Khu vườn của một biệt thự ở Granada. Ai muốn biết nó trông như thế nào thì phải đến tận Granada mà tận mắt chứng kiến. Người ta có thể miêu tả một cách khô khan rằng đó là một cụm đồi rải rác những căn biệt thự, với cung điện Alhambra ngự trị trên đỉnh một quả đồi, và một thị trấn lớn nằm dưới thung lũng, dẫn vào bằng những con đường bụi bặm trắng xóa, nơi lũ trẻ—dù chúng đang làm gì hay nghĩ gì đi nữa—cũng tự động cất tiếng van xin dăm ba đồng xu và chìa những lòng bàn tay nâu nhỏ xíu ra để nài nỉ; nhưng trong bức tranh miêu tả này, ngoại trừ cung điện Alhambra, việc xin ăn và màu sắc của những con đường ra, thì chẳng có gì là không thể áp dụng cho Surrey cũng như Tây Ban Nha cả. Điểm khác biệt là những ngọn đồi ở Surrey tương đối nhỏ và xấu xí, đúng ra phải gọi là những khối u lồi của Surrey; nhưng những ngọn đồi Tây Ban Nha này mang vóc dáng của núi non: vẻ mỹ quan che giấu đi kích thước của chúng hoàn toàn không làm suy giảm chút uy nghiêm nào.
Khu vườn đặc biệt này nằm trên một ngọn đồi đối diện với cung điện Alhambra; và căn biệt thự thì đắt đỏ và phô trương đúng như mức độ cần có của một nơi cho thuê trọn gói theo tuần đối với những du khách giàu có người Mỹ và người Anh. Nếu chúng ta đứng trên bãi cỏ ở chân vườn và ngước nhìn lên dốc, tầm nhìn của chúng ta sẽ bị giới hạn bởi lan can đá của một khoảng sân lát đá nằm bên mép của không gian vô tận trên đỉnh đồi. Giữa chúng ta và khoảng sân này là một khu vườn hoa với một hồ nước tròn và đài phun nước ở chính giữa, xung quanh được bao bọc bởi những luống hoa hình học, các lối đi rải sỏi, và những cây thủy tùng được cắt tỉa theo trật tự lịch thiệp nhất. Khu vườn nằm cao hơn bãi cỏ của chúng ta; thế nên chúng ta lên đến đó qua vài bậc thềm ở chính giữa bờ ta-luy. Khoảng sân lại còn cao hơn khu vườn nữa, từ đó chúng ta bước thêm vài bậc thềm để phóng tầm mắt qua lan can ngắm nhìn phong cảnh tuyệt đẹp của thị trấn phía trên thung lũng và những dãy đồi kéo dài tận chân trời xa tắp, nơi chúng hóa thành những ngọn núi hùng vĩ trong khoảng cách mờ ảo nhất. Bên trái chúng ta là biệt thự, có thể đi lên bằng những bậc thềm từ góc bên trái của khu vườn. Quay trở lại từ khoảng sân đi qua khu vườn rồi xuống lại bãi cỏ (một chuyển động để lại căn biệt thự ở phía sau bên tay phải của chúng ta), chúng ta tìm thấy bằng chứng về sở thích văn chương của những vị khách thuê qua chi tiết: không có lưới quần vợt hay bộ khung chơi bóng đánh croquet nào cả, bù lại, bên tay trái chúng ta là một chiếc bàn vườn bằng sắt nhỏ có bày sách trên đó, hầu hết là sách bìa vàng, và một chiếc ghế đặt bên cạnh. Một chiếc ghế bên tay phải cũng có vài cuốn sách đang mở đặt trên đó. Không có tờ báo nào, một hoàn cảnh mà, kết hợp với việc vắng bóng các trò chơi, có thể dẫn dắt một khán giả tinh ý đi đến những kết luận sâu sắc nhất về thành phần con người đang sinh sống trong căn biệt thự này. Tuy nhiên, những phỏng đoán như vậy lại bị chặn đứng vào buổi chiều đẹp trời tuyệt diệu này, bởi sự xuất hiện của Henry Straker trong bộ trang phục hành nghề tại một chiếc cổng nhỏ nằm ở hàng rào bên tay trái chúng ta. Cậu ta mở cổng cho một ông cụ, rồi đi theo ông bước lên bãi cỏ.
Ông cụ này thách thức cái nắng xứ Tây Ban Nha trong bộ áo chùng đen dài, mũ chóp lụa cao, chiếc quần dài có những sọc hẹp màu xám sẫm và tím hoa cà hòa quyện thành một màu sắc vô cùng đáng kính, cùng với chiếc cà vạt đen thắt thành nơ trên lớp áo sơ mi trắng tinh không một tì vết. Do đó, đây có lẽ là mẫu người mà vị thế xã hội đòi hỏi phải được khẳng định một cách liên tục và cẩn trọng bất kể thời tiết: một kẻ sẵn sàng ăn vận như thế ngay giữa lòng sa mạc Sahara hay trên đỉnh Mont Blanc. Và vì ông không mang dấu ấn của tầng lớp xem sứ mệnh cuộc đời mình là việc quảng bá và gìn giữ những bộ ŷ phục may đo cao cấp, ông trông có vẻ thô tục trong bộ cánh sang trọng ấy, mặc dù trong bất kỳ thứ trang phục lao động nào đi nữa, ông trông vẫn đủ đường bệ. Ông là một người có đôi má phúng phính như viên đạn với làn da ngăm đỏ, mái tóc ngắn cứng như rễ tre, đôi mắt hơi nhỏ, cái miệng cứng ngắc với khóe miệng cụp xuống, và chiếc cằm bướng bỉnh. Sự chùng nhão của làn da theo tuổi tác đã tấn công phần cổ và nọng má ông; nhưng ở vùng trên miệng, ông vẫn cứng cáp như một quả táo; nhờ vậy mà nửa khuôn mặt phía trên trông trẻ trung hơn phần phía dưới. Ông mang sự tự tin của một kẻ kiếm được tiền, và phảng phất vẻ hung hăng của một kẻ kiếm tiền trong một cuộc đấu tranh tàn bạo, ẩn sau sự lịch sự của ông là một lời đe dọa rõ rệt rằng ông còn những thủ đoạn khác đang dự phòng nếu cần thiết. Đồng thời, ông cũng là một kẻ đáng thương hơn là đáng sợ; bởi thỉnh thoảng ở ông có điều gì đó thật não nề, tựa như cỗ máy thương mại khổng lồ đã nhào nặn ông vào trong bộ áo chùng đen ấy lại ban cho ông rất ít quyền tự quyết và bỏ mặc tình cảm của ông trong sự khao khát đầy chán chường. Ngay từ lời nói đầu tiên thốt ra từ miệng ông, rõ ràng ông là một người Ireland với chất giọng bản địa vẫn bám chặt lấy ông qua bao thay đổi về địa vị và hoàn cảnh. Người ta chỉ có thể đoán rằng chất liệu nguyên thủy trong giọng nói của ông có lẽ là thứ thổ âm Kerry cộc cằn; nhưng sự suy thoái của ngôn ngữ diễn ra ở Luân Đôn, Glasgow, Dublin và các thành phố lớn nói chung đã tác động lên nó lâu đến mức không một gã dân quê Luân Đôn chính gốc nào dám gọi đó là thổ âm nữa; bởi vì âm sắc của nó hầu như đã phai nhạt, dẫu cho nét cộc cằn vẫn còn có thể nhận thấy rõ. Straker, với tư cách là một gã dân Luân Đôn rặt ròi, gợi lên trong lòng ông sự khinh miệt không gì lay chuyển nổi, như một tên Anh quốc đần độn thậm chí còn không biết nói đúng ngôn ngữ của chính mình. Mặt khác, Straker lại xem giọng điệu của ông cụ như một trò đùa được Thượng đế chu đáo tạo ra nhằm mục đích giải trí cho giống nòi Anh quốc, và đối xử với ông một cách bình thường với sự khoan dung dành cho một giống loài thấp kém và kém may mắn, nhưng thỉnh thoảng cũng tỏ ra giận dữ báo động khi ông cụ cho thấy những dấu hiệu muốn người ta xem những lời nhảm nhí mang chất Ireland của mình là thật.
STRAKER. Tôi sẽ đi báo cho cô chủ. Cô ấy bảo ông sẽ thích ở lại đây hơn [cậu ta quay người đi ngược lên qua khu vườn hướng về phía biệt thự].
MALONE. [người nãy giờ vẫn đảo mắt nhìn xung quanh với vẻ tò mò sống động] Cô chủ ư? Đó là cô Violet phải không, hử?
STRAKER. [dừng lại trên bậc thềm với sự nghi ngờ đột ngột] Ơ, chứ ông biết rồi còn gì?
MALONE. Tôi biết ư?
STRAKER. [cơn giận bắt đầu dâng lên] Này, thế rốt cuộc là ông biết hay không biết?
MALONE. Việc đó thì can quan gì đến anh?
Straker, lúc này vô cùng tức giận, quay trở lại từ các bậc thềm và đối đầu với vị khách.
STRAKER. Để tôi nói cho ông hay nó can quan gì đến tôi nhé. Cô Robinson—
MALONE. [ngắt lời] Ồ, tên cô ấy là Robinson phải không? Cảm ơn nhé.
STRAKER. Xừ ạ, đến tên cô ấy mà ông còn chẳng biết cơ à?
MALONE. Có chứ, giờ thì tôi biết rồi, khi anh vừa nói cho tôi đấy thôi.
STRAKER. [sau một khoảnh khắc ngẩn ngơ trước sự ứng đối nhanh nhạy của ông già] Này ông kia: ý ông là gì khi leo lên xe của tôi rồi để tôi chở ông đến đây nếu ông không phải là kẻ mà tôi đã đem bức thư đó đến?
MALONE. Thế xin hỏi anh đã đem nó đến cho kẻ nào khác cơ chứ?
STRAKER. Tôi đem nó cho ông Ector Malone, theo yêu cầu của cô Robinson, hiểu chưa? Cô Robinson không phải là chủ của tôi: tôi mang đi là để làm phước chiều lòng cô ấy. Tôi biết ông Malone; và ông thì đéo phải là ông ấy đâu, còn lâu mới bằng nhé. Ở khách sạn, người ta bảo với tôi tên ông là Ector Malone cơ mà.
MALONE. Hector Malone.
STRAKER. [với vẻ bề trên điềm tĩnh] Hector ở xứ của ông ấy nhé: đó là hậu quả của việc sống ở mấy xó xỉnh tỉnh lẻ như Ireland với Mỹ đấy. Ở đây thì ông là Ector; nếu trước đây ông chưa nhận ra thì chẳng mấy chốc mà biết tay nhau thôi.
Sự căng thẳng đang dâng cao trong cuộc trò chuyện lúc này được giải tỏa bởi Violet, người đã sải bước từ biệt thự đi xuyên qua khu vườn ra đến các bậc thềm, nơi cô đang bước xuống, xuất hiện một cách vô cùng đúng lúc giữa Malone và Straker.
VIOLET. [với Straker] Anh đã chuyển lời nhắn của tôi chưa?
STRAKER. Thưa rồi, thưa cô. Tôi đã đem đến khách sạn và chuyển lên trên, cứ đinh ninh sẽ gặp cậu chủ trẻ Malone cơ. Thế rồi gã này bước ra, bảo rằng mọi chuyện ổn cả và sẽ đi cùng với tôi. Thế là vì người ở khách sạn bảo hắn chính là ông Ector Malone, nên tôi đã đón hắn về đây. Giờ thì hắn lại lật lọng lời mình vừa nói. Nhưng nếu hắn không phải là quý ông mà cô muốn tìm, thì cứ ra lệnh một tiếng: đưa hắn quay lại đấy dễ như trở bàn tay ấy mà.
MALONE. Tôi sẽ vô cùng kích động và biết ơn nếu được phép có một cuộc trò chuyện ngắn với cô đây, thưa phu nhân. Tôi chính là cha của Hector, như gã người Anh sáng dạ này cũng có thể đoán ra được sau chừng một tiếng đồng hồ nữa hoặc đại loại thế.
STRAKER. [thách thức một cách bình thản] Không, còn lâu mới đoán ra được, đến năm sau cũng chẳng hòng. Khi nào mà chúng tôi mài giũa ông được lâu như chúng tôi đã mài giũa cậu âyd rồi, thì có lẽ ông mới bắt đầu trông kha khải ngang tầm với cậu ấy được chút ít. Còn hiện tại thì ông còn kém xa lắm. Lấy ví dụ như là ông thừa quá nhiều chữ hờ đi chẳng hạn. [Nói với Violet, một cách nhã nhặn] Không sao đâu, thưa cô: cô muốn nói chuyện với ông ta cứ tự nhiên: tôi không phiền nữa đâu. [Cậu ta gật đầu chào Malone một cách lịch thiệp rồi đi ra qua chiếc cổng nhỏ ở hàng rào].
VIOLET. [rất lịch sự] Tôi rất lấy làm tiếc, thưa ông Malone, nếu kẻ đó đã có thái độ bất lịch sự với ông. Nhưng chúng tôi biết làm sao được? Anh ta là tài xế của chúng tôi cơ mà.
MALONE. Tài xế của ai cơ?
VIOLET. Là người lái chiếc ô tô của chúng tôi. Anh ta có thể lái một chiếc xe hơi với vận tốc bảy mươi dặm một giờ, và tự sửa chữa khi nó hỏng hóc dọc đường. Chúng tôi phụ thuộc vào những chiếc xe hơi của mình; và những chiếc xe hơi của chúng tôi lại phụ thuộc vào anh ta; thế nên dĩ nhiên là chúng tôi phải phụ thuộc vào anh ta rồi.
MALONE. Tôi nhận thấy rằng, thưa phu nhân, cứ mỗi ngàn đô-la mà một tên Englishman kiếm được dường như lại cộng thêm một người vào danh sách những kẻ mà hắn ta phải phụ thuộc vào. Dù sao đi nữa, cô cũng không cần phải xin lỗi vì tên nhân viên của mình đâu: tôi cố ý khơi cho hắn nói đấy chứ. Nhờ vậy mà tôi biết được rằng cô đang trọ ở đây tại Granada cùng với một nhóm người Anh, trong đó có cả con trai tôi, Hector.
VIOLET. [trò chuyện một cách cởi mở] Vâng. Lẽ ra chúng tôi định đi Nice; nhưng chúng tôi lại phải bám theo một thành viên khá kỳ quặc trong nhóm của mình, kẻ đã khởi hành trước và đến đây. Ông không ngồi xuống sao? [Cô dọn dẹp hai cuốn sách trên chiếc ghế gần nhất].
MALONE. [ấn tượng trước sự chăm sóc này] Cảm ơn cô. [Ông ngồi xuống, tò mò quan sát cô khi cô đi về phía chiếc bàn sắt để đặt sách xuống. Khi cô quay lại nhìn ông, ông cất lời] Cô Robinson phải không ạ?
