“Esther!”
Tôi thức dậy sau một giấc ngủ dài và sâu, thứ đầu tiên tôi thấy là khuôn mặt của bác sĩ Nolan bồng bềnh trước mắt tôi và gọi: “Esther, Esther.”
Tôi lóng ngóng dùng tay dụi mắt.
Đằng sau bác sĩ Nolan, tôi thấy thân hình một phụ nữ mặc váy kẻ ca rô đen trắng nhàu nhĩ và vắt qua cái võng như thể nó rơi từ trên cao xuống. Nhưng trước khi tôi kịp nhận ra thêm điều gì đó nữa thì bác sĩ Nolan đã dẫn tôi qua một cánh cửa ra ngoài bầu trời xanh tươi mát.
Mọi nỗi căng thẳng và sợ hãi đã tự gột sạch. Tôi ngạc nhiên cảm nhận sự bình yên. Quả chuông ác mộng vẫn treo lơ lửng phía trên đầu tôi vài mét. Lòng tôi mở rộng giữa bầu không khí lưu thông.
“Đúng như chị đã nói, phải không?” Bác sĩ Nolan hỏi khi chúng tôi cùng trở lại Belsize trong tiếng lá khô lạo xạo dưới chân.
“Vâng.”
“Hay lắm, nó sẽ luôn luôn như thế.” Bác sĩ nói chắc nịch. “Em sẽ trị liệu sốc điện ba lần một tuần… thứ Hai, thứ Năm và thứ Bảy.”
Tôi hít một hơi thật sâu.
“Trong bao lâu ạ?”
“Còn tùy vào em và chị.” Bác sĩ Nolan nói.
***
Tôi cầm con dao bạc và đập vỡ vỏ trứng. Rồi tôi đặt con dao xuống và ngắm nhìn. Tôi cố nghĩ xem vì đâu tôi từng yêu con dao đến thế, nhưng tâm trí tôi tung bay như con chim sổ lồng và chao liệng giữa không trung trống trải.
Joan và DeeDee đang ngồi sánh vai bên cây đàn dương cầm, DeeDee đang dạy Joan chơi bè trầm của bài Đôi đũa trong khi cô ta chơi bè cao.
Tôi thấy thật đáng buồn cho Joan vì cô ta trông giống ngựa đến thế, với những cái răng to và đôi mắt lồi giống hai viên đá cuội xám. Cô ta thậm chí chẳng níu kéo nổi một anh chàng như Buddy Willard. Còn chồng của DeeDee rõ ràng là đang sống với nhân tình và sẽ đá bay DeeDee như một con mèo già tởm lợm.
“Tớ có một bức thư này,” Joan reo lên, thò cái đầu bù xù vào phòng tôi.
“Chúc mừng cậu.” Tôi không rời mắt khỏi quyển sách. Từ khi tôi ngưng điều trị bằng sốc điện, sau khoảng năm buổi, và được quyền vào thành phố, Joan bám lấy tôi như ruồi bâu mật, như thể vị ngọt ngào của sự bình phục là thứ gì đó mà cô ta có thể hấp thu bằng sự gần gũi đơn thuần. Họ đã lấy những cuốn sách Vật lý và những tập giấy bụi bặm xoắn ốc đầy những ghi chú bài giảng treo khắp quanh phòng Joan và cô ta lại bị hạn chế đi dạo trong sân.
“Cậu không muốn biết ai gửi thư tới à?”
Joan từ từ tiến vào phòng và ngồi lên giường. Tôi muốn bảo cô ta biến đi cho khuất mắt, cô ta làm tôi sởn tóc gáy, nhưng tôi không thể làm điều đó.
“Được rồi.” Tôi kẹp một ngón vào giữa trang đang đọc và gập sách lại. “Thư của ai thế?”
Joan rút trong túi áo ra một phong thư xanh nhạt và vẫy đùa nghịch ngợm.
“Chà, trùng hợp thế nhỉ!” Tôi nói.
“Cậu nói gì trùng hợp?”
Tôi đi đến bàn giấy, cầm lên một phong thư màu xanh nhạt và vẫy vẫy nó trước mặt Joan như vẫy chiếc khăn tay tạm biệt: “Tớ cũng có thư. Không biết có giống nhau không?”
