Mùa thu hoạch nông thôn lúc đầu thu — Trên quốc lộ, một chiếc xe khách hỏng máy ở ven đường — Sau khi trời tối, người đàn ông trung niên bước vào quán ăn — Bí thư đảng ủy xã Hoàng Hữu Nhân ôm thiếu nữ uống rượu — Lữ khách bị còng tay vào lúc nửa đêm — Hôm sau tranh luận với Hoàng Hữu Nhân — Cô gái bị đẩy ra khỏi chiếc xe Santana màu trắng — Người đàn ông trung niên tiến lên cứu cô gái — Lữ khách kỳ lạ đi huyện Nghi Nam — Buổi tối ăn uống ở ven đường gặp lão Đổng cùng bốn người — Lữ khách tự xưng tên là "Quản Bình" — Lữ khách bị lão Đổng gọi là "Quản Bất Bình" — Đưa cho anh ta một cuốn sổ tay.

Mặt trời giống như một chiếc bánh xe màu cam đỏ lẩn khuất ở vùng núi phía tây đằng xa, những ngọn núi lớp lớp chồng chất ấy đều hóa thành một vệt tím sẫm, phết lên đường chân trời. Sợ sóng nước Đại Vận Hà và những đám mây trên bầu trời đều biến thành màu máu, rực rỡ muôn màu tỏa ra ánh hào quang của buổi chiều tà. Mùa hè oi ả đã lặng lẽ trôi qua. Vào cuối tháng Tám, bầu trời lạnh lẽo vẫn còn vương chút hơi nóng, vùng đồng quê rộng lớn tĩnh mịch không một tiếng động. Cánh đồng sau mùa màng bận rộn để lại một khung cảnh tiêu điều. Một chiếc xe khách lớn dừng bên lề đường, một số hành khách vây quanh chiếc xe, số khác thì đang sốt sắng chờ đợi. Người lái xe trẻ tuổi bất lực nhìn chiếc xe như con bò lười, trên trán rịn những hạt mồ hôi, hai tay dính đầy dầu mỡ. Biểu cảm trên khuôn mặt vừa lo âu lại vừa thấp thỏm.

Hành khách người thì oán trách, kẻ thì chửi thề. Người lái xe cuối cùng cũng không kìm được nữa, lớn tiếng quát: "Tôi có cách nào đâu, xe hỏng chứ có phải tôi cố ý đâu!"

"Thế anh không thể bắt tôi ngủ ở đây chắc!"

"Không tìm anh thì tìm ai, chúng tôi đã mua vé xe cơ mà..."

Người lái xe không đáp, một lát sau anh ta nói: "Tôi chặn xe cho mấy người đi vậy!"

Nói đoạn liền đứng ra giữa quốc lộ. Sau một hồi cố gắng, hành khách lần lượt được người lái xe vẫy cho lên xe đi từng đợt.

Mặt trời đã biến mất ở chân trời phía tây, bên cạnh chiếc xe khách vẫn còn một người đàn ông khoảng 40 tuổi, anh ta chắp hai tay sau lưng, ánh mắt sâu thẳm lạnh lùng đăm đăm nhìn vào vệt hoàng hôn cuối cùng ở chân trời phía tây. Màn đêm mịt mờ đã buông xuống, người lái xe bước tới định bắt chuyện nhưng bị anh ta ngăn lại.

Bóng đêm dường như cũng nhuộm lên khuôn mặt của người đàn ông trung niên để râu quai nón này một lớp bóng râm nhàn nhạt, anh ta chần chừ một lúc rồi vội vã cất bước giữa màn sương chiều mờ mịt.

Đây là một thị trấn nông thôn, đường phố được ánh đèn từ các cửa hàng và quán ăn chiếu sáng rực rỡ. Chẳng mấy chốc người đàn ông trung niên này đã đến thị trấn nhỏ, mặc dù đủ loại ánh đèn chiếu rọi nhưng anh ta rất khó phân biệt được đường nét của cả con phố. Tuy nhiên anh ta vẫn cảm nhận được đây là một thị trấn nằm trên huyết mạch giao thông. Buổi tối việc buôn bán trên phố vẫn rất tấp nập. Cộng với những lời bàn tán của đám hành khách lúc nãy, anh ta biết nơi này cách thành phố Thương Dương hơn 50 km, phía trước rẽ phải chính là huyện Nghi Nam, thị trấn nhỏ này tên là trấn Uông Tập, thuộc quyền quản lý của huyện Nghi Nam.

Anh ta thấy đói bụng, bèn rảo bước về phía một quán ăn có thắp đèn màu trước cửa. Bước vào cửa, đập vào mắt là một phòng ăn rộng thênh thang, vài chiếc bàn vuông, khách ăn không nhiều lắm. Anh ta nhìn sang phía bên trái, đó là hai phòng riêng, từ trong phát ra tiếng cười đùa, uống rượu. Đúng lúc ấy, một người phụ nữ trẻ tuổi từ trong phòng riêng bước ra, qua cánh cửa đang hé mở, anh ta thấy một người đàn ông bên trong đang ôm một cô gái xinh xắn, thiếu nữ ấy đang nâng ly rượu đổ vào miệng người đàn ông mắt híp. Người đàn ông trung niên bước lên hai bước, nhìn rõ người đàn ông đang ôm thiếu nữ kia: béo mập, mắt híp mày nhỏ. Xung quanh chiếc bàn tròn có sáu, bảy người.

Anh ta chăm chú nhìn, bỗng cánh cửa đóng sầm lại.

Anh ta quay người ngồi xuống một chiếc bàn vuông, bàn vuông bên cạnh có bốn người đang uống rượu, lúc này một người phụ nữ trung niên bước tới hỏi: "Xin hỏi dùng gì ạ?"

"Một bát mì trứng."

Người phụ nữ trung niên quay người đi. Người đàn ông trung niên này lấy thuốc lá ra, mời mỗi người trong số bốn người bên cạnh một điếu. Sau đó kéo ghế lại, hạ giọng hỏi: "Mấy người đang uống rượu trong phòng kia là ai thế?"

