1939 – Irwin Shaw[1]
Gã đàn ông thích ngắm nhìn những người phụ nữ khác ngoài vợ mình. Cô vợ không chấp thuận. Một nút thắt dễ thương ở cuối, có vẻ giống một bước ngoặt hơn. Nếu tinh ý, con sẽ đoán trước được ngay. (Liệu rằng, một nút thắt có kém hấp dẫn hơn khi con có thể dự đoán? Hay chính việc con không dự đoán nổi là minh chứng cho sự non kém của nhà văn? Hãy lưu ý điểm này khi viết nhé.)
Hơi lạc đề một chút, nhưng... ngày nào đó, nếu nghĩ đến chuyện kết hôn, hãy chọn một người mà trong mắt họ, con là duy nhất.
AJF.
Ismay ngồi đợi trước tiền sảnh. Chị vắt một chân quắp vào bắp chân bên kia. Chị từng thấy một cô MC ngồi theo tư thế này và thấy khá ấn tượng. Chỉ những người phụ nữ có đôi chân thanh mảnh và đầu gối mềm dẻo mới ngồi được như vậy. Chị tự hỏi không biết chiếc váy hôm nay mình chọn có sáng quá không. Váy làm bằng lụa và mùa hè thì đã qua rồi.
Chị nhìn vào điện thoại. 11 giờ trưa, tức là buổi lễ cũng đã bắt đầu. Hay kệ hắn và cứ thế đi nhỉ?
Muộn thì đã muộn rồi, đến một mình cũng đâu có ý nghĩa gì. Chị sẽ đợi hắn, rồi quát tháo một trận. Ít ra cũng thấy nguôi ngoai hơn.
Daniel bước qua cửa lúc 11 giờ 26 phút. “Anh xin lỗi. Mấy đứa nhóc trong lớp cứ ép anh đi uống cùng tụi nó. Một ly lại hai ly, em biết rồi đấy.”
“Biết,” chị nói, chẳng buồn nổi giận nữa. Im lặng sẽ tốt hơn.
“Anh bị vấp ở văn phòng, lưng đau quá.” Hắn hôn lên má chị, thì thầm: “Em nhìn tuyệt lắm. Đôi chân vẫn đẹp như ngày nào, Izzie à.”
“Thay đồ đi,” chị nói. “Mùi rượu nồng nặc. Anh tự lái xe về đấy à?”
“Anh không say. Chỉ hơi choáng váng chút thôi. Khác nhau mà, Ismay.”
“Ngạc nhiên là giờ anh vẫn còn sống đấy.”
“Có lẽ vậy,” hắn nói và bước lên cầu thang.
“Khi nào xuống thì nhân thể cầm giúp em chiếc áo choàng nhé?” Chị nói nhưng không chắc hắn có nghe thấy hay không.
Đám cưới nào mà chẳng vậy, trước đây, bây giờ, và sau này vẫn thế, Ismay thầm nghĩ. AJ. trông thật nhếch nhác trong chiếc com lê kẻ sọc xanh. Sao không thuê lấy bộ tuxedo mặc cho tử tế nhỉ? Đây là đảo Alice chứ có phải bờ biển Jersey đâu. Còn cô nàng Amelia nữa, không biết cô ta kiếm đâu ra bộ đầm thời Phục Hưng kinh khủng thế kia? Giống màu vàng hơn là trắng, trông đến là lập dị. Cô ta lúc nào cũng thích ăn mặc theo phong cách cổ điển nhưng dáng người lại chẳng phù hợp chút nào. Chúa ơi, cô nàng đã quá tuổi băm rồi, tính giả nai bằng cách gài bông hoa đồng tiền to đùng đó trên đầu sao? Cười gì mà hở hết cả lợi. Cô ta đã từng phải chịu nỗi buồn đau nào trong đời chưa nhỉ? Hạnh phúc của họ đâu phải nỗi bất hạnh của chị. Mà có lẽ là thế thật. Giả như ở một thời điểm nhất định, cán cân hạnh phúc và bất hạnh trên thế giới phải luôn cân bằng thì sao? Có lẽ chị nên ôn hòa hơn. Rõ ràng, ở độ tuổi 40, ai mà chẳng dễ chạnh lòng. Thực ra, Amelia cũng hấp dẫn, dẫu không xinh bằng Nic. Nhìn Maya cười tươi chưa kìa. Nó lại rụng thêm một chiếc răng sữa rồi. Và cả AJ. cũng đang rất hạnh phúc. Tên khốn may mắn đó đang cố kìm không rơi nước mắt.
