Nam giới khởi nghiệp dễ bị sự cám dỗ của tiền tài và quy mô kéo xuống nước, còn nữ giới khởi nghiệp lại thường thể hiện sự kiên nhẫn và kiên trì lớn hơn. Họ càng làm càng tự tin, càng thản nhiên, có thể làm tám phần thì làm tám phần, có thể làm sáu phần thì làm sáu phần——

Dương Lan

Mọi người luôn hỏi đàn ông làm thế nào để thành công, cứ như thể họ không cần hạnh phúc vậy. Các doanh nhân nhiệt tình học hỏi quản lý doanh nghiệp phương Tây, quy tắc kinh tế thị trường, thậm chí cả triết học và đạo đức Tân giáo, nhưng dường như lại không mấy hứng thú với đạo đức gia đình. Không ai hỏi họ tại sao buổi tối không về nhà ăn cơm, tại sao không biết con học năm mấy, hoặc tại sao luôn một mình tham gia các hoạt động xã hội. Đầu năm 2012, khi phỏng vấn Vương Thạch, tôi đã hỏi anh ấy câu hỏi này. Anh ấy ngập ngừng giây lát, nói rằng đây là chuyện riêng tư không tiện trả lời. Thực ra lúc đó tôi không hề biết nửa năm sau anh ấy sẽ ly hôn, cái tôi hỏi là quan niệm cá nhân chứ không phải sự riêng tư.

"Họ luôn hỏi phụ nữ làm thế nào để hạnh phúc, cứ như thể sự thành công của phụ nữ không phải là một loại hạnh phúc vậy." Trương Tiểu Nhàn đã nói như vậy trên Weibo của mình. Phu nhân Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Lý Mông đã ngạc nhiên khi câu hỏi đầu tiên mà một biên tập viên tạp chí thời trang dành cho bà lại là "Làm thế nào để tìm được một người đàn ông hoàn hảo?" Thế là mỗi người phụ nữ thành đạt trong sự nghiệp đều phải vô số lần trả lời câu hỏi "Sự nghiệp và gia đình, cái nào quan trọng với bạn hơn?" Nếu cô ấy vô tình chưa kết hôn hoặc đã ly hôn, mọi người sẽ nhìn cô ấy bằng ánh mắt thương hại, trong ánh mắt viết hai chữ: Không đáng. Nếu cô ấy không có thời gian đi đón con tan học, cô ấy sẽ cho rằng mình không phải là một người mẹ làm tròn trách nhiệm.

Trong những câu chuyện cổ tích đọc hồi nhỏ, Bạch Tuyết, Lọ Lem, Người đẹp ngủ trong rừng, họ mang bộ dạng xinh đẹp và ngây thơ, chờ đợi một hoàng tử bạch mã nào đó mà họ không quen biết đến giải cứu. So sánh ra, hồi đó tôi thích Nàng tiên cá hơn. Cô ấy dám yêu, dám lựa chọn đau khổ vì tình yêu, trong sự tuyệt vọng của tình yêu, cô ấy không nỡ tổn thương ai, thà hóa thành những bọt biển. Cô ấy luôn trung thành với nội tâm của chính mình, người đưa ra lựa chọn là cô ấy, chứ không phải bất kỳ ai khác. Nói chung, con người có 6 đặc điểm nhân cách liên quan đến hạnh phúc: Trí tuệ, dũng khí, lòng nhân ái, chính nghĩa, sự tiết chế và sự xuất chúng về tinh thần. Mà 6 phẩm chất này lại có thể chia nhỏ thành 24 ưu thế: Ví dụ trí tuệ bao gồm sự tò mò, thích học hỏi, năng lực phán đoán, tính sáng tạo, sự thấu triệt và năng lực xã hội; dũng khí bao gồm lòng dũng cảm, sự kiên trì, giữ chữ tín; lòng nhân ái bao gồm sự hào phóng, khả năng yêu và được yêu; chính nghĩa bao gồm tinh thần công dân, lòng công bằng và năng lực lãnh đạo; tiết chế bao gồm tự kiểm soát, sự cẩn trọng, khiêm tốn; tinh thần xuất chúng lại bao gồm sự thưởng thức cái đẹp, lòng biết ơn, sự bao dung, sự lạc quan, tín ngưỡng, sự hài hước và nhiệt huyết. Thực ra, con người có thể đạt được bao nhiêu thành tựu, bao nhiêu hạnh phúc, phần lớn phụ thuộc vào việc tự khám phá và thời điểm sớm muộn trong việc tìm kiếm môi trường thích hợp.

