[Trên đường xe chạy trong khuôn viên một ngôi nhà đồng quê gần Richmond, một chiếc xe hơi đã bị hỏng. Nó đậu trước một lùm cây nơi con đường uốn lượn dẫn tới ngôi nhà, vốn lấp ló ẩn hiện sau tán lá; quả thực, Tanner đang đứng trên đường với chiếc xe ở bên phải, hoàn toàn có thể nhìn thấy rõ góc phía tây của ngôi nhà bên trái nếu anh không quá chú tâm vào một đôi chân ngửa lên trời đang xỏ quần vải chéo xanh thò ra từ gầm xe. Anh đang đăm đăm quan sát với tấm lưng gù xuống và hai tay chống lên đầu gối. Chiếc áo khoác da và chiếc mũ lưỡi trai tố lên rằng anh là một trong số những hành khách vừa phải xuống xe.]

ĐÔI CHÂN. A ha! Tôi tóm được rồi.

TANNER. Giờ ổn cả chưa?

ĐÔI CHÂN. Ổn cả rồi.

Tanner cúi người túm lấy cổ chân đôi chân ấy, lôi chủ nhân của chúng ra ngoài giống như lôi một chiếc xe cút kít, trong tư thế đi bằng hai tay và ngậm một chiếc búa trong miệng. Hắn là một thanh niên mặc bộ đồ vải chéo xanh bảnh bao, cạo râu nhẵn nhụi, mắt đen, những ngón tay vuông vức, với mái tóc đen ngắn được chải chuốt gọn gàng cùng đôi lông mày có dáng cong cong mang vẻ hoài nghi. Khi thao tác với chiếc xe, cử động của hắn nhanh nhẹn, bất chợt nhưng đầy tập trung và điềm tĩnh. Đối với Tanner và bạn bè của Tanner, thái độ của hắn hoàn toàn không chút cung kính mà rất lạnh lùng, kín kẽ, giữ khoảng cách một cách hiệu quả trong khi không cho họ bất kỳ cái cớ nào để phàn nàn về mình. Dù vậy, hắn luôn canh chừng họ bằng một ánh mắt cảnh giác, và hơn thế nữa, mang nét cay độc như một kẻ đã nếm trải đủ mặt trái của cuộc đời. Hắn nói chậm rãi và phảng phất nét châm ch ra; và vì hắn hoàn toàn không ra vẻ quý ông trong lời ăn tiếng nói, người ta có thể suy ra rằng vẻ ngoài bảnh bao của hắn là sự tôn trọng dành cho bản thân và giai cấp của chính mình, chứ không phải dành cho kẻ đang thuê hắn.

Hắn bèn leo lên xe để kiểm tra máy móc và mặc lại áo khoác cùng mũ. Tanner cởi chiếc áo khoác da ra rồi ném uỵch lên xe. Người lái xe (hay tài xế ô tô, người điều khiển động cơ, hoặc bất cứ danh gọi nào mà nước Anh sau này có thể quyết định đặt cho anh ta) ngoái lại hỏi han trong lúc đang cất gọn chiếc búa.

NGƯỜI LÁI XE. Chịu thua rồi hả?

TANNER. Tôi đi bộ về nhà duỗi chân và tĩnh tâm một chút thì hơn. [Nhìn đồng hồ] Chắc anh thừa biết chúng ta vừa phóng từ Hyde Park Corner đến đây chỉ trong vỏn vẹn hai mươi mốt phút nhỉ.

NGƯỜI LÁI XE. Nếu đường thông thoáng từ đầu đến cuối thì tôi đã cho chạy chưa đầy mười lăm phút rồi.

TANNER. Tại sao anh lại làm thế? Vì đam mê thể thao hay vì thích thú với việc làm cho vị chủ nhân bất hạnh của mình khiếp sợ?

NGƯỜI LÁI XE. Anh sợ cái gì chứ?

TANNER. Cảnh sát, và việc gãy cổ.

NGƯỜI LÁI XE. Chà, nếu thích thong thả thì anh cứ việc lên xe buýt mà đi. Rẻ hơn nhiều. Anh trả tiền cho tôi để tiết kiệm thời gian và tận hưởng giá trị chiếc xe ngàn bảng của anh cơ mà. [Hắn điềm tĩnh ngồi xuống].

TANNER. Tôi đúng là nô lệ của cái xe này và cả của anh nữa. Đêm nào tôi cũng mơ thấy thứ quỷ quái đó.

NGƯỜI LÁI XE. Rồi anh quen thôi. Nếu anh định vào nhà, xin phép hỏi anh định ở lại đó bao lâu? Bởi vì nếu anh tính dành cả buổi sáng để trò chuyện với các quý bà, tôi sẽ đem xe vào chuồng ngựa và tự lo chỗ nghỉ ngơi cho thoải mái. Còn không, tôi sẽ cho xe chạy vòng quanh đâu đây cho đến khi anh quay lại.

TANNER. Tốt hơn là cứ đợi ở đây. Chúng ta không lâu đâu. Có một cậu thanh niên người Mỹ trẻ tuổi, một quý ngài Malone, đang chở ông Robinson tới trên chiếc xe hơi chạy bằng hơi nước kiểu Mỹ mới tậu của cậu ta.

NGƯỜI LÁI XE. [bật dậy, hấp tấp rời khỏi xe tiến về phía Tanner] Xe hơi chạy bằng hơi nước kiểu Mỹ! Gì cơ! Đua với chúng ta từ Luân Đôn xuống á!

TANNER. Biết đâu họ đến nơi rồi cũng nên.

NGƯỜI LÁI XE. Giờ mà tôi mới biết nhé! [với vẻ trách móc sâu sắc] Sao anh không nói cho tôi biết, thưa ông Tanner?

TANNER. Bởi vì tôi được nghe kể rằng chiếc xe này có khả năng đạt tốc độ 84 dặm một giờ; và bản thân tôi đã thừa biết ANH có khả năng làm gì khi trên đường xuất hiện một chiếc xe đối thủ. Không, Henry ạ: có những điều anh không biết thì tốt hơn; và đây chính là một trong số đó. Dù sao thì, cứ vui lên đi: chúng ta sắp có một ngày vừa ý anh đấy. Viên người Mỹ sẽ chở ông Robinson, chị của ông ấy và cô Whitefield. Còn chúng ta sẽ chở cô Rhoda.

NGƯỜI LÁI XE. [được an ủi, và trầm ngâm sang chuyện khác] Đó là em gái của cô Whitefield phải không ạ?

TANNER. Đúng vậy.

NGƯỜI LÁI XE. Thế còn cô Whitefield sẽ đi chiếc xe kia ư? Không đi cùng anh à?

TANNER. Việc quái gì cô ấy phải đi cùng tôi chứ? Ông Robinson sẽ ở chiếc xe bên kia mà. [Người lái xe nhìn Tanner với vẻ hoài nghi lạnh lùng, rồi quay lại phía xe, vừa huýt sáo nho nhỏ một điệu nhạc bình dân vừa tự thưởng thức. Tanner, hơi bực mình, định nói tiếp thì nghe thấy tiếng bước chân của Octavius trên sỏi. Octavius đang từ trong nhà bước ra, ăn mặc theo lối đi ô tô nhưng không khoác áo ngoài]. Chúng ta thua cuộc rồi, tạ ơn trời: ông Robinson đây rồi. Nào, Tavy, chiếc xe hơi chạy hơi nước có thành công không thế?

OCTAVIUS. Tôi nghĩ là có. Chúng ta đi từ Hyde Park Corner đến đây mất mười bảy phút. [Người lái xe, nổi giận đùng đùng, đá vào chiếc xe kèm theo một tiếng rên bực bội]. Các anh đi mất bao lâu?

TANNER. Ồ, độ khoảng ba phần tư tiếng gì đấy.

NGƯỜI LÁI XE. [phản đối] Nào nào, thưa ông Tanner, thôi đi nào! Tụi này thừa sức chạy chưa đầy mười lăm phút ấy chứ.

TANNER. Nhân đây, để tôi giới thiệu hai người với nhau. Ông Octavius Robinson: còn đây là ông Enry Straker.

