1865 – Mark Twain[1]
Truyện hậu hiện đại về một tay nghiện cờ bạc và chú ếch đã giúp đỡ hắn. Nội dung thì chẳng có gì nhưng khá hấp dẫn vì lối kể hài hước của Twain. (Khi đọc Twain, ta luôn nghi ngờ rằng, ông còn đang tận hưởng tác phẩm nhiều hơn chính ta nữa.)
“Con ếch nhảy” khiến ta nhớ đến khoảng thời gian Leon Friedman đến thị trấn. Con còn nhớ không, Maya? Nếu không, lúc nào đó hãy hỏi cô Amy nhé.
Bước qua cánh cửa, ta có thể thấy hai người đang ngồi trên chiếc đi văng màu tía đã cũ của cô Amy. Con đang đọc Bài ca Solomon[2] của Toni Morrison[3] và cô ấy đang đọc Olive Kitteridge của Elizabeth Strout[4]. Con mèo vằn Puddleglum thì nằm giữa hai người và ta thấy mình hạnh phúc hơn bao giờ hết.
AJF.
Mùa xuân năm đó, Amelia chuyển sang đi giày bệt và liên tục gọi điện đến tiệm sách Hải Đảo nhiều hơn mức giao dịch thông thường. Có biết thì sếp cô cũng chẳng nói gì. Làm ăn trong ngành xuất bản vẫn cần dựa vào các mối quan hệ cá nhân, AJFikry lại đặt cả đống sách bên Dực Long, nhiều hơn bất kì tiệm nào ở miền Đông Bắc. Sếp cô cũng chẳng thèm quan tâm doanh số tăng do làm ăn đơn thuần, do tình cảm hay cả hai nữa. Sếp chỉ bảo, “Cô có thể kêu tay Fikry đó đặt một chiếc bảng hiệu Dực Long trước cửa tiệm được không?”
Mùa xuân năm đó, AJ. hôn Amelia trước khi cô đặt chân lên phà quay về Hyannis. “Em không chuyển đến đảo ở luôn được nhỉ. Công việc của em phải đi công tác nhiều quá.” Gã nói.
Cô ôm cánh tay gã và cười lớn, “Đúng vậy, nhưng đây là cách anh đề nghị em chuyển lên đảo Alice sống à?”
“À, không, anh... ờm, anh đang nghĩ,” AJ. lắp bắp. “Em chuyển đến Alice là chuyện không khả thi. Ý anh là thế.”
“Vâng, không khả thi,” cô nói và dùng móng tay sơn màu hồng dạ quang vẽ một hình trái tim lên ngực gã.
“Màu gì vậy?” AJ. hỏi.
“Lăng Kính Hồng đấy.”
Tiếng còi hú vang giục cô lên phà.
Mùa xuân năm đó, trong lúc chờ một chiếc xe bus Greyhound, AJ. nói với Amelia, “Em thậm chí còn chẳng thể lên đảo Alice ba tháng trong một năm nữa.”
“Đi công tác Afghanistan còn dễ hơn đấy,” cô nói. “Dẫu sao thì, em rất thích cách anh nói chuyện này khi đang đứng ở bến xe.”
“Anh cố không nghĩ đến mà không được.”
“Thật bi kịch.”
“Anh hiểu câu đó nghĩa là ‘không tốt chút nào’.” Gã cầm tay cô, bàn tay to nhưng thon dài. Đôi tay của một nghệ sĩ dương cầm. Đôi tay của một nữ điêu khắc gia. “Em có bàn tay của nghệ sĩ.”
Amelia nhướng mày, “Và đầu óc của một nhân viên kinh doanh đại diện cho nhà xuất bản.”
Móng tay của cô được sơn màu tía sẫm.
“Lần này là màu gì vậy?”
“Lữ Khách Xanh đấy. Mà lần tới lên đảo Alice, anh để em sơn móng tay cho Maya nhé? Con bé cứ đòi suốt.”
Mùa xuân năm đó, Amelia dẫn Maya tới cửa hàng dược mỹ phẩm để chọn màu sơn móng tay con bé thích.
“Cô chọn thế nào ạ?” Maya hỏi.
“Đôi khi, cô dựa vào cảm xúc hiện tại, cũng có đôi khi, cô dựa vào cảm xúc mình mong muốn hướng tới.”
Maya ngắm nhìn những chiếc lọ thủy tinh. Con bé lấy màu đỏ rồi lại đặt xuống. Cuối cùng, nó chọn lọ nhũ bạc.
“Ôi, đẹp quá. Giờ mới tới phần thú vị nhất này. Mỗi màu lại có một tên riêng,” Amelia nói với cô bé. “Xoay lọ lại nào.”
Maya hớn hở đọc nhãn, “Cứ như tên sách cô nhỉ! Thức Giấc Sớm Mai. Của cô tên gì ạ?”
Amy chọn một lọ xanh biển nhạt. “Hãy Vui Lên Đi.”
Cuối tuần đó, Maya theo chân AJ. ra bến cảng. Con bé ôm chặt lấy Amelia, năn nỉ cô đừng đi.
“Cô cũng không muốn đâu,” Amelia nói.
“Thế sao cô lại đi ạ?” Maya hỏi.
“Vì cô không sống ở đây.”
“Sao cô không sống ở đây?”
“Vì công việc của cô ở nơi khác.”
“Cô đến tiệm sách làm việc cũng được mà.”
“Không được đâu, ba con sẽ giết cô mất. Với lại, cô thích công việc hiện tại.” Cô nhìn AJ., gã đang giả vờ chăm chú vào điện thoại. Tiếng còi hú vang.
“Chào cô Amy đi con,” gã nói.
Trên phà, Amelia gọi cho gã, “Em không thể rời Providence, anh cũng chẳng thể rời Alice. Thật bế tắc.”
“Ừ,” gã đáp. “Hôm nay em sơn màu gì?”
“Hãy Vui Lên Đi.”
“Có ý nghĩa gì không thế?”
“Không,” cô đáp.
Mùa xuân năm đó, mẹ Amelia nói với cô, “Cứ thế này thì không được con à. Con đã 36 tuổi rồi, chẳng trẻ trung gì nữa. Nếu con thật sự muốn có con thì đừng lãng phí thời gian vào một mối quan hệ chẳng đâu vào đâu như vậy.”