VIOLET. [ngồi xuống] Vâng.
MALONE. [Lấy một bức thư từ trong túi áo ra] Bức thư cô gửi cho Hector có nội dung như sau [Violet không thể kìm nổ được một cái giật mình. Ông điềm tĩnh dừng lại để lấy ra và đeo chiếc kính có gọng vàng của mình lên]: "Cưng ơi: tất cả bọn họ đã đi xem cung điện Alhambra suốt cả buổi chiều rồi. Em vờ như bị đau đầu và có cả khu vườn cho riêng mình. Nhảy lên xe của Jack đi: Straker sẽ phóng vèo anh đến đây trong chớp mắt. Nhanh lên, nhanh lên, nhanh lên. Violet yêu anh của em." [Ông ngẩng lên nhìn cô; nhưng đến lúc này thì cô đã lấy lại được bình tĩnh, và đối diện với cặp kính của ông với một phong thái hoàn toàn điềm đạm. Ông tiếp tục nói chậm rãi] Giờ thì tôi không rõ trong xã hội Anh quốc, những người trẻ tuổi giao thiệp với nhau theo những điều kiện nào; nhưng ở Mỹ, bức thư đó sẽ được xem là hàm ý một mức độ thân mật đầy trìu mến vô cùng sâu sắc giữa hai người.
VIOLET. Vâng: tôi biết con trai ông rất rõ, thưa ông Malone. Ông có ý kiến gì phản đối sao?
MALONE. [có phần ngạc nhiên hụt hẫng] Không, phản đối thì không hẳn. Với điều kiện là phải hiểu rằng con trai tôi hoàn toàn phụ thuộc vào tôi, và tôi phải được tham khảo ý kiến trong bất kỳ bước đi quan trọng nào mà nó dự định thực hiện.
VIOLET. Tôi chắc chắn rằng ông sẽ không hề vô lý với nó đâu, thưa ông Malone.
MALONE. Tôi hy vọng là thế, cô Robinson ạ; nhưng ở độ tuổi của cô, cô có thể cho là vô lý nhiều điều mà đối với tôi lại không hề như vậy.
VIOLET. [với một cái nhún vai nhẹ] Ồ chà, tôi cho rằng việc chúng ta cứ chơi trò ú tim vòng vo chẳng để làm gì cả, thưa ông Malone. Hector muốn cưới tôi.
MALONE. Tôi đã suy luận ra từ bức thư của cô rằng nó có thể có ý đó. Chà, cô Robinson, nó là chủ nhân của chính cuộc đời mình; nhưng nếu nó cưới cô, nó sẽ không nhận được một xu cắc ké nào từ tôi đâu. [Ông tháo kính ra và cất vào túi cùng với bức thư].
VIOLET. [với chút ít nghiêm khắc] Điều đó không mấy ca tụng tôi cho lắm đâu, thưa ông Malone.
MALONE. Tôi không có ý chê bai gì cô cả, cô Robinson: tôi dám chắc cô là một thiếu nữ khả ái và xuất sắc. Nhưng tôi có những dự định khác dành cho Hector.
VIOLET. Biết đâu Hector lại không có dự định khác cho chính mình thì sao, thưa ông Malone.
MALONE. Rất có thể là không. Thế thì nó sẽ phải tự lập mà không cần đến tôi: thế thôi. Tôi dám chắc cô đã chuẩn bị sẵn sàng cho điều đó rồi chứ. Khi một tiểu thư viết thư giục một chàng trai đến với mình thật nhanh, nhanh, nhanh, thì tiền bạc dường như chẳng là gì và tình yêu dường như là tất cả.
VIOLET. [gay gắt] Xin lỗi ông nhé, thưa ông Malone: tôi không hề suy nghĩ điều gì ngớ ngẩn đến thế đâu. Hector buộc phải có tiền.
MALONE. [chết sững] Ồ, rất tốt, rất tốt thôi. Không còn nghi ngờ gì nữa, nó có thể tự đi làm kiếm tiền mà.
VIOLET. Có tiền để làm gì cơ chứ nếu anh ấy cứ phải đi làm vất vả để kiếm nó? [Cô đứng dậy với vẻ mất kiên nhẫn]. Thật là nhảm nhí, thưa ông Malone: ông phải tạo điều kiện cho con trai mình duy trì địa vị của nó chứ. Đó là quyền lợi của nó cơ mà.
MALONE. [vẻ mặt nghiêm nghị] Tôi khuyên cô không nên cưới nó dựa trên cái quyền lợi đó đâu, cô Robinson ạ.
Violet, người suýt chút nữa đã nổi giận, cố gắng kiềm chế bản thân; buông thỏng những ngón tay đang siết chặt; và ngồi xuống trở lại với vẻ điềm tĩnh và hợp lý đã được tính toán kỹ lưỡng.
VIOLET. Xin hỏi ông có điều gì bất mãn đối với tôi cơ chứ? Địa vị xã hội của tôi tốt chẳng kém gì Hector đâu, nói ít ra là vậy. Chính anh ấy cũng phải thừa nhận điều đó.
MALONE. [ranh mãnh] Thỉnh thoảng cô vẫn rót vào tai nó những điều đó chứ gì, hử? Địa vị xã hội của Hector ở nước Anh này, cô Robinson ạ, chính xác là những gì mà tôi chọn mua cho nó. Tôi đã đưa ra cho nó một lời đề nghị sòng phẳng. Cứ để nó chọn ra ngôi nhà, lâu đài hoặc tu viện mang giá trị lịch sử lớn nhất mà nước Anh này có được. Ngày nào nó bảo tôi rằng nó muốn mua nó vì một người vợ xứng đáng với những truyền thống ấy, tôi sẽ mua ngay cho nó, và cấp cho nó phương tiện để duy trì cơ ngơi đó.
VIOLET. Ý ông thế nào là một người vợ xứng đáng với những truyền thống ấy? Chẳng lẽ bất kỳ người phụ nữ có giáo dục nào cũng không thể quản lý một cơ ngơi như thế cho anh ấy hay sao?
MALONE. Không: cô ta phải sinh ra đã thuộc về chốn đó.
VIOLET. Hector sinh ra đã vốn thuộc về chốn đó chắc, thưa ông?
MALONE. Bà nội nó là một cô gái Ireland đi chân đất từng ẵm bồng tôi cạnh đống lửa đốt bằng than bùn. Cứ để nó cưới một người như thế xem, tôi sẽ không tiếc dâu gia của cải môn đăng hộ đối đâu. Cứ để nó tự nâng cao vị thế xã hội bằng tiền của tôi hoặc nâng cao vị thế cho ai khác cũng được, miễn là có một lợi ích xã hội nào đó thu về, tôi sẽ xem các khoản chi tiêu của mình là hoàn toàn chính đáng. Nhưng phải có lợi ích cho một ai đó chứ. Một cuộc hôn nhân với cô sẽ chỉ để mọi thứ dậm chân tại chỗ mà thôi.
VIOLET. Rất nhiều người họ hàng của tôi sẽ cực kỳ phản đối việc tôi kết hôn với cháu nội của một ả đàn bà tầm thường, thưa ông Malone. Đó có thể là định kiến; nhưng mong muốn bắt anh ấy kết hôn với một tước hiệu của ông cũng là định kiến mà thôi.
MALONE. [đứng dậy, và tiến lại gần cô với một cái nhìn soi mói phảng phất sự tôn trọng đầy miễn cưỡng] Cô có vẻ là một thiếu nữ khá thẳng thắn và bộc trực đấy.
VIOLET. Tôi không thấy có lý do gì khiến mình phải chịu cảnh nghèo túng khốn khổ chỉ vì tôi không thể kiếm ra lợi nhuận cho ông. Tại sao ông lại cứ muốn làm cho Hector bất hạnh cơ chứ?
MALONE. Nó sẽ vượt qua tất cả mọi chuyện ổn thỏa thôi. Đàn ông vươn lên từ những thất bại trong tình yêu còn tốt chán so với những thất bại về tiền bạc. Tôi dám chắc cô nghĩ điều đó thật thực dụng đê tiện; nhưng tôi biết rõ mình đang nói gì. Cha tôi đã chết vì đói ở Ireland vào năm 47 đen tối ấy. Có lẽ cô đã từng nghe qua rồi nhỉ.
VIOLET. Nạn đói á?
MALONE. [với ngọn lửa đam mê đang âm ỉ cháy] Không, là chết đói. Khi một đất nước tràn ngập lương thực, và đem xuất khẩu nó đi, thì không thể gọi là nạn đói được. Cha tôi đã bị bỏ đói cho đến chết; và tôi bị tống cổ ra bờ vực xuất ngoại sang nước Mỹ trong vòng tay của mẹ mình. Chính sự cai trị của người Anh đã đẩy tôi và những người thân của tôi rời khỏi Ireland. Chà, các người cứ giữ lấy nước Anh đi. Tôi và những kẻ giống như tôi đang quay trở lại để mua đứt nước Anh này; và chúng tôi sẽ mua những thứ tốt nhất của nó. Tôi không muốn bất kỳ tài sản tầng lớp trung lưu nào hay người phụ nữ tầng lớp trung lưu nào cho Hector cả. Điều đó rõ ràng thẳng thắn lắm phải không, cũng giống như chính con người cô vậy?
VIOLET. [thờ ơ thương hại thói đa cảm của ông ta] Thật lòng mà nói, thưa ông Malone, tôi rất lấy làm ngạc nhiên khi nghe một người ở độ tuổi và có học thức như ông lại thốt ra những lời lãng mạn ngây ngô đó. Ông có cho rằng các nhà quý tộc Anh sẽ bán cơ ngơi của họ cho ông chỉ vì ông mở miệng xin xỏ chắc?
MALONE. Tôi đang có quyền ưu tiên mua lại hai trong số những dinh thự gia tộc lâu đời nhất ở nước Anh đấy. Một vị chủ nhân mang bề dày lịch sử không đủ khả năng tài chính để thuê quét tước lau chùi tất cả các căn phòng: kẻ còn lại thì không kham nổi khoản thuế thừa kế. Thế cô còn gì để nói nữa nào?
VIOLET. Dĩ nhiên là điều đó thật tai tiếng vô cùng; nhưng chắc chắn ông phải biết rằng sớm muộn gì Chính phủ cũng sẽ ra tay chặn đứng tất cả những cuộc tấn công mang tính xã hội chủ nghĩa nhằm vào quyền sở hữu tư nhân này thôi.
MALONE. [cười toe toét] Cô có nghĩ là họ sẽ kịp làm điều đó trước khi tôi mua được căn nhà—hoặc đúng hơn là tu viện đó không? Cả hai đều là tu viện đấy.
VIOLET. [gạt phắt đi với vẻ hơi thiếu kiên nhẫn] Ồ chà, thôi chúng ta hãy nói chuyện thực tế đi, thưa ông Malone. Ông phải thấy rằng từ nãy đến giờ chúng ta toàn nói những chuyện đâu đâu không hà.
MALONE. Tôi thì không nghĩ vậy đâu. Tôi nói câu nào là thật lòng câu đó.
VIOLET. Thế thì ông chẳng hiểu gì về Hector như tôi biết cả. Anh ấy rất lãng mạn và hay thích bày vẽ dở hơi—chắc là anh ấy thừa hưởng tính đó từ ông đấy—và anh ấy cần một kiểu người vợ nhất định để chăm sóc cho mình. Không phải kiểu người dở hơi rảnh rỗi đâu nhé, ông biết đấy.
MALONE. Kiểu người như cô chẳng hạn?
VIOLET. [điềm tĩnh] Chà, vâng. Nhưng ông không thể cứ thế bắt tôi gánh vác trách nhiệm này mà hoàn toàn không có một chút phương tiện nào để duy trì địa vị cho anh ấy được.
MALONE. [hoảng hốt] Chờ một chút, chờ một chút nào. Chúng ta đang lái đi đâu thế này? Tôi đâu có hay biết chuyện mình đang đòi hỏi cô phải gánh vác bất cứ thứ gì đâu cơ chứ.
VIOLET. Dĩ nhiên rồi, thưa ông Malone, ông hoàn toàn có thể làm cho việc tôi nói chuyện với ông trở nên vô cùng khó khăn nếu ông cứ cố tình hiểu sai ý tôi.
MALONE. [nửa bối rối] Tôi không hề muốn chiếm đoạt bất kỳ lợi thế bất chính nào; nhưng có vẻ như chúng ta đã đi chệch khỏi đường ray thẳng tắp bằng cách nào đó rồi.
Straker, với dáng vẻ của một kẻ vừa vội vã chạy đua với thời gian, mở chiếc cổng nhỏ, và dẫn Hector bước vào. Cậu ta đang phì phò tức giận, xông thẳng lên bãi cỏ, và lao về phía cha mình thì Violet, vô cùng hoảng hốt, chồm dậy chặn ngang đường anh lại. Straker không hề đứng đợi; ít nhất là cậu ta không ở lại trong khoảng cách có thể nghe thấy tiếng nói một cách rõ ràng.
VIOLET. Ồ, thật là xui xẻo quá! Giờ thì xin anh đấy, Hector, đừng nói gì cả. Hãy đi ra chỗ khác cho đến khi tôi nói chuyện xong với cha anh.
HECTOR. [cứng rắn không gì lay chuyển nổi] Không, Violet: anh định sẽ làm rõ mọi chuyện ra ngô ra khoai ngay lúc này đây. [Anh gạt cô sang một bên; lướt qua cô; và đối mặt với cha mình, người có đôi má sầm sì lại khi dòng máu Ireland trong người bắt đầu sục sôi]. Bố: bố đã chơi ván bài này không hề sòng phẳng một chút nào cả.
MALONE. Hwat d'y'mean? Gì cơ hả?
HECTOR. Bố đã bóc một bức thư gửi cho con. Bố đã mạo danh con và đánh úp vị phu nhân này. Đó là hành động phi nghĩa, hèn hạ.
MALONE. [đe dọa] Giờ thì con hãy cẩn trọng với những gì mình đang thốt ra đấy, Hector. Cẩn thận vào, bố cảnh báo con đấy.
HECTOR. Con đã cẩn trọng rồi. Con đang cẩn trọng đây. Con đang bảo vệ danh dự và địa vị của mình trong xã hội Anh quốc.
MALONE. [nóng giận] Địa vị của mày có được là nhờ tiền của tao đấy: mày có biết điều đó không hả?
HECTOR. Chà, chính bố vừa phá hỏng tất cả bằng cách bóc bức thư đó đấy thôi. Một bức thư từ một nữ quý tộc Anh quốc, không hề gửi cho bố—một bức thư bảo mật! một bức thư đầy tế nhị! một bức thư riêng tư bị chính cha ruột con bóc đọc! Đó là kiểu hành vi mà một người đàn ông không tài nào có thể ngẩng mặt lên đấu tranh nổi ở nước Anh này. Càng sớm quay trở lại cùng nhau ngày nào thì càng tốt ngày ấy. [Anh đưa đôi mắt câm lặng hướng lên trời để làm chứng cho nỗi nhung nhớ hổ thẹn và đau đớn của hai kẻ lưu vong bị ruồng bỏ].
