Trong tương lai, kinh doanh sẽ trở thành lĩnh vực sinh lời cho tất cả những ai có tài bởi vì họ sẽ không còn bị ép buộc phải tồn tại trong những ranh giới của các thể chế bị canh gác cũ kỹ. Ví dụ như, tất cả những ai kêu ca rằng ngành báo chí đang chết dần chết mòn vì các tờ báo và tạp chí đang đóng cửa đều là những kẻ mất trí. Những nền tảng cũ kỹ đang có vấn đề, nhưng đó có thể là dịp thể hiện tốt nhất với các nhà báo…Những nhà báo giỏi, tất nhiên.
Những nền tảng ấy đang bị nhấn chìm vì xu hướng sử dụng thời gian lên mạng của độc giả ngày càng cao, đồng nghĩa với việc tiền đổ vào quảng cáo trực tuyến cũng đang có xu hướng tăng lên. Dĩ nhiên các nhà báo cũng nên làm việc trên mạng nhiều hơn. Nhưng cơ hội của họ không phải là làm thuê, nơi họ giành giật để kiếm từng đồng bạc mỗi nơi một ít bằng việc viết các mẩu tin cho các nhà xuất bản điện tử khác nhau, cũng như không giống một nhân viên viết lách kiếm từng đồng trong khi công ty thu được khoản lợi nhuận quảng cáo khổng lồ từ chính sự nai lưng của những tài năng bị trả lương nghèo nàn.
Không giống mọi người ở đa số lĩnh vực khác, các nhà báo liên tục xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua công việc của họ. Tất cả những gì mà các nhà báo tài năng phải làm là tận dụng sự chuyển giao công nghệ và văn hóa đang nhấn chìm những nền tảng báo chí của họ như nhấn chìm những con tàu bị thủng, tự bước vào kinh doanh và thành công. Tôi nói nghe có vẻ dễ dàng quá, đúng không? Tôi biết là nó không dễ dàng. Nhưng hãy thử đoán xem là cái gì? Đó là tương lai, các nhà báo và phóng viên nhanh chóng nắm bắt thời cơ sẽ là những người sống sót.
Một vài phóng viên và nhà báo có thể không đủ hiểu biết về kinh doanh để bắt đầu một sự nghiệp kinh doanh riêng của bản thân, mặc dù những người sở hữu sự kết hợp hiếm có giữa tinh thần kinh doanh và mồm mép ăn nói có thể tập hợp lại và tạo nên một dịch vụ tin tức điện tử nóng hổi mà không cần đến bất kỳ đối tác doanh nhân nào. Họ sẽ tạo nên thành công lớn lao. Những nhà báo ít có năng khiếu kinh doanh nhưng có tài năng lớn cũng sẽ không bị bỏ rơi ngoài cuộc chơi. Tôi cam đoan rằng khi càng nhiều nhà nghiên cứu và phát triển thị trường nhận ra tiềm năng lớn lao của thị trường này, họ sẽ bắt đầu tuyển dụng những tài năng hàng đầu để tham gia cùng họ trong dự án kinh doanh mới mẻ này.
Những dự án kinh doanh này sẽ như thế nào? Chúng ta từng thấy rằng các mô hình kinh doanh nhỏ, ít nhân viên, khép kín – như Politicocom, realclearpoliticscom, seekingalphacom và minyanvillecom có thể làm ăn được. Thế hệ mới của tin tức điện tử sẽ trở nên dân chủ hơn. Có thể chúng ta sẽ bắt gặp một đội ngũ nhân viên bốn nhà báo hợp tác cùng một đối tác kinh doanh thứ năm để tạo ra thedailyscoopcom. Mỗi người sở hữu 20% vốn trong công ty (rõ ràng nếu bạn có một đội 40 người thì số vốn mỗi người sở hữu sẽ ít hơn). Lúc đầu họ sẽ không viết những tin giật gân. Thay vì thế, họ tập trung sử dụng truyền thông mạng xã hội để tạo ra hàng loạt phân tích gây tranh cãi. Họ làm như vậy trong một năm và kiếm tiền thông qua quảng cáo, dòng tiền cứ chảy vào vì như chúng ta đã biết, tiền đi theo nhãn cầu, và họ đủ khả năng để thu hút một số lượng lớn độc giả. Khi có đủ lợi nhuận, họ sẽ thuê nhiều nhà báo lớn hơn và bắt đầu đưa tin điều tra. Các phóng viên này sẽ không được trả 80 nghìn đô-la để đi tới Afghanistan, họ sẽ nhận được 7% của một sự nghiệp kinh doanh ngày càng phát triển “mười ba triệu đô-la một năm”, và một vài tin tức từ Afghanistan sẽ tới từ người dân địa phương nào đó được trang bị máy quay di động tích hợp (chúng đang trên đường tới, bạn hãy chờ xem) và người đó sẽ truyền tải tin tức trực tiếp.