Và chị Ismay nói với AJ., “Chuyện này thật không công bằng với Maya, chú không nghiêm túc với cô gái ấy thì đưa về làm gì cơ chứ.”
Daniel thì nói, “Chẳng đáng để thay đổi đời mình vì bất cứ cô ả nào đâu.”
Tháng Sáu năm đó, thời tiết dễ chịu khiến cả AJ. và Amelia đều quên béng những lời phản đối kia. Khi đến đưa anh danh sách mùa thu, cô ở lại đảo hai tuần. Cô mặc chiếc quần soóc kẻ sọc và đi đôi tông có đính những bông hoa cúc. “Mùa hè này chắc không đến thăm anh được nhiều. Em phải đi công tác, rồi mẹ lại tới Providence vào tháng Tám.”
“Anh có thể tới chỗ em,” AJ. gợi ý.
“Nhưng chưa chắc em đã có nhà,” Amelia đáp. “Tháng Tám thì có, mà mẹ em khó tính lắm.”
AJ. thoa kem chống nắng lên tấm lưng mềm mại, rắn rỏi của cô, nhận ra mình chẳng thể sống nổi nếu thiếu người phụ nữ ấy. Gã phải kiếm lý do nào đó để cô quay lại Alice mới được.
Amelia vừa về tới Providence, AJ. đã gọi cho cô qua Skype. “Anh nghĩ ra rồi. Chúng ta nên mời ông Leon Friedman đến kí tặng tại tiệm sách vào tháng Tám, lúc khách du lịch vẫn còn ở thị trấn ấy.”
“Anh ghét khách du lịch mà,” Amelia nói. Cô từng nghe AJ. than thở không chỉ một lần về những vị khách mùa hè trên đảo Alice: Mấy gia đình vừa mua kem ở McCollum đã bước ngay vào tiệm gã rồi để lũ quỷ nhỏ sờ mó lung tung, đám người tham dự lễ hội nhà hát cười hô hố, những kẻ đi tránh nóng nghĩ rằng đến biển tắm tuần một lần là đủ sạch sẽ lắm rồi.
“Không hẳn vậy,” AJ. nói. “Anh hay phàn nàn về họ nhưng cũng bán được nhiều sách lắm. Nic lại thường nói, trái với những gì mọi người hay nghĩ, tháng Tám là khoảng thời gian tốt nhất để tổ chức sự kiện giao lưu tác giả. Lúc đó mọi người đang nhàm chán, cần thứ gì đó để tiêu khiển, thậm chí là tới nghe một nhà văn đọc sách.”
“Nhà văn đọc sách, trời ạ, chẳng có tính giải trí chút nào.” Amelia nói.
“So với Thuần huyết thì cũng đủ.”
Cô ngó lơ gã. “Thực ra, em cũng rất thích mấy buổi đọc sách.” Ngày Amelia mới bước chân vào ngành xuất bản, người bạn trai hồi đó đã kiếm được vé đưa cô đi xem buổi nói chuyện của nhà văn Alice McDermott[5] tại số 92 đường Y. Dù cô không thích Billy hào hoa[6] lắm nhưng chỉ đến khi nghe bà McDermott đọc nó cùng điệu bộ tay chân và cách nhấn nhá, cô mới nhận ra mình chẳng hiểu gì về tác phẩm cả. Họ bắt xe điện ngầm trở về và anh chàng đã bối rối xin lỗi cô vì buổi nói chuyện nhàm chán. Một tuần sau, cô chia tay. Cô chẳng thể thôi nghĩ về việc sao mình cứ trẻ con mãi thế, với đống tiêu chuẩn cao vút tận trời xanh.
“Được rồi,” Amelia nói. “Em sẽ giới thiệu anh với nhân viên phụ trách phát hành của ông ấy.”
“Em cũng sẽ đến chứ?”
“Em sẽ cố. Mẹ đến thăm em vào tháng Tám nên...”
“Đưa bà đến đây luôn! Anh cũng muốn gặp mẹ em nữa.”
“Chẳng qua anh chưa gặp bà nên mới nói vậy thôi.”
“Amelia, tình yêu của anh, em phải tham dự chứ. Anh mời Leon Friedman là vì em mà.”
“Em chưa từng nói muốn gặp Leon Friedman nhé,” Amelia nói, nhưng qua màn hình máy tính, AJ. thấy dường như cô đang mỉm cười.
Sáng thứ Hai, việc đầu tiên AJ. làm là gọi điện cho nhân viên phụ trách phát hành của Leon Friedman ở Dực Long. Cô nàng đó mới 25 tuổi, có lẽ là nhân viên mới vào nghề. Cô phải Google để tìm hiểu về tác phẩm của Leon Friedman. “Ôi trời, anh là người đầu tiên muốn tổ chức giao lưu về Đóa hoa nở muộn đấy.”
“Cuốn sách đó rất được ưa thích ở tiệm chúng tôi. Lượng bán rất khá,” AJ. nói.
“Hẳn anh sẽ là người đầu tiên từng tổ chức sự kiện với ông Leon Friedman. Thật đó. À mà tôi cũng không chắc nữa.” Cô gái ngập ngừng. “Để tôi nói chuyện với biên tập viên của ông ấy xem ông có đến được không. Tôi chưa từng gặp trực tiếp nhưng nhìn ông có vẻ... ‘già dặn’. Tôi gọi lại cho anh sau nhé?”
“Hy vọng ông ấy vẫn có thể đi lại được. Tôi muốn tổ chức vào cuối tháng Tám vì khách du lịch vẫn chưa rời đảo, như vậy sách cũng dễ bán hơn.”
Một tuần sau, cô nhân viên đó báo lại rằng ông Leon Friedman còn khỏe mạnh và có thể đến tiệm Hải Đảo vào tháng Tám được.
Rất nhiều năm rồi, AJ. không còn tổ chức giao lưu tác giả nữa. Lý do chính là gã không có năng khiếu làm mấy việc đó. Lần cuối cùng là hồi Nic còn sống, và nàng luôn lên kế hoạch sẵn cho mọi thứ. Gã cố gắng nhớ lại những việc nàng làm.