STRAKER. Rất vui được gặp ngài. Thưa ngài Robinson, ngài Tanner đang cố chọc ghẹo ngài với cái tên Enry Straker của tôi đấy. Lẽ ra ngài phải gọi là Henery mới đúng. Nhưng tôi chẳng bận tâm đâu, ơn trời.

TANNER. Anh nghĩ việc tôi trêu chọc hắn chỉ là thứ goût tồi tệ thôi phải không, Tavy. Nhưng anh lầm rồi. Gã này tốn nhiều công sức để bỏ bớt âm "h" trong tiếng Anh hơn bất kỳ người cha nào của hắn từng bỏ công nhặt nhạnh chúng. Đó là biểu tượng giai cấp đối với hắn. Tôi chưa từng gặp ai mang nặng niềm kiêu hãnh giai cấp hơn Enry cả.

STRAKER. Từ từ, từ từ nào! Phải chừng mực chút chứ, thưa ông Tanner.

TANNER. Hãy chừng mực một chút đi, Tavy, anh thấy đấy. Hẳn anh sẽ bảo tôi nói năng ôn hòa lại. Nhưng gã này đã được ăn học hẳn hoi. Hơn thế nữa, hắn biết rằng chúng ta thì chưa. Trường hội đồng quản trị của anh là trường nào thế, Straker?

STRAKER. Đường Sherbrooke.

TANNER. Đường Sherbrooke! Liệu có ai trong chúng ta dám thốt lên những cái tên như Rugby! Harrow! Eton! bằng cái giọng điệu hợm hĩnh mang tính tri thức đó không? Đường Sherbrooke là nơi lũ trẻ học được chút kiến thức thực tế; còn Eton là một cái trại nuôi trẻ nơi chúng ta bị tống đến vì ở nhà chúng ta là những kẻ quấy rầy, và vì sau này trong cuộc đời, bất cứ khi nào một vị Công tước được nhắc tới, chúng ta có thể nhận vơ ông ta là bạn học cũ thời niên thiếu.

STRAKER. Ngài chẳng biết gì sất, thưa ông Tanner. Nhờ Bách khoa chứ không phải nhờ Trường Hội đồng đâu ạ.

TANNER. Trường đại học của hắn đấy, hỡi Octavius. Không phải Oxford, Cambridge, Durham, Dublin hay Glasgow. Càng không phải mấy cái ổ Nonconformist ở xứ Wales. Không, Tavy. Regent Street, Chelsea, Borough—tôi còn chẳng nhớ nổi một nửa mấy cái tên chết tiệt của chúng: đó mới là các trường đại học của hắn, chứ không phải dăm ba cái tiệm chuyên bán những giới hạn giai cấp như của chúng ta. Anh coi thường Oxford lắm phải không, Enry?

STRAKER. Không, tôi không coi thường. Oxford cũng là một nơi khá hay ho, tôi nghĩ thế, dành cho những kẻ thích cái nơi kiểu như vậy. Người ta dạy ở đó để anh trở thành một quý ông. Còn ở Bách khoa, người ta dạy anh trở thành kỹ sư hoặc những nghề đại loại thế. Hiểu chưa?

TANNER. Thâm thúy đấy, Tavy, quả là thâm thúy! Ồ, nếu anh có thể thấu thấu hiểu tâm can của Enry, thì sự khinh bỉ tận xương tủy của hắn dành cho một quý ông, cùng với sự ngạo nghễ đầy tự hào vì được làm kỹ sư sẽ khiến anh phải kinh hoàng đấy. Hắn thực sự thích cái cảnh chiếc xe bị hỏng vì nó làm nổi bật sự bất lực mang tính quý tộc của tôi cùng với kỹ năng và sự tháo vát mang tính thợ thuyền của hắn.

STRAKER. Ngài đừng để ý đến ngài ấy, thưa ông Robinson. Ngài ấy thích nói nhảm ấy mà. Chúng ta lạ gì ngài ấy nữa, phải không ạ?

OCTAVIUS. [nghiêm túc] Nhưng đằng sau những lời cậu ấy nói ẩn chứa một chân lý vĩ đại. Tôi cực kỳ tin tưởng vào phẩm giá của lao động.

STRAKER. [dửng dưng] Đó là bởi vì ngài chưa từng phải lao động bao giờ, thưa ông Robinson. Việc của tôi là loại bỏ bớt lao động cơ. Ngài sẽ thu được từ tôi và một cỗ máy nhiều hơn những gì ngài vắt kiệt từ hai mươi người thợ, mà lại chẳng tốn kém hơi men là bao.

TANNER. Vì Chúa, Tavy, đừng có khơi mào chuyện kinh tế chính trị với hắn. Hắn rành tuốt tuột về chuyện đó; còn chúng ta thì không. Anh chỉ là một nhà Xã hội chủ nghĩa mơ mộng thôi, Tavy ạ: còn hắn mới là nhà Xã hội chủ nghĩa theo khoa học.

STRAKER. [bình thản] Vâng. Thôi nào, cuộc trò chuyện này rất mang tính giáo dục; nhưng tôi còn phải trông nom chiếc xe; và hai vị thì muốn bàn chuyện gái gú cơ mà. Tôi biết thừa. [Hắn lùi lại để bận rộn với chiếc xe; rồi chẳng mấy chốc lững thững bỏ đi về phía ngôi nhà].

TANNER. Đó là một hiện tượng xã hội hết sức trọng đại.

OCTAVIUS. Cái gì cơ?

TANNER. Straker chứ gì nữa. Chúng ta, những kẻ văn nhân chữ nghĩa và có học thức, đã hò hét ỏm tỏi suốt bao nhiêu năm trời về Người phụ nữ mới (New Woman) mỗi khi xuất hiện một mụ đàn bà cổ lỗ sĩ bất thường nào đó; mà chẳng bao giờ thèm để ý đến sự ra đời của Người đàn ông mới (New Man). Straker chính là Người đàn ông mới.

OCTAVIUS. Tôi chẳng thấy hắn có gì mới mẻ cả, ngoại trừ cái cách anh hay chọc ghẹo hắn. Nhưng lúc này tôi không muốn bàn về hắn. Tôi muốn nói chuyện với anh về Ann.

TANNER. Straker còn biết cả chuyện đó nữa cơ đấy. Chắc hắn học được ở trường Bách khoa rồi. Nào, chuyện con bé Ann ra sao rồi? Anh đã tỏ tình với cô ấy chưa?

OCTAVIUS. [tự trách móc] Tối qua tôi đã tồi tệ đến mức làm điều đó đấy.

TANNER. Tồi tệ đến mức! Ý anh là sao?

OCTAVIUS. [đầy hào hứng, cao hứng] Jack ạ: đàn ông chúng ta ai cũng thô lỗ. Chúng ta chẳng bao giờ hiểu được sự nhạy cảm của một người phụ nữ tinh tế đến nhường nào. Sao tôi lại có thể làm một chuyện như thế cơ chứ!

TANNER. Làm cái quái gì cơ, đồ ngốc nghếch ủy mị?

OCTAVIUS. Đúng, tôi là một thằng ngốc. Jack ạ: nếu anh được nghe giọng nói của cô ấy! Nếu anh nhìn thấy những giọt nước mắt của cô ấy! Cả đêm qua tôi nằm trằn trọc không ngủ được chỉ vì nghĩ đến chúng. Giá mà cô ấy trách mắng tôi, có lẽ tôi đã thấy dễ chịu hơn.

TANNER. Nước mắt á! Thế thì nguy hiểm đấy. Cô ấy đã nói gì nào?

OCTAVIUS. Cô ấy hỏi tôi làm sao cô ấy có thể nghĩ đến chuyện gì khác vào lúc này ngoài người cha kính yêu của mình. Cô ấy nấc nghẹn—[cậu ta ngục đầu xuống].

TANNER. [vỗ về lưng cậu ta] Hãy dũng cảm lên nào Tavy, dù cậu có cảm thấy mình ngớ ngẩn đi chăng nữa. Vẫn là trò chơi cũ rích ấy thôi: cô ta vẫn chưa chán chơi đùa với anh đâu.