Có rất nhiều cách khác để tiến hành những công việc kinh doanh này. Điều gì có thể ngăn cản mười nhà báo nổi tiếng nhất ở tạp chí Wall Street Journal tập trung lại kết hợp cùng với một đối tác kinh doanh để tạo ra một đội ngũ trực tuyến toàn hạng sao? Hoặc họ có thể khởi tạo một tờ báo điện tử trong đó mỗi lần một bài báo nhận được một cú nhấp chuột, nhà báo viết bài đó sẽ nhận được hai đô-la. Chắc chắn sẽ có những người viết tìm cách làm sai lệch hệ thống và không tránh khỏi các câu hỏi về đạo đức, nhưng bất cứ ai làm theo cách này sẽ bị lật tẩy, đảm bảo là thế. Ngành nghề nào cũng có những người với âm mưu được giấu kín nhưng ngày nay sẽ không có chỗ cho họ che giấu.
Tin tức cũng sẽ được địa phương hóa hơn, và chúng ta sắp sửa được nhìn thấy các tay săn tin. Sẽ có một thương hiệu cá nhân được đặt tên là The News Maverick, phiên bản mới hơn của Geraldo Rivera, người đã trở nên nổi tiếng với việc trèo hàng rào với chiếc di động Flip Cam của mình và lan truyền những tin tức nóng hổi. Nó sẽ có giá trị như thế nào? Nhiều đấy.
Cung và cầu cơ bản đang thay đổi. Chất lượng đang đi lên, giá cả đang hạ xuống, đồng nghĩa với việc kết cấu chi phí phải co lại đáng kể. Và cho dù bạn có đồng ý hay không, tôi vẫn thấy rằng việc đưa tin chất lượng đang ngày càng rệu rã. Điều này làm tôi phiền muộn không kém gì những người trong cuộc, nhưng sự thật đó là một xu hướng đang có ảnh hưởng to lớn đối với kinh doanh, cần được chú ý và chấp nhận. Tôi không thể khám phá và phân tích tất cả các khía cạnh của câu chuyện này với chiều sâu của nó ở đây, nhưng tôi đảm bảo với bạn rằng, đây là cách mọi thứ sẽ diễn ra. Đa số các thương nhân biết điều tôi đang nói là đúng.
Nếu nền tảng truyền thống là những con tàu đang chìm, thì các nhà báo là những thủy thủ cần phải nhảy ra khỏi đó. Nếu họ không đủ khỏe để bơi đến con tàu mới, vâng, thì họ sẽ chết đuối. Nhưng những ai là tay bơi cừ khôi sẽ bơi xa, rất xa. Đó là cách mà thương trường đã, đang và sẽ luôn chơi. Đó là sự thật chủ đạo tôi muốn nói trong cuốn sách này – trò chơi đang thay đổi, và cơ hội của bạn là vô tận nếu bạn dám chấp nhận nó.
Người trung gian vẫn chưa bị loại bỏ, nhưng chúng ta đang làm việc đó. Rất nhiều thứ được tạo ra từ việc ngành công nghiệp tin tức và âm nhạc đã bị đảo lộn bởi công nghệ Internet, nhưng bất kỳ ai nghĩ rằng cuộc cách mạng sẽ dừng lại tại đó thì thật là ngây thơ. Dòng chảy thay đổi lớn lao đang làm rung chuyển ngành công nghiệp tin tức sẽ làm rung chuyển tất cả các ngành công nghiệp phụ thuộc vào giao tiếp xã hội. Và bạn có thể nghĩ ra bất kỳ ngành nghề kinh doanh nào không phụ thuộc, theo một cách nào đó, vào sự giao tiếp xã hội không? Tôi thì không. Những thay đổi được tạo ra bởi Internet có tác động lớn đến thương mại giống như sự tác động lên báo in. Đó là cả một thế giới hoàn toàn mới; hãy xây dựng thương hiệu cá nhân của bạn và sẵn sàng cho nó.
LÊN KẾ HOẠCH CHO TƯƠNG LAI NGAY TỪ BÂY GIỜ
Nếu bạn không lên kế hoạch trước và quyết định bạn muốn đi đâu, bạn sẽ gặp rắc rối lớn. Tôi cảm thấy rằng dù bạn có yêu thích công việc của mình thế nào đi nữa, bạn cũng nên lên mục tiêu rời bỏ nó và phát triển thương hiệu và sự nghiệp kinh doanh của chính bạn, hoặc hợp tác cùng ai đó để làm việc này, bởi vì nếu bạn đang làm thuê cho một ai khác, bạn sẽ không bao giờ sống hoàn toàn đúng với chính bản thân và đam mê của mình. Nói như thế không có nghĩa là tôi bảo ai đó bỏ việc, đặc biệt nếu họ còn phải nuôi những người khác. Gia đình là trên hết, hãy nhớ điều đó. Tuy nhiên, tôi sẽ khuyên bạn bắt đầu lên kế hoạch bỏ việc nếu bạn không thể trả lời “có” với những câu sau:
1. Bạn có hạnh phúc với công việc hiện tại của mình không? Ý tôi là, thực sự hạnh phúc. Bạn có chắc mình không cau có và càu nhàu mỗi sáng thứ Hai hàng tuần về việc bạn ước gì nó là tối thứ Sáu không?