Một thanh niên trong số đó quay đầu nhìn anh ta nói: "Sao thế, anh không nhận ra à? Người béo mắt híp đấy là bí thư đảng ủy xã Hoàng Hữu Nhân." "Còn cô gái kia?" Anh ta hỏi.

Một người trung niên khác xua tay nói: "Anh là người nơi khác đến phải không! Chuyện bao đồng đừng có quản!"

Mát mì được dọn ra, người đàn ông trung niên vừa gắp mì vừa không ngừng liếc nhìn căn phòng riêng kia.

Bỗng bên ngoài vang lên tiếng còi cảnh sát "ú oà — ú oà —", những người trong quán ăn đồng loạt nhìn ra ngoài. Người đàn ông trung niên thanh toán tiền rồi đi ra ngoài. Chỉ thấy nối đuôi sau xe cảnh sát là hai chiếc ô tô con, xe vừa dừng lại bên đường thì từ trong quán ăn này lao vụt ra một người, nhân vật này chính là vị bí thư béo vừa ôm thiếu nữ uống rượu — Hoàng Hữu Nhân. Hắn chạy đến trước xe ô tô khom lưng nói: "Bí thư Uông, anh ăn cơm chưa?"

Người được gọi là bí thư Uông nói: "Lên xe." Tiếp đó Hoàng Hữu Nhân lên xe, bọn họ rời đi.

Người đàn ông trung niên đứng ở lề đường chứng kiến tất cả, anh ta phỏng đoán vị bí thư Uông này chính là bí thư huyện ủy. Anh ta quay người bước trở lại quán ăn, dò la một hồi thì quả nhiên đó là Bí thư Huyện ủy huyện Nghi Nam — Uông Đăng Sinh.

Anh ta lang thang trên phố, thời nay các thị trấn nông thôn về đêm cũng mọc lên đủ loại hàng quán vỉa hè, nhà hàng khách sạn, karaoke, quán hát phòng khiêu vũ, bi-a. Mấy nam thanh nữ tú sớm đã như người ở thành phố lớn, tận hưởng cuộc sống về đêm trụy lạc đèn hoa. Con phố không lớn, chẳng mấy chốc đã đi đến tận cùng, thế nên anh ta lại quay đầu đi ngược lại, thầm nghĩ cứ ở lại cái nơi xa lạ này một đêm đã tính sau.

Đây là một nhà trọ tư nhân nhỏ, căn phòng giao cho anh ta được gọi là phòng đơn. Anh ta đi theo chủ nhà lên lầu hai, bước vào một căn phòng.

Bên phải có hai cánh cửa, đẩy cánh cửa phía trong ra, bên trong kê một chiếc giường khung gỗ, rộng hơn giường đơn trong thành phố một chút, nhưng hẹp hơn giường đôi rất nhiều. Chủ nhà bảo ga giường và chăn đều sạch sẽ. Chủ nhà đi rồi, anh ta đặt chiếc túi nhựa trên tay xuống, ngẩng đầu nhìn lên, cái gọi là phòng đơn này và căn phòng bên cạnh chỉ được ngăn cách bởi một bức tường lửng, ngoài việc không nhìn thấy mặt nhau, thì nghe tiếng động rõ mồn một như ở chung một phòng. Lúc này căn phòng bên kia đang mở tivi, dù không nhìn thấy màn hình nhưng âm thanh từ tivi phát ra vô cùng rõ nét.

Anh ta lấy chén trà, rót trước một cốc nước, đoạn cầm khăn tay đi tìm nước muốn rửa mặt.

Anh ta nằm lên giường, đầu óc càng lúc càng hưng phấn không ngừng. Mặc dù bôn ba cả ngày nhưng không hề có chút buồn ngủ nào. Tiếng tivi ở phòng bên anh ta hoàn toàn không nghe thấy, trong đầu liên tục hiện lên hình ảnh bí thư đảng ủy xã Hoàng Hữu Nhân ôm thiếu nữ, tiếng còi cảnh sát hú vang, chiếc xe ô tô của bí thư huyện ủy Uông Đăng Sinh...

Bị những suy nghĩ rối bời làm cho khó lòng chợp mắt, anh ta dứt khoát mặc quần áo chỉnh tề rồi lẻn ra khỏi nhà trọ nhỏ. Đèn đóm thỉnh thoảng sáng trên đường phố hầu như đã tắt hết, dăm ba ngọn đèn leo lắt trong màn đêm bao trùm cũng trở nên kiệt sức. Trời đã khuya, trên con phố nhỏ này hầu như không có bóng người qua lại, khắp nơi tĩnh lặng như tờ. Dải Ngân Hà lững lờ trôi ở đó, muôn ngàn vì sao điểm xuyết cho bầu trời màu xanh đậm giống như những đóa cúc xanh.

Trong bóng tối, anh ta vô định bước đi. Đến trước một cái cổng chào cao lớn, anh ta chăm chú nhận diện. Đưa tay chạm vào những tấm biển gỗ treo trên tường, lúc này anh ta mới khẳng định, đây chính là trụ sở ủy ban xã. Bước vào trong sân, đâu đâu cũng tối thui, đi tiếp về phía trước, nhìn từ xa có một căn phòng hắt ra ánh đèn lờ mờ. Anh ta nhẹ nhàng bước tới, từ trong phòng vẳng ra tiếng phụ nữ: "Anh ly hôn đi! Dù sao em cũng là một cô gái trao thân cho anh..."

Người đàn ông nói: "Em muốn gì anh cho nấy, ly hôn ảnh hưởng không tốt đến anh..."

Người phụ nữ lại nói: "Bây giờ là thời đại nào rồi, ly hôn mà còn ảnh hưởng đến việc anh làm bí thư huyện ủy á?"

Người đàn ông trung niên khựng chân lại, cảm thấy vô cùng kinh ngạc, rốt cuộc là thế nào đây, bí thư huyện ủy sao lại ở chỗ này?