OCTAVIUS. [thiếu kiên nhẫn] Ồ, đừng có ngớ ngẩn nữa, Jack. Anh tưởng cái thói cợt nhả nông cạn muôn thuở của anh lại có chút ảnh hưởng thực sự nào đối với một bản chất như cô ấy chắc?

TANNER. Hừm! Cô ấy còn nói gì nữa không?

OCTAVIUS. Có chứ; và đó là lý do tại sao tôi phải tự chuốc lấy sự chế nhạo từ anh khi kể lại những chuyện đã qua cho anh nghe.

TANNER. [ân hận] Không đâu, Tavy thân mến, không chế nhạo đâu, xin thề trên danh dự của tôi! Dù sao đi nữa, bỏ qua chuyện đó đi. Kể tiếp đi.

OCTAVIUS. Ý thức về bổn phận của cô ấy thật tôn kính, thật hoàn hảo, thật là—

TANNER. Ừ: tôi biết rồi. Kể tiếp đi.

OCTAVIUS. Anh thấy đấy, theo sự sắp xếp mới này, anh và Ramsden là người giám hộ của cô ấy; và cô ấy cho rằng mọi bổn phận đối với người cha quá cố nay đều được chuyển sang cho hai anh. Cô ấy bảo rằng cô ấy nghĩ tôi lẽ ra nên ngỏ lời với cả hai anh trước tiên. Dĩ nhiên là cô ấy đúng; nhưng ngẫm lại thì việc tôi phải đến gặp anh và đường đường chính chính xin phép được làm người theo đuổi bàn tay của cô ward nhà anh nghe cứ ngớ ngẩn thế nào ấy.

TANNER. Tôi rất vui vì tình yêu vẫn chưa dập tắt hoàn toàn óc hài hước của anh đấy, Tavy.

OCTAVIUS. Câu trả lời đó sẽ không làm cô ấy thỏa mãn đâu.

TANNER. Câu trả lời chính thức của tôi, hiển nhiên sẽ là: Cầu Chúa phù hộ cho các con, chúc các con hạnh phúc!

OCTAVIUS. Tôi ước gì anh đừng có đem chuyện này ra đùa cợt nữa. Nếu anh thấy nó không nghiêm trọng, thì với tôi và cô ấy, nó cực kỳ nghiêm trọng đấy.

TANNER. Anh thừa biết rằng cô ấy có quyền tự do lựa chọn hệt như anh vậy. Chỉ là cô ấy không nghĩ thế thôi.

OCTAVIUS. Cô ấy không nghĩ thế.

TANNER. Ồ, thế á! Chắc chắn là thế rồi! Dù sao đi nữa, nói xem anh muốn tôi làm gì nào.

OCTAVIUS. Tôi muốn anh nói cho cô ấy nghe một cách chân thành và nghiêm túc về những suy nghĩ của anh đối với tôi. Tôi muốn anh nói với cô ấy rằng anh có thể tin tưởng giao phó cô ấy cho tôi—nghĩa là, nếu anh cảm thấy mình có thể làm được điều đó.

TANNER. Tôi không mảy may nghi ngờ việc mình có thể giao cô ấy cho anh. Điều làm tôi lo lắng chính là ý tưởng giao phó anh cho cô ấy cơ. Anh đã đọc cuốn sách viết về loài ong của Maeterlinck chưa?

OCTAVIUS. [gắng gượng kìm nén cơn giận] Hiện tại tôi không muốn bàn chuyện văn chương.

TANNER. Kiên nhẫn với tôi một chút đi chứ. Tôi có bàn chuyện văn chương đâu: cuốn sách về loài ong là lịch sử tự nhiên mà. Đó là một bài học nhớ đời cho nhân loại đấy. Anh tưởng rằng mình là kẻ theo đuổi Ann; rằng anh là người săn đuổi còn cô ấy là kẻ chạy trốn; rằng nhiệm vụ của anh là tán tỉnh, là thuyết phục, là chinh phục, là áp đảo. Đồ ngốc: chính anh mới là kẻ bị săn đuổi, là con mồi đã lọt vào tầm ngắm, là nạn nhân được định sẵn. Anh không cần phải cứ đứng ngắm nghía miếng mồi đầy thèm thuồng qua những thanh sắt của cái bẫy làm gì: cánh cửa vẫn đang mở, và sẽ mở hoài cho đến khi nó sập lại sau lưng anh vĩnh viễn.

OCTAVIUS. Tôi ước gì mình có thể tin được điều đó, dù anh có diễn đạt nó bằng những lời lẽ tồi tệ cách mấy đi nữa.

TANNER. Này anh bạn, cuộc đời cô ta còn có việc gì khác ngoài việc đi kiếm một người chồng cơ chứ? Việc của đàn bà là kết hôn càng sớm càng tốt, còn việc của đàn đàn ông là cố mà giữ thân độc thân càng lâu càng tốt. Anh còn có những bản thơ ca và vở bi kịch để mà vắt óc sáng tác; còn Ann thì chẳng có gì sất.

OCTAVIUS. Tôi không thể viết lách nếu thiếu nguồn cảm hứng. Và chẳng ai có thể cho tôi nguồn cảm hứng đó ngoại trừ Ann.

TANNER. Chà, thế sao anh không tranh thủ xin cảm hứng từ cô ấy ở một khoảng cách an toàn nhỉ? Petrarch đâu có gặp Laura nhiều bằng một nửa, Dante cũng chẳng gặp Beatrice nhiều như anh gặp Ann bây giờ; vậy mà họ vẫn viết ra những vần thơ tuyệt trần—ít nhất thì tôi được nghe kể thế. Họ chưa bao giờ đem sự sùng bái của mình ra thử thách bằng sự quen thuộc trong đời sống gia đình; và điều đó đã nuôi dưỡng cảm hứng cho họ suốt cả cuộc đời. Lấy Ann đi rồi để độ một tuần nữa xem, anh sẽ chẳng tìm thấy chút cảm hứng nào sất, hệt như nhìn vào một đĩa bánh nướng xốp vậy thôi.

OCTAVIUS. Anh nghĩ tôi sẽ chán cô ấy ư?

TANNER. Không đời nào: người ta có bao giờ chán bánh nướng xốp đâu. Chỉ là anh không tìm thấy nguồn cảm hứng ở chúng thôi; và anh cũng sẽ chẳng tìm thấy ở cô ấy khi cô ấy không còn là giấc mơ của thi sĩ nữa mà biến thành một người vợ nặng tròn một trăm lăm mươi cân bằng xương bằng thịt. Lúc đó anh sẽ bị buộc phải mơ mộng về một bóng hồng khác; và rồi thảm họa sẽ kéo đến.

OCTAVIUS. Nói kiểu này chẳng ích gì đâu, Jack. Anh chẳng hiểu gì cả. Anh chưa bao giờ biết yêu là gì mà.

TANNER. Tôi á! Tôi chưa bao giờ thoát khỏi ái tình thì có. Này nhé, tôi thậm chí còn đang yêu cả Ann cơ mà. Nhưng tôi không phải là kẻ nô lệ của tình yêu cũng chẳng phải là con rối của nó. Hãy học loài ong đi hỡi thi sĩ: hãy quan sát cách sống của chúng mà rút kinh nghiệm. Hỡi Chúa trên cao, Tavy, nếu phụ nữ có thể sống mà không cần đến thành quả lao động của chúng ta, và chính chúng ta mới là kẻ ăn bánh mì do con cái họ làm ra chứ không phải ngược lại, thì họ sẽ tiêu diệt chúng ta hệt như con nhện cái ăn thịt bạn tình hoặc loài ong thợ tiêu diệt ong đực vậy. Và họ sẽ hoàn toàn đúng nếu chúng ta chẳng có tích sự gì ngoài chuyện yêu đương.

OCTAVIUS. Ah, giá mà chúng ta đủ tốt đẹp cho Tình yêu! Chẳng có gì sánh được với Tình yêu: chẳng có gì khác ngoài Tình yêu ngoài kia: nếu thiếu nó, thế giới này sẽ chỉ là một giấc mơ đầy kinh hoàng và nhớp nhúa.