Gã đặt sách, treo áp phích in bức hình già nua của ông Leon Friedman trong tiệm, gửi vài thông báo đến giới truyền thông và nhờ cả bạn bè cùng nhân viên gửi giúp. Nhưng như vậy vẫn chưa hoàn thiện. Tiệc sách của Nic luôn có mẹo quảng cáo nào đó, nên AJ. cũng cố nghĩ ra một thứ. Ông Leon Friedman đã GIÀ lắm rồi và cuốn sách thì không quá nổi, làm sao thu hút được độc giả đây? Tiểu thuyết lãng mạn nhưng lại sầu não quá. AJ. quyết định gọi cho Lambiase. Anh chàng gợi ý món tôm đông lạnh của Costco, giờ gã nhận ra buổi tiệc nào Lambiase cũng đề xuất như vậy cả. “Này,” Lambiase nói, “nếu anh định tổ chức sự kiện, tôi thực sự rất muốn gặp Jeffery Deaver. Sở cảnh sát đảo Alice toàn fan cứng của ông ấy đấy.”
AJ. gọi cho Daniel và chỉ nhận được câu, “Tiệc sách thì chỉ cần nhiều rượu thôi, càng nhiều càng tốt.”
“Đưa điện thoại cho chị Ismay đi,” AJ. nói.
“Thử tổ chức tiệc ngoài trời xem, ý tưởng này cũng không tệ đấy chú? Đóa hoa nở muộn. Đóa hoa ấy, hiểu không?” Ismay nói.
“Hiểu,” gã đáp.
“Mọi người đều đội mũ gài hoa. Nhờ ông tác giả chấm xem chiếc mũ nào đẹp nhất để trao giải, kiểu vậy. Thế thì mọi người sẽ hào hứng hơn, các bà mẹ nhất định sẽ tham gia, có khi chỉ để chụp vài bức hình với những chiếc mũ ngộ nghĩnh thôi.”
AJ. ngẫm nghĩ rồi đáp: “Nghe chẳng ra gì cả.”
“Chị chỉ gợi ý vậy thôi.”
“Nhưng em sẽ cân nhắc thử xem, biết đâu kiểu vớ vẩn đó lại hợp.”
“Cảm ơn lời khen. Amelia có tới không?”
“Hy vọng là có. Em tổ chức tiệc sách điên rồ này cho cô ấy mà.”
Tháng Bảy năm đó, AJ. cùng Maya đến tiệm trang sức tạm ổn duy nhất trên đảo Alice. Gã chỉ một chiếc nhẫn cổ điển khá đơn giản, gắn đá hình vuông.
“Chẳng đẹp gì cả,” Maya nhận xét và chọn chiếc nhẫn kim cương vàng chóe “to bằng tòa nhà Ritz” có giá ngang cuốn Tamerlane xuất bản lần đầu.
Cuối cùng, họ lấy một chiếc nhẫn kiểu thập niên 60 với viên kim cương ở giữa và một chiếc gắn đầy những cánh hoa. “Trông như hoa cúc ấy,” Maya nói. “Cô Amy thích hoa và những thứ hạnh phúc.”
AJ. nghĩ nó hơi lòe loẹt, nhưng Maya nói đúng, đây là kiểu Amelia sẽ chọn, một chiếc nhẫn khiến cô hạnh phúc. Ít ra trông nó cũng hợp với đôi tông của cô.
Trên đường đi bộ về nhà, AJ. nhắc Maya rằng có thể cô Amelia sẽ từ chối. “Dẫu vậy, cô ấy vẫn sẽ là bạn của chúng ta.”
Maya gật đầu, rồi lại gật thêm vài cái nữa. “Nhưng sao cô ấy lại từ chối nhỉ?”
“Ờm... nhiều lý do lắm. Ba của con không có điều kiện tốt.”
Con bé bật cười, “Ba ngốc quá. ”
“Chỗ chúng ta cũng xa xôi, cô Amy lại phải công tác nhiều.”
“Ba định cầu hôn ở tiệc sách ạ?” Maya hỏi.
AJ. lắc đầu. “Không, ta không muốn làm xấu mặt cô ấy. ”
“Sao lại làm xấu mặt cô ấy được?”
“Ta không muốn cô ấy khó xử vì xung quanh có nhiều người chứng kiến, con hiểu chứ?” Hồi chín tuổi, AJ. từng được cha dẫn đi xem một trận bóng bầu dục của đội New York Giants. Giữa trận đấu, cô gái ngồi bên cạnh họ nhận được lời cầu hôn. Em đồng ý, cô nói khi máy quay chĩa thẳng vào mình. Nhưng hiệp thứ ba vừa bắt đầu, cô liền bật khóc nức nở. Từ đó, AJ. không ưa nổi bóng bầu dục. “Và có lẽ, ta cũng không muốn làm xấu mặt chính mình.”
“Thế thì, sau bữa tiệc ạ?” Maya hỏi tiếp.
“Ừ, nếu ta đủ dũng cảm.” Gã nhìn Maya. “Con có thích chuyện này không?”
Con bé gật đầu rồi lau kính vào chiếc áo phông, “Ba à, con kể cô ấy nghe về chuyện cây cảnh rồi.”
“Chuyện cây cảnh nào?”
“Con nói với cô ấy là thực ra con chẳng thích cây cảnh đâu, con biết chắc chúng ta tới Rhode Island là để thăm cô.”
“Sao con lại kể với cô ấy?”
“Hai tháng trước, cô bảo ba ‘thi thoảng khó hiểu chết được.’”
“Ta e rằng đúng là vậy đấy.”
Các nhà văn thường không giống trong ảnh lắm, nhưng điều đầu tiên AJ. nghĩ đến vào cuộc gặp ông Leon Friedman là ông thực sự chẳng giống ảnh chút nào. Trong ảnh, ông gầy hơn, râu ria nhẵn nhụi và mũi cũng dài hơn. Thực tế, Leon Friedman gần giống Ernest Hemingway[7] đã già lai với ông già Noel: Mũi to đỏ mọng, bụng bia, râu ria xồm xoàm trắng xóa cùng đôi mắt sáng lấp lánh. Nhìn ông phải trẻ hơn mười tuổi so với ảnh, có lẽ do cân nặng cùng bộ râu. “Leon Friedman, tiểu thuyết gia lạc loài,” ông tự giới thiệu và lập tức ôm chầm lấy gã. “Rất vui được gặp anh. Anh hẳn là AJ. Cô gái bên Dực Long kể rằng anh rất thích tiểu thuyết của tôi. Gu được lắm, chân thành đấy.”
“Thật thú vị vì ông gọi cuốn đó là tiểu thuyết,” AJ. nói. “Rốt cuộc thì nó là hồi kí hay tiểu thuyết vậy?”