Bỗng nhiên, anh ta bị người ta bịt miệng, vặn ngoặt tay rồi lôi đi. Anh ta giãy giụa, chống cự, nhưng sao anh ta có thể là đối thủ của những kẻ này! Rốt cuộc bị đưa đi đâu, anh ta hoàn toàn không biết. Bọn họ lại chẳng cho anh ta nói một lời nào, còng tay anh ta lại rồi nhốt vào một căn phòng nhỏ. Căn phòng không có cửa sổ, vừa tối tăm vừa ẩm ướt. Anh ta cảm thấy mình như đang nằm mơ, sao lại thành ra thế này, anh ta cắn vào tay phải của mình, cảm thấy đau. Phải làm sao đây?

Cứ thế thức trắng cả đêm! Bỗng bật cười nhạt, ngủ, ngủ ở chỗ nào cơ chứ! Trách ai đây! Có giường không ngủ, lại cứ thích trổ tài bò dậy, chui đầu vào cái xó quỷ quái này. Chẳng lẽ ở đây đối xử với pháp luật như thế này ư! Đối xử với bách tính như thế này ư? Nghĩ đến có lần anh ta đến Cục Tiếp dân tỉnh, nhìn thấy những người đi khiếu kiện kêu oan thấu trời, chẳng lẽ họ không hề có oan ức ư? Từ bé đến lớn ở nhà từng chịu sự ấm ức từ bố mẹ, nhưng chưa từng trải qua nỗi nhục nhã khó mà chịu đựng nổi như thế này. Phải, anh ta từng tô vẽ thế giới loài người thật tốt đẹp, thật lương thiện. Anh ta thực sự không biết trên đời vẫn còn rất nhiều rất nhiều nỗi khổ niềm đau không rõ nguyên do. Giống như anh ta lúc này, khoảnh khắc này vậy. Anh ta đang tự hỏi bản thân: Tôi phạm tội gì? Dựa vào cái gì mà chúng bắt tôi? Còng tay tôi? Nhưng thế này thì tính là gì? Tính là trải nghiệm cuộc sống!

Tính là thấu hiểu xã hội! Anh ta chợt nghĩ, bản thân mà là một nhà văn thì hay biết mấy, quả là ví dụ tuyệt vời, đề tài tuyệt vời biết bao! Trải nghiệm cuộc đời tuyệt vời biết bao!

Những dấu hỏi trong đầu anh ta ngày càng nhiều, anh ta muốn truy đến cùng sự việc, anh ta quyết định thay đổi lộ trình hành động của mình. Nỗi đau thể xác trước mắt này đành phải nếm trải thôi. Anh ta nghĩ: Đời người chỉ có những trải nghiệm phi thường, mới có thể làm nên những nghĩa cử phi thường. Dương Tử Vinh chẳng phải đã mạo hiểm tính mạng thâm nhập hang hổ, mới có thể trí mưu chiếm Uy Hổ Sơn đó sao! 41 con đường bằng phẳng đã bước qua trước đó, có lẽ những ngày tháng sau này sẽ không còn bằng phẳng suôn sẻ nhường ấy nữa.

Anh ta mệt rồi, buồn ngủ rồi. Cuối cùng anh ta không trụ được nữa, mặc kệ dưới đất bẩn hay ẩm ướt, hay là cái quái gì đi nữa, anh ta không chút do dự ngồi bệt xuống, tựa lưng vào tường, nhắm nghiền mắt lại...

Anh ta mơ màng bị áp giải đến một căn phòng rộng lớn, ngồi sau chiếc bàn chính là vị bí thư đảng ủy xã béo mập mắt híp — Hoàng Hữu Nhân, hai bên là hai hàng tay sai cầm gậy gộc oai phong lẫm liệt, hai viên công an mặc đồng phục đẩy anh ta vào phòng. Bắt anh ta quỳ xuống, anh ta lớn tiếng quát: "Dựa vào cái gì mà các người bắt tôi?" Đôi mắt híp của Hoàng Hữu Nhân nheo lại thành một đường chỉ, đập bàn một cái, chửi rủa: "Dựa vào cái gì bắt người, dựa vào việc lão đây có quyền, quỳ xuống nói chuyện!" Chưa để anh ta phân trần, một tên ở bên cạnh giáng thẳng một cước vào khoeo chân anh ta, anh ta quỵ sụp xuống.

"Nói, mày là kẻ nào?" Hoàng Hữu Nhân lớn tiếng quát hỏi.

Anh ta vừa thốt được một chữ "Tôi..." thì bất ngờ ngoài cửa truyền đến tiếng hét lớn: "Dừng tay!"

Mọi người ngẩng đầu lên, người đến chính là Bí thư Huyện ủy Uông Đăng Sinh. Ông ta sải bước đến trước bàn, Hoàng Hữu Nhân sợ tái mặt vội đon đả đón lấy, Uông Đăng Sinh vung tay tát cho hắn một bạt tai, mắng: "Mày cái đồ khốn nạn, mày biết nó là ai không? Mày làm hỏng việc lớn của tao rồi..."

Anh ta bị tiếng đạp cửa làm cho tỉnh giấc, quả là một giấc mơ đặc sắc. Anh ta vẫn còn đang tiếc nuối vì chưa nằm mơ nốt cho xong giấc mơ kỳ lạ này. Định dụi đôi mắt ngái ngủ, nhưng tay đã bị còng lại. Thế nên anh ta nói: "Các người thật sự làm ăn hồ đồ, dựa vào cái gì mà bắt người bừa bãi, còng tay người ta?"

Cậu thanh niên mặc đồng phục công an nọ nói: "Bớt nói nhảm, đi, ra chỗ bí thư mà giải thích."

Anh ta bị áp giải đến phòng của Hoàng Hữu Nhân, Hoàng Hữu Nhân ngồi sau bàn làm việc trên dưới đánh giá anh ta. Anh ta nhớ lại giấc mơ ban nãy, cảm thấy có chút buồn cười, trước mắt chính là vị bí thư béo mắt híp Hoàng Hữu Nhân, chỉ là không có căn phòng lớn đến thế, không có hai hàng tay sai cầm gậy gộc hai bên.