Ismay thấy mừng cho AJ., nhưng dù sao, đám cưới vẫn như một phiên tòa với chị. Việc này khiến cô em gái bé bỏng của chị càng nhạt nhòa hơn và chị lại càng tủi thân vì những nỗi thất vọng của đời mình. Chị đã 44 tuổi, cưới một tay đẹp trai mà giờ chị chẳng còn yêu thương nữa. Mười hai năm trời và bảy lần sảy thai, bác sĩ phụ khoa nói chị đã bước vào thời kỳ tiền mãn kinh nữa. Hay ho thật đấy.
Chị nhìn qua để tìm Maya. Con bé thật xinh đẹp và thông minh nữa. Chị vẫy tay với nó, nhưng con bé đang cắm đầu vào sách và chẳng để ý gì. Cô gái bé bỏng ấy không thân thiết với Ismay lắm, điều này khiến mọi người rất ngạc nhiên. Maya thường thích chơi với người lớn, Ismay lại rất biết chiều lòng tụi nhỏ sau hai mươi năm dạy dỗ chúng. Chúa ơi, những hai mươi năm cơ đấy. Từ một giáo viên mới vào nghề vui tươi, sở hữu đôi chân khiến cậu học trò nào cũng phải liếc nhìn trở thành cô Parish già nua, người tổ chức các vở kịch ở trường. Mọi người nghĩ chị thật ngốc khi cứ đâm đầu vào mấy vở diễn đó. Đương nhiên, họ đánh giá cao công sức chị bỏ ra, nhưng liệu chị có thể duy trì được bao nhiêu năm nữa đây? Nhiều thế hệ học sinh đã đi qua và đâu có ai trở thành Meryl Streep[2] cơ chứ.
Ismay kéo chiếc áo choàng sát vào người và quyết định đi dạo một chút. Chị bước về phía bến tàu, tháo đôi giày mũi nhọn ra và đi dọc bờ biển vắng lặng. Cuối tháng Chín, tiết trời đã chuyển sang thu. Chị cố nhớ tên một cuốn sách kể về người phụ nữ bơi ra biển, cuối cùng tự tử.
Thế thì dễ dàng quá nhỉ, Ismay nghĩ. Bước ra đó và bơi một chút, rồi bơi xa hơn và không bơi về nữa. Nước biển tràn vào phổi, hẳn sẽ đau, nhưng cũng hết nhanh thôi. Chẳng còn đớn đau, lương tâm thanh thản. Vài hôm sau, xác sẽ nổi lên, cũng có thể là chìm sâu mãi mãi. Daniel thậm chí còn chẳng buồn tìm, hay tìm chỉ để cho có mà thôi.
À, phải rồi! Đó là cuốn Tỉnh thức[3] của Kate Chopin. Hồi 17 tuổi, chị đã từng thích cuốn tiểu thuyết này biết mấy.
Mẹ của Maya cũng ra đi như thế. Ismay từng tự hỏi không chỉ một lần, liệu Marian Wallace đã đọc Tỉnh thức chưa. Cả mấy năm qua, chị vẫn luôn nghĩ rất nhiều về cô gái đó.
Ismay bước xuống nước. Lạnh hơn chị tưởng. Mình có thể làm được, chị nghĩ. Chỉ cần bước tiếp thôi.