TANNER. Và đây—đây chính là kẻ đang nài nỉ tôi trao cho bàn tay cô ward của mình! Tavy ạ: tôi tin rằng chúng ta đã bị tráo đổi từ trong nôi, và anh mới chính là hậu duệ thực sự của Don Juan.

OCTAVIUS. Tôi van anh đừng nói những câu kiểu đó trước mặt Ann.

TANNER. Đừng sợ. Cô ta đã chấm anh làm của riêng mình rồi; và giờ thì chẳng gì ngăn được cô ta nữa đâu. Anh tiêu đời rồi đấy. [Straker quay lại cầm theo một tờ báo]. Kìa, Người đàn ông mới tới kìa, lại đang tự đồi trụy hóa bản thân bằng một tờ báo xu rưỡi như mọi khi rồi.

STRAKER. Này, ngài có tin nổi không: thưa ông Robinson, mỗi lần tụi tôi đi ô tô là lại mua hai tờ báo, tờ Times cho ngài ấy, còn tờ Leader hoặc Echo là cho tôi. Thế mà ngài có nghĩ là tôi bao giờ được đọc tờ báo của mình không? Cò lâu nhé. Ngài ấy toàn vơ lấy tờ Leader và bắt tôi nhồi nhét cái tờ Times của ngài ấy thôi.

OCTAVIUS. Trong tờ Times không có tin về kết quả đua ngựa chắc?

TANNER. Enry không có ưa cá cược đâu, Tavy. Mấy kỷ lục tốc độ mới là điểm yếu của hắn. Tin tức mới nhất thế nào rồi, Straker?

STRAKER. Chạy từ Paris đến Biskra với tốc độ trung bình bốn mươi dặm một giờ, không tính đoạn qua Địa Trung Hải.

TANNER. Chết mấy mạng rồi?

STRAKER. Hai con cừu ngốc nghếch. Có sao đâu nào? Cừu thì đáng là bao: chủ nhà còn mừng húm vì vớ được đống tiền bán thịt mà chẳng phải tốn công lùa ra chợ ấy chứ. Dù sao thì, ngài thấy đấy, chẳng mấy chốc nữa người ta sẽ hò hét phản đối cho mà xem; rồi Chính phủ Pháp sẽ dẹp luôn; và cơ hội của chúng ta sẽ cuốn theo mây gió, hiểu chưa? Chính điều đó mới làm tôi phát điên lên được đấy: ngài Tanner thì cứ chần chừ chẳng chịu làm một chuyến tốc hành cho ra ngô ra khoai khi còn có cơ hội.

TANNER. Tavy: anh còn nhớ ông chú James của tôi chứ?

OCTAVIUS. Có chứ. Sao thế?

TANNER. Chú James có một người đầu bếp hạng nhất: chú ấy chẳng thể tiêu hóa nổi món gì ngoài những món do mụ ta nấu. Chà, khổ nỗi ông cụ lại là người rụt rè và ghét cay ghét đắng việc giao du xã hội. Nhưng mụ đầu bếp thì lại rất tự hào về tay nghề của mình, và cứ muốn trổ tài đãi tiệc các vị hoàng tử cùng đại sứ. Để ngăn mụ ta bỏ việc, ông chú tội nghiệp đành phải tổ chức những buổi tiệc lớn hai lần một tháng, và gánh chịu sự ngượng ngùng đau đớn tột cùng. Giờ thì nhìn tôi xem; và đây là gã Enry Straker, Người đàn ông mới. Tôi căm ghét việc di chuyển; nhưng tôi lại khá thích Enry. Hắn chẳng màng điều gì ngoài việc phóng bạt mạng trong chiếc áo khoác da và kính bảo hộ, với lớp bụi dày hai phân phủ đầy người, ở vận tốc sáu mươi dặm một giờ cùng nguy cơ mất mạng cho cả hắn lẫn tôi. Trừ phi, tất nhiên là khi hắn đang nằm ngửa bụng dưới vũng bùn bên dưới gầm xe để dò dẫm xem chỗ nào vừa bị gãy đổ. Chà, nếu tôi không cho hắn một chuyến đi dài một nghìn dặm ít nhất hai tuần một lần, tôi sẽ mất hắn. Hắn sẽ sa thải tôi và chạy sang đầu quân cho một tên trọc phú người Mỹ nào đó; và tôi sẽ phải ngậm đắng nuốt cay chịu đựng một gã quản gia kiêm làm vườn kiêm tài xế tập sự vừa ngoan ngoãn vừa lễ phép, kẻ lúc nào cũng cúi đầu chào và biết rõ địa vị của mình. Tôi chính là nô lệ của Enry, hệt như chú James từng là nô lệ của mụ đầu bếp vậy.

STRAKER. [bực bội] Thôi đi cho! Ước gì tôi có cái xe chạy nhanh được như cái miệng ngài đang nói ấy, thưa ông Tanner. Điều tôi muốn nói là ngài chỉ có lỗ tiền với cái ô tô nếu ngài không bắt nó làm việc hết công suất. Thà cứ kiếm một chiếc xe đẩy cùng một mụ vú em đẩy ngài đi còn hơn là dùng cái xe đó với tôi nếu ngài không vắt kiệt từng inch khả năng của cả hai chúng tôi.

TANNER. [xoa dịu] Được rồi, Henry, được rồi. Chút nữa chúng ta sẽ ra ngoài lượn nửa tiếng.

STRAKER. [tỏ vẻ ghê tởm] Nửa tiếng á! [Hắn quay lại với cỗ máy của mình; ngồi thụp lên xe và giở sang một trang báo mới để tìm thêm tin tức].

OCTAVIUS. Ồ, suýt nữa thì quên mất. Tôi có bức thư của Rhoda gửi cho anh đây. [Cậu ta đưa cho Tanner một bức thư].

TANNER. [mở ra] Tôi có cảm giác là Rhoda sắp sửa cãi nhau to với Ann đến nơi rồi. Theo lệ thường thì một cô gái Anh chỉ có đúng một người mà cô ta ghét cay ghét đắng hơn cả mẹ mình; đó chính là người chị cả. Thế mà Rhoda lại thực sự quý mẹ mình hơn là quý Ann. Con bé đó—[tỏ vẻ phẫn nộ] Ồ, cho phép tôi thốt lên cái quái quỷ gì thế này!

OCTAVIUS. Có chuyện gì thế?

TANNER. Lẽ ra Rhoda phải đi cùng tôi một chuyến trên ô tô. Con bé nói rằng Ann đã cấm nó không được đi chơi với tôi.

Straker chợt cất tiếng huýt sáo giai điệu yêu thích của hắn với sự thong thả đến lạ kỳ. Ngạc nhiên trước tràng giai điệu trong trẻo tựa chim sơn ca ấy, và bị chói tai bởi nốt nhạc mỉa mai ẩn chứa trong sự vui vẻ đó, họ quay lại nhìn anh ta đầy dò hỏi. Nhưng hắn đang bận rộn với tờ báo của mình; và chẳng có động tĩnh gì từ phía họ cả.

OCTAVIUS. [lấy lại bình tĩnh] Con bé có đưa ra lý do gì không?

TANNER. Lý do ư! Một sự sỉ nhục thì không được tính là lý do. Ann cấm con bé ở riêng với tôi trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Bảo rằng tôi không phải là kẻ thích hợp để một thiếu nữ kè kè bên cạnh. Giờ thì anh nghĩ sao về người hình mẫu lý tưởng của mình rồi hả?

OCTAVIUS. Anh phải nhớ rằng cô ấy đang gánh vác một trách nhiệm vô cùng nặng nề sau khi cha qua đời. Bà Whitefield thì quá yếu đuối để có thể quản lý Rhoda.

TANNER. [trừng mắt nhìn cậu ta] Tóm lại là, anh hùa theo Ann chứ gì.

OCTAVIUS. Không; nhưng tôi nghĩ mình hiểu cô ấy. Anh phải thừa nhận rằng những quan điểm của anh vốn chẳng thích hợp cho việc hình thành tâm hồn và nhân cách của một thiếu nữ chút nào.