Nhưng ngoài cửa có hai thanh niên mặc đồng phục công an. Hoàng Hữu Nhân quả nhiên đã cất lời hỏi: "Mày là người thế nào?"

Anh ta nhìn Hoàng Hữu Nhân, nói: "Bí thư Hoàng, anh là bí thư đảng ủy xã của Đảng Cộng sản, anh phải hiểu rõ luật pháp của Đảng chứ, không có bất kỳ chứng cứ nào mà lại bắt giữ tôi, còng tay tôi, nhốt tôi suốt một đêm, anh có biết thế là vi phạm pháp luật không?"

Hoàng bật cười lớn, trợn trừng đôi mắt híp lại.

Người đàn ông trung niên nói: "Tôi là một đảng viên cộng sản, nói thật nhé, cái loại 'thổ hoàng đế' như anh còn kém xa lắm, nói cho anh hay tôi là người học luật đấy..." Anh ta cố ý bỏ lửng câu nói phía sau.

Lúc này đồn trưởng công an bước vào, trừng mắt nhìn người đàn ông trung niên trước mặt, nói: "Đừng nghe hắn khoác lác, vẫn phải cho hắn nếm chút mùi lợi hại mới được!"

Anh ta liếc nhìn vị đồn trưởng này một cái, cười lạnh nói: "Đây là quyền lực ai cho các ngươi? Làm càn làm quấy, các ngươi đều phải cẩn thận đấy!"

Hoàng Hữu Nhân nói: "Anh nói xem anh làm nghề gì?" Không biết tại sao, giọng điệu của hắn đột nhiên dịu đi rất nhiều.

Anh ta nói: "Tôi là một đảng viên bình thường ở thủ phủ tỉnh."

Những lời lẽ đanh thép hợp tình hợp lý ấy không hiểu sao lại thực sự khiến trong lòng Hoàng Hữu Nhân hoảng hốt chột dạ. Phải rồi, chẳng lẽ hắn không hiểu bắt người bừa bãi là phạm pháp ư? Hắn lại một lần nữa đánh giá người đàn ông trung niên này, qua giọng điệu, qua khí chất của anh ta, hoàn toàn không giống một nông dân mù chữ ở nông thôn. Hoàng Hữu Nhân đổi giọng hỏi: "Rốt cuộc anh là ai?"

Anh ta phớt lờ hắn, cười nhạt một tiếng nói: "Mở còng tay ra!"

Điều này suýt chút nữa mang tính mệnh lệnh. Tiếp đó lại nói: "Tôi thật sự không thể tin nổi dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản mà lại có chuyện hoang đường thế này xảy ra. Nếu là trong thời kỳ 'Cách mạng Văn hóa' thì không có gì lạ, nhưng hôm nay đã là cuối thập niên 90, pháp chế ngày càng kiện toàn, thế mà ở chỗ anh lại đang làm những chuyện vi phạm pháp luật này, giả sử một ngày nào đó hành vi của anh bị vạch trần, anh có biết sẽ phải xử lý thế nào không?"

Hoàng Hữu Nhân càng lúc càng cảm thấy hoảng hốt trong lòng, hắn bất giác đánh mất vẻ gầm thét thô lỗ ngày thường, đánh mất tác phong chuyên quyền hống hách ngày thường, trợn trừng đôi mắt híp, chằm chằm nhìn người đàn ông trung niên trước mặt, lớn tiếng quát hai tên thanh niên ngoài cửa:

"Mở còng ra!"

Hai thanh niên không hiểu lý do vì sao, liền lập tức mở còng tay. Người đàn ông trung niên xoa xoa cổ tay, cười nhạt nhìn Hoàng Hữu Nhân và nói:

"Bí thư Hoàng, chúng ta còn gặp lại!"

Nói xong liền quay người bước đi không ngoảnh đầu lại.

Hoàng Hữu Nhân đành bất lực, toàn thân hắn cảm thấy lạnh toát rợn tóc gáy, quát mắng hai tên thanh niên ngoài cửa: "Cút!"

Người đàn ông trung niên vừa đi vừa xoa cổ tay, đến cổng chính trụ sở ủy ban xã, khựng chân lại, nhìn bốn tấm biển dài hai bên cổng, lại phóng tầm mắt bao quát đường phố quanh đây, rồi tiếp tục bước dọc theo con đường cái quan. Bỗng một chiếc xe ô tô Santana màu trắng đột ngột dừng phắt lại giữa đường lớn, cửa sau từ bên trong thình lình bật mở, tiếp đó một người phụ nữ bị đẩy ngã nhào ra ngoài xe, ngã sóng soài xuống đất, còn chiếc xe thì phóng đi như phát rồ. Người đàn ông trung niên cảm thấy vô cùng kỳ lạ, sải bước tiến về phía người phụ nữ này. Lúc anh ta bước tới nơi, đã có hai người phụ nữ đứng bên cạnh cô ta. Toàn thân người phụ nữ này quần áo bẩn thỉu nhăn nhúm, trông như thể nhiều ngày không giặt. Khuôn mặt hốc hác tái nhợt, tinh thần uể oải. Nhìn kỹ lại, cô gái này chừng 25 tuổi, mày thanh mũi cao, ngũ quan trên khuôn mặt trái xoan trông vô cùng hài hòa. Người đàn ông trung niên cúi người hạ giọng hỏi: "Cô gái, cô bị sao thế?"

Cô gái gắng gượng mở đôi mi nặng trĩu, liếc nhìn người đàn ông xa lạ trước mặt, mấp máy đôi môi nứt nẻ định nói gì đó nhưng không phát ra tiếng.

Người đàn ông trung niên nói với hai người phụ nữ bên cạnh: "Nào, giúp một tay, khiêng cô ấy vào quán hàng, kiếm chút nước cho cô ấy uống."

Thế là hai người phụ nữ cùng người đàn ông trung niên khiêng cô gái bước vào một quán ăn. Người đàn ông trung niên nói với nữ chủ quán béo: "Mau, phiền kiếm một cái chăn, pha chút nước đường ấm, tiền tôi trả."