“À, phải rồi, chúng ta sẽ tranh luận chuyện đó đến mùa quýt mất. Uống vài ly đã nhé. Chút rượu vang luôn giúp tôi ngọt giọng hơn ở những sự kiện thế này.”
Chị Ismay đã chuẩn bị trà và sandwich cho bữa tiệc nhưng lại không hề có rượu. Sự kiện sẽ diễn ra vào 2 giờ chiều Chủ nhật nên chị nghĩ rượu không cần thiết và cũng chẳng phù hợp chút nào. Gã đành lên tầng để lấy một chai.
Lúc gã xuống, Maya đã kịp leo lên đùi ông Leon Friedman rồi.
“Cháu thích Đóa hoa nở muộn,” Maya nói, “nhưng chắc cuốn đó không dành cho độc giả nhỏ tuổi như cháu.”
“Ô hô hô, nhận xét thú vị đấy, bé con,” ông Leon Friedman đáp.
“Cháu hay bình phẩm lắm. Cháu chỉ biết một nhà văn nữa là bác Daniel Parish thôi. Ông biết bác ấy không?”
“Ông không chắc lắm.”
Con bé thở dài, “Ông khó nói chuyện hơn bác Daniel Parish. Cuốn sách yêu thích của ông là gì ạ?”
“Hình như ông chẳng thích cuốn nào. Sao cháu không kể cho ông nghe cháu thích quà gì vào Giáng sinh nhỉ?”
“Giáng sinh ạ? Phải bốn tháng nữa mới tới Giáng sinh cơ.”
AJ. đón lấy Maya rồi đưa ly rượu cho ông. “Cảm ơn anh,” Friedman nói.
“Ông không phiền nếu kí thêm vài cuốn ở tiệm trước buổi giao lưu chứ?” AJ. dẫn ông vòng ra phía sau. Gã đã đặt sẵn một thùng sách bìa mềm cùng cây bút ở đó. Friedman chuẩn bị kí tên lên bìa sách thì gã ngăn lại, “Các tác giả thường kí vào bìa phụ hơn đấy.”
“Xin lỗi, tôi không rành mấy chuyện này lắm,” ông đáp.
“Không sao đâu.”
“Mà tôi phải làm gì trong buổi giao lưu vậy?”
“À, tôi sẽ giới thiệu qua vài lời, rồi tôi nghĩ ông có thể nói về cuốn sách, điều gì đã thúc đẩy ông viết nó chẳng hạn, đọc vài trang và nếu còn thời gian thì trả lời thêm câu hỏi của độc giả. Chúng tôi có tổ chức một cuộc thi sáng tạo mũ liên quan đến cuốn sách, thật vinh dự nếu ông đồng ý làm giám khảo.”
“Nghe tuyệt quá. Friedman. F-R-I-E-D-M-A-N,” ông vừa kí vừa lẩm bẩm. “Tôi hay nhầm chữ I lắm.”
“Vậy sao?”
“Để là e[8] cũng được nhỉ?”
Tay nhà văn nào cũng lập dị nên gã quyết định ngó lơ câu hỏi đó. “Ông có vẻ thích trẻ con.” AJ. nói.
“À, vâng... tôi thường đóng ông già Noel tại tiệm Macy’s gần nhà vào dịp Giáng sinh.”
“Vậy ư? Lạ thật đấy.”
“Chắc trông tôi có vẻ hợp.”
“Ý tôi là...” AJ. ngập ngừng, băn khoăn liệu mấy lời này có khiến ông Friedman bực mình không. “Bởi... ông là người Do Thái mà.”
“Đúng vậy.”
“Ông đã nhấn mạnh điểm này trong cuốn sách. Một người Do Thái lầm lỗi. Đúng không nhỉ?”
“Gọi sao chẳng được. Mà anh có gì đó mạnh hơn vang không?”
Buổi giao lưu còn chưa bắt đầu, ông Friedman đã kịp uống thêm vài ly và gã nghĩ đó hẳn là lý do khiến vị tác giả này nhầm lẫn vài danh từ riêng và cụm từ tiếng nước ngoài: Chappaqua, après moi le déluge, Hadassah, L’chaim, challah... Nhiều nhà văn không thấy thoải mái khi đọc sách to thành tiếng, chắc Friedman cũng vậy. Trong phần giao lưu với độc giả, Friedman luôn trả lời rất ngắn gọn.
_Hỏi: Ông cảm thấy thế nào khi vợ chết?_
Trả lời: Buồn. Buồn khủng khiếp.
_Hỏi: Cuốn sách yêu thích của ông là gì?_
Trả lời: Kinh Thánh. Hay là Những ngày thứ Ba với thầy Morrie[9] nhỉ? Có lẽ là Kinh Thánh.
_Hỏi: Nhìn ông trẻ hơn trong ảnh rất nhiều._
Trả lời: Ồ, cảm ơn cô.
_Hỏi: Làm việc tại tòa soạn thì thế nào ạ?_
Trả lời: Tay lúc nào cũng dính đầy mực.
Đến phần thi sáng tạo mũ và kí sách thì ông bớt căng thẳng hơn nhiều. AJ. cố gắng yêu cầu mọi người xếp thành một hàng và nó dài ra tới tận cửa.
“Anh nên bố trí xếp hàng theo kiểu ngoằn ngoèo như tụi tôi vẫn làm ở Macy’s ấy,” ông Friedman gợi ý.
“Tôi lại chẳng thạo việc đó,” AJ. đáp.
Amelia và mẹ cô là những người cuối cùng được kí tặng.
“Rất vui được gặp ông,” Amelia nói. “Nhờ cuốn sách của ông mà tôi và bạn trai mới đến được với nhau.”
AJ. cảm thấy chiếc nhẫn đính hôn đang nóng rực trong túi. Lúc này được không nhỉ? Không, đông người quá.
“Thế thì ôm một cái nào,” Friedman nói với Amelia. Cô vươn người qua bàn, và AJ. cảm giác ông ta đang cúi xuống nhìn chằm chằm vào cô.
“Sức mạnh của tiểu thuyết viễn tưởng đấy,” ông nói.
Amelia nhìn ông. “Chắc vậy.” Cô ngừng lại. “Nhưng đó không phải truyện viễn tưởng phải không? Nó thực sự đã xảy ra mà.”
“Đúng vậy, tất nhiên rồi, cô gái nhỏ.”