“Anh ấy đã khỏe hơn,” Joan nói. “Anh ấy được xuất viện rồi.”
Im lặng một lát.
“Cậu sẽ cưới anh ấy chứ?”
“Không.” Tôi đáp. “Còn cậu?”
Joan cười lảng tránh. “Dù sao thì tớ cũng không thích anh ấy lắm.”
“Thế à?”
“Ừ, tớ chỉ mến gia đình anh ấy.”
“Cậu muốn nói ông bà Willard?”
“Ừ.” Giọng Joan như một luồng không khí trượt xuống sống lưng tôi. “Tớ yêu họ. Họ thật tốt bụng, thật hạnh phúc, không giống bố mẹ tớ chút nào. Tớ vẫn đến chơi với họ suốt,” cô ta dừng lại, “cho tới khi cậu đến.”
“Tớ rất tiếc,” tôi nói thêm. “Sao cậu không tiếp tục đến thăm nếu còn yêu mến họ đến thế?”
“À, tớ không thể,” Joan nói. “Không thể trong khi cậu hò hẹn với Buddy. Nó sẽ… Tớ không biết nữa, kỳ lắm.”
Tôi cân nhắc. “Tớ cũng nghĩ thế.”
Joan phân vân: “Cậu có cho anh ấy đến thăm không?”
“Tớ không biết.”
Lúc đầu tôi thấy thật là kỳ nếu để Buddy đến thăm tôi ở nhà thương điên, có thể anh ta sẽ chỉ đến để cười trên nỗi đau khổ của tôi và tiện thể giao lưu với các bác sĩ khác. Nhưng sau đó tôi chợt nghĩ đó sẽ là một dịp để chỉnh đốn tư tưởng anh ta, từ bỏ anh ta, dù rằng thật sự tôi chẳng còn ai thân thích - nói với anh ta rằng tôi không hẹn hò với phiên dịch viên cabin nào hết, không một ai, rằng chính anh ta mới là lựa chọn sai lầm, rằng tôi đã ngừng bám víu vào mối tình này rồi.
“Còn cậu?”
“Có chứ,” Joan thì thào. “Có lẽ anh ấy sẽ đưa mẹ đi cùng. Tớ sẽ bảo anh ấy đưa bà ấy tới…”
“Mẹ anh ấy?”
Joan trề môi: “Tớ thích bà Willard. Bà Willard là một phụ nữ rất, rất tuyệt vời. Bà ấy là một người mẹ thật sự đối với tớ.”
Tôi vẫn lưu giữ hình dung về bà Willard, với bộ đồ vải tuýt, đôi giày thoải mái và những câu châm ngôn thông thái về người mẹ. Ông Willard như bé trai của bà, giọng cũng cao và trong trẻo như một cậu bé. Joan và Willard. Joan… và bà Willard…
Sáng hôm đó, tôi gõ cửa phòng DeeDee để mượn mấy bản nhạc hai bè. Tôi đợi một lát và rồi, không nghe tiếng hồi âm và nghĩ rằng DeeDee đã đi vắng, nghĩ rằng mình có thể lấy mấy bản nhạc trên bàn giấy cô ta, tôi đẩy cửa và bước vào phòng.
Ở Belsize, ngay cả ở Belsize, mọi cánh cửa đều có khóa, nhưng bệnh nhân không có chìa. Cửa đóng nghĩa là có việc riêng, và cần được tôn trọng như cửa khóa. Người ta gõ cửa, gõ lại lần nữa rồi bỏ đi. Tôi nhớ đến điều đó khi bước từ ánh sáng rực rỡ ngoài hành lang vào bóng tối thơm nức, sâu thẳm của căn phòng, mắt gần như chẳng trông thấy gì.
Khi thị giác lờ mờ sáng tỏ, tôi thấy một hình người ngồi dậy trên giường. Rồi ai đó khẽ cười bằng giọng trầm đục. Có dáng người đó sửa lại tóc và hai con mắt như đá cuội xám nhìn tôi qua bóng tối. DeeDee nằm lại xuống gối, đôi chân trần thò ra bên dưới chiếc áo ngủ bằng len xanh và nhìn tôi với một nụ cười mỉa mai. Một điếu thuốc lá đang cháy giữa những ngón tay phải của cô ta.