Nữ chủ quán béo mang ra một chiếc chiếu cói, một chiếc chăn, bọn họ đặt cô gái lên đó, chủ quán bưng ra một bát nước đường, người đàn ông trung niên bảo người phụ nữ từ từ đút cho cô ấy uống.

Một lát sau cô gái tỉnh lại. Người đàn ông trung niên lại bảo chủ quán: "Ở đây có gì ăn, mang ra đây!"

Cô gái uống một bát sữa đậu nành, ăn ba chiếc bánh bao. Tinh thần dần khá lên. Người đàn ông trung niên hỏi: "Cô gái, có thể nói cho tôi biết đã xảy ra chuyện gì không?" Cô ấy nhìn người đàn ông trung niên trước mặt, trong đôi mắt mệt mỏi trào ra vài giọt nước mắt đục ngầu. Nghẹn ngào hồi lâu, cô ấy mới chậm rãi kể lại: "Bố tôi bị oan ạ! Tôi muốn đi kêu oan..." Nói rồi gục xuống bên cạnh khóc nức nở.

Người đàn ông trung niên ngồi xổm xuống, nói: "Cô gái, cô là người ở đâu?"

“Xã Tân Tứ, huyện Nghi Nam ạ...” Cô ấy vừa khóc vừa nói.

Người đàn ông trung niên đứng dậy nói với nữ chủ quán: "Ở đây có phòng không?"

Nữ chủ quán nói: "Có ạ."

Người đàn ông trung niên nói: "Thế này đi, mọi người giúp tôi dìu cô ấy vào phòng." Lại dặn chủ quán: "Tiền phòng tính tất vào tôi."

Họ đi vào trong phòng, người đàn ông trung niên giữ lại một người phụ nữ, bảo cô gái nằm lên giường, anh ta ngồi bên mép giường nói: "Cô gái, xin cô hãy nói cho tôi biết, ban nãy là kẻ nào đẩy cô từ trên xe xuống? Chiếc xe đó là của ai?"

Cô ấy đáp: "Tôi đi lên thành phố kêu oan, cục tiếp dân thành phố không giải quyết, tôi ở đó 5 ngày, không có chỗ ở, không có tiền ăn, bọn họ không đồng ý giải quyết thì tôi không đi. Sau đó bọn họ gọi điện bảo cục tiếp dân huyện phái người đến đón tôi về. Cục tiếp dân huyện cử hai người tới ép tôi lên xe, chửi mắng tôi một trận tơi bời, bọn họ uống rượu nhưng không cho tôi ăn. Chiếc xe đó là của cục tiếp dân huyện."

Người đàn ông trung niên lớn tiếng nói: "Mấy tên này quả thực không bằng cầm thú! Cô gái, cô cứ yên tâm, tôi sẽ đòi lại công đạo cho cô!"

Cô gái bò dậy, xuống giường quỳ sụp xuống dập đầu lạy người đàn ông trung niên. Vừa khóc vừa kể lại bi kịch gia đình mình.

Đó là vào mùa xuân hai năm trước, chính quyền xã tổ chức tiểu đội xuống tận nhà hỏa tốc giục nộp khoản tiền giữ lại đối với những nông dân chưa hoàn thành nghĩa vụ đóng nộp, hễ nhà nào không nộp tiền thì nhà có lợn dắt lợn đi, không có lợn thì vét sạch lương thực. Cô gái là người thôn Long Câu xã Tân Tứ, tên là Đào Tú Linh, bố tên là Đào Quảng Minh, vì vợ mắc bệnh ung thư nên mọi thứ có giá trị trong nhà đều bán sạch, chỉ còn lại một con lợn con, cùng số lương thực vừa đủ cho cả nhà ăn. Hôm đó tiểu đội đến nhà đòi tiền trích giữ lại, Đào Quảng Minh xin họ cho khất đến mùa thu. Nhưng những kẻ đó chẳng thèm nói lý kéo ngay con lợn chưa đầy trăm cân ấy đi, còn vét sạch số gạo trong nhà. Đào Quảng Minh ôm chặt lấy lợn gạo, vừa khóc vừa van xin:

"Đây là lương thực cứu mạng của cả nhà tôi mà! Xin các ông chừa lại cho tôi đi! Con lợn tôi không cần nữa..." Hai tên thanh niên kéo thế nào cũng không ra, thế là xảy ra một trận xô xát. Cho đến khi Đào Quảng Minh bị đánh ngất lịm đi, bọn chúng dắt lợn đi, cướp luôn lương thực.

Đào Quảng Minh tỉnh lại, mang theo thương tích khắp người đến tòa án huyện để kiện. Nào ngờ vị phó viện trưởng tòa án đó dưới sự sai khiến của bí thư đảng ủy xã đã giam Đào Quảng Minh lại, đánh gãy hai chiếc xương sườn. Đào Tú Linh đưa bố về nhà, đối mặt với người mẹ mắc bệnh ung thư, người bố bị thương, một cô gái độ đôi mươi cùng cậu em trai 17 tuổi ngày ngày nước mắt đứt ruột. Cậu em trai đang học lớp 11 cũng đành bỏ học. Chẳng bao lâu sau mẹ qua đời. Đào Tú Linh bắt đầu con đường đi kêu oan đằng đẵng. Bỗng một hôm vị phó viện trưởng tòa án huyện dẫn Đào Tú Linh vào phòng làm việc, nói: "Đào Tú Linh, cô thực sự muốn kiện à?"

"Tôi nhất định phải kiện."

"Vậy được, cô đi theo tôi, tôi nhất định giúp cô."

Đào Tú Linh tưởng thật, đi theo phó viện trưởng ra ngoài, đến một nơi mà sau này cô mới biết đó là nhà của hắn, vị phó viện trưởng ấy nói: "Cô thực sự muốn kiện thì cởi quần áo ra, ân ái với tôi..."

Đào Tú Linh chửi mắng: "Đồ lưu manh!" Vừa nói vừa định chạy ra ngoài, phó viện trưởng kéo giật cô lại, đè ngửa lên giường, hai bên giằng co cấu xé. Trong lúc cấp bách, cô cắn mạnh vào ngón tay hắn, đau quá hắn buông lỏng tay ra. Cô liền bỏ chạy.