Gã chen ngang, “Chắc ông Friedman muốn nói đó là sức mạnh của hồi kí.”
Mẹ Amelia trông bé như cái kẹo mà đanh đá như sư tử, “Chắc ông Friedman đây muốn nói, mối quan hệ dựa trên việc cùng thích một cuốn sách thì chẳng thể gọi là một mối quan hệ được.” Rồi bà chìa tay cho ông Friedman, “Margaret Loman. Chồng tôi cũng qua đời được mấy năm rồi. Con gái tôi, Amelia cứ nằng nặc bắt tôi đọc sách của ông trong câu lạc bộ Những góa phụ ở Charleston. Mọi người ai cũng nghĩ cuốn này hay tuyệt cả.”
“Thế à. Sao...” Ông Friedman nở nụ cười rạng rỡ. “Sao...”
“Sao gì cơ?” Bà Loman hỏi lại.
Friedman hắng giọng, rồi lau mồ hôi trên trán và mũi. Khuôn mặt đỏ gay càng khiến ông giống ông già Noel hơn. Ông mở miệng định nói gì đó nhưng lại nôn đầy ra đám sách vừa kí và đôi guốc cao gót hiệu Ferragamo màu be của mẹ Amelia. “Hình như tôi uống hơi nhiều.” Ông Friedman ợ lớn.
“Hẳn rồi,” bà Loman bất mãn nói.
“Mẹ này, căn hộ anh AJ. ngay trên gác đấy.” Amelia chỉ về phía cầu thang.
“Anh ta sống ngay trên tiệm sách à?” Bà Loman lớn tiếng. “Con chưa từng kể về chuyện hay ho như...” Bà đột ngột trượt chân trên bãi nôn và nhanh chóng lấy lại thăng bằng nhưng tiếc thay, chiếc mũ của bà đã rơi xuống đúng chỗ đó.
Ông Friedman quay sang AJ., “Thành thật xin lỗi anh. Tôi uống say quá. Chắc giờ phải làm một điếu thuốc và ra hít thở không khí ngoài trời mới được. Nếu ai đó có thể chỉ cho tôi lối ra...” AJ. dẫn ông ra phía cửa sau.
“Sao thế ạ?” Maya tò mò hỏi. Thấy câu chuyện của Friedman chẳng có gì hấp dẫn nên nãy giờ nó vẫn chăm chú đọc Kẻ cắp tia chớp[10]. Con bé đi đến bàn kí tặng, vừa nhìn thấy sản phẩm của ông Friedman, nó cũng nôn theo.
Amelia vội lao tới chỗ Maya, “Cháu không sao chứ?”
“Cháu không nghĩ là sẽ có thứ đó ở đây.”
Trong lúc đó, trên con đường nhỏ cạnh tiệm sách, ông Leon Friedman lại tiếp tục nôn.
“Hay ông bị ngộ độc thức ăn?” AJ. hỏi.
Friedman không đáp.
“Hay tại đi phà? Do phấn khích quá? Tại nóng chăng?” Gã chẳng hiểu sao mình lại nói nhiều đến vậy. “Ông Friedman, để tôi lấy chút gì cho ông ăn nhé?”
“Anh có bật lửa không? Tôi để quên trong cặp rồi.” Giọng ông khàn khàn.
AJ. quay lại tiệm nhưng chẳng thể tìm nổi cặp của ông Friedman. “AI ĐÓ ĐƯA GIÙM CÁI BẬT LỬA NÀO!” Gã hét lên. “Trời ơi, ai đó ở đây đưa giùm tôi cái bật lửa đi!”
Nhưng mọi người đều đã đi cả, chỉ còn một nhân viên ở quầy thanh toán và vài người đứng lộn xộn chỗ bàn kí tặng. Một cô gái ăn vận lịch thiệp tầm tuổi Amelia mở chiếc túi da to đùng ra, “Hình như tôi có.”
Gã đứng đó nhìn cô nàng lục chiếc túi to hệt như cái va li. Giờ thì gã biết tại sao không nên để mấy tay nhà văn bước vào cửa tiệm. Sau một hồi, cô bối rối nói, “Xin lỗi, tôi bỏ thuốc từ hồi bố tôi mất vì khí phế thũng, nhưng lại cứ nghĩ mình còn giữ bật lửa cơ.”
“Thôi, không sao. Tôi có một cái trên tầng.”
“Ông nhà văn đó có sao không?” Cô gái hỏi.
“Không sao đâu,” gã đáp và chạy lên cầu thang.
Trong căn hộ, gã thấy Maya đang đứng một mình, mắt đỏ hoe, “Ba ơi, con bị nôn.”
“Ta xin lỗi con.” AJ. lấy chiếc bật lửa trong ngăn kéo rồi đóng sầm lại. “Cô Amelia đâu?”
“Ba định cầu hôn cô ấy ạ?” Maya hỏi.
“Không, con yêu ạ, giờ không phải lúc. Ta phải mang bật lửa cho ông già say rượu kia đã.”
Con bé cân nhắc rồi hỏi, “Con đi với ba nhé?”
Gã đút bật lửa vào túi và nhấc bổng con bé lên vì nó đã quá lớn để bế rồi.
Họ xuống cầu thang, đi vòng qua tiệm sách và ra ngoài, tới chỗ ông Friedman. Làn khói phủ mờ khuôn mặt ông. Chiếc ống buông thõng dưới tay, phát ra những tiếng ùng ục kì lạ.
“Tôi không tìm thấy túi của ông.” AJ. nói
“Lúc nào tôi cũng mang bên mình cả,” ông đáp.
“Ống gì đây ạ?” Maya hỏi. “Cháu chưa từng thấy thứ gì giống cái này.”
Đầu tiên AJ. định che mắt Maya lại, nhưng rồi gã phá ra cười, ông già Friedman dám mang chất kích thích lên máy bay tới đây cơ đấy. Gã quay sang nói với con gái, “Maya, con có nhớ câu chuyện Cuộc phiêu lưu của Alice ở xứ sở thần tiên[11] mình đọc năm ngoái không?”
“Ông Friedman đâu rồi anh?” Amelia hỏi.
“Bất tỉnh ở ghế sau chiếc SUV của chị Ismay rồi,” AJ. đáp.
“Tội nghiệp chị ấy.”