VIOLET. [chỉnhốn anh ta bằng một ác cảm bản năng đối với việc làm lớn chuyện] Đừng có vô lý quá chứ, Hector. Việc ông Malone mở bức thư của tôi là hoàn toàn tự nhiên thôi: tên của tôi nằm trên phong bì cơ mà.
MALONE. Đấy thấy chưa! Mày chẳng có chút ý thức lẽ phải thông thường nào cả, Hector à. Cảm ơn cô nhé, cô Robinson.
HECTOR. Cả con cũng xin cảm ơn. Thật là tử tế quá nhỉ. Bố tôi thì nào có biết điều gì hơn đâu cơ chứ.
MALONE. [tức giận siết chặt hai tay thành nắm đấm] Hector—
HECTOR. [với sức mạnh luân lý không gì khuất phục nổi] Ồ, bố có hách dịch át vía con cũng chẳng ích gì đâu. Thư riêng tư thì vẫn cứ là thư riêng tư thôi, bố ạ: bố không thể chối cãi được điều đó đâu.
MALONE [nâng cao giọng] Mày đừng có mà lớn giọng bật lại tao, mày có nghe thấy không hả?
VIOLET. Ssh! xin anh đấy, xin anh đấy. Tất cả bọn họ đang quay lại kìa.
Hai cha con, bị chặn đứng, trừng mắt nhìn nhau không nói nên lời khi Tanner bước vào qua chiếc cổng nhỏ cùng với Ramsden, theo sau là Octavius và Ann.
VIOLET. Về sớm thế nhỉ!
TANNER. Cung điện Alhambra chiều nay không mở cửa.
VIOLET. Quả là một vố lừa đau điếng!
Tanner bước qua, và ngay lập tức thấy mình đang đứng giữa Hector và một ông cụ lạ mặt, cả hai dường như đều đang ở bờ vực của một cuộc ẩu đả trực diện. Anh nhìn từ người này sang người khác để tìm kiếm một lời giải thích. Cả hai hậm hực tránh né ánh mắt anh, và nuốt nén cơn thịnh nộ trong thinh lặng.
RAMSDEN. Liệu có khôn ngoan không khi cô lại ra ngoài trời nắng chói chang thế này với cái chứng đau đầu như vậy, Violet?
TANNER. Cả anh nữa, Malone, anh cũng đã bình phục rồi sao?
VIOLET. Ồ, tôi quên mất. Chúng ta chưa ai kịp chào hỏi nhau trước đó. Ông Malone: ông không giới thiệu cha mình một tiếng hay sao?
HECTOR. [với sự kiên định mang phong cách La Mã] Không, tôi sẽ không làm thế. Ông ấy không phải là cha tôi.
MALONE. [vô cùng tức giận] Mày dám từ chối nhận cha trước mặt những người bạn Anh quốc của mày cơ à?
VIOLET. Ồ xin các anh đừng làm rùm beng lên nữa mà.
Ann và Octavius, nấn ná ở gần khu cánh cổng, trao nhau một cái nhìn đầy kinh ngạc, rồi khôn ngoan lùi bước đi ngược lên các bậc thềm tiến vào khu vườn, nơi họ có thể thưởng thức vụ náo động mà không sợ bị coi là xen vào chuyện người khác. Trên đường tiến lên bậc thềm, Ann gửi một nụ cười nhăn mặt đầy đồng cảm câm lặng đến Violet, người đang đứng quay lưng lại về phía chiếc bàn nhỏ, bất lực chứng kiến trong sự phiền muộn khi người chồng của cô ngày càng bay bổng lên những đỉnh cao đạo đức mà không mỉnh mai đếm xỉa gì đến hàng triệu đô-la của ông già.
HECTOR. Tôi rất lấy làm tiếc, thưa cô Robinson; nhưng tôi đang đấu tranh vì một nguyên tắc. Tôi là một đứa con, và, tôi hy vọng là một người con hiếu thảo; nhưng trên hết mọi thứ, tôi là một Người Đàn Ông!!! Và khi bố đối xử với những bức thư riêng tư của tôi như của riêng ông, rồi tự ý tuyên bố rằng tôi sẽ không được cưới cô nếu tôi đủ hạnh phúc và may mắn giành được sự đồng thuận của cô, thì tôi sẽ búng tay một cái và hiên ngang đi theo con đường của chính mình.
TANNER. Cưới Violet á!
RAMSDEN. Anh có còn bình thường nữa không đấy?
TANNER. Anh quên mất những gì chúng tôi đã nói với anh rồi sao?
HECTOR. [liều lĩnh bất chấp] Tôi thèm quan tâm đến những gì các anh nói với tôi làm quái gì.
RAMSDEN. [tỏ vẻ ghê tởm] Hừ hừ, lạy chúa! Thật là quái đản! [ông hậm hực quay phắt đi hướng về phía chiếc cổng, hai khuỷu tay run lên bần bật vì phẫn nộ]
TANNER. Lại thêm một gã điên nữa! Mấy gã đang yêu thế này đúng là nên tống giông vào nhà thương điên hết mới phải. [Anh buông xuôi Hector vì biết không thể cứu vãn nổi nữa, và quay người đi về hướng khu vườn, nhưng Malone, cảm thấy bị xúc phạm theo một hướng hoàn thiện mới, liền bám theo và ép anh phải dừng lại bởi sự hung hăng trong giọng điệu của mình].
MALONE. Tôi không thể hiểu nổi chuyện này. Xin hỏi Hector không xứng đáng với vị phu nhân này ở điểm nào cơ chứ?
TANNER. Thưa ông kính mến, vị phu nhân đây đã kết hôn rồi. Bản thân Hector thừa nhận điều đó; thế mà nó vẫn cứ cố chấp mù quáng trong sự mê muội của mình. Hãy đưa nó về nhà và nhốt nó lại đi.
MALONE. [cay đắng] Chà, hóa ra đây là cái giọng điệu xã hội thượng lưu quyền quý mà tôi đã vô tình làm vấy bẩn bằng hành vi vô văn hóa, dốt nát của mình đấy phỏng! Đi tán tỉnh một người phụ nữ đã có chồng cơ đấy! [Ông tức giận bước chen vào giữa Hector và Violet, và suýt gào lên vào tai trái của Hector] Mày đã học thói hư tật xấu đó của giới quý tộc Anh quốc rồi đấy hử?
HECTOR. Mọi chuyện ổn cả mà. Bố đừng có mà bận tâm lo lắng về điều đó làm gì. Con sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính đạo đức trong những việc con đang làm.
TANNER. [bước lên phía trước sát bên tay phải của Hector với đôi mắt lóe sáng] Nói hay lắm, Malone! Anh cũng nhận thấy rằng những đạo luật hôn nhân đơn thuần vốn không phải là đạo đức rồi đấy thôi! Tôi hoàn toàn đồng tình với anh; nhưng ngặt một nỗi là Violet lại không nghĩ thế.
MALONE. Xin phép cho tôi được hoài nghi điều đó đấy, thưa cậu. [Quay phắt sang Violet] Để tôi nói cho cô hay, thưa bà Robinson, hoặc bất kỳ cái tên thật sự nào của cô là gì đi nữa, cô không có quyền gửi bức thư đó cho con trai tôi khi cô đang là vợ của một người đàn ông khác.
HECTOR. [bị xúc phạm tột cùng] Đây là giọt nước tràn ly rồi đấy. Bố: bố vừa lăng mạ vợ con rồi đấy.
MALONE. VỢ của mày á!
TANNER. Hóa ra ANH là gã chồng mất tích đó ư! Lại thêm một kẻ giả mạo đạo đức nữa! [Anh đập tay lên trán, rồi ngả người gục ngã xuống chiếc ghế của Malone].
MALONE. Mày đã dám kết hôn mà không có sự đồng ý của tao cơ à!
RAMSDEN. Anh đã có ý đồ lừa bịp chúng tôi một cách có tính toán, thưa anh!
HECTOR. Thôi nào: tôi đã chịu đựng đủ lắm rồi cái cảnh cứ bị hạch sách đủ đường thế này. Violet và tôi đã kết hôn rồi: đầu cua tai nheo sự tình chỉ có thế thôi đấy. Giờ thì các người—tất cả các người—có gì để nói nữa nào?
MALONE. Tao biết tao có gì để nói chứ. Nó lấy một thằng gã ăn mày nghèo kiết xác.
HECTOR. Không; cô ấy đã cưới một Người Lao Động [cách phát âm mang âm hưởng Mỹ của anh truyền tải một cường độ mãnh liệt áp đảo cho từ ngữ đơn giản và kém phần phổ biến này]. Ngay chiều nay tôi sẽ bắt đầu tự kiếm tiền nuôi sống bản thân mình.
MALONE. [cười khẩy đầy giận dữ] Phải: bây giờ thì mày oai phong lẫm liệt lắm đấy, bởi vì tao phỏng đoán là mày vừa nhận được tiền trợ cấp kiều hối tao gửi hôm qua hoặc sáng nay chứ gì. Cứ đợi đến lúc nó tiêu sạch veo đi xem nào. Lúc đó thì cái mặt mày có còn vênh váo nổi nữa hay không.
HECTOR. [rút một bức thư ra khỏi cặp đựng giấy tờ] Nó đây này [nhét thẳng vào tay cha mình]. Giờ thì bố cứ việc cầm lấy tiền trợ cấp của bố và cút xéo ra khỏi cuộc đời con đi. Con chấm dứt hoàn toàn với tiền trợ cấp nhé; và con cũng chấm dứt luôn với bố. Con không thèm đem cái đặc quyền được lăng mạ vợ mình ra để đổi lấy một ngàn đô-la đâu.
MALONE. [đau đớn vô cùng tận và ngập tràn lo lắng] Hector: mày chẳng hiểu nghèo đói là cái quái gì đâu con ơi.
HECTOR. [tha thiết nồng nàn] Vâng, thế thì con muốn tìm hiểu xem nó là cái quái gì. Con muốn được làm một Người Đàn Ông thực thụ. Violet: em hãy đi cùng với anh, về ngôi nhà của chính chúng ta: anh sẽ gánh vác lo toan mọi thứ cho em.
OCTAVIUS. [nhảy tót từ khu vườn xuống bãi cỏ và chạy nhào đến bên tay trái của Hector] Tôi hy vọng anh sẽ bắt tay tôi trước khi rời đi nhé, Hector. Tôi ngưỡng mộ và tôn trọng anh hơn tất cả những gì tôi có thể thốt lên được đấy. [Anh xúc động suýt rơi nước mắt khi hai người siết chặt tay nhau].
VIOLET. [cũng suýt rơi nước mắt, nhưng là vì sự bực bội] Ồ đừng có mà cư xử ngớ ngẩn như đồ đần thế chứ, Tavy. Hector mà đòi đi làm thợ thủ công lao động thì cũng giống như anh hệt thôi, chẳng hơn kém gì đâu.
TANNER. [đứng dậy khỏi chiếc ghế của mình ở phía bên kia của Hector] Đừng sợ: không có chuyện cậu ta phải đi làm thợ hồ xách vữa đâu, thưa phu nhân Malone. [Nói với Hector] Thực sự chẳng có chút khó khăn nào về vấn đề vốn liếng khởi nghiệp ban đầu cả. Cứ xem tôi như một người bạn: cần cứ rút tiền từ tài khoản của tôi.
OCTAVIUS. [bốc đồng] Hoặc từ tài khoản của tôi cũng được.
MALONE. [với sự ghen tuông hung hãn] Thèm vào thứ tiền bẩn thỉu của mấy người chắc? Nó muốn rút tiền từ ai nếu không phải từ chính cha ruột của nó hả? [Tanner và Octavius giật lùi lại, Octavius có phần tổn thương, còn Tanner thì được an ủi vì vấn đề tiền nong đã được giải quyết êm thấm. Violet ngẩng đầu lên với vẻ tràn đầy hy vọng]. Hector: đừng có mà xốc nổi bốc đồng thế chứ con trai. Bố xin lỗi vì những gì bố vừa thốt ra: bố chưa bao giờ có ý lăng mạ Violet cả: bố xin rút lại tất cả. Nó chính là người mẫu mực làm vợ mà con hằng mong ước đấy: được chưa nào!
HECTOR. [vỗ nhẹ vào vai ông] Chà, vậy thì mọi chuyện ổn thỏa rồi. Đừng nói thêm gì nữa nhé: chúng ta lại là bạn bè của nhau rồi. Chỉ có điều, con không nhận bất kỳ đồng tiền nào từ bất kỳ ai hết.
MALONE. [van nài một cách thảm hại] Đừng có tuyệt tình khắc nghiệt với bố thế chứ, Hector. Bố thà mày cứ cãi nhau rồi cầm lấy tiền còn hơn là làm lành rồi chịu cảnh đói kém rách rưới. Mày đâu có biết ngoài kia thế giới nó ra sao đâu: còn bố thì rành lắm.
HECTOR. Không, không, KHÔNG. Mọi chuyện đã chốt hạ thế rồi: sẽ không có chuyện thay đổi đâu. [Anh dứt khoát bước qua người cha, tiến về phía Violet]. Nào, thưa phu nhân Malone: em phải dọn đồ đến khách sạn cùng với anh, và đường hoàng nhận lấy vị thế xứng đáng của mình trước thế giới.
VIOLET. Nhưng em phải vào trong nhà cái đã anh yêu, để bảo Davis thu dọn hành lý chứ. Anh không đi trước và bảo họ sắp xếp cho chúng ta một căn phòng hướng nhìn ra khu vườn cho em được à? Em sẽ gia nhập với anh trong nửa tiếng nữa nhé.
HECTOR. Được thôi. Tối nay bố sẽ dùng bữa tối cùng với chúng ta chứ, phải không bố?
MALONE. [sốt sắng muốn lấy lòng con trai] Vâng, vâng, tất nhiên rồi.
HECTOR. Lát gặp lại mọi người nhé. [Anh vẫy tay chào Ann, người lúc này đã được gia nhập bởi Tanner, Octavius và Ramsden ở trên khu vườn, rồi bước ra ngoài qua chiếc cổng nhỏ, để lại người cha và Violet ở lại với nhau trên bãi cỏ].
MALONE. Chắc cháu sẽ tìm cách uốn nắn nó cho nó khôn ngoan ra phải không, Violet: bố thừa biết cháu sẽ làm thế mà.
VIOLET. Cháu đâu có ngờ anh ấy lại có thể cứng đầu đến thế cơ chứ. Nếu cứ tiếp tục chứng nào tật nấy như vậy, cháu biết phải làm sao đây?