Nghe xong lời kể của cô gái, người đàn ông trung niên hỏi: "Cô gái, nhà cô còn người thân nào nữa không?"

“Nhà dì út tôi ở ngay gần đây thôi.”

“Cô gái, bây giờ cô đến nhà dì út ngay đi, tạm thời đừng về nhà, tôi sẽ nghĩ cách đòi lại công đạo cho cô.”

Đào Tú Linh dùng ánh mắt hoài nghi nhìn người đàn ông vô cùng bình thường này, nửa tin nửa ngờ gật đầu.

Anh ta rút từ trong túi ra 200 tệ nói: "Đây là 200 tệ, cô cầm lấy, mau chóng rời khỏi đây đi, tôi còn có việc gấp. Tôi đã biết địa chỉ của cô rồi, cứ yên tâm nhé!

Có tin tức gì tôi sẽ cử người báo cho cô." "Ân nhân, ngài tên là gì?" Đào Tú Linh cảm động rơi nước mắt đầm đìa, quỳ rạp trước mặt người đàn ông trung niên dập đầu.

Người đàn ông trung niên đỡ cô ấy dậy nói: "Cô gái, mau đi đi! Cô đừng hỏi tôi là ai, chúng ta còn gặp lại nhau mà."

Người đàn ông trung niên nọ trở về nhà trọ nhỏ, thanh toán tiền phòng, xách túi nhựa lên xe buýt, chẳng mấy chốc đã đến thành phố huyện lỵ Nghi Nam. Vừa mệt vừa đói, anh ta mua vài chiếc bánh bao ở ven đường vừa ăn vừa đi. Đang vội tìm một nơi để ngủ một giấc cho đã đời.

Anh ta chẳng màng Đông Tây Nam Bắc, thấy một nhà trọ nhỏ, cũng chẳng cần phải câu nệ như ở khách sạn lớn, chỉ bảo chủ quán lấy cho một căn phòng yên tĩnh, ngả lưng xuống là chìm vào giấc ngủ.

Ngủ một mạch đến chập tối thì tỉnh dậy, giấc ngủ này thật là ngon giấc. Anh ta nhìn đồng hồ, đúng tròn bảy tiếng. Rửa mặt, đánh răng xong. Vươn vai duỗi tay, thong thả bước ra khỏi nhà trọ nhỏ. Lúc này anh ta mới nhìn thấy tấm biển hiệu trước cửa nhà trọ có đề "Lữ quán Nghi Đông". Đó là một chiếc hộp đèn thủy tinh màu trắng sữa hình chữ nhật đứng, bóng đèn bên trong đã sáng lên, chữ có màu đỏ.

Quay đầu nhìn lại, đây là một cái sân không lớn lắm, phía sau là một tòa nhà hai tầng, tường đỏ mái bằng, trong sân ngoài một khóm hoa hồng tháng giêng thì chẳng có gì khác. Phía trước là hai gian nhà nhỏ mái bằng, một chiếc ti vi đen trắng đang bật nhưng chẳng có ai xem.

Anh ta đứng bên lề đường, toàn bộ huyện lỵ đã chìm đản trong lớp màn màu xám, lượng người qua lại không hề giảm bớt, không xa đó những người bán hàng tiểu phẩm, bán đồ ăn vặt, bán hoa quả đang lớn tiếng rao hàng. Đèn nê-ông trên nóc những tòa nhà đằng xa đã bật sáng, thời nay tiểu huyện thành cũng giống như thành phố lớn, cứ hễ màn đêm buông xuống là màn đêm vốn tĩnh lặng lại bắt đầu rạo rực. Một đợt gió thu thổi qua khiến người ta cảm thấy vô cùng mát mẻ sảng khoái.

Người đàn ông trung niên thong thả bước dọc theo con đường, anh ta theo thói quen đưa tay sờ cằm, râu đã mọc dài ra rồi, vẫn là bộ râu cạo từ sáng hôm rời nhà, hai ngày nay quên bẵng mất. Anh ta thầm nghĩ, nhỡ đâu người ta lại tưởng mình là ông già đã qua tuổi năm mươi rồi không biết chừng! Trời dần tối hẳn, nhìn ra xa, lớp màn buông trùm bầu trời huyện lỵ càng lúc càng tối sầm, nhưng trong thành phố lại càng rực rỡ sáng ngời hơn. Vừa đi anh ta vừa nghĩ, tối nay phải ăn một bữa thật thịnh soạn mới được. Ở đây không có những yến tiệc nịnh hót bợ đỡ, cũng không có những quán rượu đèn hoa trụy lạc.

Nhìn những món ăn vặt bên đường, ở thủ phủ tỉnh gọi là chợ đêm bình dân. Anh ta quyết định trải nghiệm một cuộc sống tự do tự tại thế này. Thế nên lại chầm chậm bước đi, nhưng hễ anh ta liếc nhìn cái sạp bày biện đủ món ăn ấy, thì ông chủ hoặc bà chủ của những quán gia đình nọ thế nào cũng níu kéo mời ngồi cho bằng được. Nhưng anh ta đều lắc đầu. Trời đã tối mịt, anh ta vẫn đang đi về phía trước, chợt cảm thấy thực sự đói bụng, nheo mắt nhìn kỹ, quán ăn bên cạnh không có nhiều khách lắm, ngoài bốn người đàn ông đang uống rượu ra thì một bàn khác đang để trống. Anh ta bước tới, người đàn ông nọ cười hì hì tiến lại hỏi: "Xin hỏi tiên sinh muốn dùng gì ạ?"

Anh ta ngẫm nghĩ rồi nói: "Mang một đĩa món tủ của quán anh, nấu một bát canh ngon, một bát cơm."

Người đàn ông kia liền hô lớn: "Dạ vơ, bảo đảm tiên sinh vừa lòng!"