Chỉ cần vậy thôi.
“Chị Ismay!”
Chị quay lại theo phản xạ. Đó là Lambiase, anh bạn cảnh sát phiền phức của AJ. Anh đang cầm giày của chị.
“Bơi thế này có lạnh không?”
“Một chút,” chị đáp. “Tôi ra đây cho đầu óc thanh thản.”
Lambiase bước về phía chị. “Vâng.”
Răng Ismay va lập cập vào nhau, Lambiase bèn cởi áo khoác choàng qua người chị. “Hẳn chẳng dễ dàng gì khi nhìn AJ. cưới ai đó không phải em gái mình.”
“Vâng, dù Amelia rất đáng yêu.” Nước mắt chị lã chã rơi, nhưng trời đã gần tối nên không rõ Lambiase cónhìn thấy hay không.
“Đám cưới ấy mà, luôn khiến người ta cô đơn khủng khiếp.” Anh nói.
“Vâng.”
“Tôi hy vọng mình không quá đà, và tôi cũng biết chúng ta chưa hiểu nhiều về nhau, nhưng chồng chị đúng là một gã đần. Nếu tôi có cô vợ có học thức, lại xinh đẹp như chị...”
“Anh đang quá đà rồi đấy.”
“Xin lỗi chị. Tôi bất lịch sự quá.”
Ismay gật đầu, “Tôi không có ý bảo anh bất lịch sự đâu. Anh còn cho tôi mượn áo khoác nữa, cảm ơn anh nhé.”
“Mùa thu đến thăm Alice sớm lắm,” Lambiase nói.
“Chúng ta nên trở vào thôi.”
Daniel đang nói chuyện với phù dâu của Amelia bên quầy bar, phía dưới con cá voi ở quán Pequod’s. Quầy được trang trí đây đèn Giáng sinh lấp lánh. Cô phù dâu đó là Janine, một cô nàng tóc vàng đeo kính, làm cùng ngành xuất bản với Amelia. Daniel không biết rằng, cô đã được cảnh báo đừng để tay nhà văn nổi tiếng đi quá giới hạn.
Trong lễ cưới, Janine mặc chiếc váy màu vàng kẻ carô mà Amelia đã chọn cho cô. “Mình biết cậu sẽ chẳng thèm mặc lại nó đâu,” Amelia đã nói thế.
“Màu này rất khó mặc,” Daniel nói, “nhưng em mặc hợp lắm. Janine, phải không nhỉ?”
Cô gật đầu.
“Phù dâu Janine này, anh có nên hỏi em làm gì không? Hay như vậy nhàm chán quá?”
“Tôi là biên tập viên.” Cô nói.
“Quyến rũ lại còn thông minh. Em biên tập sách gì vậy?”
“À, mấy năm trước, tôi có biên tập một cuốn sách tranh về Harriet Tubman, được nhận giải Caldecott Danh dự.”
“Ấn tượng thật đấy,” Daniel nói, nhưng trong thâm tâm lại thấy hơi thất vọng. Hắn đang tìm một nhà xuất bản mới. Lượng sách bán ra của hắn giờ không còn được như trước, và hắn tin nguyên nhân là do bên xuất bản làm ăn tắc trách. Hắn muốn ra đi trước khi bị bọn họ bỏ rơi. “Thế là được giải Nhất nhỉ?”
“Nó không thắng. Chỉ được vinh danh thôi.”
“Hẳn em phải là một biên tập viên cừ khôi lắm.”
“Sao anh lại nói thế?”
“Vì em nghĩ sách của mình không thắng dầu nó đã đứng tận thứ hai.”
Janine nhìn đồng hồ.
“Janine nhìn đồng hồ. Cô nàng đã phát ngấy với tay nhà văn già nua này rồi.”
Janine cười. “Vế thứ hai ấy, độc giả mới là người quyết định. Hãy thể hiện chứ đừng nói suông.”
