mòn. Hãy còn sớm.

Cậu chờ, trên lưng ngựa, trong khoảnh sân, trong lúc Etta chuẩn bị xong xuôi. Dọn dẹp bát đĩa bữa tối, gài tóc ra sau, buộc dây giày. Bạn có chắc là không muốn vào không? cô gọi với ra cánh cửa mở. Vừa chờ vừa uống cà phê?

Không sao đâu, Russell nói.

Cậu không bao giờ vào. Cậu luôn luôn đến sớm.

Etta có hai bộ váy để khiêu vũ, một bộ xanh lá một bộ xanh dương. Tối nay cô mặc bộ sẫm màu hơn, bộ xanh lá. Chỗ váy xếp li xòe ra và rũ xuống lúc cô nhún người lên lưng ngựa của Russell. Cô thấy khẽ nhói lên ngay ở bụng khi ngồi xuống. Bạn không sao chứ? Russell nói.

Etta hít vào. Ổn, cô nói. Đi thôi.

Sau buổi khiêu vũ, Etta và Russell trở lại chỗ buộc ngựa. Chỉ vừa qua mười một giờ. Russell cầm nón trên tay. Những người còn lại đã đi đường khác, hoặc quay trở về thị trấn, hoặc đến bãi đỗ xe, cũng là nơi buộc những con ngựa khác. Russell lo có người sẽ nhầm con ngựa của cậu với ngựa của họ, nên hai người luôn buộc ngựa ở một nơi khác, một nơi cách xa.

Thường thường chính Russell là người đặt tốc độ khi đi bộ đến chỗ khiêu vũ hay từ chỗ khiêu vũ ra về, còn Etta sẽ đợi cậu, nhưng hôm nay cô gần như không theo kịp cậu. Cô bước hai bước, ngừng, thở, bước hai bước, ngừng, thở. Etta, Russell nói, có thật là bạn không sao chứ?

Mình không biết, Etta nói.

Họ đang đi bộ sau lưng những ngôi nhà, tất cả đều tối. Bên kia là đồng ruộng. Etta ngừng lại, cúi xuống, áp hai tay xuống mặt đất để đỡ. Thở. Thở.

Được rồi, Russell nói. Được rồi, được rồi. Được rồi. Mình sẽ đi lấy ngựa. Bạn ở ngay đây nhé. Mình sẽ đi nhanh hết sức. Được chứ.

Etta thở và thở và gật. Được mà.

Mắt cô nhắm. Cô lắng nghe cho đến lúc tiếng bước chân Russell đã khuất hẳn mười giây, rồi dùng hai tay chống người lên khỏi mặt đất, và bước đi, hai bước thở, hai bước thở, đến bờ giậu mọc trên hàng rào sân sau của một ngôi nhà tối. Cô vạch những nhánh cây cứng, khô ra và chui người vào bên dưới, váy cô bị những bụi cây quệt vào. Khi cả người cô đã chui vào khuất hẳn bên trong, cô lại cúi xuống, tay trên mặt đất mát, gần như ẩm ướt. Mọi điểm từ ngực đến bắp đùi cô đều đập rộn, thắt lại, kéo cô vào trong. Cô cuộn người thành một quả bóng, đầu đặt xuống đất. Chỉ vừa đủ chỗ trống giữa hàng rào và gốc cây dày đặc. Đất áp vào thái dương cô thật lạnh và mềm mại và bất động. Cô đếm số tuần, một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy, gần tám rồi. Gần tám tuần rồi. Năm mươi lăm ngày. Cô đếm tới và lui rồi tới và lui. Với mỗi lần đếm, cô hình dung trong đầu mình gấp lại và cất đi một trong số những cái tên mà cô đã âm thầm cho phép bản thân cân nhắc, mỗi tuần một cái tên, như những điều tươi sáng, đầy màu sắc bỗng hóa đen tối. Gấp lại và cất đi. Gấp lại và cất đi. Cơ thể cô đập rộn và khoảnh đất bên dưới cô ẩm ướt.

Cô nghe thấy Russell quay trở lại vài phút sau đó, nghe tiếng sột soạt khi cậu xuống ngựa. Etta? Etta? Nghe tiếng đầu gối cậu kêu ken két khi cậu cúi xuống, tìm dấu giày của cô. Nghe tiếng ngựa khụt khịt và đi lang thang. Nghe tiếng các nhánh cây kêu loạt soạt và bị kéo ra. Nghe tiếng cậu hít vào thật mạnh.