MALONE. Đừng có nhụt chí nhé cháu: áp lực gia đình tuy chậm mà chắc lắm đấy. Cháu sẽ mài giũa cho nó chịu khuất phục thôi. Hứa với bố là cháu sẽ làm thế đi.
VIOLET. Cháu sẽ cố gắng hết sức mình. Dĩ nhiên là cháu nghĩ việc cố tình làm cho chúng ta nghèo đi theo cái cách ngớ ngẩn đó quả là điên rồ hết chỗ nói.
MALONE. Đương nhiên là điên rồ rồi.
VIOLET. [sau một thoáng suy ngẫm] Tốt hơn là ông nên đưa khoản tiền trợ cấp đó cho cháu đi. Anh ấy sẽ cần đến nó để trả hóa đơn khách sạn cho mà xem. Cháu sẽ xem xét liệu mình có thể thuyết phục anh ấy nhận lấy nó hay không. Không phải lúc này dĩ nhiên, nhưng là lát nữa.
MALONE. [hăm hở] Vâng, vâng, vâng: đúng thế là chuẩn xác nhất rồi đấy [ông trao cho cô tờ séc một ngàn đô-la, và láu lỉnh nói thêm] Cháu phải hiểu rằng đây chỉ là tiền phụ cấp chi tiêu thời trai trẻ thôi đấy nhé.
VIOLET. [bình thản] Ồ, vâng, hiển nhiên rồi ạ. [Cô cầm lấy nó]. Cảm ơn ông nhé. Nhân tiện đây, thưa ông Malone, hai căn nhà mà ông vừa nhắc đến—mấy cái tu viện ấy.
MALONE. Gì thế cháu?
VIOLET. Đừng có vội vàng chốt mua một cái nào trong số đó cho đến khi cháu tận mắt nhìn thấy nó nhé. Người ta chẳng bao giờ biết được mấy cái cơ ngơi đó có thể mắc phải những lỗi lầm gì đâu.
MALONE. Bố sẽ không mua đâu. Bố sẽ không làm bất cứ điều gì mà không tham vấn ý kiến của cháu trước đâu, cứ yên tâm nhé.
VIOLET. [lịch sự, nhưng không hề vương chút tia lòng biết ơn nào] Cảm ơn ông: thế thì sẽ là cách tuyệt vời nhất rồi. [Cô bình thản đi ngược về phía biệt thự, được Malone cung kính hộ tống đến tận khúc trên cùng của khu vườn].
TANNER. [kéo sự chú ý của Ramsden vào thái độ khép nép nịnh nọt của Malone khi ông ta chào tạm biệt Violet] Và gã khốn khổ tội nghiệp đó lại là một tỷ phú đấy! một trong những bộ óc kiệt xuất thống trị thời đại! Vậy mà lại bị dắt mũi như một con chó xù bởi đứa con gái đầu tiên dám bỏ công ra xem thường hắn. Không biết rồi có ngày mình cũng sẽ rơi vào hoàn cảnh thảm hại đó hay không đây. [Anh bước xuống bãi cỏ].
RAMSDEN. [lủi thủi bước theo sau anh] Càng sớm ngày nào thì càng tốt phước cho cậu ngày ấy.
MALONE. [vỗ tay bôm bốp khi quay trở lại qua khu vườn] Đúng là một người phụ nữ tuyệt vời xuất chúng dành cho Hector. Tôi có đổi lấy mười bà nữ công tước tôi cũng đéo thèm đổi. [Ông bước xuống bãi cỏ và len vào đứng giữa Tanner cùng với Ramsden].
RAMSDEN. [vô cùng lịch sự với vị tỷ phú] Thật là một niềm vui bất ngờ khi được tìm thấy ông ở cái góc xó xỉnh này của thế giới đấy, thưa ông Malone. Ông đến đây để mua đứt cung điện Alhambra hay sao thế?
MALONE. Chà, tôi cũng chẳng dám nói là mình không có ý đó đâu. Tôi nghĩ mình có thể quản lý nó ngon nghẻ hơn là chính phủ Tây Ban Nha làm nhiều. Nhưng đó không phải là mục đích chính tôi đến đây. Thật tình mà nói với các ông, khoảng một tháng trước tôi có vô tình nghe được một vụ giao dịch giữa hai gã về một bó cổ phiếu. Bọn chúng kỳ kèo bất đồng về giá cả: cả hai đều trẻ ranh và tham lam, và chẳng thèm biết rằng nếu số cổ phiếu đó đáng giá bằng mức được trả thì chắc chắn nó cũng đáng giá bằng mức được đòi, vì biên độ chênh lệch quá nhỏ chẳng đáng bận tâm tẹo nào, các ông thấy đấy. Để cho khuây khỏa tiêu khiển, tôi liền xía vào và mua đứt đống cổ phiếu đó. Chà, cho đến tận ngày hôm nay tôi vẫn chưa tài nào mò ra được rốt cuộc cái mảng kinh doanh đó nó ra làm sao nữa. Văn phòng đặt ở thị trấn này; và cái tên mang nhãn hiệu là Mendoza, Limited. Giờ thì không biết Mendoza là một mỏ khoáng sản, hay một hãng tàu thủy, hay một ngân hàng, hay một mặt hàng sáng chế độc quyền nào đây—
TANNER. Hắn ta là một con người bằng xương bằng thịt. Tôi quen hắn ta đấy: các nguyên tắc hoạt động của hắn ta hoàn toàn mang đậm chất thương mại thực thụ. Để chúng tôi đưa ông đi một vòng thị trấn trên chiếc xe hơi của mình nhé, thưa ông Malone, và chúng ta sẽ ghé thăm hắn trên đường đi.
MALONE. Nếu các anh tốt bụng thế, thì vâng, xin đi cùng. Và tôi xin phép được hỏi ai là—
TANNER. Thưa đây là ông Roebuck Ramsden, một người bạn rất thâm niên lâu năm của con dâu ông.
MALONE. Rất hân hạnh được gặp ông, thưa ông Ramsden.
RAMSDEN. Cảm ơn ông. Còn đây là anh Tanner, cũng là một thành viên trong vòng tròn thân thiết của chúng tôi.
MALONE. Rất vui được biết cả anh nữa, anh Tanner.
TANNER. Cảm ơn nhé. [Malone và Ramsden vô cùng hòa nhã bước ra ngoài qua chiếc cổng nhỏ. Tanner cất giọng gọi lớn với Octavius, kẻ đang lang thang thơ thẩn trong khu vườn cùng với Ann] Tavy! [Tavy bước đến gần bậc thềm, Tanner thì thầm to nhỏ với cậu ta] Violet đã kết hôn với một tên trùm tài phiệt chuyên đi cướp bóc rồi đấy. [Tanner vội vã sải bước đi nhanh để bắt kịp Malone cùng với Ramsden. Ann thong thả dạo bước ra bậc thềm với một nỗi thôi thúc nhàn rỗi muốn hành hạ trêu chọc Octavius].
ANN. Anh không đi cùng với họ sao, Tavy?
OCTAVIUS. [nước mắt bất chợt dâng trào khóe mi] Em đang cắt đứt trái tim anh ra từng mảnh đấy Ann ạ, khi cứ muốn anh phải rời đi [cậu bước sà xuống bãi cỏ để che giấu khuôn mặt của mình trước cô. Cô dịu dàng bước theo sau ôm ấp lấy cậu].
ANN. Tội nghiệp Ricky Ticky Tavy của em! Trái tim tội nghiệp quá cơ!
OCTAVIUS. Nó thuộc về em mà, Ann ạ. Xin em hãy tha thứ cho anh: anh buộc phải nói ra điều này. Anh yêu em. Em biết là anh yêu em cơ mà.
ANN. Nói ra thì được tích sự gì chứ, Tavy? Anh thừa biết mẹ em đã đinh ninh quyết tâm bắt em phải kết hôn với Jack cơ mà.
OCTAVIUS. [kinh ngạc] Jack á!
ANN. Nghe có vẻ ngớ ngẩn lố bịch lắm phải không?
OCTAVIUS. [với sự phẫn uất đang ngày một dâng cao] Ý em muốn nói là Jack đã đùa giỡn với anh suốt khoảng thời gian qua hay sao? Rằng anh ta đã liên tục giục giã anh không được cưới em bởi vì chính anh ta có ý định sẽ cưới em cơ chứ?
ANN. [hoảng hốt] Không không: anh không được phép khiến cho anh ấy tin là em đã nói điều đó nhé: em chưa từng mảy may nghĩ rằng Jack tự nhận thức được suy nghĩ của chính mình đâu. Nhưng rõ ràng từ bản di chúc của cha em thì ông đã bày tỏ nguyện vọng muốn em kết hôn với Jack. Và mẹ em cũng cắm sừng cắm cổ quyết tâm bắt phải thế cho bằng được.
OCTAVIUS. Nhưng em đâu có bị ràng buộc phải hy sinh bản thân mình mãi mãi cho những mong muốn của cha mẹ chứ.
ANN. Cha em đã yêu thương em. Mẹ em cũng yêu thương em. Chắc chắn những mong nguyện của họ là một kim chỉ nam dẫn đường tốt hơn nhiều so với sự ích kỷ của chính bản thân em chứ bộ.
OCTAVIUS. Ồ, anh thừa biết em vị tha biết nhường nào mà, Ann. Nhưng xin em hãy tin anh—dẫu anh biết rằng mình đang cất lên những lời vì lợi ích riêng tư của bản thân—vẫn còn có một khía cạnh khác của vấn đề này. Liệu có công bằng với Jack không nếu em cưới anh ta trong khi em không hề yêu anh ta? Liệu có công bằng khi hủy hoại hạnh phúc của anh đồng thời phá nát cả hạnh phúc của chính em nếu em có thể tự ép lòng mình yêu lấy anh?
ANN. [nhìn cậu với một chút tia thương hại mờ nhạt] Tavy, anh yêu của em ơi, anh đúng là một sinh vật dễ thương—một đứa bé ngoan.
OCTAVIUS. [bị hạ nhục] Chỉ có thế thôi sao?
ANN. [tinh nghịch bất chấp niềm thương hại] Thế là nhiều lắm rồi đấy, em đảm bảo với anh đấy nhé. Anh sẽ mãi mãi tôn sùng mặt đất nơi chân em bước qua đúng không nào?
OCTAVIUS. Anh thực sự làm thế đấy. Nghe có vẻ lố bịch nực cười thật; nhưng đó không hề là một chút phóng đại nào đâu. Anh làm thế đấy; và anh sẽ mãi mãi như thế.
ANN. "Mãi mãi" là một từ dài lắm đấy, Tavy ạ. Anh thấy đấy, em sẽ phải luôn sống sao cho xứng đáng với hình tượng thần thánh của anh trong tâm tưởng; và em không nghĩ mình có thể làm được điều đó nếu chúng ta kết hôn với nhau. Nhưng nếu em kết hôn với Jack, anh sẽ chẳng bao giờ phải vỡ mộng—ít nhất là cho đến khi em trở nên quá già nua.
OCTAVIUS. Bản thân anh rồi cũng sẽ già đi thôi, Ann. Và khi anh chạm ngưỡng tuổi tám mươi, một sợi tóc bạc trắng của người phụ nữ anh yêu sẽ khiến anh run rẩy nhiều hơn là cả một mái tóc vàng óng dày cộm nhất từ bất kỳ cái đầu trẻ trung xinh đẹp nào đi nữa.
ANN. [thực sự xúc động] Ồ, đó là thơ đấy, Tavy, những vần thơ thực thụ. Nó mang lại cho em cái cảm giác kỳ lạ đột ngột về một tiếng vang vọng từ cõi đời trước mà em luôn cảm thấy đó là một minh chứng vô cùng nổi bật cho việc chúng ta có những linh hồn bất tử.
OCTAVIUS. Em có tin điều đó là sự thật không?
ANN. Tavy, nếu nó muốn trở thành sự thật thì anh bắt buộc phải đánh mất em song song với việc yêu lấy em.
OCTAVIUS. Ôi! [cậu vội vã sụp xuống ngồi sụp xuống chiếc bàn nhỏ rồi lấy hai tay che kín mặt].
ANN. [với vẻ quả quyết chắc nịch] Tavy: cho dù có đánh đổi bằng bất cứ giá nào trên đời này đi nữa em cũng không nỡ hủy hoại những ảo tưởng của anh đâu. Em không thể giữ anh bên mình mà cũng chẳng thể buông tay anh ra được. Em nhìn thấy rõ chính xác điều gì sẽ phù hợp với anh đấy. Anh bắt buộc phải trở thành một gã trai độc thân già đa cảm vì lợi ích của em thôi.
OCTAVIUS. [tuyệt vọng] Ann: anh sẽ tự sát cho em xem.
ANN. Ồ không, anh sẽ chẳng làm thế đâu: làm vậy thì đâu có tử tế. Anh sẽ có một quãng thời gian không đến nỗi tệ đâu mà. Anh sẽ cực kỳ đối xử tử tế với phụ nữ; và anh sẽ lui tới nhà hát opera thường xuyên kha khá đấy. Một trái tim tan vỡ là một chứng bệnh vô cùng thú vị dễ chịu đối với một gã đàn ông ở Luân Đôn nếu hắn ta có một nguồn thu nhập thoải mái dư dả.
OCTAVIUS. [đã dịu xuống đáng kể, nhưng đinh ninh rằng mình chỉ đang lấy lại được khả năng tự chủ bản thân] Anh thừa biết em có ý tốt muốn làm ơn mà, Ann. Jack đã thuyết phục em rằng sự hoài nghi chính là một thứ thuốc bổ tốt lành cho anh. [Cậu đứng dậy với vẻ đường hoàng điềm tĩnh].
ANN. [ranh mãnh quan sát đánh giá cậu] Anh thấy đấy, em đang làm cho anh phải vỡ mộng ngay lúc này rồi đấy thôi. Đó mới chính là điều mà em hằng khiếp sợ đấy.
OCTAVIUS. Em đâu có khiếp sợ việc làm vỡ mộng đối với Jack.
ANN. [khuôn mặt bừng sáng lên với sự phấn khích nghịch ngợm—thì thầm] Em không thể làm thế được: anh ấy hoàn toàn không ảo tưởng gì về em cả. Em sẽ làm cho Jack phải bất ngờ theo một chiều hướng hoàn toàn ngược lại. Vượt qua một ấn tượng không mấy tốt đẹp ban đầu dễ dàng hơn rất nhiều so với việc phải sống sao cho xứng tầm với một hình tượng lý tưởng hoàn mỹ. Ồ, đôi khi em sẽ làm cho Jack phải ngất ngây say đắm phát cuồng lên cho mà xem!
OCTAVIUS. [lại chìm đắm trở lại pha điềm tĩnh của sự tuyệt vọng, và bắt đầu tận hưởng trái tim tan vỡ cùng thái độ bi lụy mong manh của mình mà hoàn toàn không hay biết] Anh không mảy may hoài nghi điều đó đâu. Em sẽ làm cho anh ta phải phát cuồng lên mãi mãi. Và hắn ta—đồ ngốc nghếch!—lại cứ đinh ninh nghĩ rằng em sẽ biến hắn thành một kẻ khốn khổ khốn nạn.