Lúc này anh ta liếc nhìn bốn người đang uống rượu ở bàn bên, ngoại trừ một người đàn ông trạc tuổi ngũ tuần ra, ba người còn lại đều tầm ba mươi. Nhìn thái độ, y phục thì rất khó phán đoán thân phận của họ. Nhưng bốn người này uống rượu không hề la lối om sòm, cho dù có ép rượu thì cũng rất văn minh. Người đàn ông lớn tuổi quay đầu quan sát anh ta thật kỹ lưỡi, rồi bảo: "Đồng chí ơi, thời buổi này ăn uống đâu chỉ vì giải quyết vấn đề no ấm nữa, chi bằng cùng ngồi vào vui vẻ với bọn tôi đi!"

Anh ta chẳng hề do dự chút nào, cười lớn đứng dậy nói: "Được chứ! Tiền rượu thịt của các anh tôi trả."

Người đàn ông lớn tuổi dịch sang một bên nhường ghế, kéo anh ta ngồi xuống nói: "Thế thì hóa ra sao được! Phải coi như chúng tôi mời anh chứ!" Ngẩng đầu bảo thanh niên xào nấu kia: "Chủ quán, hóa đơn của đồng chí này tính chung vào bàn chúng tôi nhé."

Người đàn ông trung niên này cũng không khách sáo, nhìn đối phương rót rượu rồi nói: "Xem ra các anh cực kỳ thích kết giao bạn bè ấy nhỉ!"

Người đàn ông lớn tuổi đó nói: "Nghe giọng điệu thì anh là người phương xa đến phải không?"

"Phải chứ! Tiện đường đi qua đây thôi. Các anh đều là người bản địa cả à?"

"Đều là người ở đây cả."

"Nào, cạn ly chúc mừng người bạn mới ở phương xa đến đây nào!" Người đàn ông lớn tuổi chạm ly của mình vào ly của bọn họ rồi nói.

Tiếp đó nâng chén rượu lên, đứng dậy nói: "Đã là kết giao bạn bè, mọi người cùng nâng ly nào. Uống xong chén này, tôi sẽ kính rọi từng người một." Mọi người đồng loạt đứng dậy. Cạn sạch ly rượu trên tay.

Vị lớn tuổi nọ bảo một thanh niên rót rượu, lại châm thuốc cho người đàn ông trung niên này, đoạn nói: "Tôi xin giới thiệu một chút, tôi họ Đổng, là phó xưởng trưởng xưởng cơ khí huyện, xưởng đã phá sản từ lâu rồi. Cứ gọi tôi là lão Đổng nhé!" Ông ta chỉ vào cậu thanh niên đang rót rượu và giới thiệu: "Cậu ấy tên Ngụy Thanh Tuyền, công nhân xưởng cơ khí, đã mất việc. Cậu ta rất có tài đấy, thơ Đường có thể đọc làu làu, trong bụng cậu ta còn không ít thứ... Ấy, không nhắc nữa. Cậu ấy tên Lệ Bạch, từng là giáo viên dân lập, giờ đang buôn bán nhỏ. Cậu ấy tên Tần Cương, trước kia là người kéo đàn nhị ở đoàn kịch huyện, giờ thì lông bông lang thang."

Anh ta nhìn lão Đổng, cũng độ năm mươi tuổi, nhưng trên mặt đã có khá nhiều nếp nhăn, tóc đã điểm sợi bạc, nhờ sống mũi cao và cái miệng rộng nên miệng trông rất to.

Người đàn ông trung niên bật cười, nói: "Tôi cũng xin tự giới thiệu, tôi họ Quản, tên Bình, đến từ tỉnh lỵ, vốn dĩ ra ngoài tìm bạn bè, chỉ vì xe khách hỏng dọc đường nên mới trọ lại đây một đêm, không ngờ lại gặp các vị, tôi rất vui mừng."

Ngụy Thanh Tuyền rót đầy ly rượu, nhìn Quản Bình rồi nói: "Tôi thấy tướng mạo của anh có vẻ giống một nhân vật phi thường đấy, tên của anh lẽ ra nên gọi là Quản Bất Bình, chuyên quản chuyện bất bình trong thiên hạ."

Lão Đổng nói: "Vẫn là Thanh Tuyền có mắt nhìn người đấy! Tiên sinh họ Quản thấy thế nào?"

Quản Bình cười lớn nói: "Thật thế không, mượn lời phúc đức của các anh nhé, chỉ mong tôi có thể quản chuyện bất bình, các anh có thể kể ra vài chuyện bất bình nào được không?"

Ngụy Thanh Tuyền nói: "Tiên sinh họ Quản, tôi ở đây có một bài thất ngôn tuyệt cú, nhan đề chỉ có một chữ: 'Kính'. Thơ rằng: 'Một phái sáng ngời tựa ánh trăng, mũ mão mặt người mượn mi thanh. Làm quan nếu mà trong sạch thế, chưa chắc tiền tài đã vạn năng.' Điều mà bách tính căm thù tận xương tủy hiện nay chính là tham nhũng..." Lão Đổng đảo mắt nhìn xung quanh, ngắt lời Ngụy Thanh Tuyền: "Nói nhỏ thôi."

Quản Bình cười khẽ nói: "Sao thế? Các anh sợ hãi thế cơ à?"

Lão Đổng nâng ly rượu nhìn cậu thanh niên vừa bưng món ăn tới, lớn tiếng nói: "Đồng chí Quản, nào, tôi kính anh một ly." Chờ cậu thanh niên bưng món đi rồi ông ta mới hạ giọng nói: "Mấy con phố lớn ngõ nhỏ này ngày hay đêm đều có đám người mặc đồng phục công an đi xe máy lượn lờ, dù là người tốt hay kẻ xấu, hễ bọn chúng ngứa mắt là bắt, chẳng cần phân trúng sai trái, cứ đánh cho nửa sống nửa chết rồi tính tiếp."

“Thế này thì còn ra thể thống gì nữa, quả là coi trời bằng vung!” Quản Bình giận dữ lớn tiếng nói.

Lão Đổng đè tay anh ta xuống, miệng phát ra tiếng "Suỵt..."