“Chị ấy quen rồi. Năm nào chẳng phải hộ tống tay Daniel Parish đến dự họp báo,” gã nhăn nhó. “Tốt nhất anh nên đi cùng họ vậy.” Vốn định để chị Ismay đưa ông Friedman ra bến phà rồi tới sân bay, nhưng gã không thể trơ mắt đứng nhìn chị phải vất vả.
Amelia hôn gã, “Vâng. Em sẽ trông Maya và dọn dẹp đống này.”
“Cảm ơn em. Tệ quá. Đêm cuối cùng em ở đây lại thành ra như vậy.”
“Ừ thì, cũng đáng nhớ mà. Cảm ơn anh đã mời ông Leon Friedman đến dù ông ấy có hơi khác so với tưởng tượng của em.”
“Chỉ hơi thôi,” gã hôn lại cô rồi nhăn mày. “Anh cứ nghĩ phải lãng mạn hơn cơ.”
“Thế này cũng lãng mạn lắm rồi. Còn gì lãng mạn hơn một ông già say rượu dê xồm cứ nhìn chằm chằm vào người em chứ?”
“Ông già này còn hơn cả mấy tên say...” AJ. diễn tả lại hành động hút cần sa của ông Friedman.
“Có thể ông ấy bị ung thư hay gì đó?” Amelia nói.
“Chắc vậy...”
“May mà ông ấy chịu được đến tận cuối buổi.”
“Cá nhân anh thấy điều đó còn tệ hơn.”
Chị Ismay bấm còi ầm ĩ.
“Anh phải đi rồi. Em phải ngủ ở khách sạn với mẹ thật đấy à?”
“Không, em lớn rồi mà. Nhưng sáng sớm mai hai mẹ con phải đi Providence rồi.”
“Anh không chắc mình để lại ấn tượng tốt lắm.”
“Chẳng ai làm được đâu. Em không để ý mà.”
“Vậy nếu được thì chờ anh về nhé.”
Ismay lại bấm còi và gã đành chạy ra xe.
Amelia bắt đầu lau dọn cửa tiệm, từ đống sản phẩm kinh khủng của ông Friedman đến của Maya rồi những thứ khác như cánh hoa hay ly nhựa. Cô gái không tìm được bật lửa ban nãy vẫn đang ngồi ở hàng ghế cuối. Cô đội chiếc mũ phớt mềm màu xám và mặc váy maxi lụa. Quần áo của cô trông như được mua từ cửa hàng đồ cũ nhưng Amelia nhận ra ngay bộ cánh rất đắt tiền. “Cô đến đây tham gia giao lưu à?” Amelia hỏi.
“Vâng,” cô gái đáp.
“Cô thấy sao?”
“Ông ấy đầy sức sống.”
“Quả là vậy.” Amelia vắt miếng bọt biển vào chiếc xô.
“Ông ấy không giống những gì tôi tưởng tượng lắm.”
“Cô tưởng tượng thế nào?”
“Kiểu trí thức hơn, tôi nghĩ vậy. Nghe hơi trịch thượng nhỉ. Có vẻ từ đó không đúng lắm. Kiểu uyên bác hơn.”
Cô gái gật gù. “Không sao, tôi hiểu ý cô.”
“Chắc tại tôi kỳ vọng cao quá. Tôi làm ở nhà xuất bản đã ra sách của ông ấy. Thực tình, đó là cuốn sách tôi yêu thích nhất mà tôi từng bán.”
“Sao cô lại thích nó?”
“Tôi...” Amelia nhìn cô gái. Đôi mắt cô ta thật hiền hậu. Amelia vẫn thường bị gạt bởi những cặp mắt như thế. “Tôi mới mất bố không lâu và tôi nghĩ giọng văn đó gợi tôi nhớ đến ông. Bên cạnh đó, cuốn sách rất thật, thật đến đau lòng.” Amelia bắt đầu lau sàn.
“Tôi làm vướng cô không?” Cô gái hỏi.
“Không, không sao đâu.”
“Cứ chỉ nhìn cô thế này, tôi thấy ngại quá.”
“Tôi thích lau dọn lắm, với lại cô mặc thế này giúp cũng không tiện.” Cô nhịp nhàng lau những đường dài trên sàn.
“Bên xuất bản phải lau dọn sau buổi giao lưu à?”
Amelia bật cười, “Không, tôi là bạn gái anh chủ tiệm sách này nên giúp anh ấy một tay thôi.”
Cô gái kia gật gù, “Anh ấy chắc phải thích cuốn đó lắm nên mới cố lôi bằng được ông Leon Friedman đến tận đây.”
“Vâng.” Amelia hạ giọng thì thầm. “Thực ra, anh ấy làm thế vì tôi. Đó là cuốn sách đầu tiên chúng tôi cùng yêu thích.”
“Dễ thương quá. Kiểu như nhà hàng đầu tiên hai người hẹn hò hay bản nhạc đầu tiên hai người cùng nhảy ấy nhỉ?”
“Đúng vậy.”
“Biết đâu anh ấy đang chuẩn bị cầu hôn cô?”
“Tôi cũng nghĩ thế.”
Amelia quay sang đổ rác vào thùng.
“Tại sao sách đó lại không bán được nhỉ?” Một lát sau, cô gái hỏi tiếp.
“Đóa hoa nở muộn ư? Ờ thì... Chắc tại thị trường nhiều sách quá rồi. Hơn nữa, một cuốn sách dẫu có hay, đôi khi vẫn không nổi tiếng.”
“Khó thật.”
“Cô đang viết sách hay gì đó à?”
“Vâng, tôi đang thử.”
Amelia ngừng lại nhìn cô gái. Cô có mái tóc dài thẳng mượt màu nâu được tỉa tót cẩn thận. Chiếc túi xách chắc phải đắt ngang xe của Amelia. Amelia chìa tay ra và tự giới thiệu, “Tôi là Amelia Loman.”
“Leonora Ferris.”
“Leonora. Nghe như Leon vậy,” Maya chen ngang. Uống một cốc sữa xong, con bé đã khá hơn. “Cháu là Maya Fikry.”
“Cô ở Alice à?” Amelia hỏi Leonora.
“Không, tôi đến để dự buổi giao lưu.”
Leonora đứng dậy để Amelia gấp chiếc ghế và dựa vào tường.
“Chắc cô phải rất yêu thích cuốn sách ấy. Nãy tôi đã kể rồi nhỉ, bạn trai tôi sống ở đây nên tôi hiểu rõ, đến Alice thật chẳng dễ dàng gì.”