Nhà tâm lý học tích cực Martin Seligman đã liệt kê "thành tựu" vào một trong năm yếu tố của hạnh phúc (bốn yếu tố còn lại là cảm xúc tích cực, sở thích, các mối quan hệ, cảm giác giá trị). Thành tựu, bắt đầu từ việc tìm ra con người thật của chính mình. Có người ngộ ra sớm hơn, có người lĩnh hội muộn hơn, nhưng chỉ cần bạn khao khát đủ lớn, luôn có cơ hội làm lại con người thật của chính mình. Đưa ra lựa chọn, cần phải có dũng khí; chấp nhận kết quả của lựa chọn, cũng cần có dũng khí.

Tiến sĩ Hải Lan mãi đến năm 38 tuổi mới quyết định chuyển hướng từ y học nhãn khoa sang tâm lý học. Nhìn thấy vị đạo sư tuổi cao sức yếu, một đỉnh cao y học sống không hạnh phúc nên đã thốt lên cảm thán "Cuộc đời tôi chẳng có ý nghĩa gì mấy", bà vô cùng chấn động: Dù thế giới bên ngoài dành cho bao nhiêu sự khẳng định và tôn sùng đi nữa, cũng không thể khỏa lấp được khoảng trống trong nội tâm. Liên tưởng đến hứng thú to lớn của bản thân đối với tâm lý học, khi đã bước vào tuổi trung niên, bà quyết định rẽ ngang một cách dứt khoát, bắt đầu một giai đoạn học tập khát khao như đói khát, đồng thời vượt qua muôn vàng rào cản về ngôn ngữ và văn hóa, trở thành nhà lãnh đạo khu vực của tổ chức can thiệp khủng hoảng Mỹ. Bà nói: "Một con người nếu có thể làm những việc bản thân thực sự muốn làm, sẽ có nguồn năng lượng và trí tuệ dồi dào, bùng nổ ra sức sáng tạo kinh ngạc. Ở một môi trường bình thường, cũng sẽ có nhiều cơ hội hơn để đạt được thành công, bao gồm cả sự hồi đáp về thu nhập. À, thực sự rất bận, không có thời gian để làm người khác!"

Đối với Dương Lệ Bình, múa chính là sứ mệnh và định mệnh trong suốt cuộc đời của bà. Thập niên 70, bà nhảy điệu múa khổng công là để bắt chước tối đa tư thế của con công, đến thập niên 80 có thể biểu đạt nhiều hơn tình cảm bên trong, mà giờ đây, bà đã có thể không cần khoe khoang kỹ thuật múa, không câu nệ đó là khổng tước cái hay khổng tước đực, mà hóa thân thành tinh linh của loài khổng tước. Cảnh giới đó, chính là tự do. Mà đằng sau đó là tình yêu to lớn và những yêu cầu gần như khắc nghiệt. Bà chỉ cần liếc từ xa là biết vũ công nào lười biếng, bà có thể vì phương pháp quay của một đoạn múa không thỏa đáng mà tranh luận đi tranh luận lại với quay phim của đài truyền hình, cho đến khi người ta nhìn thấy bà từ xa là muốn ba chân bốn cẳng chuồn thẳng. Bà nói, biểu diễn giống như dùng tay hứng nước, rớt bên này một chút, rò bên kia một chút là chẳng còn gì. Bà không kết hôn, thì sao nào? Không đồng nghĩa với việc bà không có tình yêu. Bà xác định tình yêu đích thực không lấy việc chiếm hữu làm mục đích, cũng không phải vì sợ cô đơn mà trói buộc một người làm bạn. Bà tìm kiếm câu trả lời từ tự nhiên giới, giống như thú mẹ sẽ đuổi con đi sau khi con non trưởng thành, yêu một người là phải cho người ấy sự tự do. Hơn nữa tình yêu có rất nhiều loại, yêu một đoá hoa, yêu một áng mây, yêu một cái cây... Khi bà nói "bản thân mỗi ngày đều hạnh phúc, đến cả đau khổ cũng có thể là một ân huệ", tâm hồn tự do tự tại như một chú chim, mà điệu múa của bà lại càng trở nên xuất thần nhập hóa.