ANN. Phải: đó chính là rắc rối khó khăn cho đến lúc này đấy.
OCTAVIUS. [anh hùng khí khái] Có cần anh phải nói với anh ta rằng em yêu anh ta hay không?
ANN. [nhanh như cắt] Ồ không: anh ta sẽ lại cắm cổ bỏ chạy mất dép cho mà xem.
OCTAVIUS. [bị sốc] Ann: chẳng lẽ em lại đi lấy một kẻ không tự nguyện ép buộc hay sao?
ANN. Quả là một sinh vật kỳ quặc làm sao, Tavy ạ! Làm gì có cái gọi là một gã đàn ông tự nguyện khi mà cậu thực sự nhắm vào hắn ta cơ chứ. [Cô cười phá lên tinh nghịch trơ trẽn]. Chắc em đang làm cho anh phải hoảng hốt sốc nặng lắm nhỉ. Nhưng anh thừa biết là thực ra bản thân anh đã bắt đầu có được một dạng thỏa mãn nào đó ngay trong việc bản thân mình đã được an toàn thoát nạn rồi còn gì.
OCTAVIUS [giật mình] Thỏa mãn á! [Trách móc] Em lại thốt ra những lời đó với chính anh sao!
ANN. Chà, nếu nó thực sự là nỗi thống khổ đau đớn cùng cực, thì hà cớ gì anh lại cứ nài nỉ đòi thêm nữa cơ chứ?
OCTAVIUS. Anh có nài nỉ đòi thêm bao giờ đâu cơ chứ?
ANN. Anh vừa ngỏ ý đề nghị đi nói với Jack rằng em yêu anh đấy thôi. Đó chính là sự hy sinh bản thân, em cho là vậy; nhưng thế nào trong đó cũng phải ẩn chứa chút ít sự thỏa mãn nào đó chứ. Có lẽ đó là bởi vì anh là một thi sĩ. Anh cũng giống như loài chim ép chặt lồng ngực mình vào cái gai nhọn sắc bén để cất tiếng hót vang vậy.
OCTAVIUS. Chuyện đơn giản lắm mà. Anh yêu em; và anh muốn em được hạnh phúc. Em không yêu anh; thế nên tự thân anh không thể mang lại hạnh phúc cho em được; nhưng anh có thể giúp một người đàn ông khác làm điều đó.
ANN. Vâng: nghe có vẻ đơn giản lắm nhỉ. Nhưng em hoài nghi không biết có bao giờ chúng ta thực sự thấu hiểu lý do đằng sau những việc mình làm hay không. Điều duy nhất thực sự đơn giản chính là lao thẳng vào những gì mình muốn và chộp lấy nó. Em đoán là em không yêu anh đâu, Tavy; nhưng thỉnh thoảng em lại có cảm giác như thể mình muốn nhào nặn anh thành một người đàn ông thực thụ bằng cách nào đó vậy. Anh quá đỗi ngớ ngẩn khờ khạo mỗi khi đối diện với phụ nữ.
OCTAVIUS. [gần như lạnh lùng] Anh bằng lòng bằng dạ với việc trở thành con người như thế trong khía cạnh đó.
ANN. Thế thì anh bắt buộc phải tránh xa họ ra, và chỉ nên mộng tưởng về họ trong những giấc mơ thôi. Em thà chết chứ đời nào chịu kết hôn với anh đâu, Tavy.
OCTAVIUS. Anh chẳng còn chút hy vọng mảy may nào nữa cả, Ann ạ: anh xin chấp nhận vận rủi của mình. Nhưng anh không nghĩ là em thấu hiểu hoàn toàn việc nó gây đau đớn đến nhường nào đâu.
ANN. Tâm hồn anh sao mà mềm yếu đa cảm quá đỗi! Thật kỳ lạ khi anh lại hoàn toàn khác biệt một trời một vực so với Violet. Bản chất của Violet cứng rắn như đinh đóng cột ấy.
OCTAVIUS. Ồ không. Anh chắc chắn rằng sâu thẳm trong tim Violet vẫn là một người phụ nữ vô cùng đằm thắm dịu dàng.
ANN. [với chút ít thiếu kiên nhẫn] Sao anh lại thốt ra câu đó cơ chứ? Chẳng lẽ việc trở nên chu đáo, tháo vát thực tế và khôn ngoan lại là một điều gì đó thiếu nữ tính lắm hay sao? Hay anh muốn Violet phải biến thành một đứa đần độn ngớ ngẩn—hoặc tồi tệ hơn thế nữa, giống như em đây?
OCTAVIUS. Tồi tệ hơn thế nữa—giống như em sao! Ý em là gì thế, Ann?
ANN. Ồ chà, em đâu có ý đó, dĩ nhiên rồi. Nhưng em dành một sự tôn trọng vô bờ bến cho Violet. Cô ấy luôn đạt được mục đích của mình trong mọi hoàn cảnh.
OCTAVIUS. [thở dài] Em cũng vậy mà thôi.
ANN. Vâng; nhưng bằng một cách nào đó cô ấy đạt được nó mà chẳng cần phải nịnh hót dỗ ngọt—chẳng cần phải khiến cho người ta phải trở nên đa cảm ủy mị vì mình.
OCTAVIUS. [với sự vô tình nhẫn tâm kiểu anh em] Chẳng ai có thể trở nên quá mức đa cảm ủy mị đối với Violet được đâu, anh nghĩ thế, dẫu cho cô ấy có xinh đẹp đi chăng nữa.
ANN. Ồ có chứ, họ hoàn toàn có thể làm thế, nếu như cô ấy cố tình khiến họ phải như vậy.
OCTAVIUS. Nhưng chắc chắn không một người phụ nữ đàng hoàng thực thụ nào lại đi chủ động tính toán thực hành thao túng bản năng của đàn ông theo cái cách đó cả.
ANN. [buông thỏng hai tay lên trời] Ôi Tavy, Tavy, Ricky Ticky Tavy ơi, cầu xin thượng đế hãy che chở cứu rỗi cho người phụ nữ nào lấy anh làm chồng đi!
OCTAVIUS. [niềm đam mê bỗng bùng cháy trở lại theo cái tên được gọi] Ồ tại sao, tại sao, tại sao em lại cứ thốt ra những lời đó cơ chứ? Đừng có tra tấn anh nữa mà. Anh không thể hiểu nổi.
ANN. Giả sử cô ta nói dối, và giăng ra những cạm bẫy để giăng bẫy đàn ông thì sao nào?
OCTAVIUS. Em nghĩ là anh có thể cưới một người phụ nữ như thế hay sao—anh, kẻ từng quen biết và yêu thương em cơ chứ?
ANN. Hừm! Chà, dù sao đi nữa, nếu là một người khôn ngoan thì cô ta sẽ không đời nào cho phép anh làm thế đâu. Thế là giải quyết xong nhé. Và giờ thì em không thể nói chuyện thêm được nữa rồi. Hãy nói rằng anh tha thứ cho em đi, và xem như chủ đề này đã được khép lại.
OCTAVIUS. Anh chẳng có gì để mà phải tha thứ cả; và chủ đề đã chính thức khép lại. Và dẫu cho vết thương lòng có đang rỉ máu, thì ít nhất em cũng sẽ chẳng bao giờ được nhìn thấy nó tuôn máu đâu.
ANN. Thơ thẩn lãng mạn cho đến tận phút chót cơ đấy, Tavy ạ. Tạm biệt anh yêu nhé. [Cô vỗ nhẹ vào má anh; có thoáng một chút thôi thúc muốn hôn anh nhưng rồi một xung động ghê tởm khác đã ngăn cô lại; cuối cùng cô quay phắt người ba chân bốn cẳng chạy vụt qua khu vườn rồi tiến thẳng vào trong biệt thự].
Octavius lại một lần nữa tìm kiếm sự chở che tại chiếc bàn nhỏ, cúi gục đầu lên đôi tay mình và nức nở khóc thầm lặng lẽ. Bà Whitefield, người từ nãy đến giờ cứ lúi húi lang thang quanh các cửa hàng ở Granada, và trên tay đang cầm một chiếc túi lưới đựng đầy những gói đồ nhỏ xíu, bước vào qua cánh cổng và bắt gặp cảnh tượng đó.
MRS WHITEFIELD. [chạy nhào đến bên cậu và nâng đầu cậu dậy] Có chuyện gì thế hả Tavy? Cháu bị ốm à?
OCTAVIUS. Dạ không, không có gì đâu ạ, không có gì đâu ạ.
MRS WHITEFIELD. [vẫn đỡ đầu cậu, đầy lo lắng] Nhưng mà cháu đang khóc cơ mà. Có phải là vì chuyện hôn nhân của Violet hay không?
OCTAVIUS. Dạ không, không phải đâu ạ. Ai là người đã kể cho bác nghe về chuyện của Violet thế ạ?
MRS WHITEFIELD. [đặt đầu cậu trả về vị trí cũ cho chủ nhân của nó] Bác vừa mới chạm mặt Roebuck cùng với lão người Ireland khủng khiếp đó. Cháu chắc chắn là mình không bị ốm chứ? Rốt cuộc là có chuyện gì thế hả cháu?
OCTAVIUS. [trìu mến] Dạ không có gì đâu ạ—chỉ là trái tim của một người đàn ông tan vỡ thôi mà. Nghe có vẻ ngớ ngẩn lố bịch lắm phải không ạ?
MRS WHITEFIELD. Nhưng rốt cuộc mọi chuyện là thế nào cơ chứ? Có phải con bé Ann vừa làm điều gì tồi tệ với cháu phải không?
OCTAVIUS. Đó không phải là lỗi của Ann đâu ạ. Và xin bác đừng mảy may nghĩ rằng cháu đang đổ lỗi cho bác nhé.
MRS WHITEFIELD. [giật mình] Về chuyện gì cơ chứ?
OCTAVIUS. [siết chặt tay bà để an ủi] Dạ không có gì đâu ạ. Cháu vừa bảo là cháu không hề trách bác cơ mà.
MRS WHITEFIELD. Nhưng bác đã làm cái quái gì đâu cơ chứ. Rốt cuộc là có chuyện gì thế hả?
OCTAVIUS. [mỉm cười buồn bã] Bác không thể đoán ra được hay sao ạ? Cháu dám chắc là bác đã đúng khi ưu ái chọn Jack hơn là chọn cháu làm chồng cho Ann; nhưng cháu đem lòng yêu Ann; và sự thật đó hơi gây đau đớn chút đỉnh thôi ạ. [Cậu đứng dậy và bước rời xa bà hướng về phía giữa bãi cỏ].
MRS WHITEFIELD. [vội vã bước theo sau cậu] Có phải con bé Ann nói rằng bác muốn nó kết hôn với Jack hay không?
OCTAVIUS. Vâng ạ: em ấy vừa mới nói với cháu điều đó.
MRS WHITEFIELD. [suy ngẫm] Thế thì bác rất lấy làm tiếc cho cháu đấy, Tavy ạ. Đó chẳng qua chỉ là cái cách nó dùng để nói rằng CHÍNH NÓ muốn kết hôn với Jack mà thôi. Nó thì thèm quan tâm đếm xỉa gì đến chuyện bác nói gì hay bác muốn gì cơ chứ!.
OCTAVIUS. Nhưng em ấy sẽ không đời nào thốt ra câu đó trừ phi em ấy tin là thật. Chắc chắn là bác không hề hoài nghi Ann về chuyện—chuyện GIAN DỐI chứ ạ!!
MRS WHITEFIELD. Thôi nào, quên nó đi cháu, Tavy ạ. Bác cũng chẳng biết đường nào mà lần xem cái nào là tốt hơn cho một chàng trai trẻ: thiếu hiểu biết ngây ngô kiểu như cháu, hay là rành rẽ quá mức kiểu như Jack.
Tanner bước trở lại.
TANNER. Chà, tôi đã tống khứ xong lão già Malone rồi đấy. Tôi vừa giới thiệu lão với công ty Mendoza, Limited; và để mặc hai gã tướng cướp tự ở lại với nhau mà thảo luận ngã giá. Ơ kìa Tavy! Có chuyện gì rắc rối thế này?
OCTAVIUS. Chắc cháu phải đi rửa mặt thôi, nhìn mặt chán quá. [Nói với bà Whitefield] Xin bác hãy nói cho anh ấy biết những gì bác muốn đi ạ. [Nói với Tanner] Anh cứ xem như đó là điều đương nhiên đi nhé Jack, rằng Ann hoàn toàn tán thành điều đó đấy.
TANNER. [bối rối trước thái độ của cậu] Tán thành cái gì cơ chứ?
OCTAVIUS. Tán thành những gì mà phu nhân Whitefield mong muốn. [Cậu cất bước đường hoàng buồn bã đi thẳng về phía biệt thự].
TANNER. [nói với bà Whitefield] Chuyện này bí ẩn quá đi mất. Rốt cuộc là bác mong muốn điều gì cơ chứ? Dù nó có là gì đi nữa thì cháu cũng sẽ thực hiện cho bằng được.
MRS WHITEFIELD. [với sự biết ơn sụt sùi mếu máo] Cảm ơn cháu nhé, Jack. [Bà ngồi xuống. Tanner kéo chiếc chiếc ghế còn lại từ cái bàn ra và ngồi sát cạnh bà với hai khuỷu tay tì lên đầu gối, dành trọn vẹn sự chú ý cho bà]. Bác chẳng hiểu tại sao con cái nhà người ta thì lại ngoan ngoãn tử tế với bác đến thế, trong khi con đẻ của chính mình thì lại chẳng mảy may đếm xỉa quan tâm gì đến bác. Thảo nào mà bác cứ thấy mình hình như chẳng thể nào quan tâm chăm sóc nổi cho Ann và Rhoda như cách bác dành cho cháu, Tavy và Violet. Quả là một thế giới kỳ quặc hết chỗ nói. Ngày trước mọi thứ thẳng thắn và đơn giản biết bao; thế mà giờ đây chẳng ai còn suy nghĩ và cảm nhận đúng đắn theo lẽ phải thông thường nữa cả. Kể từ cái bài phát biểu mà giáo sư Tyndall thực hiện ở Belfast đến nay là chẳng còn điều gì ra hồn nữa hết.
TANNER. Vâng: cuộc sống ngày nay phức tạp hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ trước kia. Nhưng rốt cuộc cháu phải làm gì cho bác đây?
MRS WHITEFIELD. Đó chính xác là điều mà bác muốn nói với cháu đây. Dĩ nhiên là cháu sẽ kết hôn với Ann cho dù bản thân bác có muốn hay không đi chăng nữa—
TANNER. [giật nảy mình] Xem chừng như tôi sắp sửa phải kết hôn với Ann cho dù bản thân tôi có muốn hay không thì phải.