“Nếu em định nói về những điều như thế, hẳn anh cần thêm một ly nữa rồi,” Daniel vẫy người phục vụ. “Một Vodka, của Grey Goose nếu có nhé. Và một cốc nước khoáng nữa.” Rồi hắn quay sang Janine, “Em muốn uống gì?”
“Một ly vang trắng.”
“Cái câu ‘Hãy thể hiện chứ đừng nói suông’ hoàn toàn là lời dối trá, phù dâu Janine à,” Daniel bắt đầu thuyết giáo. “Trích từ kịch bản phim của Syd Field, nhưng chẳng liên quan gì đến việc viết tiểu thuyết cả. Tiểu thuyết là thuật lại, thuật lại những điều thú vị. Và tiểu thuyết không nhất thiết phải noi theo kịch bản phim làm gì.”
“Tôi đọc sách của anh hồi còn học cấp hai,” Janine nói.
“Ôi trời, đừng nói thế chứ. Nó làm anh thấy mình già khú đế.”
“Đó là cuốn sách ưa thích của mẹ tôi.”
Daniel câm lặng như thể vừa bị bắn xuyên tim. Ismay vỗ nhẹ lên vai hắn và thì thầm. “Em về trước đây.”
Daniel vội theo chị ra xe, “Ismay, chờ anh với!”
Ismay lái xe vì Daniel đã say khướt mất rồi. Họ sống ở khu Vách Đá, khu vực đắt đỏ nhất trên đảo Alice. Nhà nào ở đó cũng có thể nhìn ra biển, con đường đi lên khúc khuỷu, thiếu ánh sáng và cắm đầy biển báo nguy hiểm.
“Em cua gấp quá đấy, em yêu à,” Daniel nói.
Chị đã nghĩ đến việc lao xe ra khỏi đường, đâm thẳng xuống biển và ý tưởng này khiến chị thấy hạnh phúc, hạnh phúc hơn cả việc tự tử một mình. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, chị nhận ra mình không muốn chết. Chị chỉ muốn Daniel chết quách mà thôi, hoặc ít nhất là đi khuất khỏi tầm mắt chị. Đúng vậy, đi khuất mắt. Chị sẽ làm thế.
“Tôi không còn yêu anh nữa.”
“Ismay, em lại lên cơn cáu kỉnh đấy à? Lúc nào có đám cưới em cũng thế.”
“Anh không phải người tử tế,” Ismay nói.
“Anh hơi phức tạp. Có thể anh không tử tế nhưng cũng đâu phải thằng tồi. Và chẳng có lý gì để kết thúc cuộc hôn nhân hoàn hảo ở mức bình thường của chúng ta cả,” gã nói.
“Anh là con ve, tôi chỉ là con kiến[4]. Và tôi chán làm con kiến lắm rồi, Daniel ạ.”
“Ismay, đấy chỉ là thơ thôi. Anh chắc chắn em có thể làm tốt hơn mà.”
Ismay run rẩy tấp xe vào lề đường.
“Anh là thằng tồi. Và tệ hơn là anh khiến tôi tồi như anh.”
“Anh chẳng hiểu em đang nói gì.” Một chiếc ô tô phóng sạt qua chiếc SUV của họ. “Ismay, đỗ xe chỗ này nguy hiểm lắm. Nếu em muốn cãi nhau thì về nhà rồi tính tiếp.”
“Cứ mỗi lần nhìn con bé ở bên AJ. và Amelia, tôi lại phát ốm. Đáng ra nó phải là của chúng ta.”
“Nó nào cơ?”
“Maya,” Ismay đáp. “Nếu anh tử tế thì con bé đã là của chúng ta. Nhưng anh, anh chẳng bao giờ chịu cố gắng. Và tôi đã dung túng cho anh.”
Ismay nhìn thẳng vào mắt gã, “Tôi thừa biết Marian Wallace là bồ của anh.”