“Tôi chỉ muốn…” Tôi nói.
“Tôi biết,” DeeDee nói, “mấy bản nhạc.”
“Xin chào, Esther.” Rồi Joan nói và cái giọng khàn khàn của cô ta làm tôi phát ói. “Đợi tớ với, Esther, tớ sẽ xuống chơi bè trầm với cậu.”
Bây giờ Joan nói giọng chắc nịch: “Tớ chưa bao giờ thực sự thích Buddy Willard. Anh ta nghĩ rằng mình biết tất cả, anh ta nghĩ mình biết tất cả về đàn bà…”
Tôi nhìn Joan. Bất chấp cảm giác rợn sống lưng và mối ác cảm thâm căn cố đế trước kia của tôi, Joan vẫn cuốn hút tôi. Giống như nhìn một người Sao Hỏa, hay một con cóc ghẻ. Suy nghĩ của cô ta không phải suy nghĩ của tôi, tình cảm của cô ta cũng không phải tình cảm của tôi, nhưng chúng tôi giống nhau đến mức suy nghĩ và tình cảm của cô ta dường như là một bản sao méo mó, đen tối của tôi.
Đôi khi, tôi tự hỏi có phải chính mình đã tạo ra Joan. Lúc khác, tôi lại tự hỏi không hiểu Joan có tiếp tục xuất hiện trong mỗi cơn khủng hoảng của đời tôi để gợi nhớ về con người tôi trước kia, cùng những chuyện tôi từng trải qua, và tiếp tục kéo dài cơn khủng hoảng tương tự của riêng cô ta ngay trước mặt tôi hay không.
“Em không biết đàn bà tìm kiếm gì ở những người đàn bà khác.” Tôi nói với bác sĩ Nolan trong buổi trò chuyện trưa hôm đó. “Một người đàn bà tìm thấy điều gì ở một người đàn bà khác mà cô ta không thấy ở đàn ông?”
Bác sĩ Nolan ngập ngừng. Rồi bà nói: “Sự dịu hiền.”
Câu đó làm tôi câm bặt.
“Tớ thích cậu.” Joan đang nói, “tớ thích cậu hơn nhiều so với Buddy.”
Và khi cô ta nằm dài trên giường tôi với nụ cười ngu ngốc, tôi nhớ đến một vụ xì căng đan nho nhỏ ở khu kí túc xá trường đại học, giữa một sinh viên năm thứ tư béo ú ngực bự, xuề xòa như bà nội với một sinh viên năm nhất ngoan đạo, cao gầy, lóng ngóng, rụt rè, kẻ nổi tiếng là luôn bị cho leo cây một cách tế nhị ngay phút đầu tiên của mọi cuộc hẹn hò xem mặt mà cô ta đâm đầu vào. Họ bắt đầu gặp nhau thường xuyên, luôn luôn đi cùng nhau và có lần ai đó bắt gặp họ đang ôm chặt lấy nhau trong phòng cô béo.
“Nhưng họ đang làm gì?” Tôi tự hỏi. Mỗi khi nghĩ về đàn ông với đàn ông, đàn bà với đàn bà, tôi không bao giờ thực sự hình dung được họ sẽ làm gì.
“Ồ,” kẻ rình mò nói, “Milly ngồi trên ghế, còn Theodora nằm trên giường, Milly đang vuốt tóc Theodora.”
Tôi thất vọng. Tôi cứ tưởng sẽ được tiết lộ một tội ác ghê gớm nào đó. Tôi tự hỏi phải chăng tất cả những gì đàn bà làm với đàn bà chỉ là nằm và ôm ấp.
Dĩ nhiên, nữ thi sĩ nổi tiếng ở trường tôi cũng sống với một phụ nữ, một học giả cổ điển lớn tuổi và to bè với mái tóc ngắn cụt lủn. Khi tôi nói với nhà thơ rằng một ngày nào đó mình sẽ lấy chồng và có một đàn con, cô ta chăm chú nhìn tôi kinh hoảng. “Nhưng còn sự nghiệp của em thì sao?” Cô ta kêu lên.
