“Trong số những người có mặt ở đây, có lẽ có những người bạn sống ở Tô Châu, không biết các bạn có biết Hồ Nguyệt Quang không?”
Bạch Diệp từ tốn nói: “Bên cạnh Hồ Nguyệt Quang, có một quần thể kiến trúc kiểu Tô Châu, cơ bản đều là những ngôi nhà cổ truyền thống. Tôi đã cắt lấy một góc trong số đó, sau khi ấp ủ, cân nhắc, cuối cùng đã chốt được bố cục.”
“Trong mắt tôi, phong cảnh của Hồ Nguyệt Quang chính là vẻ đẹp vô cùng đơn giản và thuần khiết. Thế nên khi sáng tác, tôi cũng cố tình lược bỏ, sử dụng tạo hình hình học đơn giản để theo đuổi vẻ đẹp giản lược, thuần khiết.”
Bạch Diệp giải thích: “Bức tranh sạch sẽ, sự đối lập giữa trắng và đen, ngang và dọc sẽ tạo nên mối quan hệ đối chiếu mạnh mẽ. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là sự biến hóa của mặt hồ……”
Đang nói dở, anh bước đến bên tác phẩm, nhắc nhở: “Mọi người nhường một chút, hoặc đổi góc nhìn xem sao.”
Anh dịch chuyển chiếc giá vẽ, ánh mắt của mọi người cũng theo đó mà chuyển dời.
“Ầm!”
Chỉ trong chớp mắt, làn sóng kinh hô vang vọng trong không trung.
Chỉ thấy lúc này, rất nhiều người bỗng nhiên nhìn thấy từng lớp ánh sáng lấp lánh trong bức tranh sơn dầu. Mặt hồ phẳng lặng như gương bỗng chốc gợn lên từng tầng sóng nước, xuất hiện những đường vân nước uyển chuyển.
Đương nhiên, đây là ảo giác của mọi người.
Nhưng hiện tượng sóng nước lấp lánh xuất hiện ở mặt hồ trong tranh lại là một sự thật không thể chối cãi.
“Kỹ pháp này……”
Vừa kinh ngạc, vừa có họa sĩ lóe lên tia sáng trong đầu, thốt lên: “Men bóng chồng màu.”
“Đúng vậy.”
Bạch Diệp mỉm cười tán thưởng, thành thật nói: “Để mặt hồ đạt được hiệu quả mà tôi ưng ý, tôi đã chồng màu rất nhiều lần, suýt chút nữa thì công sức đổ sông đổ biển. May mắn là vận khí của tôi không tệ, miễn cưỡng xem như đã thành công.”
Mọi người xung quanh nghe vậy, nhất thời cạn lời chẳng muốn nói gì nữa.
Đây mà là vận khí sao?
Người ngoài ngành có lẽ sẽ tin, nhưng những người có mặt ở đây đều là chuyên gia trong ngành, rất hiểu một đạo lý.
Nghệ thuật không có chỗ cho sự may rủi.
Đặc biệt là nghệ thuật hội họa, từ trước đến nay vẫn luôn lấy kỹ thuật làm vua.
Không có cái gọi là vận khí.
Men bóng chồng màu (Glazing), đó là kỹ pháp quan trọng nhất trong hội họa sơn dầu cổ điển.
Sử dụng kỹ pháp như vậy đòi hỏi kinh nghiệm luyện tập vô cùng phong phú, hoàn toàn không thể thành công dựa vào may mắn. Vào thời điểm phương pháp vẽ trực tiếp đang thịnh hành như ngày nay, những người chuyên tâm nghiên cứu kỹ pháp chồng màu chắc chắn ngày càng ít đi.
Điều quan trọng là sau khi áp dụng lớp chồng màu, hình ảnh sóng hồ lấp lánh vô cùng chân thực khiến mọi người cảm thấy kinh ngạc.