“Cũng không hẳn,” Leonora nói và cầm chiếc túi lên.
Lúc đó, một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu Amelia. Cô quay lại và gọi với theo, “Chẳng ai bước chân đi mà không có đích đến. Kẻ lạc đường là do muốn lạc đường thôi.”
“Một câu trong Đóa hoa nở muộn,” Leonora nói sau một hồi im lặng. “Hẳn cô phải rất yêu thích cuốn sách này.”
“Vâng, ‘Hồi trẻ ta chẳng bao giờ thấy mình trẻ cả.’ Kiểu kiểu vậy. Cô nhớ được phần còn lại không?”
“Không.” Leonora nói.
“Nhà văn chẳng bao giờ nhớ hết được những gì mình viết. Sao lại thế nhỉ?”
“Nói chuyện với cô vui lắm.” Leonora bước về phía cửa.
Amelia đặt tay lên vai cô ta.
“Cô là ông ấy đúng không? Cô là Leon Friedman.”
Leonora lắc đầu. “Không hẳn.”
“Ý cô là gì?”
“Từ rất lâu rồi, có cô gái nọ viết một cuốn sách và cố gắng bán nó nhưng chẳng ai muốn mua. Chuyện kể về một ông già mất vợ, không có yếu tố siêu nhiên, cũng chẳng phải đề tài nóng hổi. Cô đã nghĩ, biết đâu đổi tên và chuyển thành hồi kí thì sẽ dễ bán hơn chăng?”
“Không, không phải... vậy,” Amelia lắp bắp.
“Đúng là vậy đấy. Dẫu câu chuyện không có thật, nhưng chẳng phải tất thảy cảm xúc của cô về nó đều rất chân thật hay sao?”
“Vậy ông ấy là ai?”
“Tôi thuê bên nhà hát. Ông ấy hay đóng ông già Noel.”
Amelia lắc đầu, “Tôi không hiểu nổi. Vậy sao cô còn đồng ý giao lưu? Bỏ cả đống tiền và chuốc thêm lo lắng? Sao phải liều thế?”
“Cuốn sách đó đã trôi vào dĩ vãng rồi. Chỉ là đôi khi, cô sẽ muốn biết... muốn tự mình tìm hiểu, liệu đứa con tinh thần ấy có ý nghĩa thế nào với người khác mà thôi.”
Amelia nhìn Leonora.
“Một phần trong tôi cảm thấy như bị lừa dối vậy, nhưng cô thực sự là một cây bút xuất sắc, cô biết chứ?”
“Tôi biết.”
Bóng cô khuất dần và Amelia quay lại cửa tiệm.
Maya nói. “Hôm nay thật kì lạ.”
“Đúng vậy.”
“Cô Amy ơi, người phụ nữ đó là ai vậy?”
“Chuyện dài lắm,” Amelia đáp.
Con bé nhăn mặt.
“Cô ấy là họ hàng xa của ông Friedman.” Cô đành nói.
Amelia cho Maya đi ngủ rồi rót một ly rượu, đắn đo không biết có nên kể với AJ. về chuyện Leonora Ferris không. Cô không muốn khiến gã buồn về ý tưởng tổ chức buổi giao lưu. Cô cũng không muốn gã thấy cô là kẻ ngốc, làm việc tắc trách vì đã bán cho gã một cuốn sách chứa toàn điều giả dối. Có lẽ Leonora Ferris nói đúng. Có thật hay không đâu phải vấn đề. Cô nhớ lại một buổi hội thảo hồi năm hai đại học về chủ đề nguyên lý văn học. Sự thật là gì? Vị giảng viên hỏi. Chẳng phải hồi kí chỉ là lời kể lại thôi sao? Cứ đến môn này là cô lại ngủ gật, thật xấu hổ vì cả lớp có vỏn vẹn chín người. Sau chừng ấy năm, thì ra cô vẫn có thể nhớ lại mảnh kí ức đó.
AJ. về đến căn hộ lúc 10 giờ hơn. “Thế nào anh?” Amelia hỏi.
“May mà ông già Friedman đó ngất ngư suốt chuyến đi. Anh phải mất hai mươi phút để lau dọn ghế sau cho chị Ismay đấy,” AJ. đáp.
“Ồ, ngài Fikry, em đang ngóng đợi buổi giao lưu tác giả tiếp theo của anh đấy.”
“Thế này còn chưa đủ thảm họa sao?”
“Không đâu. Em thực sự nghĩ mọi người đều vui vẻ cả. Tiệm sách cũng bán được khá nhiều.” Amelia đứng dậy. Nếu không về ngay, cô sợ mình sẽ không kìm nổi mà kể cho AJ. nghe về Leonora Ferris mất. “Em phải quay lại khách sạn đây. Mai mẹ con em phải dậy sớm nữa.”
“Đừng, khoan. Ở lại chút nữa đã.” AJ. lại thấy hộp nhẫn nóng rực trong túi áo. Gã không muốn mùa hè này cứ thế trôi qua mà chưa kịp ngỏ lời. Cơ hội chẳng còn nhiều. Gã lôi chiếc hộp ra, ném về phía cô và nói, “Nghĩ nhanh đi.”
“Gì cơ?” Cô quay người lại và bị chiếc hộp đập trúng vào giữa trán. “Oái, cái quái gì thế, AJ.?”
“Anh chỉ muốn em đừng đi thôi. Anh nghĩ em sẽ bắt được. Anh xin lỗi.” Gã bước qua và hôn lên trán cô.
“Anh ném hơi cao đấy.”
“Tại em cao hơn anh. Thỉnh thoảng anh lại nghĩ chúng ta chênh nhau bao nhiêu phân nhỉ.”
Cô nhặt chiếc hộp dưới sàn lên và mở ra.
“Của em đấy. Nó...” Gã quỳ một chân xuống, nắm lấy tay cô, cố hành động thật tự nhiên nhưng lại hệt như diễn viên đang đóng kịch vậy. “Mình cưới nhau đi,” gã nói, tỏ vẻ phiền não. “Anh biết mình mắc kẹt trên hòn đảo này, lại còn nghèo, gà trống nuôi con, việc kinh doanh cũng chẳng khá khẩm gì. Anh biết rằng mẹ em ghét anh, rằng anh không tổ chức nổi một buổi giao lưu cho ra đầu ra đũa...”