TANNER. Tôi chẳng thừa nhận cái quái gì thế cả. Tôi chỉ thừa nhận rằng việc nhào nặn tâm hồn và nhân cách của một tiểu thư thường bao gồm việc rót vào đầu cô ta những lời dối trá; nhưng tôi phản đối cái lời dối trá cụ thể rằng tôi có thói quen lạm dụng lòng tin của các thiếu nữ.

OCTAVIUS. Ann đâu có nói thế, Jack.

TANNER. Thế ý con bé là gì nữa chứ?

STRAKER. [bắt gặp Ann đang đi tới từ phía nhà] Kìa cô Whitefield, thưa các ngài. [Hắn rời ghế lái và thong thả dạo bước xuống đại lộ ra điều của một kẻ biết rằng mình không còn được chào đón nữa].

ANN. [đi tới giữa Octavius và Tanner]. Chào buổi sáng, Jack. Em đến để báo với anh rằng tội nghiệp con bé Rhoda đang bị một cơn đau đầu hành hạ nên hôm nay không thể cùng anh đi chơi xe được rồi. Đó thực sự là một sự thất vọng tột cùng đối với nó, tội nghiệp con bé!

TANNER. Giờ thì anh nói sao hả Tavy.

OCTAVIUS. Chắc chắn là anh không thể hiểu lầm được đâu, Jack. Ann đang thể hiện sự quan tâm ân cần nhất đối với anh đấy, dù có phải đánh đổi bằng cách nói dối anh đi chăng nữa.

ANN. Ý anh là sao?

TANNER. Em có muốn chữa khỏi bệnh đau đầu cho Rhoda không, Ann?

ANN. Chắc chắn rồi.

TANNER. Vậy thì hãy nói lại cho con bé nghe những gì em vừa thốt ra; rồi nói thêm rằng em đã xuất hiện khoảng hai phút sau khi anh nhận được bức thư của nó và đọc xong.

ANN. Rhoda đã viết thư cho anh á!

TANNER. Với đầy đủ chi tiết cụ thể.

OCTAVIUS. Mặc kệ anh ấy đi, Ann. Em đã đúng, hoàn toàn đúng. Ann chỉ đang làm tròn bổn phận của mình thôi, Jack; và anh thừa biết điều đó. Lại còn làm bằng cách ân cần nhất nữa chứ.

ANN. [tiến về phía Octavius] Anh ân cần làm sao ấy, Tavy! Thật là biết giúp đỡ người khác! Sao anh lại hiểu chuyện đến thế cơ chứ!

Octavius rạng rỡ cả nét mặt.

TANNER. Phải: cứ thắt chặt vòng kim cô vào. Anh yêu cô ta lắm cơ mà, Tavy?

OCTAVIUS. Cô ấy thừa biết điều đó mà.

ANN. Suỵt. Xấu hổ quá, Tavy!

TANNER. Ồ, tôi cho phép đấy. Tôi là người giám hộ của em; và tôi xin giao phó em cho sự chăm sóc của Tavy trong tiếng đồng hồ tiếp theo đây.

ANN. Không, Jack. Em phải nói chuyện với anh về vụ con Rhoda cơ. Ricky này: anh có thể quay lại nhà và tiếp vị khách người Mỹ của chúng ta được không? Cậu ta cứ quẩn quanh làm Mẹ mệt mỏi từ sáng sớm thế này. Mẹ còn muốn lo nốt việc quản gia nữa.

OCTAVIUS. Anh xin tuân lệnh, Ann yêu quý [cậu ta hôn lên tay cô].

ANN. [đầy âu yếm] Ricky Ticky Tavy!

Cậu ta nhìn cô với ánh mắt ngập tràn sự e thẹn biểu cảm, rồi ba chân bốn cẳng chạy biến đi.

TANNER. [cộc lốc] Này Ann. Lần này thì em tự sập bẫy rồi nhé; và nếu Tavy không yêu em đến mức u mê mù quáng thì cậu ta đã sớm phát hiện ra em là một kẻ nói dối vô phương cứu chữa đến nhường nào rồi.

ANN. Anh hiểu lầm rồi, Jack. Em đâu có dám nói thật với Tavy.

TANNER. Không: sự liều lĩnh của em thường xuất hiện ở chiều hướng ngược lại cơ. Ý cái quái gì khi em nói với Rhoda rằng tôi quá đồi trụy để mà giao du với nó hả? Làm sao tôi có thể có được bất kỳ mối quan hệ con người hoặc tử tế nào với con bé nữa, khi mà em đã tiêm nhiễm vào đầu nó thứ tư duy gớm ghiếc đó?

ANN. Em biết anh không phải là kẻ có những hành vi tồi tệ mà.

TANNER. Thế sao em lại nói dối nó?

ANN. Em buộc phải làm thế.

TANNER. Buộc phải làm thế!

ANN. Mẹ bắt em phải làm thế.

TANNER. [ánh mắt lóe lên] Ha! Lẽ ra tôi phải đoán được chứ. Lại là người mẹ! Lúc nào cũng là người mẹ!

ANN. Chính là vì cuốn sách khủng khiếp đó của anh. Anh thừa biết mẹ nhút nhát đến thế nào mà. Tất cả những người phụ nữ nhút nhát đều mang nặng tính ước lệ: chúng em buộc phải sống theo khuôn phép thôi, Jack ạ, nếu không chúng em sẽ bị hiểu lầm một cách tàn nhẫn và đê tiện biết bao. Ngay cả anh, một đấng nam nhi, còn chẳng thể nói lên suy nghĩ của mình mà không bị hiểu lầm hay bôi nhọ—vâng: em thừa nhận đấy: em đã phải bôi nhọ anh. Anh có muốn tội nghiệp con bé Rhoda cũng bị hiểu lầm và bôi nhọ theo cách tương tự không? Liệu có đúng đắn không khi mẹ để nó phải đối mặt với một sự đối xử như thế trước khi nó đủ khôn lớn để tự phán xét cho chính mình?

TANNER. Tóm lại, cách để tránh khỏi sự hiểu lầm chính là tất cả mọi người cùng nhau dối trá, vu khống, ám chỉ và ra điều giả vờ hết sức có thể. Đó chính là hệ quả của việc vâng lời mẹ em đấy.

ANN. Em yêu mẹ em mà, Jack.

TANNER. [bắt đầu nổi trận lôi đình kiểu xã hội học] Đó có phải là lý do để em không được làm chủ linh hồn chính mình không? Ồ, tôi kịch liệt phản đối cái thói quy lụy hèn hạ của tuổi trẻ trước tuổi già! Hãy nhìn vào xã hội thượng lưu mà em vẫn biết đi. Nó đang cố ra vẻ cái gì nào? Một điệu nhảy tinh tế của các nữ thần suối nguồn. Thế nhưng thực chất nó là cái gì? Một đám rước kinh hoàng gồm những cô gái khốn khổ, mỗi người đều nằm trong móng vuốt của một mụ đàn bà già nua, đầy vẻ xảo trá, đa nghi, hám lợi, vỡ mộng, khôn lỏi một cách dốt nát và tâm can đen tối mà họ gọi là mẹ, kẻ có bổn phận phải làm vẫn đục tâm trí họ và đem bán họ cho kẻ trả giá cao nhất. Tại sao những kẻ nô lệ bất hạnh này lại đâm đầu kết hôn với bất kỳ ai, dù cho có già cả và đê tiện đến đâu đi nữa, còn hơn là chịu ế chồng? Bởi vì hôn nhân chính là lối thoát duy nhất để họ trốn chạy khỏi những mụ ác quỷ già cỗi đang che đậy tham vọng ích kỷ cùng sự ganh tỵ đen tối đối với những đối thủ trẻ tuổi vừa soán ngôi họ dưới chiếc mặt nạ mang tên bổn phận của mẹ và tình cảm gia đình. Những thứ đó thật ghê tởm: tiếng gọi của tự nhiên tuyên bố rằng con gái cần sự chăm sóc của người cha còn con trai cần người mẹ. Đạo lý dành cho cha con và mẹ con không phải là đạo lý của tình yêu: đó là đạo lý của sự cách mạng, của sự giải phóng, của việc hoàn toàn thay thế những kẻ già cỗi cằn cỗi bởi những người trẻ tuổi và năng lực. Tôi nói cho em hay, bổn phận tiên quyết của nam giới và nữ giới chính là Bản Tuyên ngôn Độc lập: kẻ nào viện dẫn uy quyền của cha mình thì không xứng mặt nam nhi; người đàn bà nào viện dẫn uy quyền của mẹ mình thì không đủ tư cách sinh ra những công dân cho một dân tộc tự do.