Bản thân bức tranh đã có ý cảnh sâu xa, lại thêm kỹ thuật vẽ này, tự nhiên khiến sức hút nghệ thuật của tác phẩm nâng lên một tầm cao mới.
“Trên thực tế, phong cảnh Giang Nam tú lệ rất khó được thể hiện bằng tranh sơn dầu theo nghĩa thực sự. Bởi vì tranh sơn dầu là sản phẩm của phương Tây, châu Âu thuộc vùng vĩ độ cao, ánh nắng rực rỡ, màu sắc thực vật trên đại địa vô cùng phong phú. Trong khi đó, Giang Nam nằm ở khu vực vĩ độ trung bình, mưa dầm dề quanh năm, các họa sĩ sơn dầu khi đến Giang Nam vẽ ngoài trời thường không tìm được cảm giác.”
Lời này của Bạch Diệp lập tức nhận được sự tán đồng của một nhóm người.
Rất nhiều người gật đầu, họ hoặc là người sống ở Giang Nam, hoặc là đến Giang Nam lấy cảm hứng sáng tác. Khi chọn ngoại cảnh để vẽ tranh sơn dầu ở Giang Nam, họ luôn cảm thấy gượng gạo, có gì đó không đúng lắm.
Trước đây không ai đào sâu nguyên nhân, giờ nghe Bạch Diệp phân tích, không ít người chợt bừng tỉnh đại ngộ.
“Điều kiện địa lý, yếu tố môi trường, cũng như tư tưởng văn hóa khác biệt giữa Đông và Tây cũng khiến cho tranh sơn dầu sau khi truyền vào trong nước khá khó khăn để thực hiện việc bản địa hóa ngôn ngữ hội họa.”
Bạch Diệp nói tiếp: “Tôi cảm thấy trong tình hình hiện đại, việc để nghệ thuật sơn dầu hòa nhập vào văn hóa truyền thống có lẽ là một lối thoát mới, thế nên tôi đã tiến hành thử nghiệm.”
“Có lẽ một số người nên biết là trước đây tôi đã vẽ một bức tranh sơn dầu……”
Bạch Diệp dừng lại đúng lúc.
Quả nhiên, có người lập tức kêu lên: “Song Kiều!”
“Đúng vậy, Song Kiều.”
Bạch Diệp mỉm cười, gật đầu ra hiệu: “Đối với tôi, Song Kiều chính là sản phẩm của sự thử nghiệm. Chỉ có điều có vẻ như không thành công cho lắm, đã thu hút rất nhiều điều tiếng……”
“Đó là do họ không hiểu.”
Có người cắt ngang, kích động nói: “Tôi thấy rất tuyệt.”
“Cảm ơn.”
Bạch Diệp ngẩn người, nếu không phải anh biết rất rõ mình không quen người đó, thì e rằng cũng cảm thấy người đó chính là “quân xanh” do chính anh thuê đến ấy chứ. Đón lời mượt thật, đúng là có khiếu làm người tung hứng.
“Đúng thế, chính vì có người cảm thấy không tệ nên mới để tôi kiên trì đi trên con đường này.”
Bạch Diệp cười nói: “Thế nên tôi tiếp tục nghiên cứu, tình cờ tháng trước đến Tô Châu lấy cảm hứng, thưởng ngoạn trọn vẹn non nước tú lệ cùng cảnh quan nhân văn nơi đây. Thật ra lúc ban đầu, tôi muốn vẽ một bức tranh sơn thủy, nhưng một cuộc gặp gỡ tình cờ đã cho tôi nhìn thấy những ngôi nhà cổ bên Hồ Nguyệt Quang. Rõ ràng là một nơi đầy ắp hương khói bụi trần gian, nhưng tôi lại nhìn thấy cõi tiên phiêu dật.”
Mọi người không biết hình dáng thực sự của Hồ Nguyệt Quang.