Năm 1990, khi tốt nghiệp đại học, tuy tôi cũng tay trắng không xu dính túi, nhưng tiền phòng, chi phí sinh hoạt lúc đó thấp hơn bây giờ rất nhiều, sinh viên tốt nghiệp đại học vẫn còn là chuyện hiếm có. Thanh niên lúc đó đều khao khát thoát khỏi biên chế nhà nước, ra nước ngoài du học hoặc nhảy hồ kinh doanh. Sinh viên đại học ngày nay phải đối mặt với vô vàn khó khăn: Việc làm khó tìm, chi phí sinh hoạt lớn, áp lực trong lòng không có ai chia sẻ, cũng nhìn không rõ tương lai. Nhớ trong bộ phim truyền hình "Ốc Vị" Hải Bình có đoạn thoại thế này: "Mỗi sáng tôi ngủ dậy là phải tính toán, tiền trả góp bao nhiêu, tiền điện nước bao nhiêu, tiền con đi mẫu giáo bao nhiêu... Tôi vừa ngủ dậy là đã nợ tiền rồi!" Cộng thêm việc đại học mở rộng quy mô tuyển sinh, áp lực việc làm lớn, mà những năm gần đây thu nhập của doanh nghiệp nhà nước và chính phủ tăng trưởng cao hơn mức tăng trưởng kinh tế trung bình cùng với đủ loại phúc lợi và bảo đảm xã hội, thảo nào sinh viên mới tốt nghiệp lại đổ xô đi thi công chức, thậm chí đạt đến mức độ một chọi vạn. Đây tuyệt đối chẳng phải là tín hiệu gì đáng vui mừng đặc biệt, nó cho thấy tính hoạt bát tạo ra cơ hội mới của thị trường đang suy giảm. Trong tình hình này, lời kiến nghị của tôi là không sợ xuất phát điểm thấp, chỉ cần "chọn đúng ngành". Spielberg – người trở thành đạo diễn lớn của Hollywood – bước chân vào ngành điện ảnh từ năm 16 tuổi, khởi đầu chỉ là một chân sai vặt ở phim trường. Mưa dầm thấm lâu, quan sát sắc mặt, trong mắt người có tâm, đâu đâu cũng có cơ hội học tập tiến bộ. Hơn nữa chỉ cần chăm chỉ, nghiêm túc, luôn sẽ có cơ hội được Bá Lạc phát hiện. Dù chốc lát vì áp lực sinh sống mà buộc phải làm một công việc bản thân không mấy yêu thích, cũng có thể điều chỉnh theo giai đoạn, thông qua việc bồi dưỡng, đào tạo, một lần nữa bước vào nơi làm việc, tìm kiếm một ngành nghề gần gũi hơn với sở thích của bản thân, khiến cho công việc không chỉ để kiếm sống qua ngày, mà còn có thể trở thành nguồn gốc của niềm hạnh phúc và cảm giác thành tựu.

Công việc đầu tiên của nữ đạo diễn điện ảnh Lý Ngọc là người dẫn chương trình đài truyền hình. Mỗi ngày ngồi trong phòng hóa trang, cô đều cảm thấy đặc biệt chán nản, như thể đã nhìn thấy bộ dạng của mình khi về già sẽ ra sao, như thể sinh mệnh đều dừng lại. Thế là cô từ bỏ công việc ổn định và đáng ngưỡng mộ ấy, đến chuyên mục "Không gian sinh sống" của Đài Truyền hình Trung ương làm đạo diễn phim tài liệu.

Có lẽ những thứ cô muốn biểu đạt thông qua hình ảnh thực sự quá nhiều, vài năm sau, cô muốn đem kịch bản của chính mình dựng thành phim điện ảnh! Ngân sách đáng thương 40 vạn cũng đòi hỏi cô phải bán tháo nhà cửa để quyên góp, phim quay xong đành phải mặt dày des đến ở nhờ nhà bạn bè, bạn trai cũng vì trạng thái bất ổn này mà chia tay. Bộ phim lần đầu tiên được chiếu tại Liên hoan phim Venice, nhân viên công tác lại làm thất lạc một cuộn phim, người sắp suy sụp đến nơi chạy ra ngoài rạp chiếu phim khóc lớn một trận. Nhưng cô không hối hận, đây là lựa chọn của cô, thời thanh xuân mà không điên cuồng thì còn đợi đến bao giờ? "Quan Âm Sơn" do Phạm Băng Băng thủ vai là một cô gái mông lung, biểu đạt sự xông pha điên cuồng của mỗi chúng ta khi cố gắng hiểu rõ bản thân, hiểu rõ thế giới. Đối với nhận thức về ranh giới, có người dựa vào cách tự đâm đầu vào tường đến đau đớn để đạt được. Những bức tường thoạt nhìn kiên cố không thể phá vỡ, cũng có lúc bị chúng ta khoan thủng những lỗ hổng.