MRS WHITEFIELD. [bình yên điềm tĩnh] Ồ, rất có thể là thế lắm đấy cháu ạ: cháu thừa biết con bé thế nào rồi khi nó đã cắm sừng cắm cổ quyết định điều gì là phải làm cho bằng được. Nhưng xin đừng có đổ vạ lên đầu bác nhé: bác chỉ xin có thế thôi. Tavy vừa mới hớ miệng tuôn ra rằng con bé đang rả rích khắp nơi rằng bác đang ép buộc nó phải kết hôn với cháu; và cậu nhóc tội nghiệp đang tan nát cả cõi lòng vì chuyện đó; bởi vì bản thân cậu ta đang đem lòng yêu tha thiết con bé, dẫu cho quỷ thần mới biết được rốt cuộc cậu ta nhìn thấy điểm gì tuyệt vời ở con bé cơ chứ: còn bác thì chịu chết chẳng thấy gì. Chẳng có tác dụng gì đâu khi cứ đi nói với Tavy rằng Ann toàn tự nhét những ý nghĩ đó vào đầu người khác bằng cách bảo với họ rằng bác muốn họ làm thế trong khi ý nghĩ đó chưa từng mảy may lướt qua trong đầu bác bao giờ. Nó chỉ càng làm cho Tavy thêm phần ác cảm chống lại bác mà thôi. Nhưng chí ít thì cháu thừa hiểu rõ con bé hơn thế nhiều. Thế nên nếu cháu có cưới nó đi chăng nữa, thì xin đừng có nhắm mắt đổ lỗi cho bác đấy nhé.
TANNER. [nhấn mạnh] Tôi hoàn toàn không có lấy một chút ý định mảy may nào muốn kết hôn với cô ta cả.
MRS WHITEFIELD. [ranh mãnh] Nó sẽ hợp với cháu hơn là Tavy đấy. Nó sẽ gặp đúng kỳ phùng địch thủ khi rơi vào tay cháu đấy, Jack ạ. Bác rất muốn được nhìn thấy cảnh con bé gặp đúng cái đứa trị được nó cho bõ ghét.
TANNER. Chẳng có gã đàn ông nào là đối thủ xứng tầm của một người phụ nữ cả, trừ phi hắn cầm một cây gậy chơi poker và đi một đôi ủng đinh tán. Mà thỉnh thoảng đôi khi dùng đến mấy thứ đó vẫn cứ thua như thường. Dù sao đi nữa, tôi cũng chẳng thể nào dùng cây gậy poker để quật cô ta được. Tôi sẽ chỉ sắm vai một gã nô lệ trung thành không hơn không kém.
MRS WHITEFIELD. Không đâu: nó rất dè chừng ngán ngẩm cháu đấy chứ. Dẫu sao đi nữa, ít nhất cháu cũng sẽ dám nói cho nó biết sự thật phũ phàng về bản thân nó. Nó sẽ chẳng tài nào lách mình trốn tránh được như cách nó vẫn hay làm với bác đâu.
TANNER. Mọi người sẽ tru tréo lên gọi tôi là một tên vũ phu độc ác nếu tôi dám nói cho Ann biết sự thật về bản thân cô ta chiếu theo đúng hệ thống quy chuẩn đạo đức của chính cô ta. Lời đầu tiên phải kể đến là, Ann toàn thốt ra những điều hoàn toàn không đúng sự thật một chút nào cả.
MRS WHITEFIELD. Bác rất lấy làm mừng vì ít nhất cũng có người nhận ra con bé không phải là một thiên thần thánh thiện gì cho cam.
TANNER. Tóm lại—nói theo cách mà một người chồng sẽ thốt lên khi bị chọc tức đến mức cùng cực không thể kìm nôn mà phải thốt lên sự thật—cô ta là một kẻ chuyên nói dối. Và vì cô ta đã đẩy Tavy lún sâu đầu vào lưới tình say đắm mà hoàn toàn không hề có chút ý định kết hôn nào với cậu ta, nên cô ta chính là một ả đàn bà lẳng lơ điệu nghệ, chiếu theo định nghĩa tiêu chuẩn về một ả lẳng lơ là người phụ nữ chuyên khơi dậy những niềm đam mê mà bản thân ả ta hoàn toàn không có ý định đáp lại sự thỏa mãn nào. Và vì giờ đây cô ta đã hạ bệ bác đến mức sẵn sàng hy sinh cả tôi trên bàn thờ chỉ vì cái sự thỏa mãn rợn ngợp là ép buộc tôi phải gọi thẳng vào mặt cô ta rằng cô ta là một kẻ nói dối, nên tôi hoàn toàn có thể kết luận rằng cô ta đồng thời cũng là một mụ chuyên bắt nạt khủng bố người khác nữa. Cô ta không thể bắt nạt đàn ông theo cái cách cô ta vẫn hay bắt nạt phụ nữ; thế nên cô ta thường xuyên và không chút mảy may gớm tay lợi dụng sức hút cá nhân của mình để sai khiến đàn ông phải dâng hiến cho cô ta bất cứ thứ gì cô ta muốn. Điều đó biến cô ta gần như trở thành một thứ sinh vật mà tôi hoàn toàn không tài nào tìm ra nổi một cái tên lịch sự nào để gọi tên cho đúng nghĩa.
MRS WHITEFIELD. [với một lời phản biện nhẹ nhàng] Thường thì cháu đâu thể cứ đòi hỏi sự hoàn hảo tuyệt đối được đâu chứ, Jack.
TANNER. Tôi nào có đòi hỏi đâu cơ chứ. Nhưng điều làm tôi phát điên lên được chính là việc Ann lại cứ đòi hỏi sự hoàn hảo đó ở người khác. Tôi thừa biết rõ mồn một rằng tất cả những chuyện đại loại như cô ta là một kẻ nói dối, một mụ bắt nạt hay một ả lẳng lơ điệu nghệ và v.v. đều là một bản cáo trạng đạo đức được dựng lên đóng kịch sẵn có thể chĩa mũi nhọn vào bất kỳ ai trên đời này. Tất cả chúng ta ai mà chẳng nói dối; ai mà chẳng bắt nạt lấn lướt hết mức có thể trong giới hạn cho phép; ai mà chẳng tung hoả mù chèo kéo sự ngưỡng mộ mà chẳng mảy may có nổi một chút ý định đền đáp xứng đáng nào; ai mà chẳng cố vắt kiệt tối đa khoản lợi nhuận tiền thuê mướn từ chính năng lực quyến rũ của bản thân mình cơ chứ. Nếu Ann chịu thừa nhận điều đó thì tôi đã chẳng buồn đôi co cãi cọ gì với cô ta nữa. Nhưng cô ta kiên quyết không chịu nhận. Nếu cô ta sinh con đẻ cái, cô ta sẽ tận dụng triệt để những lời nói dối của chúng để làm trò tiêu khiển bằng cách quất đòn roi vào mông chúng cho bõ ghét. Nếu một người phụ nữ khác dám liếc mắt đưa tình với tôi, cô ta sẽ lập tức giả vờ không thèm quen biết một ả lẳng lơ nào cả. Cô ta sẽ làm chính xác bất cứ điều gì cô ta thích trong khi vẫn khăng khăng đòi hỏi tất cả những người khác phải tuân thủ răm rắp theo những quy chuẩn quy định truyền thống. Tóm lại, tôi có thể dung thứ cho tất cả mọi thứ trên đời này ngoại trừ cái bộ mặt giả hình dối trá khốn khiếp của cô ta. Đó mới chính là thứ hạ gục tôi.
MRS WHITEFIELD. [bị cuốn đi bởi sự nhẹ nhõm khi nghe ý kiến của chính mình được diễn tả một cách vô cùng hùng hồn trôi chảy] Ôi, đúng là nó giả trân đạo đức giả thật đấy. Nó đúng thế: đúng thế thật đấy. Không phải vậy sao hả cháu?
TANNER. Thế thì tại sao bác cứ khăng khăng muốn gả tôi cho con bé làm gì cơ chứ?
MRS WHITEFIELD. [hờn dỗi cáu kỉnh] Đấy thấy chưa! Lại bắt đầu đổ vạ lên đầu bác nữa rồi đấy thôi. Bác chưa từng mảy may nghĩ đến chuyện đó cho đến khi Tavy bảo với bác rằng con bé nói là bác muốn thế. Nhưng cháu biết đấy, bác rất quý mến Tavy: nó giống như một đứa con trai của bác vậy; và bác không muốn nó bị giày vò dẫm đạp và đẩy vào cảnh khốn cùng thảm hại.
TANNER. Trong khi tôi thì chẳng thá gì, muốn ra sao thì ra chắc, tôi đoán thế.
MRS WHITEFIELD. Ồ, cháu rất khác biệt, theo một cách nào đó nào đó nhé: cháu hoàn toàn có khả năng tự lo liệu chăm sóc cho bản thân mình cơ mà. Cháu sẽ trị cho con bé một trận nên thân cho xem. Và dù sao đi nữa, con bé cũng phải lấy chồng chứ lị.
TANNER. A há! Bản năng sinh tồn sinh học đang lên tiếng đấy kìa. Bác căm ghét con bé tột độ; nhưng đồng thời bác cũng cảm thấy rằng bằng cách nào đó bác bắt buộc phải tống khứ nó đi lấy chồng cho bằng được.
MRS WHITEFIELD. [đứng phắt dậy, bị sốc nặng] Ý cháu là bác căm ghét chính con đẻ của mình hay sao! Chắc chắn cháu không đến nỗi tin bác là một kẻ độc ác và bất nhân đến thế chỉ vì bác nhìn nhận ra những khuyết điểm của nó chứ lị.
TANNER. [cười nhạt một cách hoài nghi] Thế bác có yêu thương nó không nào?
MRS WHITEFIELD. Thì, đương nhiên là bác yêu nó chứ sao lại hỏi thế. Cháu thốt ra những câu hỏi kỳ quặc làm sao ấy Jack ạ! Chúng ta làm sao có thể kìm nén không yêu thương những người cùng máu mủ ruột thịt của mình được cơ chứ.
TANNER. Chà, có lẽ việc thốt lên những lời đó sẽ giúp tránh khỏi những phiền toái rắc rối không đáng có chăng. Nhưng riêng phần tôi, tôi hoài nghi rằng các bảng hệ thống quan hệ huyết thống rốt cuộc đều có một nền tảng tự nhiên bắt nguồn từ một sự ghê tởm tự nhiên nào đó [anh đứng dậy].
MRS WHITEFIELD. Cháu không nên thốt ra những lời kiểu đó chứ Jack. Bác hy vọng cháu sẽ không đi kể với Ann rằng bác vừa mới ngồi trò chuyện tâm sự với cháu nhé. Bác chỉ muốn minh oan cho chính mình trước cháu và Tavy thôi. Bác không thể cứ ngồi im thin thít ngậm bồ hòn làm ngơ để rồi mọi tội lỗi thiên hạ cứ trút hết lên đầu bác được.
TANNER. [lịch sự] Hoàn toàn hợp lý thấu tình đạt lý mà bác.
MRS WHITEFIELD. [bất mãn không hài lòng] Và giờ thì bác chỉ càng làm cho mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn mà thôi. Tavy đang nổi giận với bác chỉ vì bác không chịu tôn sùng ca ngợi Ann. Và khi ý nghĩ đó đã được nhét vào đầu bác rằng Ann nên kết hôn với cháu, thì bác còn có thể nói gì khác ngoài việc thốt lên rằng như thế mới đáng kiếp đời nó chứ lị.
TANNER. Xin cảm ơn bác rất nhiều nhé.
MRS WHITEFIELD. Giờ thì đừng có mà ngớ ngẩn bướng bỉnh rồi bóp méo những lời bác nói thành một ý nghĩa nào khác mà bác không hề có ý đó nhé. Lẽ ra bác phải được đối xử một cách sòng phẳng công bằng chứ—
Ann bước ra từ biệt thự, nối gót ngay sau đó là Violet, người đã ăn vận chỉnh tề sẵn sàng để lái xe.
ANN. [tiến đến bên tay phải của mẹ với nụ cười ngọt ngào đầy đe dọa] Ồ thưa má yêu dấu, xem chừng như má đang có một buổi trò chuyện tán gẫu vô cùng thú vị tuyệt vời cùng với Jack đấy nhỉ. Bọn con có thể nghe thấy giọng má vang vọng khắp cả khu vườn đấy.
MRS WHITEFIELD. [hoảng hốt] Hai con có nghe trộm—
TANNER. Đừng có lo lắng sợ hãi gì nhé: Ann chỉ là—chà, lúc nãy bọn tôi đang thảo luận bànạc về cái thói quen đó của cô ấy thôi mà. Cô ấy không hề nghe được một từ nào đâu.
MRS WHITEFIELD. [quả quyết cứng cỏi] Bác chẳng thèm quan tâm xem con bé có nghe được hay không nghe được: bác có toàn quyền nói bất cứ điều gì bác thích.
VIOLET. [bước ra bãi cỏ và len vào đứng giữa khoảng trống giữa Mrs Whitefield và Tanner] Tôi ra đây để nói lời chào tạm biệt đây. Tôi phải lên đường đi hưởng tuần trăng mật của mình đây.
MRS WHITEFIELD. [khóc nức nở] Ồ đừng có nói thế chứ Violet. Lại chẳng có lễ cưới hỏi nào, chẳng có tiệc tùng ăn sáng, chẳng có xiêm y áo quần hay bất cứ thứ gì rình rang cả.
VIOLET. [âu yếm vỗ về bà] Chuyến đi sẽ không kéo dài lâu đâu mà bác.
MRS WHITEFIELD. Đừng để hắn ta đưa cháu sang tận nước Mỹ nhé. Hãy hứa với bác là cháu sẽ không đi đi.
VIOLET. [với vẻ quả quyết chắc nịch] Cháu nghĩ là chắc chắn sẽ không đời nào có chuyện đó đâu ạ. Xin bác đừng khóc nhè nữa mà má ơi: cháu chỉ đến khách sạn ở tạm thôi mà.
MRS WHITEFIELD. Nhưng việc mặc chiếc váy đó đi, mang theo cả hành lý thế này, làm cho người ta thực sự cảm thấy rõ mồn một—[bà nghẹn ngào, rồi lại bật khóc nức nở tiếp] Ước gì cháu chính là con gái ruột của bác biết bao nhiêu hỡi Violet!
VIOLET. [xoa dịu bà] Thôi nào, thôi nào: thì cháu vẫn là con gái của má đây thôi. Con bé Ann sẽ ghen tị cho mà xem.
MRS WHITEFIELD. Ann chẳng thèm mảy may quan tâm yêu thương gì đến bác đâu.