“Không phải thế.”
“Đừng có chối! Cô ta đến đây để tự sát trước sân nhà anh. Cô ta để lại Maya cho anh, nhưng anh quá lười biếng và quá hèn nhát để nhận con bé.”
“Nếu em nghĩ đó là sự thật, sao lại không nói gì?” Hắn hỏi.
“Bởi đó không phải việc của tôi! Tôi đang mang thai và chẳng phải kẻ đi sau dọn rác cho anh.”
Lại một chiếc xe nữa lướt qua, suýt thì đâm phải họ.
“Nếu lúc đó anh đủ can đảm để thú nhận với tôi, tôi sẽ nhận nuôi con bé, Daniel ạ. Tôi sẽ tha thứ cho anh cũng như đón nó về. Tôi chờ anh mở lời nhưng anh chẳng làm gì hết. Ngày qua ngày, tuần qua tuần, mấy năm trời như thế.”
“Ismay, em có thể không tin nhưng Marian Wallace không phải bồ của anh. Cô ấy chỉ là người hâm mộ đến dự buổi giao lưu thôi.”
“Anh nghĩ tôi ngu lắm à?”
Daniel thở dài, “Cô ấy đến dự buổi giao lưu, và anh ngủ cùng đúng một lần. Sao biết chắc đó là con anh chứ?” Daniel cố nắm lấy bàn tay Ismay nhưng chị gạt ra.
“Nghe hay đấy. Giờ thì chút tình yêu ít ỏi còn sót lại trong tôi cũng biến mất rồi.”
“Anh vẫn yêu em.” Daniel nói. Đột nhiên, ánh đèn chói lóa chiếu thẳng vào gương chiếu hậu.
Cú đâm mạnh từ phía sau khiến chiếc xe bị đẩy ra, chắn ngang giữa hai làn đường.
“Anh nghĩ mình không sao,” Daniel nói. “Em ổn chứ?”
“Chân tôi đau quá, chắc gãy rồi.”
Lại thêm một ánh đèn từ phía ngược lại. “Ismay, em phải lái xe đi mau.” Hắn quay lại, chỉ kịp thấy đó là xe tải. Một nút thắt, hắn nghĩ thế.
Trong chương Một, cuốn tiểu thuyết đầu tay nổi như cồn của Daniel, nhân vật chính bị tai nạn xe hơi thảm khốc. Daniel đã phải vật lộn với phần đó bởi tất cả những gì hắn biết về tai nạn xe cộ đều chỉ qua sách báo và phim ảnh. Cuối cùng, hắn cũng viết xong, sau năm chục lần nháp đi nháp lại mà vẫn chưa thấy hài lòng. Vài câu chắp vá theo phong cách thơ hiện đại, từa tựa như của Apollinaire[5] hay Breton[6], nhưng chẳng thể sánh với cả hai.
Ánh sáng lòa chói mắt nàng.
Tiếng còi hú, muộn màng, yếu ớt.
Từng mảnh xe, bẹp dúm như giấy vụn.
Thân xác chẳng đớn đau, bởi nó đã ra đi, về nơi nào đó khác.
Đúng vậy, Daniel thầm nghĩ, sau khoảnh khắc bị đâm và trước khi hắn chết, giống như vậy. Hóa ra đoạn đó không tệ như hắn vẫn tưởng.
❀ ❀ ❀
[1] Irwin Shaw (1913-1984): Tiểu thuyết gia, nhà soạn kịch người Mỹ.
[2] Meryl Streep (1949): Nữ diễn viên điện ảnh tài năng của Mỹ.
[3] Tên gốc: The Awakening.
[4] Lấy từ bài thơ ngụ ngôn Con ve và con kiến (Tên gốc:The Grasshopper and the Ant) của Aesop.
[5] Apollinaire (1880-1918): Nhà thơ người Pháp.
[6] Breton (1896-1966): Nhà thơ người Pháp.