Dù chúng ta có thông minh đến đâu, cũng không đoán được trong tay vận mệnh cầm bộ bài gì. Khi Lưu Gia Linh bị tuần san "Đông Châu" đăng những bức ảnh khỏa thân bị bắt cóc ép chụp hồi đầu mới bước chân vào nghề, cô đã trốn biệt tích ở nhà suốt hai tuần không dám ra cửa. Cô cảm thấy sự sỉ nhục sâu sắc, không có đủ sức mạnh để đứng dậy. Lúc đó, giới nghệ sĩ Hồng Khổng tụ tập ủng hộ cô, lên án giới truyền thông vô lương tâm. Mai Diễm Phương và những người bạn thân trong giới khuyên Gia Linh đứng ra nói vài câu, nhưng Gia Linh do dự, sợ ra ngoài nếu cảm xúc mất kiểm soát khóc rống lên thì ngược lại không hay. Thời điểm then chốt, bạn trai Lương Triều Vị bảo mọi người đừng ép cô ấy, đợi cô ấy cảm thấy thoải mái rồi hãy bước ra ngoài. Gia Linh xúc động nói trong chương trình: "Anh ấy là người thực sự tin tưởng tôi. Lúc khó khăn nhất, anh ấy đã cho tôi một nguồn sức mạnh. Lúc đó tôi liền nghĩ, nếu tôi có được anh ấy, mất đi cả thế giới thì sao chứ!" Cuối cùng, Gia Linh xốc lại tinh thần, kiên cường bước ra dưới ánh mặt trời, người nên cảm thấy xấu hổ là xã hội đen và truyền thông tồi tệ, chứ không phải cô ấy. Cô ấy nói lúc đó bản thân có hai bảo bối hộ thân, chính là sự nhẫn nại và kiên trì. Sau đó lại có thêm hai thứ nữa: Sự bao dung và lòng trắc ẩn.

Dương Giai từ nhỏ đã thuộc tuýp thiếu nữ thiên tài đó. 16 tuổi đã lên đại học, hơn 20 tuổi đầu đã làm giáo viên tại Học viện Nghiên cứu Viện Khoa học Trung Quốc. Cô có gia đình của riêng mình, có chồng, có con gái. Thế nhưng không một chút báo trước, thị lực của cô bắt đầu mờ đi, thế giới trước mắt giống như một sân khấu, tấm màn nhung hai bên từ từ khép lại ở giữa. Cho đến một buổi sáng nọ, cô hỏi bố của mình: "Đến bao giờ trời mới sáng đây?" Ngày hôm đó tấm màn khép lại, thế giới bước vào đêm dài vĩnh cửu. Điều khiến cô càng không thể chịu đựng nổi là chồng cô mang theo con gái rời bỏ cô và đề nghị ly hôn, từ đó cắt đứt mọi liên lạc. Đó là cảm giác trời sập xuống! Nhưng cô không hoàn toàn bất lực, người bố bạc đầu sau một đêm cam tâm tình nguyện làm cây gậy chống cho con gái, nói với cô rằng: "Con à, trên đời này chỉ có những thứ không thể quay lại, không có những thứ không thể vượt qua." Cô chấp nhận hiện thực, kiên cường học chữ nổi Braille, sau đó tranh thủ cơ hội đi du học thạc sĩ tại Trường Kennedy thuộc Đại học Harvard. Việc học đòi hỏi lượng đọc rất lớn, việc Dương Giai phải làm là quét toàn bộ cuốn sách trước, nhập vào máy tính, sau đó dùng phần mềm đọc bằng giọng nói để đọc ra. Bởi vì quá trình đọc như vậy quá chậm, cô buộc phải tăng dần tốc độ phát giọng nói, 1 phút có thể nghe 400 từ, giống như cảm giác biến điệu khi tua nhanh máy ghi âm vậy. Thế nhưng cô đã kiên cường vượt qua, không chỉ cầm được bằng thạc sĩ, mà mười năm sau còn giành được giải thưởng thành tựu cựu sinh viên của trường đó, người gốc Hoa từng nhận giải thưởng này chỉ có hai người, người kia là cựu Trưởng quan Khu hành chính đặc biệt Hồng Kông Tăng Âm Quyền. Dương Giai hiện đang làm giáo sư tại Viện Khoa học Trung Quốc, nét chữ đẹp như rồng bay phượng múa của cô khiến người ta cách nào cũng không tin nổi đó lại là do một người mù viết ra. Cô nói bản thân rất hạnh phúc, bóng tối của thế giới bên ngoài đã thắp sáng thế giới trong nội tâm cô. Cô nói phụ nữ không phải là một cái cây mà là cả một khu rừng, gặp phải trắc trở đừng tuyệt vọng, bởi vì chúng ta có thể quan tâm lẫn nhau. Cô đến tham gia chương trình không phải để nổi tiếng hơn, mà là hy vọng ở một nơi nào đó trên thế giới, cô con gái mười mấy năm không gặp của cô có thể nghe thấy tiếng gọi của người mẹ.