ANN. [điềm tĩnh quan sát anh với vẻ tò mò] Em đoán là có ngày anh sẽ dấn thân nghiêm túc vào con đường chính trị đấy, Jack ạ.

TANNER. [hụt hẫng nặng nề] Hả? Gì cơ? Quái—? [Thu gom lại mớ tâm trí đang tán loạn] Chuyện đó thì liên quan gì đến những gì nãy giờ tôi đang nói chứ?

ANN. Anh ăn nói hay quá cơ.

TANNER. Nói! Nói cái gì chứ! Đối với em thì nó chẳng có nghĩa lý gì ngoài việc nói suông thôi sao. Thôi, biến về với mẹ em đi, và giúp bả vẩn đục trí tưởng tượng của con Rhoda hệt như bả đã làm với em ấy. Đúng là lũ voi nhà thì rất thích việc bắt voi hoang mà.

ANN. Trình độ của em đang lên tay đấy chứ. Hôm qua em còn là một con trăn khổng lồ: sang đến ngày hôm nay em đã thành con voi rồi cơ à.

TANNER. Đúng thế. Thế nên hãy thu xếp hành lý rồi xéo đi cho khuất mắt; tôi chẳng còn gì để nói với em nữa đâu.

ANN. Sao anh lại hoàn toàn vô lý và không thực tế đến thế cơ chứ. Em biết phải làm sao đây?

TANNER. Làm sao á! Hãy phá vỡ xiềng xích đi. Sống theo tiếng gọi lương tâm của chính mình chứ đừng theo lời mẹ em nữa. Làm cho tâm trí mình thật trong sáng và vượng khí; rồi học cách tận hưởng một chuyến tốc hành trên ô tô thay vì chẳng nhìn thấy gì ở nó ngoài cái cớ cho một màn mưu lược đáng ghét. Cùng tôi đến Marseille rồi vượt biển sang Algiers và tới Biskra, ở vận tốc sáu mươi dặm một giờ. Tiến thẳng xuống Mũi Hảo Vọng luôn nếu em thích. Đó mới thực sự là một Bản Tuyên ngôn Độc lập đúng nghĩa đen. Sau đó em có thể viết một cuốn sách về chuyến đi đó. Thế là đủ để hạ gục bà mẹ và biến em thành một người phụ nữ thực thụ.

ANN. [trầm ngâm] Em nghĩ là chuyện đó chẳng có gì hại đâu, Jack. Anh là người giám hộ của em: anh đứng ở vị trí của cha em, theo đúng nguyện vọng của ngài. Chẳng ai có thể dị nghị nửa lời về việc chúng ta đi du lịch cùng nhau cả. Sẽ tuyệt vời lắm đây: ngàn lần cảm ơn anh nhé, Jack. Em sẽ đi.

TANNER. [sửng sốt] Em sẽ đi á!!!

ANN. Chắc chắn rồi.

TANNER. Nhưng mà— [anh khựng lại, hoàn toàn kinh hãi; rồi yếu ớt nói tiếp] Không: nghe này Ann: nếu chuyện đó chẳng có hại gì thì đi làm quái gì nữa.

ANN. Sao anh ngớ ngẩn thế nhỉ! Anh đâu có muốn làm tổn hại danh tiết của em đúng không?

TANNER. Có chứ: đó chính là toàn bộ ý nghĩa trong đề nghị của tôi mà.

ANN. Anh đang nói nhảm nhí hết chỗ nói; và thừa biết điều đó. Anh sẽ chẳng bao giờ làm điều gì tổn thương em đâu.

TANNER. Chà, nếu em không muốn bị tổn hại danh tiết thì đừng có đi.

ANN. [với vẻ chân thành ngây thơ] Vâng, em sẽ đi, Jack, vì anh đã muốn thế. Anh là người giám hộ của em; và em nghĩ chúng ta nên gặp nhau nhiều hơn và thấu hiểu nhau hơn. [Biết ơn] Thật là chu đáo và tử tế làm sao khi anh đề nghị cho em một kỳ nghỉ tuyệt vời thế này, nhất là sau những gì em vừa nói về con Rhoda. Anh thực sự là người tốt—tốt hơn nhiều so với những gì anh tự nghĩ đấy. Khi nào chúng ta khởi hành?

TANNER. Nhưng mà—

Cuộc trò chuyện bị cắt đứt bởi sự xuất hiện của bà Whitefield từ trong nhà bước ra. Đi cùng bà là quý ngài người Mỹ, theo sau là Ramsden và Octavius.

Hector Malone là một người Mỹ miền Đông; nhưng anh ta hoàn toàn không chút hổ thẹn về quốc tịch của mình. Điều này khiến những người Anh thượng lưu có thiện cảm với anh ta, giống như với một chàng trai đủ nam tính để thừa nhận một bất lợi hiển nhiên mà chẳng hề tìm cách che đậy hay giảm nhẹ nó. Họ cảm thấy anh ta không đáng phải chịu đựng những thiệtòi vốn rõ ràng không phải lỗi của anh ta, và luôn cố tỏ ra đặc biệt tử tế với anh ta. Phong thái hào hiệp của anh ta đối với phụ nữ, cùng những tình cảm đạo đức cao cả, vốn vừa không vụ lợi vừa khác thường, khiến họ có đôi chút cảm thấy không may mắn; và mặc dù họ thấy dòng suy nghĩ mang khiếu hài hước tự nhiên của anh ta khá thú vị sau khi đã ngừng bối rối vì nó (như lúc ban đầu), họ buộc phải làm cho anh ta hiểu rằng anh ta thực sự không được phép kể chuyện cười trừ khi chúng hoàn toàn mang tính cá nhân và bê bối, đồng thời việc hùng biện cũng là một kỹ năng thuộc về một giai đoạn văn minh thô sơ hơn cái giai đoạn mà cuộc di cư của anh ta đã đưa anh ta tới. Về những điểm này, Hector không hoàn toàn bị thuyết phục: anh ta vẫn cho rằng người Anh có xu hướng biến những sự ngu ngốc của họ thành đức tính, và coi những khiếm khuyết khác nhau của mình là biểu hiện của phép lịch sự tốt đẹp. Cuộc sống ở Anh dường như đối với anh ta đang chịu đựng sự thiếu vắng những lời lẽ mang tính giáo huấn (mà anh ta gọi là sắc thái đạo đức); cung cách ứng xử của phái nữ Anh cho thấy sự thiếu tôn trọng; phát âm tiếng Anh thì vấp vã một cách rất dung tục khi xử lý những từ như world, girl, bird, v.v.; xã hội Anh thì bộc bạch thẳng thừng đến mức đôi khi đẩy tới sự thô tục không thể chịu nổi; và các mối giao tế kiểu Anh thì cần được làm sinh động bằng các trò chơi, câu chuyện cùng những trò tiêu khiển khác; thế nên anh ta không cảm thấy mình có bổn phận phải tiếp thu những khiếm khuyết đó sau khi đã tốn bao công sức để tự tu dưỡng bản thân một cách xuất sắc trước khi dám vượt Đại Tây Dương. Đối với sự tu dưỡng này, anh ta nhận thấy người Anh hoặc là hoàn toàn dửng dưng—như họ vẫn thường thế đối với mọi loại văn hóa—hoặc là néo tránh một cách lịch sự, sự thật là sự tu dưỡng của Hector chẳng có gì ngoài một trạng thái bão hòa với những sản phẩm văn học xuất khẩu của chúng ta từ ba mươi năm trước, được anh ta tái nhập khẩu để rồi đem ra bóc mẽ vào bất kỳ lúc nào và ném thẳng vào đầu văn học, khoa học và nghệ thuật Anh trong mọi cơ hội trò chuyện. Sự kinh hoàng do những màn tung hứng này tạo ra càng củng cố thêm niềm tin của anh ta rằng anh ta đang góp phần giáo dục nước Anh. Khi thấy mọi người đang tán gẫu vô hại về Anatole France và Nietzsche, anh ta liền tàn phá họ bằng Matthew Arnold, The Autocrat of the Breakfast Table, thậm chí cả Macaulay; và vì bản chất anh ta sùng đạo sâu sắc, anh ta trước hết dẫn dắt những kẻ cả tin bằng những sự bất kính đầy hài hước, gạt phắt thần học phổ thông ra khỏi các cuộc tranh luận về vấn đề đạo đức với anh ta, rồi sau đó đánh tan tác họ trong sự hoang mang bằng cách chất vấn xem việc thực hiện các lý tưởng hạnh kiểm của anh ta có phải là mục đích hiển nhiên của Thượng đế toàn năng khi tạo ra những người đàn ông lương thiện và những người phụ nữ trong trắng hay không. Sự tươi mới cuốn hút trong nhân tính của anh ta cùng sự nhàm chán đến ngớ ngẩn trong vốn văn hóa của anh ta khiến người ta cực kỳ khó lòng phán đoán xem anh ta có đáng để quen biết hay không; bởi vì trong lúc sự bầu bạn của anh ta rõ ràng là rất dễ chịu và sinh động, thì về mặt trí tuệ lại chẳng có chút mới mẻ nào có thể thu nhận từ anh ta, nhất là khi anh ta khinh miệt chính trị, và cẩn trọng không bàn chuyện buôn bán thương mại—lĩnh vực mà có lẽ anh ta còn vượt xa các bạn hữu tư bản Anh của mình. Anh ta hợp nhất với những tín đồ Cơ Đốc lãng mạn thuộc giáo phái ái tình: do đó tình bạn đã nảy nở giữa anh ta và Octavius.