Tôi đau đầu. Tại sao tôi lại hấp dẫn những mụ già kỳ quặc ấy? Nào là nhà thơ nổi tiếng, Philomena Guinea, Jay Cee, nữ khoa học gia Thiên Chúa giáo và trời biết còn ai nữa, tất cả đều muốn nhận nuôi tôi, và để trả công cho sự chăm sóc cùng ảnh hưởng của họ, tôi sẽ giống họ như đúc.
“Tớ thích cậu.”
“Khó đấy, Joan ạ.” Tôi nói, nhặt cuốn sách lên. “Bởi vì tớ không thích cậu. Cậu làm tớ phát ói, cậu biết không?”
Và tôi đi ra khỏi phòng, để mặc Joan nằm vắt ngang giường tôi, lù lù một đống như con ngựa già.
***
Tôi ngồi đợi bác sĩ, tự hỏi có nên bỏ trốn. Tôi biết việc mình đang làm là bất hợp pháp - dù sao cũng bất hợp pháp ở Massachusetts, nơi tràn ngập tín đồ Công giáo - nhưng bác sĩ Nolan nói đây là một người bạn cũ của bà và là một người khôn ngoan.
“Cô có hẹn cho việc gì ạ?” Nhân viên lễ tân mặc đồng phục trắng nhanh nhảu hỏi, đánh dấu tên tôi trong sổ ghi danh sách.
“Cô hỏi cho việc gì là thế nào?” Tôi không nghĩ ngoài bác sĩ ra còn có ai khác hỏi tôi câu đó, phòng đợi chung đầy những bệnh nhân đang đợi các bác sĩ khác, phần lớn họ có bầu hoặc bế trẻ con, tôi cảm thấy họ đang nhìn chằm chằm cái bụng phẳng lì trinh bạch của tôi.
Nhân viên lễ tân ngước lên nhìn và tôi đỏ mặt.
“Ngừa thai, phải không ạ?” Cô hỏi vẻ ân cần. “Tôi chỉ muốn biết rõ để tính tiền thôi. Cô là sinh viên?”
“Vâââng.”
“Vậy thì được giảm nửa giá. Năm đô thay vì mười đô. Tôi ghi hóa đơn nhé?”
Tôi đã định nói địa chỉ nhà tôi, có lẽ khi hóa đơn tới thì tôi sẽ ở đó, nhưng sau đấy tôi nghĩ đến việc mẹ tôi sẽ mở hóa đơn xem nó ghi cái gì. Ngoài ra tôi chỉ có địa chỉ một hòm thư vô thưởng vô phạt, chỉ dùng khi người ta không muốn quảng cáo cái sự thật là mình ở nhà thương điên. Nhưng tôi nghĩ nhân viên lễ tân có thể nhận ra địa chỉ hòm thư, vì thế tôi nói: “Tôi trả ngay thì hơn” và rút một tờ năm đô la từ nắm tiền cuộn tròn trong sắc tay.
Năm đô la đó là món quà mà bà Philomeno Guinea gửi cho tôi để chúc chóng bình phục. Tôi tự hỏi bà sẽ nghĩ sao khi biết tiền của mình dùng vào việc này.
Dù bà Philomeno Guinea có biết hay không, bà ấy đang mua tự do của tôi.
“Em ghét bị một người đàn ông đè đầu cưỡi cổ, nghĩ đến thôi cũng bực bội.” Tôi nói với bác sĩ Nolan. “Đàn ông chẳng phải lo lắng gì, còn em thì có một đứa bé lơ lửng trên đầu như một cây gậy, bắt em đứng ngay ngắn vào hàng.”
“Em sẽ hành động khác nếu em không phải lo về đứa bé nữa chứ?”
“Vâng,” tôi nói, “nhưng…” và tôi kể cho bác sĩ Nolan câu chuyện về nữ luật sư và Tuyên ngôn bảo vệ trinh tiết của bà ta.
Bác sĩ Nolan đợi tôi nói xong. Rồi bà cười phá lên: “Đúng là giáo điều!” Và nguệch ngoạc ghi cái tên cùng địa chỉ của bác sĩ này lên một đơn thuốc đưa cho tôi.