Lưu Nham là một cô gái kiêu hãnh. Tại sao lại không cơ chứ? Cô cao ráo, xinh đẹp, nhảy múa giỏi, chỉ cần cô bước lên sân khấu, thì sân khấu đó chính là của cô. Cô nghiêm túc, lại mạnh mẽ, mới ra đời không lâu đã dám tranh cãi với đạo diễn về cách dàn dựng điệu múa. Thiết kế biểu diễn lễ khai mạc Thế vận hội Bắc Kinh đã dành cho cô một màn múa đơn, ánh mắt của toàn thế giới sẽ hội tụ trên một mình cô! Ai có thể ngờ được tai nạn lần đó? Xác suất một phần vạn tại sao lại cứ xảy ra trên người cô? Đôi chân của cô tại sao lại không có chút cảm giác nào, cô thà chịu đựng sự đau đớn bởi vì ít nhất điều đó chứng minh chúng đang hồi phục. Cuộc đời của cô chỉ mới bắt đầu vậy mà đã được định sẵn nửa đời sau phải ngồi trên xe lăn! Trong vô số đêm không tìm thấy đáp án, cô khó mà chợp mắt. Một đêm giáp Tết năm 2009, cô uống liền hai viên thuốc ngủ vẫn cứ nôn nao bất an, khi cô y tá đưa cho cô một ống dung dịch dinh dưỡng an thần, cô đột nhiên hỏi: "Cô ơi, cô đang quét dọn phải không? Cháu có thể vứt cái lọ này xuống đất được không?" Cô y tá ôm chầm lấy cô khóc lớn, vậy mà cô lại không rơi một giọt nước mắt nào. Một ngày nọ, một bác sĩ người Mỹ nói với cô rằng: "Cô gái, chúc mừng cô, cô có thể xuất viện rồi. Đi làm việc thôi, một cuộc đời mới đã bắt đầu!" Cô mang tâm trạng nửa tin nửa ngờ một lần nữa bắt đầu tìm hiểu bản thân và thế giới này. Cô phát hiện bản thân có thể viết ra luận án tiến sĩ 10 vạn chữ nghiên cứu về ngữ vè thủ múa trong múa cổ điển Trung Quốc, có thể sáng lập quỹ từ thiện dạy trẻ em nông thôn nhảy múa, thậm chí có thể chủ động giảm bớt động tác của mình khi biểu diễn hợp tác cùng bạn diễn, để thợ ánh sáng thu bớt đèn ở phía cô lại, khiến tầm mắt của khán giả đặt nhiều hơn vào ca sĩ. Sự tái sinh của một vũ công, há chẳng phải là một loại thành tựu, một loại hạnh phúc hay sao?

Là những tinh anh kiệt xuất trong nhóm phụ nữ công sở, họ thực tế mà không mất đi mộng tưởng, phóng khoáng mà không thiếu thi vị; họ bằng sự tồn tại của chính mình, làm nổi bật trí tuệ, giá trị và sức ảnh hưởng của phụ nữ, đồng thời không ngừng lật đổ cái gọi là "thành công" theo nghĩa thế tục, những dấu chân cuộc đời mang phong vận riêng biệt ấy tỏa hương thơm của nhân cách và vẻ đẹp của tri thức, những câu chuyện chốn công sở mang phong thái riêng của họ, trao cho con người sức mạnh tiến thủ và niềm tin kiên trì. Dù có thất bại, cũng chẳng phải bi kịch, chỉ là trò đùa của Thượng đế mà thôi——

Chu Băng

Tạo dựng hệ thống hỗ trợ

Là một phụ nữ thành công, bạn làm thế nào để cân bằng gia đình và sự nghiệp? Câu hỏi này dường như không phân biệt quốc tịch, nó sẽ được ném không chút hồi hộp lên đầu của mọi người phụ nữ thành công. Mỗi khi đối mặt với câu hỏi này, câu trả lời của Dương Lan thường hướng đến sự chung chung, mà không thể lấy bản thân ra làm ví dụ, bởi vì câu hỏi này đối với Dương Lan thực sự không phải là vấn đề.

Trong nhóm phụ nữ song nghiệp bôn ba vất vả ở cả hai chiến tuyến gia đình và chốn công sở, Dương Lan tuyệt đối thuộc về tuýp người phi điển hình rất có phúc khí. Việc khởi nghiệp vất vả của hai vợ chồng Dương Lan và Ngô Chinh, đã tranh thủ được nhiều sự tự do tài chính hơn cho gia đình mình, ngay từ khi bước chân vào hôn nhân và gia đình, một hệ thống hỗ trợ tương đối hoàn chỉnh xung quanh Dương Lan đã hình thành: Lực lượng bên ngoài do tài xế, bảo mẫu... cấu thành, nội bộ do cha mẹ hai bên và người chồng thân yêu bảo bọc. Khi một cặp trai gái ra đời, sự viện trợ vô tư và chu đáo từ phía các bậc trưởng bối, càng mang lại cho Dương Lan sự tự do bận rộn với sự nghiệp, không phải lo lắng chuyện con đi học không có ai đưa đón, không phải lo lắng chuyện con cái sau khi tan học không có cơm nóng để ăn, không phải lo lắng tiếng trách móc của chồng, bởi vì hai người không có ai bận rộn hơn ai.