ANN. Thật hư quá đấy mẹ nhé! Nào, thôi nào: mẹ không được phép khóc nhè thêm một giọt nào nữa đâu đấy: mẹ thừa biết là Violet không thích nhìn thấy thế cơ mà [Mrs Whitefield đưa tay lau khô dòng nước mắt, rồi nín bặt bớt xụt sùi].
VIOLET. Tạm biệt anh nhé Jack.
TANNER. Tạm biệt Violet.
VIOLET. Anh càng kết hôn sớm bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu đấy. Anh sẽ đỡ bị người ta hiểu lầm đi rất nhiều.
TANNER. [bồn chồn bực bội] Tôi hoàn toàn đinh ninh chờ đợi sẽ kết hôn vào ngay chiều nay đây. Dường như tất cả các người đều đã đồng lòng cắm sừng cắm cổ quyết định thay tôi rồi cơ mà.
VIOLET. Anh hoàn toàn có thể chọn một lựa chọn tồi tệ hơn thế nhiều đấy chứ. [Nói với Mrs Whitefield: vòng tay ôm lấy bà] Để cháu đưa bác cùng vào khách sạn với cháu nhé: chuyến đi dạo trên xe sẽ làm cho tinh thần bác phấn chấn lên nhiều đấy. Nào vào trong nhà lấy khăn choàng đi thôi. [Cô dìu bà hướng về phía biệt thự].
MRS WHITEFIELD. [vừa đi ngược lên qua khu vườn vừa lẩm bẩm] Bác chẳng biết mình sẽ phải sống ra sao khi các cháu đi vắng hết cả, trong nhà chẳng còn ai ngoài con bé Ann; mà lúc nào nó cũng cắm đầu bận rộn với đám đàn ông! Làm sao mà có thể mong đợi chồng cháu lại chịu kiên nhẫn để ý phiền muộn với một mụ già đầu tóc điểm bạc như bác cơ chứ. Ồ, cháu chẳng cần phải nói với bác đâu: sự lịch sự xã giao thì lúc nào cũng hay ho đấy; nhưng bác thừa biết thiên hạ người ta suy nghĩ những gì trong đầu—[bà vừa lẩm bẩm vừa dìu Violet khuất dạng khỏi tầm nhìn và tầm nghe].
Ann, đang trầm ngâm suy ngẫm về lời khuyên đúng lúc của Violet, bước lại gần Tanner; dí dỏm đánh giá anh từ đầu đến chân bằng một cái nhìn đầy hài hước; và cuối cùng cất tiếng đưa ra phán quyết của mình.
ANN. Violet hoàn toàn có lý đấy chứ. Anh thực sự nên kết hôn đi thôi.
TANNER. [bùng nổ giận dữ] Ann: tôi sẽ không đời nào kết hôn với cô đâu. Cô có nghe rõ không hả? Tôi sẽ không, không, không, không, KHÔNG đời nào kết hôn với cô đâu nghe chưa.
ANN. [điềm tĩnh bình thản] Chà, chẳng có ai thèm ngỏ lời cầu hôn với ngài cả đâu, ngài ấy bảo thế, ngài ấy bảo thế, ngài ấy bảo thế. Thế là giải quyết xong xuôi mọi chuyện nhé.
TANNER. Đúng thế, chẳng có ai thèm ngỏ lời cầu hôn với tôi cả; nhưng tất cả mọi người ai nấy đều xem xét mọi chuyện như đã được định đoạt xong xuôi đâu vào đấy rồi. Nó cứ lơ lửng bàng bạc trong không trung ấy. Cứ mỗi lần chúng ta chạm mặt nhau, những kẻ khác lại tìm những cớ lẽ vô lý để chuồn biến đi nơi khác nhằm để lại không gian riêng tư cho hai chúng ta. Ramsden thì không còn trừng mắt nhìn tôi nữa: đôi mắt lão ta sáng ngời rực rỡ hứa hẹn, tựa như thể lão ta đang chuẩn bị dắt tay cô trao tận tay cho tôi ở trong nhà thờ vậy. Tavy thì đẩy tôi về phía mẹ cô và ban phước lành cho tôi. Straker thì công khai xem cô là nữ chủ nhân tương lai của mình: chính cậu ta là kẻ đầu tiên tiết lộ chuyện đó cho tôi hay.
ANN. Có phải đó là lý do khiến anh cắm cổ bỏ chạy không?
TANNER. Phải chứ sao, để rồi lại bị chặn đứng bởi một gã trùm cướp đang tương tư đau khổ và bị hất cẳng lôi cổ về như một tên học sinh trốn học.
ANN. Chà, nếu anh không muốn kết hôn thì anh hoàn toàn có quyền không cưới cơ mà [cô quay phắt người bước ra xa anh rồi ngồi xuống ghế, vô cùng thư thái].
TANNER. [bước theo sát phía sau cô] Có gã đàn ông nào trên đời này lại đi khát khao thèm muốn bị treo cổ bao giờ cơ chứ? Thế nhưng đàn ông vẫn cứ để cho người ta lôi đi treo cổ mà chẳng mảy nào thèm đấu tranh nổi một trận vì sinh mạng của chính mình, dẫu cho ít nhất thì họ cũng có thể đấm cho gã tuyên úy một cú sưng vêu con mắt. Chúng ta tuân theo mệnh lệnh ý chí của thế giới, chứ không phải ý chí của chính mình. Tôi đang mang một cảm giác kinh hoàng tột độ rằng rồi tôi cũng sẽ buông xuôi để cho người ta ép buộc kết hôn chỉ vì đó là ý chí của thế giới rằng cô phải có một người chồng.
ANN. Em dám chắc rồi thế nào em cũng sẽ lấy chồng thôi, vào một ngày nào đó.
TANNER. Nhưng tại sao lại cứ phải là tôi—tại sao lại cứ phải là tôi trong số tất cả mọi gã đàn ông trên đời này cơ chứ? Hôn nhân đối với tôi chính là sự phản giáo, là sự báng bổ xúc phạm chốn thánh đường trong tâm hồn tôi, là sự xâm phạm thô bạo vào nhân phẩm đàn ông của tôi, là sự bán rẻ quyền trưởng nam của tôi, là sự đầu hàng nhục nhã, là cuộc capitulation thảm hại ê chề, là sự chấp nhận thất bại hoàn toàn. Tôi sẽ mục rữa tàn lụi giống như một thứ đồ vật đã hoàn thành xong sứ mệnh và bị vứt xó; tôi sẽ biến đổi từ một gã đàn ông có một tương lai phía trước thành một gã đàn ông chỉ còn dăm cái quá khứ ở phía sau lưng; tôi sẽ nhìn thấy trong đôi mắt đục ngầu nhớp nhúa của tất cả những gã chồng khác sự nhẹ nhõm của bọn họ khi chào đón một tù nhân mới đến để cùng chia sẻ chung gánh nặng nhục nhã này. Bọn thanh niên trẻ tuổi sẽ khinh miệt tôi như một kẻ đã bán mình phản bội: còn đối với các cô gái trẻ thì tôi, người từ trước đến nay luôn là một ẩn số và một khả năng đầy hứa hẹn, sẽ chỉ đơn thuần trở thành tài sản thuộc sở hữu của một kẻ khác—và tệ hại hơn là một món hàng bị tì vết hư hỏng: một gã đàn ông mua lại đồ cũ qua tay là cùng.
ANN. Chà, thế thì vợ anh hoàn toàn có thể đội một chiếc mũ trùm đầu cồng kềnh rồi tự làm cho mình trở nên xấu xí để giữ thể diện cho anh, giống như bà ngoại của em vậy.
ANN. Suy cho cùng thì, nó sẽ tạo ra sự khác biệt gì cơ chứ? Nhan sắc sắc nước hương trời thì đẹp đẽ tuyệt vời lắm đấy vào cái nhìn đầu tiên; nhưng có ai thèm ngó ngàng đến nó sau khi nó đã ngự trị trong nhà được ba ngày trời cơ chứ? Em từng nghĩ những bức tranh của chúng ta vô cùng tuyệt diệu đẹp đẽ khi bố mua chúng về; nhưng ngót nghét mấy năm nay em chẳng thèm liếc mắt nhìn lại chúng lấy một lần. Anh có bao giờ thèm bận tâm đếm xỉa gì đến dung mạo nhan sắc của em đâu: anh đã quá quen thuộc với em đến mức nhàm chán rồi còn gì. Em hoàn toàn có thể hóa thân thành cái ống đựng ô cắm dù lúc nào không hay ấy chứ.
TANNER. Cô nói dối, đồ ma cà rồng khát máu: cô nói dối.
ANN. Đồ nịnh hót dẻo miệng. Sao anh cứ cố gắng tìm cách mê hoặc quyến rũ em làm gì hử Jack, nếu như anh không hề muốn kết hôn với em cơ chứ?
TANNER. Sức Sống Vĩ Đại. Tôi đang nằm trong gọng kìm siết chặt của Sức Sống Vĩ Đại.
ANN. Em hoàn toàn chẳng hiểu mảy may gì sất: nghe nó cứ lùng bùng giống như đội cận vệ Hoàng gia Anh ấy.
TANNER. Tại sao cô không cưới Tavy cơ chứ? Cậu ta hoàn toàn tự nguyện mặn nồng kia mà. Chẳng lẽ cô không thể cảm thấy thỏa mãn trừ phi con mồi của cô cựa quậy giãy giụa hay sao?
ANN. [quay phắt người lại nhìn anh tựa như đang chuẩn bị thì thầm một bí mật thầm kín] Tavy sẽ không đời nào kết hôn đâu. Anh chưa từng nhận ra rằng cái kiểu đàn ông dạng đó không bao giờ chịu lấy vợ hay sao?
TANNER. Cái gì cơ! Một gã đàn ông tôn sùng phụ nữ đến mức thần thánh hóa! Một kẻ chẳng nhìn thấy gì trong tự nhiên ngoài phong cảnh lãng mạn dành cho những khúc ca tình tứ đôi lứa! Tavy, một kẻ hào hiệp thượng võ, trung thủy, giàu lòng trắc ẩn và chân thành! Tavy mà lại không bao giờ lấy vợ á! Chà, sinh ra là cậu ta đã được định sẵn là sẽ bị cuốn phăng đi bởi bất kỳ cặp mắt xanh biếc nào chạm mặt trên đường phố rồi còn gì.
ANN. Vâng, em biết chứ. Dù thế đi chăng nữa, Jack ạ, những gã đàn ông kiểu đó lúc nào cũng sống trong những căn phòng trọ cho thuê độc thân thoải mái với một trái tim tan vỡ, rồi được các bà chủ nhà trọ tôn sùng sùng bái, và chẳng bao giờ chịu kết hôn cả. Những gã đàn ông giống như anh mới là những kẻ luôn luôn kết hôn.
TANNER. [đập tay lên trán] Sao mà đúng một cách kinh hoàng và rợn ngợp đến thế cơ chứ! Nó cứ lù lù chình ình ngay trước mặt tôi suốt cả cuộc đời này; vậy mà chưa bao giờ tôi nhận ra điều đó trước đây cả.
ANN. Ồ, phụ nữ thì cũng y chang như thế cả thôi. Cái phong thái khí chất thi sĩ nghệ sĩ suy cho cùng là một khí chất rất dễ chịu, rất đỗi nhã nhặn, hoàn toàn vô hại và nên thơ, em dám cá là vậy; nhưng đó chính xác là khí chất của một mụ cô đơn già cỗi.
TANNER. Vô sinh cằn cỗi. Sức Sống Vĩ Đại sẽ lướt qua phớt lờ nó.
ANN. Nếu đó là những gì anh định nghĩa về Sức Sống Vĩ Đại, thì vâng, chính xác là thế.
TANNER. Cô không hề mảy may quan tâm lo lắng gì đến Tavy sao?
ANN. [đảo mắt quan sát cẩn thận xung quanh để đảm bảo rằng Tavy không lảng vảng trong tầm tai nghe] Không.
TANNER. Và cô thực sự quan tâm lo lắng đến tôi chứ?
ANN. [bình thản đứng dậy và đưa ngón tay ra hiệu dọa dẫm lắc lư trước mặt anh] Nào Jack! Hãy biết điều cư xử cho phải phép đi nhé.
TANNER. Đồ đàn bà đồi bại trác táng khốn nạn! Đồ ác quỷ đội lốt người!
ANN. Đồ trăn khổng lồ nuốt chửng mồi! Đồ voi rừng!
TANNER. Đồ giả nhân giả nghĩa đạo đức giả!
ANN. [dịu dàng] Em buộc phải thế thôi, vì lợi ích của người chồng tương lai của em cơ mà.
TANNER. Vì lợi ích của tôi á! [Tự chỉnh đốn lại bằng một giọng điệu hung hăng cay đắng] Ý tôi muốn nói là vì lợi ích của hắn ta cơ.
ANN. [phớt lờ sự đính chính] Vâng, vì lợi ích của anh đấy chứ. Tốt hơn là anh nên kết hôn với một kẻ mà anh hay gọi là kẻ giả trân đạo đức giả đi, Jack ạ. Những người phụ nữ không sống giả dối thì hay ăn mặc theo lối kỳ cục rồi chuốc lấy sự lăng mạ nhục nhã và vướng vào đủ mọi thể loại rắc rối róm nước sôi lửa bỏng. Và thế là chồng của họ cũng bị lôi tuột vào cuộc luôn và phải sống trong sự nơm nớp khiếp sợ trước những biến cố rắc rối mới phát sinh. Chẳng lẽ anh không thích một người vợ mà anh có thể hoàn toàn tin tưởng dựa dẫm vào được hay sao?
TANNER. Không, một ngàn lần không: nước sôi lửa bỏng chính là nguyên tố môi trường tự nhiên của một tên cách mạng. Người ta tẩy rửa đàn ông cũng giống như cách người ta cọ rửa những cái thùng đựng sữa vậy, chính là bằng cách nhúng vào nước sôi bỏng rẫy.
ANN. Nước lạnh thì cũng có những công dụng riêng của nó chứ bộ. Nó rất tốt cho sức khỏe đấy.
TANNER. [tuyệt vọng] Ồ, cô thật là bén nhạy tinh ranh quá đi mất: đúng vào khoảnh khắc tối cao trọng đại nhất, Sức Sống Vĩ Đại lại ban phó cho cô mọi thứ phẩm chất thượng thừa. Chà, bản thân tôi đây cũng hoàn toàn có thể sắm vai một kẻ giả trân đạo đức giả được cơ mà. Bản di chúc của cha cô chỉ định tôi làm người giám hộ hợp pháp của cô, chứ đâu phải làm kẻ theo đuổi cầu hôn cô. Tôi sẽ sống trung thành trọn vẹn với sự ủy thác tin tưởng đó.
ANN. [bằng chất giọng quyến rũ trầm ấm của loài yêu nữ mỹ nhân ngư] Trước khi lập ra bản di chúc đó, bố đã từng hỏi em xem em muốn ai sẽ là người giám hộ cho mình cơ mà. Và em đã chọn anh đấy!