Về ngoại hình, Hector là một thanh niên vóc dáng gọn gàng tuổi hai mươi tư, với bộ râu đen ngắn được tỉa tót bảnh bao, đôi mắt sáng, cân đối, cùng biểu cảm hoạt bát dễ mến. Nhìn từ góc độ thời trang, anh ta ăn vận hoàn hảo không chê vào đâu được. Khi bước dọc theo con đường từ ngôi nhà tới cùng bà Whitefield, anh ta đang cần mẫn tỏ ra dễ thương và pha trò, qua đó đặt lên bờ vai trí tuệ mảnh mai của bà một gánh nặng mà nó chẳng tài nào kham nổi. Một người đàn ông Anh sẽ mặc kệ bà, chấp nhận sự chán ngắt và thờ ơ như một phần số phận chung; còn tội nghiệp người phụ nữ thì chỉ muốn được yên thân hoặc được luyên thuyên về những thứ mà bà quan tâm.

Ramsden thong thả đi qua để ngắm nghía chiếc xe hơi. Octavius nhập bọn với Hector.

ANN. [chồm tới chỗ mẹ đầy sung sướng] Ồ mẹ ơi, mẹ đoán xem nào! Jack định chở con đến Nice bằng xe hơi của anh ấy đấy. Tuyệt vời làm sao chứ? Con là người hạnh phúc nhất ở Luân Đôn rồi.

TANNER. [tuyệt vọng] Bà Whitefield phản đối đấy. Tôi chắc chắn là bà phản đối mà. Phải không thưa bà, anh Ramsden?

RAMSDEN. Tôi nghĩ chuyện đó là rất có khả năng đấy.

ANN. Mẹ không phản đối chứ, thưa mẹ?

BÀ WHITEFIELD. Mẹ phản đối á! Sao lại phải phản đối chứ? Mẹ nghĩ nó sẽ có ích cho con đấy, Ann. [Lăng xăng chạy đến chỗ Tanner] Mẹ định nhờ anh thỉnh thoảng chở con Rhoda đi dạo một chuyến: con bé ở nhà nhiều quá rồi; nhưng để khi anh quay về hãy hay.

TANNER. Hết tầng vực bội bạc này đến tầng vực bội bạc khác!

ANN. [vội vã, để đánh lạc hướng khỏi cơn bộc phát này] Ồ, em quên mất: anh chưa gặp anh Malone nhỉ. Anh Tanner, người giám hộ của em: còn đây là anh Hector Malone.

HECTOR. Rất vui được gặp anh, thưa anh Tanner. Nếu được phép, tôi xin mạn phép đề xuất mở rộng nhóm du lịch tới Nice.

ANN. Ồ, tất cả chúng ta cùng đi mà. Hiểu thế cả rồi phải không ạ?

HECTOR. Bản thân tôi cũng khiêm tốn sở hữu một chiếc xe hơi. Nếu cô Robinson cho phép tôi vinh dự được chở cô ấy, chiếc xe của tôi xin sẵn sàng phục vụ.

OCTAVIUS. Violet!

Bầu không khí bỗng trở nên gượng gạo bao trùm.

ANN. [lẽ phép] Đi thôi mẹ: chúng ta phải để họ bàn bạc các công việc sắp xếp. Em phải đi xem lại hành lý du lịch của mình đã.

Bà Whitefield ngẩn ngơ vẻ hoang mang; nhưng Ann khéo léo kéo bà đi; và họ biến khuất sau khúc cua hướng về phía ngôi nhà.

HECTOR. Tôi nghĩ mình có thể bạo dạn mà nói rằng tôi hoàn toàn có thể tin tưởng vào sự đồng thuận của cô Robinson.

Sự ngượng ngùng tiếp tục kéo dài.

OCTAVIUS. Tôi e là chúng ta phải để Violet lại phía sau rồi. Có những hoàn cảnh khiến cô ấy không thể tham gia một chuyến thám hiểm như thế được.

HECTOR. [thích thú và hoàn toàn không bị thuyết phục] Kiểu Mỹ quá ha? Thiếu nữ nhất định phải có người đi kèm giám sát sao?

OCTAVIUS. Không phải thế đâu, Malone—ít ra thì không hoàn toàn là vậy.

HECTOR. Thật vậy sao! Tôi có thể hỏi lý do phản đối nào khác được áp dụng không?

TANNER. [thiếu kiên nhẫn] Ồ, nói cho cậu ấy biết đi, nói đi chứ. Chúng ta sẽ chẳng đời nào giữ được bí mật trừ phi ai nấy đều tường tận chuyện đó là gì. Thưa anh Malone: nếu anh đi Nice với Violet, nghĩa là anh đang đi cùng vợ của một gã khác đấy. Cô ấy đã có chồng rồi.

HECTOR. [chết điếng người] Anh đùa tôi chắc!

TANNER. Thật đấy. Nói nhỏ với nhau thế nhé.

RAMSDEN. [với vẻ quan trọng, sợ Malone nghi ngờ có một cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối lệch pha] Cuộc hôn nhân của cô ấy vẫn chưa được công bố rộng rãi: cô ấy muốn nó tạm thời không bị nhắc đến.

HECTOR. Tôi sẽ tôn trọng mong muốn của quý cô. Liệu có bất lịch sự lắm không nếu tôi hỏi chồng cô ấy là ai, nhỡ đâu tôi có dịp tham khảo ý kiến của anh ta về chuyến đi này?

TANNER. Bọn tôi cũng chịu chẳng biết hắn ta là ai ấy chứ.

HECTOR. [lủi thủi thu mình lại một cách rất rõ rệt] Nếu vậy thì, tôi không còn gì để nói nữa.

Họ càng trở nên ngượng ngùng hơn bao giờ hết.

OCTAVIUS. Chắc anh thấy chuyện này kỳ lạ lắm nhỉ.

HECTOR. Có hơi khác thường một chút. Xin thứ lỗi cho tôi khi phải nói thẳng như vậy.

RAMSDEN. [nửa phân trần, nửa hậm hực] Thiếu nữ kết hôn một cách bí mật; và chồng cô ấy hình như đã cấm cô ấy không được tiết lộ danh tính của anh ta. Thật phải phép khi nói cho anh biết điều này, vì anh đang có cảm tình với cô—ừm—với Violet.

OCTAVIUS. [đầy thông cảm] Tôi rất tiếc nếu điều này làm anh thất vọng.