Cuộc sống đại khái bình yên, trong lòng luôn có sóng gió, so với chủ đề làm thế nào để cân bằng, Dương Lan sẵn sàng thảo luận cùng phụ nữ về việc làm thế nào để giảm bớt cảm giác tội lỗi bẩm sinh của phụ nữ, nó xuất phát từ sự lo âu sâu sắc hơn của phụ nữ công sở – sự lo âu về thể xác và sự lo âu về tình cảm.

Khi Dương Lan phỏng vấn nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Mỹ Albright, người phụ nữ có quyền lực khuynh đảo chính giới này đã thổ lộ nỗi bắc khoăn trong lòng: "Là phụ nữ, dường như có một cảm giác tội lỗi bẩm sinh, bởi vì bạn luôn nghĩ rằng, liệu mình đã dành đủ thời gian để ở bên con cái chưa?" Tuy nhiên Albright cũng cho rằng, phụ nữ quả thực nên ý thức được trách nhiệm thiêng liêng của bản thân, và thường xuyên tự hỏi bản thân "liệu đã dốc hết sức làm những việc mình nên làm chưa". Điểm này, Dương Lan vô cùng đồng cảm.

Trong ký ức của cô, có một chuyện khiến cô vô cùng "cảm thấy có lỗi", vào thời điểm con gái vừa tròn một trăm ngày tuổi, do cần phải đi lại nhiều lần giữa Thượng Hải và Bắc Kinh để tham gia các hoạt động "vận động đăng cai Olympic", Dương Lan phát hiện bản thân bắt đầu ít sữa đi, cuối cùng đành bất đắc dĩ cai sữa sớm cho con gái. Trong góc nhìn của cô, phần công việc không thể thay thế là nuôi con bằng sữa mẹ này đã bị cô "làm hỏng", điều này đã trở thành nỗi tiếc nuối "không thể bù đắp" của cô, cảm giác có lỗi với con gái lâu ngày không thể nguôi ngoai. Ngoài cảm giác tội lỗi đối với con cái ra, những người phụ nữ vướng bận vào công việc, những áp lực vụn vặt và cụ thể đó đã che khuất và phân tán nhu cầu sinh lý bình thường, sự lạnh nhạt bị động này chính là sự xem nhẹ và thiếu tôn trọng đối với người thương bên cạnh, khao khát sự thân mật, nhưng sự thân mật lại không dễ dàng đạt được như vậy.

Xuyên qua phương Đông và phương Tây, Dương Lan phát hiện loại sự lo âu này ở phụ nữ cũng không có sự phân biệt quốc tịch. Qua quan sát và tìm hiểu, các bà mẹ Trung Quốc hiện đại so với các bà mẹ Mỹ, vẫn là một nhóm tương đối "có phúc". Các bà mẹ Mỹ lo âu nhiều hơn, trẻ em Trung Quốc một tuổi rưỡi là đã có thể gửi đến nhà trẻ, còn trẻ em Mỹ trước bốn tuổi hoàn toàn không thể gửi đi đâu được, nếu ban ngày gửi gắm con cái cho người khác trông nom, thậm chí sẽ bị nghi ngờ là ngược đãi trẻ em.

Như mọi người đều biết, trẻ em Mỹ cứ 3 giờ chiều là tan học, đối với các bà mẹ công sở theo chế độ làm việc 8 tiếng mà nói, làm thế nào có thể ngày nào cũng xin nghỉ phép, đi đón con tan học đây? Họ đối mặt với áp lực từ đủ mọi phía, mọi thứ xung quanh đều đang ám chỉ họ "Mẹ tốt nhất là nên tự mình đi đón con tan học", "Không được phép không tham gia họp phụ huynh", nếu không thì chính là biểu hiện không có trách nhiệm. Điều này khiến cho rất nhiều phụ nữ buộc phải từ bỏ công việc của mình. So sánh với xã hội Trung Quốc sẽ phát hiện, một mặt dưới văn hóa truyền thống của Trung Quốc, các bậc trưởng bối sẵn sàng giúp đỡ gánh vác "sứ mệnh" chăm sóc trẻ nhỏ, mặt khác bảo mẫu và việc nhà cũng thuộc về dịch vụ xã hội tương đối rẻ tiền, và dễ dàng có được, tất cả những điều này đối với phụ nữ công sở Mỹ mà nói, quả thực có thể xem là phúc lợi rất khó tận hưởng.