Nhưng so sánh với bức tranh sơn dầu, họ cũng thừa nhận Bạch Diệp nói rất đúng. Chỉ nhìn riêng từ khung cảnh trong tranh, phong cảnh nhà cửa bên hồ này quả thực có vẻ đẹp u tịch, thực sự rất tiên khí.
“Chính ánh nhìn đó đã tạo cho tôi một sự thôi thúc mãnh liệt, muốn cầm bút vẽ lại tất cả những gì mình nhìn thấy.”
Bạch Diệp kể lại câu chuyện: “Khi sáng tác, cảm hứng lại càng tuôn trào như suối. Thế nhưng từ bố cục, hạ bút cho đến khi hoàn thành lại mất ròng rã một tháng trời. Tôi có thể nói rằng, bức tranh này có lẽ là đỉnh cao trong sự nghiệp nghệ thuật của tôi.”
“Tên tranh, Song Yến!”
Bạch Diệp đảo mắt nhìn quanh, mỉm cười nói: “Xin mọi người chỉ giáo nhiều hơn.”
---❊ ❖ ❊---
Một khoảng im lặng, tựa như cõi chết. Bức tranh thế này, biết chỉ giáo thế nào đây?
Khen ngợi thì đúng rồi, nhưng bới móc lỗi sai thì quá gượng ép.
Ngay cả ba vị giám khảo, trong tình huống này cũng tựa như mất tiếng, không nói nổi nửa câu.
Bất ngờ có người hỏi: “Bức tranh này của cậu, có bản thảo phác thảo không?”
Ồ?
Mọi người quay đầu nhìn lại, sau đó giật mình.
“Vương hội trưởng!”
Vèo một tiếng, một lối đi rộng rãi được hình thành, ban lãnh đạo Hiệp hội Mỹ thuật do Vương Cảnh Chính dẫn đầu lần lượt bước vào.
Vốn dĩ không gian bên cạnh bức tranh sơn dầu đã thu hẹp lại mấy vòng, theo sự bước vào của họ…… chẳng những không bị chật hẹp đi, trái lại còn lập tức mở rộng thêm mấy mét.
Với tư cách là hội trưởng Hiệp hội Mỹ thuật, Vương Cảnh Chính không chỉ giỏi thư pháp tranh thủy mặc, mà đối với tranh sơn dầu cũng không xa lạ gì.
Hay nói cách khác, một số lão nghệ sĩ khi đã đạt đến đỉnh cao trong lĩnh vực của mình thì cũng không ngại học hỏi các loại hình nghệ thuật khác, hy vọng có thể thông suốt vạn sự, mang lại cho bản thân sự gợi mở nào đó.
Đến cảnh giới đó, không chỉ là học hỏi, mà còn là đang chơi đùa.
Đương nhiên, cách chơi của người bình thường gọi là chơi bời lêu lổng đánh mất ý chí. Còn nghệ sĩ lớn chơi đùa, thứ họ chơi chính là kỹ thuật, là tinh túy.
Thế nên Vương Cảnh Chính và những người khác bước đến trước bức tranh quan sát một lát, liền có người cười nói: “Tông màu xám bạc, chủ đạo là màu trắng nhạt, lập tức kìm hãm lại màu sắc của Giang Nam.”
Tiếp theo đó, lại có người bổ sung: “Còn tìm ra được một số yếu tố cấu thành hình thức cơ bản từ kiến trúc dân gian Giang Nam, có thể khái quát thành điểm tuyến diện, đen trắng xám. Những yếu tố cơ bản này kết hợp lại với nhau, hình thành nên một diện mạo Giang Nam vô cùng độc đáo.”
“Có tư duy……”
“Vô cùng khéo léo.”
Một đám đại lão phân tích bình luận, vẻ tán thưởng không hề che giấu.
Rốt cuộc cảm giác tươi mới, trải nghiệm kỳ lạ thế này, họ đã rất nhiều năm không cảm nhận được rồi.