Tôi bồn chồn lật giở tờ tạp chí Baby Talk. Những khuôn mặt sáng sủa bụ bẫm của trẻ con hấp háy nhìn tôi, hết trang này đến trang khác, trẻ đầu trọc lốc, trẻ da màu sô cô la, trẻ có khuôn mặt giống Eisenhower, trẻ lẫy lần đầu, trẻ với tới cái lúc lắc, trẻ ăn dặm lần đầu, trẻ chập chững từng bước vào một thế giới hỗn loạn và lo âu.
Tôi ngửi thấy hỗn hợp mùi ngũ cốc Pablum, sữa chua và mùi tã lót nhớp nháp như cá tuyết muối, và cảm thấy khổ sở xen lẫn ân cần. Những phụ nữ quanh tôi nuôi con mới dễ dàng làm sao! Tại sao tôi lại thiếu tính mẫu tử và cách biệt đến thế? Tại sao tôi không thể mơ ước mình sẽ hy sinh trọn đời cho một sinh thể nhỏ nhoi như Dodo Conway tận tụy với đứa con béo ú khóc nheo nhéo của bà ta?
Nếu tôi cứ phải phục dịch một đứa trẻ, tôi sẽ phát điên mất. Tôi nhìn đứa bé trong lòng mẹ trước mặt. Tôi không hề có một khái niệm nào về tuổi của nó, tôi chưa bao giờ đoán được tuổi trẻ con, tôi chỉ biết rằng nó nói liến thoắng liên hồi và có hai mươi cái răng sau đôi môi hồng trề ra. Nó giữ cái đầu nhỏ lúc lắc trên đôi vai… cứ như nó không có cổ… và quan sát tôi với vẻ thông thái của Platon.
Mẹ của đứa bé cứ thế mỉm cười, ôm ấp như thể nó là điều kỳ diệu nhất thế gian. Tôi ngắm bà mẹ và đứa bé, tìm đầu mối cho sự thỏa mãn chung của cả hai người, nhưng chưa kịp phát hiện điều gì thì bác sĩ đã gọi tôi vào.
“Cô muốn ngừa thai phải không?” Ông hỏi vui vẻ, và tôi nhẹ nhõm nghĩ rằng ông không phải loại bác sĩ thường hỏi những câu kỳ quặc. Tôi thoáng nghĩ sẽ kể cho ông chuyện tôi định lấy một thủy thủ ngay khi tàu anh ta cập bến ở cảng Hải quân Charlestown, và việc tôi không có nhẫn đính hôn là vì chúng tôi quá nghèo, nhưng cuối cùng tôi bỏ câu chuyện cải lương ấy đi và chỉ đáp đơn giản: “Vâng!”
Tôi trèo lên bàn khám, thầm nghĩ: “Mình đang trèo tới tự do, tự do trước nỗi sợ, tự do trước việc lấy nhầm người, như Buddy Willard, chỉ vì tình dục, tự do khỏi Florence Crittenden Homes[1] nơi những cô gái nghèo tìm đến, những người lẽ ra phải đi ngừa thai như mình, bởi vì kiểu gì họ cũng làm chuyện đó, bất chấp…”
Khi tôi trở lại nhà thương điên với một hộp bọc giấy nâu trơn láng trong lòng, tôi có thể là Bất Kỳ Ai, trở về sau một ngày đi dạo phố với một chiếc bánh ngọt hiệu Schraff cho bà cô già của mình hay một chiếc mũ bóng chày hiệu Filene. Dần dần, nỗi nghi ngờ những tín đồ Công giáo có đôi mắt X-quang tan biến, và tôi càng cảm thấy thoải mái hơn. Tôi đã tận dụng hoàn hảo đặc quyền mua sắm của mình, tôi nghĩ vậy.
Tôi đã là một phụ nữ tự chủ.
Bước tiếp theo là tìm một người đàn ông phù hợp.
❀ ❀ ❀
[1] Tổ chức chuyên giúp đỡ gái mại dâm hoàn lương và những cô gái mang thai ngoài ý muốn.