Dù sở hữu hệ thống hỗ trợ hùng hậu của chính mình, dù mỗi người có một đạo lý cân bằng riêng, nhưng kết hợp với thể hội của bản thân và quan sát có hệ thống, Dương Lan vẫn có những suy nghĩ muốn chia sẻ cùng phụ nữ thiên hạ.

Tháng 9 năm 2007, Dương Lan phát biểu tại "Diễn đàn phụ nữ thế giới" tổ chức tại Hàn Quốc, cô kết hợp kinh nghiệm của bản thân, hiến ba chiêu cho những đồng bào nữ công sở bận rộn đến đầu bù tóc rối, mệt mỏi đến thở không ra hơi:

Thứ nhất, con người không phải mệt mà chết, mà là phiền mà chết. Làm việc bản thân thực sự yêu thích thì mức năng lượng tự nhiên đã tương đối cao, cộng thêm việc thu được niềm vui từ đó, giống như đổ thêm dầu vào lửa, dù cơ thể có mệt chút ít thì cũng dễ dàng hồi phục hơn.

Thứ hai, phải có mục tiêu đơn thuần và rõ ràng, hơn nữa ý nguyện phải đủ mãnh liệt. Nếu bạn thực sự muốn cân bằng, thì nhất định có thể làm được. Nếu mục tiêu của bạn là sự nghiệp thành công, bạn sẽ cảm thấy cân bằng là một thứ phiền phức, nhưng nếu bạn lấy chính sự cân bằng làm mục tiêu, khả năng đạt được có lẽ sẽ tăng lên đáng kể.

Thứ ba, thiết lập hệ thống hỗ trợ. Không ai là thần tiên cả, mỗi ngày đều chỉ có 24 tiếng, bạn nhất định phải phát ra tín hiệu cầu cứu vào thời điểm thích hợp, giống như một cái cây, hệ rễ càng phát triển, dưỡng chất càng đầy đủ, thì mới có thể vươn lên càng cao.

Ba chiêu này, nói là sự tự cứu của phụ nữ, chi bằng nói đó là sự châm biếm đối với xã hội. Khi con đường giải phóng của phụ nữ đã tiến hành được một thế kỷ, hóa ra xã hội ở rất nhiều tầng diện, từ chức năng cho đến tâm lý đều chưa chuẩn bị sẵn sàng những ứng phó chín muồi cần phải có.

Trong sự hoảng hốt ấy, cân bằng đến bước nào thì đành phải dựa vào trí tuệ của đàn ông và phụ nữ. Đương nhiên, điều khiến phụ nữ không đến mức tuyệt vọng là, trong thực tế quả thực tồn tại một nhóm những người một nửa chủ động ra tay tương trợ, ví dụ như đại diện người đàn ông yêu gia đình – Hoàng Lỗi. Đối với việc nấu nướng, Hoàng Lỗi không phải là thích, mà là cực kỳ yêu thích, ở nhà nấu cơm cho vợ và con gái, không thuần túy là phương thức biểu đạt tình yêu, mà còn là một phương thức xả stress đặc biệt của một người đàn ông, đồng thời còn là phương thức khoe khoang bản thân. Nấu cơm xong, người đàn ông Hoàng Lỗi lại không ăn, cứ nhìn vợ và con gái ăn, anh ấy ngồi bên cạnh vui vẻ uống rượu, có hai chữ thôi: Vui vẻ! Ăn xong, uống xong, ai rửa bát? Người vợ Tôn Lợi lại tuyên bố: Em thích rửa bát, việc này anh bao tất. Sự phối hợp của hai vợ chồng ăn ý đến mức hoàn hảo, khiến Dương Lan phải cảm thán: Quá hài hòa!