"Không ai đi kiện sao?" Quản Bình hỏi.

“Có liên quan gì đâu mà đi kiện, bọn chúng đã đan thành một tấm lưới rồi. Hễ có chút động tĩnh gì là sẽ có kẻ đi thông báo tin tức cho bọn chúng, một khi bị phát hiện thì sẽ tán gia bại sản, thậm chí cửa nát nhà tan.” Lệ Bạch nói.

"Bí thư huyện ủy không quản à?" Quản Bình nói.

“Hắn ư!...” Lão Đổng lắc đầu không nói tiếp, ông ta lại một lần nữa nhìn Quản Bình, mở trừng đôi mắt đầy hoài nghi:

"Anh đến từ tỉnh, hay là từ thành phố vậy? Đây là lần đầu tiên à?"

Quản Bình cười nói: "Cứ cho là từ tỉnh lỵ đến đi! Định bụng đến làm một mẻ lớn, ngặt nỗi chân ướt chân ráo đất khách quê người, chẳng biết bắt đầu từ đâu cả!"

Ngụy Thanh Tuyền hỏi: "Anh làm nghề buôn bán gì thế?"

Quản Bình nói: "Việc buôn bán này của tôi kiếm được tiền hay không không quan trọng, miễn là có người chịu chân thành giúp đỡ tôi..."

Bốn người đồng loạt nhìn anh ta.

Ba gian nhà ngói cũ ở phía đông ngoại ô huyện lỵ, bức tường gạch vỡ xây nên một cái sân thấp lè tè. Lão Đổng nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào, Quản Bình, Ngụy Thanh Tuyền, Lệ Bạch, Tần Cương nối đuôi nhau bước vào trong sân. Sân tối om, chẳng nhìn rõ thứ gì. Bước vào nhà chính, dưới ánh đèn mờ ảo, có thể thấy đây là ba gian nhà, gian giữa vô cùng bề bộn. Ở giữa kê một chiếc bàn vuông, bên cạnh là mấy chiếc ghế dài, hai chiếc ghế nhựa rách. Lão Đổng kéo lê một chiếc ghế dài bảo Quản Bình: "Tiên sinh họ Quản, mời ngồi!"

Rồi quay người đi vào căn phòng phía bên trái.

Ánh mắt Quản Bình đảo quanh trong nhà, lại nhìn ba người thanh niên đang đứng đó. Không biết anh ta sắp phải đối mặt với hoàn cảnh gì, thậm chí không biết hiện tại mình là một người như thế nào, cũng chẳng biết bản thân đang làm gì nữa?

Anh ta chỉ cảm thấy một thứ chính nghĩa đang thôi thúc mình.

Lão Đổng từ trong phòng bước ra, trên tay cầm một cuốn sổ tay mỏng tang, đưa cho Quản Bình nói: "Đồng chí Quản, có lẽ bọn tôi quá hồ đồ, nhưng qua sự tiếp xúc ngắn ngủi, qua lời ăn tiếng nói của anh, chúng tôi tin tưởng anh, hy vọng anh có thể giúp chúng tôi trừ gian diệt ác cho hơn 1 triệu bách tính huyện Nghi Nam. Những gì được ghi chép ở đây không có nửa câu giả dối, câu nào cũng là sự thật thực tế. Thế nhưng bách tính có oan mà chẳng biết kêu đâu! Con gái lớn lên thành người, nếu có dăm phần nhan sắc, bị vị quan lớn nào để mắt tới, tất sẽ không thoát nổi! Cơ quan trực thuộc trấn, huyện, hễ có tiền là mua được quan chức!

Những chuyện bất chính bất bình, lúc nào cũng có thể thấy. Những gì chúng ta chứng kiến e rằng chỉ là muối bỏ biển trong những việc bọn chúng đã làm mà thôi! Ấy, đồng chí Quản, nếu anh thực sự có thể quản chuyện bất bình thì tốt quá! Chúng tôi thay mặt bách tính cảm ơn anh nhiều lắm!" Nói rồi cả bốn người đồng thời chắp tay vái chào Quản Bình.

Quản Bình giận tím mặt, nước mắt lưng tròng, anh ta chắp tay vái chào đáp lễ lão Đổng và mọi người, nghẹn ngào nói: "Bốn vị quả thực có duyên với Quản Bình tôi đây! Các anh thực sự tìm đúng người rồi, không giấu gì các vị, tôi thật sự có con đường giúp các anh kêu oan. Không vì bách tính huyện Nghi Nam mà kêu oan, không vì toàn thể nhân dân huyện nhà mà trừ khử chuyện bất bình, Quản Bình này thề không làm người! Được rồi! Cho dù trước kia tôi tên gì đi nữa, từ nay trở đi, trước mặt các anh, các anh cứ gọi tôi là Quản Bất Bình." Anh ta vừa dứt lời, bốn người liền đồng loạt quỳ rụp xuống trước mặt Quản Bất Bình. Khóe mắt anh ta trào ra mấy giọt nước mắt nóng hổi, chảy xuống bộ râu quai nón đen kịt. Nhìn bốn ánh mắt tràn đầy mong đợi trước mặt, anh ta vươn tay lần lượt kéo họ đứng dậy, năm bàn tay siết chặt lấy nhau.

Quản Bất Bình cất cuốn sổ tay đi, dặn dò: "Hãy nhớ kỹ, bất kể với ai, tuyệt đối đừng nhắc đến tôi, chúng ta sẽ còn gặp lại, nhà lão Đổng tôi đã tìm ra rồi, khi nào cần các anh giúp đỡ, tôi sẽ đến tìm các anh."

Từ biệt bốn người lão Đổng, Quản Bình trở về nhà trọ nhỏ, nhìn đồng hồ, đã là 11 giờ đêm. Anh ta vội vã lấy cuốn sổ tay ra, chỉ thấy trên đó ghi chép thời gian, địa điểm, kẻ nào đã làm những chuyện xấu gì, người làm chứng là ai. Anh ta giở xem, đọc kỹ, rồi dùng bút máy đánh dấu đủ loại ký hiệu.