TANNER. Hóa ra bản di chúc đó là do một tay cô nhào nặn sắp đặt từ đầu chí cuối đấy ư! Cái bẫy đã được giăng sẵn từ thuở ban đầu rồi cơ à.
ANN. [tập trung toàn bộ bùa phép quyến rũ tột độ của mình] Từ thuở ban đầu—từ thưở chúng ta còn thơ bé—dành cho cả hai chúng ta—bởi chính Sức Sống Vĩ Đại.
TANNER. Tôi sẽ không đời nào kết hôn với cô đâu. Tôi kiên quyết không kết hôn với cô.
ANN. Ồ, anh sẽ cưới thôi, anh chắc chắn sẽ cưới cho mà xem.
TANNER. Tôi nói với cô là không, không, không cơ mà.
ANN. Em nói với anh là có, có, có cơ mà.
TANNER. KHÔNG.
ANN. [dỗ ngọt—van nài—gần như kiệt sức] Có. Trước khi quá muộn màng để có thể hối cải. Có.
TANNER. [bị chấn động bởi tiếng vọng từ quá khứ vang lên] Khoảnh khắc này đã từng xảy ra với tôi trước đây từ bao giờ thế nhỉ? Phải chăng cả hai chúng ta đang mơ ngủ?
ANN. [đột ngột đánh mất hết can đảm, với một nỗi thống khổ đau đớn không màng che giấu] Không. Chúng ta hoàn toàn tỉnh táo; và anh vừa mới thốt lên từ không: chỉ có thế thôi.
TANNER. [tàn nhẫn thô bạo] Thế nào?
ANN. Vâng, em đã mắc sai lầm: anh hoàn toàn không yêu em.
TANNER. [chồm đến ôm siết chặt cô vào lòng] Hoàn toàn sai sự thật: anh yêu em. Sức Sống Vĩ Đại đang mê hoặc bùa phép hút hồn anh: anh đang thâu tóm cả thế giới trong vòng tay mình khi ôm siết lấy em. Nhưng anh đang chiến đấu vì sự tự do của chính mình, vì danh dự của mình, vì bản ngã của chính mình, một thể thống nhất không thể chia cắt.
ANN. Hạnh phúc của anh sẽ đáng giá hơn tất cả những thứ đó cộng lại.
ANN. Nó sẽ chẳng phải là toàn vẹn hạnh phúc đối với riêng mình em đâu. Có lẽ là cả cái chết nữa.
TANNER. [rên rỉ] Ôi, vòng tay ôm siết đó thật chặt chẽ và gây đau đớn biết bao. Rốt cuộc là cô đã tóm được cái gì bên trong con người tôi thế này? Phải chăng có cả trái tim của một người cha ẩn chứa bên cạnh trái tim của một người mẹ nữa hay sao?
ANN. Hãy cẩn thận đấy Jack ạ: nếu có bất kỳ ai xuất hiện trong lúc chúng ta đang tình tứ thế này, anh sẽ buộc phải cưới em cho bằng được đấy.
TANNER. Nếu ngay lúc này cả hai chúng ta đang đứng bên mép của một vách núi dựng đứng, anh cũng sẽ ôm chặt lấy cô và nhảy xuống vực thẳm.
ANN. [thở hồng hộc, sức lực ngày càng suy kiệt dần dưới sự căng thẳng tột độ] Jack: hãy buông em ra đi. Em đã dám liều lĩnh làm một điều quá ư kinh hoàng—nó kéo dài lâu hơn những gì em từng tưởng tượng. Hãy buông em ra đi: em không thể chịu đựng nổi thêm chút nào nữa rồi.
TANNER. Cả anh cũng vậy. Hãy để nó giết chết cả hai chúng ta luôn đi.
ANN. Vâng: em chẳng thèm bận tâm mảy may nữa đâu. Sức lực của em đã cạn kiệt đến tận cùng giới hạn rồi. Em chẳng thiết tha gì nữa cả. Hình như em sắp ngất đi rồi đây.
Vào khoảnh khắc này, Violet và Octavius từ trong biệt thự bước ra cùng với Mrs Whitefield, người đã được quấn khăn choàng ấm áp sẵn sàng để lái xe. Đồng thời lúc đó, Malone và Ramsden, theo sau là Mendoza và Straker, bước vào qua chiếc cổng nhỏ nằm ở hàng rào. Tanner ngượng ngùng buông lỏng Ann ra, cô đưa tay lên trán với cảm giác chóng mặt quay cuồng.
MALONE. Cẩn thận đấy. Có chuyện gì bất ổn xảy ra với vị phu nhân kia kìa.
RAMSDEN. Chuyện quái quỷ gì đang diễn ra thế này?
VIOLET. [chạy nhào đến giữa Ann và Tanner] Chị bị ốm hay sao thế?
ANN. [loạng choạng lảo đảo, với một nỗ lực tối cao tột độ] Em đã hứa sẽ kết hôn với Jack rồi. [Cô ngất lịm đi. Violet quỳ sụp xuống bên cạnh và xoa bóp tay cho cô. Tanner chạy vòng sang phía tay bên kia của cô, và cố gắng nâng đầu cô dậy. Octavius bước đến hỗ trợ Violet, nhưng hoàn toàn lúng túng không biết phải làm gì. Mrs Whitefield vội vã chạy trốn trở vào trong biệt thự. Octavius, Malone và Ramsden chạy nhào đến chỗ Ann và vây kín xung quanh cô, cúi người xuống để hỗ trợ cứu giúp. Straker điềm tĩnh bước thẳng tới chân Ann, còn Mendoza tiến đến đầu cô, cả hai đều đứng thẳng và hoàn toàn tự chủ bình tĩnh].
STRAKER. Nào thưa các quý bà quý ông: cô ấy không cần một đám đông bu kín xung quanh thế này đâu: cô ấy cần không khí—tất cả lượng không khí có thể có được. Xin làm ơn lùi ra một chút, các ngài— [Malone và Ramsden để cho cậu ta nhẹ nhàng lùa họ lướt qua Ann đi ngược lên bãi cỏ hướng về phía khu vườn, nơi Octavius, người từ nãy đã nhận thức rõ sự vô tích sự của mình, nhập bọn cùng họ. Straker, bước theo sau họ, dừng lại trong giây lát để chỉ dẫn cho Tanner]. Đừng có nhấc cái đầu cô ấy lên cao quá thưa anh Tanner; cứ để nó nằm bẹt phẳng xuống để máu có thể lưu thông chạy ngược trở lại não đi nào.
MENDOZA. Cậu ấy hoàn toàn có lý đấy, thưa anh Tanner. Hãy tin tưởng vào bầu không khí của vùng núi Sierra đi. [Hắn tinh tế rút lui lui về phía bậc thềm khu vườn].
TANNER. [đứng dậy] Tôi hoàn toàn xin đầu hàng trước sự am hiểu sinh lý học siêu việt của anh đấy, Henry. [Anh rút lui về góc bãi cỏ; và Octavius lập tức vội vã sải bước xuống cạnh anh].
TAVY. [nói nhỏ riêng với Tanner, siết chặt tay anh] Jack: chúc anh thật hạnh phúc nhé.
TANNER. [nói nhỏ riêng với Tavy] Tôi chưa hề ngỏ lời cầu hôn cô ta. Đó là một cái bẫy giăng sẵn cho tôi. [Anh đi ngược lên bãi cỏ hướng về phía khu vườn. Octavius đứng chết trân hóa đá].
MENDOZA. [chặn đường Mrs Whitefield, người từ trong biệt thự bước ra trên tay cầm một ly rượu mạnh brandy] Chuyện gì thế này thưa phu nhân [hắn cầm lấy nó từ tay bà]?y?
MRS WHITEFIELD. Một chút rượu brandy thôi mà.
MENDOZA. Thứ tồi tệ nhất mà bà có thể cho cô ấy uống lúc này đấy. Xin phép cho tôi nhé. [Hắn ngửa cổ nốc cạn sạch]. Hãy cứ tin tưởng vào bầu không khí của vùng núi Sierra đi thưa phu nhân.
Trong chốc lát, tất cả đám đàn ông đều quên bẵng đi sự tồn tại của Ann và trân trân dán mắt nhìn chằm chằm vào Mendoza.
ANN. [thì thầm vào tai Violet, vòng tay ôm siết lấy cổ cô] Này Violet, lúc nãy khi tao ngất đi thì Jack có thốt lên câu nào không mày?
VIOLET. Không.
ANN. A! [với một tiếng thở phào nhẹ nhõm ngập tràn cô lại lả người ngất lịm trở lại].
MRS WHITEFIELD. Ồ, con bé lại ngất lịm đi lần nữa kìa.
Bọn họ toan chồm lao trở lại phía cô; nhưng Mendoza đã giơ tay ra hiệu cảnh báo ngăn họ lại.
ANN. [nằm ngửa bẹt] Không, em có ngất đâu nào. Em hoàn toàn hạnh phúc mãn nguyện mà.
TANNER. [đột ngột quyết đoán sải bước tới chỗ cô, và giật phắt tay cô ra khỏi Violet để bắt mạch cho cô] Lạ thật, mạch đập của cô ta đang nảy lên thình thịch cực kỳ mạnh mẽ cơ mà. Nào, đứng dậy mau lên xem nào. Trò nhảm nhí gì thế này hả! Dậy mau lên chứ lại còn nằm ì ra đấy à. [Anh xách cổ lôi cô đứng phắt dậy một cách dứt khoát].
ANN. Vâng: giờ thì em cảm thấy đủ khỏe rồi đây này. Suy cho cùng thì anh suýt chút nữa đã bóp cổ giết chết em rồi đấy Jack ạ.
MALONE. Một gã theo đuổi tán tỉnh thô bạo cục súc phải không nào, hử? Kiểu đó mới là chuẩn nhất đấy, thưa cô Whitefield. Tôi xin nhiệt liệt chúc mừng anh Tanner nhé; và tôi rất mong được đón tiếp anh và cô ấy thường xuyên ghé thăm tư dinh ở Tu viện như những vị khách quý.
ANN. Xin cảm ơn ông ạ. [Cô bước qua Malone tiến đến chỗ Octavius] Ricky Ticky Tavy: hãy chúc phúc cho em đi nào. [Nói nhỏ riêng với cậu] Em muốn làm cho anh phải khóc lần cuối cùng trong đời đấy.
TAVY. [kiên định vững vàng] Sẽ không còn những giọt nước mắt nào nữa đâu. Anh hạnh phúc trong chính hạnh phúc của em. Và anh đặt trọn niềm tin vào em bất chấp mọi chuyện trên đời này.
RAMSDEN. [bước chen vào giữa Malone và Tanner] Cậu quả là một người đàn ông vô cùng hạnh phúc đấy, Jack Tanner ạ. Tôi thực sự ganh tị với cậu đấy.
MENDOZA. [bước tiến lên giữa Violet và Tanner] Thưa ngài: cuộc đời này tồn tại hai nỗi bi kịch lớn. Một là không đạt được những gì trái tim mình khao khát khát khao. Nỗi bi kịch thứ hai chính là đạt được nó. Định mệnh của tôi và của ngài đấy, thưa ngài.
TANNER. Thưa ông Mendoza: tôi hoàn toàn chẳng có lấy một khao khát khát khao của trái tim nào sất. Còn ông Ramsden: thật quá ư dễ dàng để ông gọi tôi là một kẻ hạnh phúc: ông chỉ đứng ngoài làm khán giả quan sát mà thôi. Còn tôi là một trong những nhân vật chính cốt lõi trong cuộc chơi; và tôi thừa rõ sự tình thế nào. Ann: thôi ngay cái trò chọc ghẹo cám dỗ Tavy đi, và quay trở lại đây với tôi mau lên.
ANN. [ngoan ngoãn tuân theo] Anh thật là ngớ ngẩn hết chỗ nói đấy Jack ạ. [Cô khoác tay vào cánh tay anh đang chìa ra sẵn].
TANNER. [tiếp tục lải nhải] Tôi xin long trọng tuyên bố rằng tôi không hề là một người đàn ông hạnh phúc. Ann trông có vẻ hạnh phúc mãn nguyện đấy; nhưng cô ta thực chất chỉ đang hoan hỉ đắc thắng, thành công và chiến thắng mà thôi. Đó hoàn toàn không phải là hạnh phúc, mà chính là cái giá đắt đỏ mà những kẻ mạnh phải đem bán đi hạnh phúc của chính mình để đổi lấy nó. Tất cả những gì mà cả hai chúng tôi vừa mới thực hiện chiều nay chính là từ bỏ sự bình yên thanh thản, trên hết là từ bỏ những khả năng lãng mạn đầy tiềm năng của một tương lai vô định, để đổi lấy những bận rộn lo toan của một mái ấm gia đình. Tôi xin thông báo trước rằng sẽ không một gã nào được phép chớp lấy cơ hội này để uống say quắc cần câu rồi thốt ra những lời lẽ ngớ ngẩn đần độn cùng những lời trêu chọc thô tục bỉ ổi nhắm vào tôi đâu đấy. Chúng tôi dự định sẽ tự sắm sửa trang hoàng cho ngôi nhà của chính mình theo đúng gu thẩm mỹ của riêng tụi tôi; và tại đây tôi xin thông báo rõ là bảy tám cái đồng hồ du lịch để bàn, bốn năm bộ hộp đựng đồ trang điểm, mấy cái thố đựng salad, bộ dao cắt thịt và dao cắt cá, một cuốn thơ tác giả Tennyson bọc da cao cấp đặc biệt, cùng tất cả những món đồ đạc linh tinh khác mà các người đang rục rịch chuẩn bị tống khẩn đống lên đầu chúng tôi, sẽ ngay lập tức bị đem ra bán tống bán tháo đi sạch sành sanh, và toàn bộ số tiền thu được sẽ được quyên góp dùng vào việc phát hành lưu hành miễn phí những bản copy cuốn Cẩm nang của Người Cách Mạng. Lễ cưới sẽ được cử hành long trọng đúng ba ngày sau khi chúng tôi đặt chân trở lại nước Anh, theo hình thức giấy phép đặc biệt, ngay tại văn phòng đăng ký nhân sự của quận hạt khu vực, dưới sự chứng kiến của viên luật sư của tôi và thư ký của ông ấy, những kẻ, cũng giống như các thân chủ của họ, sẽ chỉ mặc những bộ trang phục đi dạo thường ngày thông thường nhất.
VIOLET. [với sự xác tín mãnh liệt tột độ] Anh đúng là một tên vũ phu bạo ngược hết thuốc chữa đấy Jack ạ.
ANN. [nhìn anh với niềm kiêu hãnh đắm say và âu yếm vuốt ve cánh tay anh] Mặc kệ con nhỏ đi anh yêu. Cứ tiếp tục nói nữa đi anh.
TANNER. Nói cái quái gì nữa cơ chứ!
Tiếng cười vang lên rộn rã khắp không gian.