Bình tĩnh nào Russell, không sao đâu. Mình chưa chết. Lúc Etta nói vài mẩu đất dính lại trên khóe môi ẩm. Mình bị đau bụng, chỉ cần nằm xuống thôi.

Bên ngoài bờ giậu tiếng con ngựa vui vẻ nhai lúa trên đồng.

Ừm. Được rồi. Bạn muốn ở đây hay về nhà?

Ở đây thêm một chút nữa nhé.

Được thôi.

Russell chui ra khỏi bờ giậu và đứng ở phía bên kia, cùng với con ngựa, suốt ba mươi sáu phút. Cậu lấy tay vuốt ve con ngựa, vuốt hết ở lưng và hai bên hông cho đến khi toàn thân cô nàng đều mượt và sạch. Không sao đâu, không sao đâu, cậu thì thầm với nó trong lúc vuốt ve. Sau ba mươi sáu phút, Etta duỗi người ra và nói, từ bên trong bờ giậu, Ta về được rồi.

Bạn chắc chứ? Russell nói. Cậu không nhìn xuống váy cô, không nhìn xuống chân cô.

Mình chắc. Giờ thì mình ổn rồi. Bình thường lại rồi.

Ở nhà, Russell thả cô xuống và cưỡi ngựa đi mất, Etta cởi đồ và quẳng tất cả vào bồn rửa. Quần áo lót, váy, vớ dài, mọi thứ. Tất cả đều hóa một màu đỏ và đỏ. Không thể cọ đi được. Sau khi chúng khô đi, vẫn còn đỏ, cô nhét chúng vào một cái xô thép ngoài cánh đồng sau nhà, cùng với một lá thư cho Otto, viết chứ không gửi, cô đốt hết chúng đi, nhìn trong lúc bên thành xô, cùng tất tật những thứ bên trong đó, biến thành màu tro đen.

Ngày hôm sau có một lá thư từ Otto được gửi đến, đầy những lỗ thủng hình vuông, gọn gàng như ô cửa sổ, nó viết:

Etta yêu dấu của anh,

Nhưng, bởi vì lá thư đầy những ô vuông, nó viết về không gì cả.

Họ không khiêu vũ trong hai tuần.

Vào đêm thứ mười lăm, Russell cưỡi ngựa đến nhà Etta. Cậu vòng cái chân hỏng qua bên và hạ xuống để xuống ngựa, cột ngựa vào cái cây cạnh trường học, và gọi qua cánh cửa mở, Etta, mình đây. Hôm nay mình muốn vào nhà. Etta ra đến cửa, vẫn mặc bộ đồ liền quần, lá thư của Otto trong túi.

Chuyện là, cậu nói, Otto không có ở đây, còn mình thì có. Và mình sẽ ở đây ngày mai và ngày mốt và ngày kia và ngày kìa và những ngày sau đó. Ở ngay đây.

Etta bước ra và đóng cửa lại sau lưng. Cô giơ một tay ra. Đây, cô nói. Tay trái cô. Russell đưa tay phải lên cầm lấy. Bạn không được vào, Etta nói, nhưng ta có thể ở đây, trên bậc cửa này.

Thế là họ đứng trên bậc cửa và cậu nắm tay cô rồi khi mỏi chân họ ngồi xuống trên bậc cửa, và cậu nắm tay cô. Và cậu nắm thật chặt để Etta có thể cảm thấy máu dồn qua từng ngón tay. xuống lòng bàn tay và lên cổ tay, nhưng cô không nói gì. Đáng lẽ phải đau chứ, cô tự nhủ. Đáng lẽ phải thế.

Khi Russell rời đi, Etta phải dùng bàn tay còn lại để gỡ những ngón tay đang nắm chặt của mình.

Cả ngày hôm sau ở công xưởng cô lại thấy chúng co lại, và lại phải kéo chúng thẳng ra hết lần này đến lần khác.

Cô trả lời:

Otto,

Giờ khó hơn biết bao nhiêu. Em chờ và em làm và em chờ và em làm và em làm và em làm và em chờ và em chờ và em chờ và em chờ và em chờ.

Tối hôm sau Russell lại tiếp tục đến, sớm hơn. Bạn có chắc, cậu gọi, cách đó mười mét, trên lưng ngựa, trong sân, là muốn khiêu vũ không? Bạn có đủ sức không? Có, Etta đáp lại, mình hoàn toàn chắc chắn.