“Cầu hôn gì mà kì cục vậy. Hướng đến những điểm mạnh của anh đi chứ, AJ.”
“Tóm lại, anh chỉ muốn nói... anh chỉ muốn nói, chúng ta sẽ cùng tìm ra những ưu điểm đó, anh thề đấy. Khi anh đọc sách, anh muốn em cũng đang đọc sách. Anh muốn biết em nghĩ gì về cuốn đó. Anh muốn em thuộc về anh. Amy, anh hứa sẽ mang những cuốn sách đến cho em, chuyện trò cùng em và trao em cả trái tim mình.”
Cô biết, lời gã nói đều là sự thật. Với tất cả những lý do ấy, gã chẳng thể phù hợp với cô hay bất kì ai khác. Việc đi lại sẽ giết chết cô mất thôi. Người đàn ông này, gã AJ. bướng bỉnh và hay tranh cãi, lại không bao giờ chịu nhận mình sai. Và có thể gã chẳng bao giờ sai thật.
Amelia nhăn nhó khiến AJ. nghĩ cô sẽ nói “Không”. Cuối cùng, cô đáp, “Thật khó để kiếm được một anh chàng tử tế.”
“Em nói về truyện của O’Connor à? Quyển trên bàn em ấy. Lôi nó ra lúc này thật chẳng hợp chút nào.”
“Không, em đang nói anh đấy. Em cũng nghĩ cả rồi. Chỉ mất hai chuyến tàu, một chuyến phà thôi mà.”
“Em có thể đi một chuyến tàu thôi nếu chịu khó lái xe,” AJ. nói.
“Vậy anh biết chữ ‘lái xe’ viết thế nào không?” Amelia hỏi lại.
Mùa thu tiếp theo, khi những chiếc lá vừa đổi màu, Amelia và AJ. làm lễ cưới.
Mẹ của Lambiase tới dự hôn lễ, bà nói với con trai mình, “Đám cưới nào mẹ cũng thích, nhưng hai người thật sự trưởng thành và quyết định cưới nhau mới là tuyệt vời nhất, con nhỉ?” Bà vẫn luôn mong có thể thấy anh kết hôn lần nữa.
“Con hiểu ý mẹ mà. Họ không đến với nhau một cách mù quáng. Chàng biết nàng không hề hoàn hảo. Nàng cũng biết chàng chẳng phải toàn điều tốt đẹp. Họ đều hiểu trên thế gian chẳng có gì là thập toàn thập mỹ.”
Maya nhận làm người mang nhẫn cưới vì công việc này quan trọng hơn chuyện cầm hoa. Lý lẽ của cô bé là, “Nếu làm mất một bông hoa thì có thể kiếm ngay bông khác, nhưng nếu mất nhẫn, tất cả mọi người sẽ vĩnh viễn buồn rầu. Người mang nhẫn nắm quyền lực nhiều hơn.”
“Con nói hệt như Gollum ấy,” AJ. nói.
“Gollum là ai hả ba?” Maya tò mò hỏi.
“Một tay ngốc nghếch y như ba con vậy,” Amelia liền đáp.
Trước buổi lễ, Amelia tặng Maya một món quà. Đó là một hộp nhãn dán lên bìa sách ghi QUYỂN SÁCH NÀY LÀ CỦA MAYA TAMERLANE FIKRY. Ở tuổi này, cô bé luôn bị cuồng những thứ có tên mình.
“Cô rất vui vì chúng ta sắp trở thành người một nhà,” Amelia nói. “Cô thích con lắm, Maya.”
Maya đang mải dán chiếc nhãn đầu tiên lên cuốn sách cô bé đang đọc, Cuộc đời lạ lùng của chàng Octavian vô sản[12]. “Vâng,” cô bé nói. “Ồ, khoan đã.” Nó lấy một lọ sơn móng tay màu cam từ trong túi ra. “Tặng cô này.”
“Cô chưa có màu cam nào đâu. Cảm ơn con nhé.”
“Con biết thế nên mới chọn màu đó đấy.”
Amy xoay chiếc lọ và đọc dòng chữ dưới đáy: Thật khó để kiếm được một anh chàng tử tế.
AJ. gợi ý mời ông Leon Friedman đến dự đám cưới nhưng bị Amelia từ chối. Cuối cùng, họ thống nhất nhờ một người bạn đại học của Amelia đọc một đoạn trong Đóa hoa nở muộn vào buổi lễ.
“Nỗi sợ không được yêu thương khiến chúng ta cô độc, nhưng chính vì cô độc, ta mới nghĩ mình không được yêu thương. Một ngày nào đó, có thể là bất cứ ngày nào, bạn đang lái xe trên một con đường. Và một ngày nào đó, có thể là bất cứ ngày nào, anh hoặc cô ấy sẽ xuất hiện trên chính con đường này. Bạn sẽ được yêu, bởi lần đầu tiên trong đời bạn không còn cô độc. Vì bạn lựa chọn không cô độc.”
Không ai trong số đám bạn đại học của Amelia nhận ra cô gái đang đọc đoạn văn, nhưng họ cũng chẳng ngạc nhiên. Vassar là một ngôi trường bé xíu, dẫu vậy cũng đâu thể biết được hết tất cả mọi người. Amelia lại luôn thích làm quen với đủ các nhóm bè bạn nữa chứ.
❀ ❀ ❀
[1] Mark Twain (1835-1910): Nhà văn, tiểu thuyết gia, nhà diễn thuyết nổi tiếng người Mỹ.
[2] Tên gốc: Song of Solomon.
[3] Toni Morrison (1931): Nữ nhà văn người Mỹ.
[4] Elizabeth Strout (1956): Tiểu thuyết gia người Mỹ.
[5] Alice McDermott (1953): Nhà văn người Mỹ.
[6] Tên gốc: Charming Billy.
[7] Ernest Hemingway (1899-1961): Tiểu thuyết gia, nhà báo người Mỹ.
[8] Friedman và Freedman có cách phát âm giống nhau.
[9] Tên gốc: Tuesdays with Morrie của Mitch Albom.
[10] Tên gốc: The Lightning Thief của Rick Riordan.
[11] Tên gốc: Alice’s Adventure in Wonderland hay còn gọi là Alice in Wonderland, tác giả Lewis Carroll.
[12] Tên gốc: The Astonishing Life of Octavian Nothing của M. T. Anderson.