Vợ chồng Hoàng Lỗi xử lý việc nhà rất cân bằng, có con rồi, sự phối hợp giữa hai người cũng không hề bị mất cân bằng. Khi con gái Đa Đa tuổi hãy còn nhỏ, Hoàng Lỗi và vợ Tôn Lợi đều nhận được lời mời của đạo diễn Lại Thanh Xuyên, tham gia diễn xuất trong kịch nói "Ám luyến Đào Hoa nguyên", nhưng nếu cả hai người đều lao vào việc tập luyện và biểu diễn ngày đêm, thì con cái không có ai chăm sóc, Hoàng Lỗi lúc này thể hiện mặt nam tính nhất, anh giao quyền lựa chọn cho Tôn Lợi và bày tỏ dù cô chọn thế nào, anh cũng tuyệt đối ủng hộ. Sau đó, khi Tôn Lợi quyết định không từ bỏ cơ hội biểu diễn, Hoàng Lỗi liền động não, sắp xếp lại phương thức sinh hoạt của cả nhà: Anh và vợ dựng máy quay DV ở nhà, tự mình đi vị trí tự mình tập luyện, bất kể lái xe, ăn cơm, hai người đều tranh thủ mọi khoảng thời gian để đọc thoại, đợi con gái từ nhà trẻ về rồi, Hoàng Lỗi chịu trách nhiệm nấu cơm, Tôn Lợi chịu trách nhiệm kèm đàn piano phụ đạo bài tập, nếu ra ngoài lưu diễn thì mang theo con gái. Cứ như thế, không có bảo mẫu, Hoàng Lỗi và Tôn Lợi vẫn chăm sóc con cái chu đáo vẹn toàn, gia đình ba người ngập tràn niềm vui.

Chúng ta đang sống trong một xã hội phát triển kinh tế tốc độ cao, mỗi một người chốn công sở dường như đều đồng tình với một chuyện – không nỗ lực sẽ bị đào thải. Khi chúng ta dốc toàn lực hơn vào vai trò nghề nghiệp thì lại phát hiện ra rằng: Do chúng ta đồng tình cao độ đối với giá trị xã hội mà nghề nghiệp đại diện, dẫn đến nghề nghiệp hầu như đang kiểm soát nhịp sống, khu vực cư trú thậm chí là trạng thái hôn nhân của chúng ta. Ngưu Lang Chức Nữ hiện đại bị buộc phải chia cắt hai nơi vì lý do công việc chính là sản phẩm dưới trạng thái này. Khác với hai, ba mươi năm trước đại khái là nam giới bươn chải bên ngoài, ngày càng có nhiều phụ nữ dũng cảm theo đuổi sự nghiệp thuộc về mình. Có lẽ là để thực hiện cảm giác tồn tại của bản thân, có lẽ là để có thể có thu nhập kinh tế tốt hơn, có lẽ là vì sự phát triển lâu dài của sự nghiệp, rất nhiều cặp đôi đành cắn răng trải qua một cuộc sống vợ chồng xa cách một cách tự giác. Nhưng có số liệu cho thấy, vợ chồng xa cách đứng vị trí thứ tư trong nguyên nhân dẫn đến ly hôn của các cặp vợ chồng.

Dù vợ chồng xa cách không phải là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ly hôn, nhưng nó ít nhất cũng thúc đẩy sự kết thúc của hôn nhân ở mức độ nào đó, cho nên làm thế nào để cân bằng gia đình sự nghiệp, kiểm soát tốt chiếc bánh xe cân bằng của chính mình đã trở thành một nỗi phiền muộn lớn của rất nhiều người đi làm.

Để cầu mong đạt được sự cân bằng giữa nghề nghiệp và cuộc sống, đàn ông và phụ nữ đều có chiêu thức riêng. Ngoài sức mạnh đến từ hệ thống hỗ trợ, phụ nữ công sở muốn đạt được sự cân bằng thực sự, vẫn phải bắt đầu từ việc điều chỉnh thân tâm, tìm ra phương pháp khiến bản thân hoàn toàn thư giãn. Tiến sĩ tâm lý học Trương Di Quân trong khoảng thời gian trống công việc bôn ba bận rộn, mỗi ngày đều sẽ kiên trì một "nghi thức nhỏ" điều chỉnh bản thân: Đối thoại với nội tâm của chính mình nửa tiếng. Chú ý, đây không phải là đang làm công việc vô ích viển vông, lãng phí thời gian, bởi vì khoảng thời gian đối thoại này bao hàm rất nhiều nội dung, ví dụ như "Hôm nay mình có cảm giác gì? Có phải quá mệt mỏi không? Vừa nãy tại sao mình lại cãi nhau với chồng? Bản thân mình có những vấn đề gì?" Dùng lời của Trương Di Quân mà nói, đây là "thời gian nạp năng lượng" mà cô ấy phải kiên trì mỗi ngày, trong lúc sức mạnh của bản thân liên tục bị phân tán, cũng có thể được tiêm vào nguồn năng lượng tiếp tục ứng phó với thử thách. Ngoài ra, "làm nhiều việc cùng lúc" là phương pháp hay để phụ nữ học cách phân bổ thời gian "hợp lý", ví dụ như vừa đắp mặt nạ, vừa xem tivi, vừa gọi điện thoại trò chuyện với chồng, vừa "thưởng" cho làn da, vừa tích lũy vốn liếng trò chuyện, lại vừa bồi đắp tình cảm vợ chồng, rất đáng để thử một lần.