2. Bạn có làm việc cho một công ty cho phép bạn thể hiện bản thân trước công chúng, hoặc nói về lĩnh vực của bạn hoặc niềm đam mê thực sự của bạn (tôi sẽ thuyết phục bạn rằng nên là một và chỉ một con người mà thôi, nhưng tôi sẽ tạm tha cho bạn bây giờ)? Nói cách khác, bạn có được phép có một blog, một tài khoản Twitter, hay nếu không thì tạo cho bạn một diện mạo trong mắt công chúng khác biệt với hình ảnh của bạn khi ở công ty? Một vài ngành, như tài chính và luật, sẽ không cho phép điều này. Nếu đam mê của bạn là tài chính hoặc luật, bạn có đủ tình yêu với lĩnh vực của bạn để hy sinh không? Bạn có nghĩ rằng bạn sẽ yêu nó nhiều như thế trong mười hay hai mươi năm và sẽ không hối hận khi bỏ lỡ tất cả những cơ hội hiện hữu của truyền thông mạng xã hội?
3. Nếu bạn không được phép phát triển con người cá nhân trước công chúng trong công việc, bạn có được phép làm như vậy trong thời gian riêng tư của bạn không?
Nếu bạn trả lời “Không” với các câu hỏi số 2 và 3, tôi không quan tâm bây giờ bạn đang hạnh phúc như thế nào, bạn nên làm tất cả mọi thứ có thể để tìm một nơi làm việc khác hoặc bắt đầu xây nền móng để bắt đầu cho sự nghiệp kinh doanh của chính bạn, bởi vì cuối cùng bạn cũng sẽ bị bóp nghẹt. Bất kỳ công ty nào kiểm soát chặt chẽ những nhân tài giỏi nhất và không cho phép họ trò chuyện với công chúng đều đang kìm hãm nhân tài đó tiến về nơi mà thế giới kinh doanh đang hướng tới, và bạn không muốn bị bỏ lại phía sau. Nếu không có được sự tự do để phát triển một thương hiệu cá nhân, bạn sẽ thấy bản thân mình rơi vào một tình thế bất lợi ghê gớm trong cuộc cạnh tranh mà ở đó, thông tin được lan truyền và người ta tạo dựng tên tuổi cho bản thân họ.
Nếu bạn không hạnh phúc trong công việc của mình nhưng bạn vẫn có thể xây dựng thương hiệu cá nhân bằng việc viết blog hoặc tạo ra các podcast về thứ bạn yêu thích, tôi vẫn muốn bạn lên kế hoạch bỏ việc và bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của chính mình bởi vì cuộc sống quá ngắn ngủi để bỏ thời gian làm một công việc bạn không thích. Mặc dù vậy, tôi không lo lắng cho bạn nhiều như đối với những người hạnh phúc trong công việc nhưng lại không được trò chuyện với công chúng, vì nếu bạn đang tạo dựng nội dung và xây dựng thương hiệu của mình thì chính là bạn đang xây dựng cơ hội cho mình trong tương lai.
Nhưng nếu bạn không hạnh phúc trong công việc, vô danh và bị cấm đoán nói về đam mê của bạn cho cả thế giới, hãy nhanh chóng cuốn gói khỏi đó càng sớm càng tốt. Nếu không bạn sẽ không còn cơ hội nào để tạo dựng một thương hiệu cá nhân, và nếu không có thương hiệu cá nhân, bạn sẽ chết chìm trên con đường nghề nghiệp của bạn.
Chú ý này, đảm bảo an toàn về tài chính là quan trọng, nhưng nếu bạn yêu thích giày sneaker, bạn biết rõ về chúng và đam mê chúng hơn bất kỳ ai trên thế giới, bạn có thể kiếm tiền bằng việc nói về chúng. Tôi tin vào điều đó với tất cả tâm hồn tôi.
Mới đây Tara Swiger thông báo rằng cô ấy vừa bỏ công việc hàng ngày để cống hiến bản thân hoàn toàn cho Blondechickenboutiquecom, nơi cô ấy đang xây dựng một cộng đồng những người trồng bông và thợ thủ công đầy đam mê; cô ấy bán những sợi hữu cơ nhuộm bằng tay và viết bài trên blog về đan lát, nhuộm và những nghệ thuật thủ công gia đình khác. Cô ấy rõ ràng đang thành công. Tại sao bạn lại không thể?