Họ khiêu vũ theo lối mới. Trước đây, dù mệt, Etta vẫn giữ thẳng đầu, nhìn qua vai Russell, nhưng lần này, tối nay, cô để gục đầu, để đầu nằm trên khoảng trống ấm áp nơi tiếp nối giữa cổ và vai cậu, nơi cô có thể cảm thấy nhịp đập của cậu trên má mình.

Họ rời buổi khiêu vũ sớm. Trên cánh đồng mù tạt giữa bãi xe và nơi họ buộc ngựa, họ dừng bước và Etta hôn lên môi Russell và Russell hôn lên cổ Etta và Etta dùng một tay lần tìm khóa kéo trên chiếc váy khiêu vũ màu xanh cuối cùng của cô, trong khi tay còn lại sờ cái sọ cá trơn nhẵn bọc bên trong chiếc khăn tay nhét trong túi, thốt lên những tiếng ô, ô, ô, khi nó chạm vào lớp da ấm của cô.

Etta xuống xe buýt và đi bộ về nhà. Cô mỉm cười. Nửa tiếng nữa Russell sẽ đến.

Lá thư từ chính quyền đặt trên bậc cửa, vẫn là màu xanh câm lặng quen thuộc ấy, một khóm sỏi nhỏ đè lên trên đề phòng gió cuốn đi. Cô gần như giẫm phải nó.

Cô không nhặt nó lên. Cô ngồi bên cạnh nó trên bậc cửa, gần như chạm vào nó nhưng không. Cô ngừng mỉm cười. Cô nhắm mắt lại.

Cô vẫn như thế khi Russell đến, hai mươi sáu phút sau. Cậu xuống ngựa, buộc ngựa vào một cái cây, cái cây lũ chó của mấy đứa chọc trò hay tụ tập, rồi cậu đến chỗ cô, ban đầu hăm hở, rồi, nhìn thấy lá thư, và chậm dần chậm dần. Em vẫn chưa mở ra, cậu nói.

Em không phải vợ anh ấy, Etta nói. Hay người nhà anh ấy. Đáng lẽ người ta không nên gửi cho em. Phải nhầm rồi.

Russell ngồi xuống cạnh cô, ở cách xa lá thư. Cậu để tay mở và khép cho cô có thể nắm lấy nếu muốn, nhưng cô không nắm. Em vẫn muốn khiêu vũ tối nay, cô nói. Không biết anh thì sao.

Có, Russell nói.

Anh nhặt nó lên và mang vào nhà rồi để lên bàn giúp em để nó đừng bay đi được không?

Russell với tay qua người Etta và gạt đống sỏi xuống bậc cửa. Cậu nhặt lá thư màu xanh xe tải và lắc lư khập khiễng lên những bậc thang còn lại vào nhà. Trước khi cậu đặt lá thư lên bàn Etta cậu ôm nó vào ngực, ấn vào một vết hình lòng bàn tay ở giữa lá thư nơi viết tên và địa chỉ. Cậu cảm nhận nhịp tim mình qua lá thư. Mạnh và nhanh và kinh khủng.

Khi cậu trở lại cậu nói, Em có muốn thay đồ không?

Không, Etta nói.

Em có đói không?

Không, Etta nói. Cô nắm tay cậu. Đi thôi, cô nói.

Mọi thứ trong hội trường khiêu vũ ở phòng thể dục trường Kenaston thật thân thuộc. Mọi con người và mọi bài ca và mọi bước nhảy. Etta và Russell khiêu vũ theo mọi điệu nhạc, và hai người chỉ khiêu vũ cùng nhau. Tiếng clarinet và tiếng kèn và tiếng piano và tiếng trống và tiếng violon và tiếng bước chân họ trên sàn khiêu vũ; Etta căng tai ra và nhắm mắt lại để không phải nghe thấy gì khác nữa.

Sau đó, ở nhà, Russell chờ trên ngựa trong vườn. Anh sẽ ở đây, cậu nói. Em có thể ra mời anh vào hoặc không.

Etta đóng cửa lại sau lưng. Qua ô cửa cô có thể thấy ngựa của Russell đang ăn bồ công anh. Cô ngồi bên bàn và luồn tay vào bên trong mép bì thư dán keo, hít vào mùi của nó. Tờ giấy bên trong được gấp ba gọn ghẽ.

❀ ❀ ❀

[1] Không hề.

[2] Cậu bé Anglo của tôi ơi.