HECTOR. [dịu giọng lại, chui ra khỏi cái vỏ ốc của mình] Chà, quả là một cú sốc lớn. Tôi khó mà tài nào hiểu nổi sao một người đàn ông lại có thể để vợ mình ở trong hoàn cảnh như thế cơ chứ. Chắc chắn đó không phải là phong tục thông thường rồi. Thật không ra dáng nam nhi chút nào. Lại chẳng chu đáo tẹo nào cả.

OCTAVIUS. Bọn tôi cũng cảm thấy điều đó sâu sắc lắm, như anh có thể hình dung ra đấy.

RAMSDEN. [cáu kỉnh] Đó chỉ là do dăm ba tên ngốc trẻ tuổi thiếu kinh nghiệm để biết những trò che đậy úp úp mở mở kiểu này sẽ dẫn đến đâu thôi.

HECTOR. [với những triệu chứng rõ rệt của sự ghê tởm đạo đức] Tôi mong là vậy. Một người đàn ông phải còn rất trẻ và cũng khá ngốc nghếch mới có thể được tha thứ cho kiểu cư xử như thế đấy. Anh có cái nhìn quá ư khoan dung, thưa ngài Ramsden. Quá khoan dung theo quan điểm của tôi. Suy cho cùng thì hôn nhân phải làm cho một người đàn ông trở nên cao thượng hơn chứ.

TANNER. [mỉa mai] Ha!

HECTOR. Tôi có thể suy ra từ tiếng cười khúc khích đó rằng anh không đồng tình với tôi phải không, thưa ngài Tanner?

TANNER. [cộc lốc] Cứ kết hôn rồi tự trải nghiệm đi cậu bạn. Anh có thể thấy nó thú vị trong chốc lát đấy: nhưng chắc chắn là nó chẳng làm anh cao thượng hơn tẹo nào đâu. Số đo chung lớn nhất của một người đàn ông và một người phụ nữ không nhất thiết phải lớn hơn số đo riêng lẻ của người đàn ông đâu.

HECTOR. Chà, ở Mỹ chúng tôi nghĩ rằng chỉ số đạo đức của phụ nữ cao hơn nam giới, và bản chất trong trắng của người phụ nữ sẽ nâng bổng một người đàn ông vượt lên chính mình, khiến anh ta trở nên tốt đẹp hơn trước.

OCTAVIUS. [đầy quả quyết] Đúng thế thật mà.

TANNER. Hèn gì phụ nữ Mỹ cứ thích sống ở châu Âu! Sống thế sướng hơn là đứng mãi trên bệ thờ để người ta cúng bái chứ bộ. Dù sao đi nữa, chồng của Violet vẫn chưa được phong tước cao thượng đâu nhé. Thế thì phải tính sao đây?

HECTOR. [lắc đầu] Tôi không thể phớt lờ cách hành xử của gã đàn ông đó nhẹ nhàng như các anh được, thưa ngài Tanner. Dù sao thì, tôi không nói nữa. Dù hắn là ai đi chăng nữa, hắn vẫn là chồng của cô Robinson; và vì lợi ích của cô ấy, tôi rất đỗi hy vọng có thể nghĩ tốt hơn về hắn.

OCTAVIUS. [xúc động; vì cậu ta đoán ra một nỗi buồn thầm kín] Tôi rất tiếc, Malone ạ. Thực lòng rất tiếc.

HECTOR. [biết ơn] Anh là một người tốt đấy, Robinson. Cảm ơn anh.

TANNER. Chuyển sang chuyện khác đi. Violet đang từ trong nhà đi tới kìa.

HECTOR. Các anh ơi, tôi sẽ vô cùng kính trọng nếu các anh tạo cơ hội cho tôi có vài lời riêng tư với cô ấy. Tôi sẽ phải hủy chuyến đi này thôi; và đó là một vấn đề khá tế nhị—

RAMSDEN. [mừng vì được chuồn] Khỏi cần nói thêm nữa. Nào Tanner, nào Tavy. [Ông ta thong thả tản bộ vào trong công viên cùng Octavius và Tanner, đi ngang qua chiếc xe hơi].

Violet rảo bước dọc theo đại lộ tiến về phía Hector.

VIOLET. Bọn họ có đang nhìn không?

HECTOR. Không.

Cô hôn lên má anh ta.

VIOLET. Anh đã nói dối thay cho em à?

HECTOR. Nói dối á! Nói dối thì chưa đủ để hình dung đâu. Anh đã làm quá lên cơ. Anh bị cuốn đi trong sự ngây ngất của sự bị đặt. Violet: Anh ước gì em để anh khai thật tất cả mọi chuyện.

VIOLET. [lập tức trở nên nghiêm nghị và kiên quyết] Không, không. Hector: anh đã hứa với em là không được nói cơ mà.

HECTOR. Anh sẽ giữ lời hứa cho đến khi nào em giải phóng anh khỏi nó. Nhưng anh thấy mình thật tiểu nhân khi phải nói dối những gã đàn ông đó, và chối bỏ người vợ của mình. Đúng là hèn nhát hết chỗ nói.

VIOLET. Em ước gì cha anh đừng có vô lý đến thế.

HECTOR. Ổng không vô lý đâu. Ổng đúng từ góc độ của ổng chứ. Ổng có thành kiến với tầng lớp trung lưu Anh quốc.

VIOLET. Thật quá nực cười. Anh thừa biết em ghét phải nói những điều như thế với anh thế nào mà, Hector; nhưng nếu em mà—thôi, chẳng thèm nói nữa.

HECTOR. Anh biết chứ. Nếu em kết hôn với con trai của một nhà sản xuất đồ dùng văn phòng người Anh, bạn bè của em sẽ coi đó là một cuộc hôn nhân đũa lệch. Thế mà ở đây, ông bố ngốc nghếch của anh, người đàn ông kinh doanh nội thất văn phòng lớn nhất thế giới này, lại sẽ tống cổ anh ra khỏi cửa vì dám cưới một quý cô hoàn hảo nhất nước Anh chỉ đơn giản vì cô ấy không có tước vị dính kèm tên họ. Tất cả đúng là phi lý hết sức. Nhưng anh nói thật đấy Violet, anh không thích lừa dối ổng chút nào. Anh cứ có cảm giác như mình đang ăn cắp tiền của ổng vậy. Sao em không cho phép anh thú nhận hết đi?

VIOLET. Chúng ta không đủ khả năng tài chính để làm thế. Anh có thể lãng mạn chán chê về tình yêu tùy thích đấy Hector; nhưng tuyệt đối không được lãng mạn về tiền bạc đâu nhé.

HECTOR. [giằng xé giữa tình yêu vợ sâu sắc và thói quen đề cao đạo đức của mình] Đúng là kiểu suy nghĩ rất Anh Quốc. [Hấp tấp nài nỉ cô] Violet: Thế nào rồi bố cũng sẽ phát hiện ra chúng ta thôi em.

VIOLET. Ồ vâng, sau này thì dĩ nhiên rồi. Nhưng đừng có lặp lại đi lặp lại điệp khúc này mỗi lần chúng ta gặp nhau nữa chứ cưng. Anh đã hứa rồi mà—

HECTOR. Được rồi, được rồi, anh—

VIOLET. [quyết không chịu im lặng] Em mới là người phải chịu đựng sự che đậy này chứ không phải anh; và nếu phải đối mặt với một cuộc chiến mưu sinh nghèo đói cùng đủ thứ chuyện tương tự thế thì dứt khoát em không đời nào làm đâu. Ngớ ngẩn lắm.

HECTOR. Em sẽ không phải chịu cảnh đó đâu. Anh sẽ kiểu như vay tiền của bố cho đến khi tự đứng vững được trên đôi chân của mình; rồi khi đó anh có thể thú nhận và trả nợ sòng phẳng một thể.

VIOLET. [hoảng hốt và phẫn nộ] Ý anh là anh muốn đi làm á? Anh muốn phá hủy cuộc hôn nhân của chúng ta à?

HECTOR. Chà, anh đâu có định để hôn nhân tàn phá nhân cách của mình. Bạn của em, ngài Tanner, đã châm chọc anh một vố về chuyện đó rồi đấy; và—

VIOLET. Đồ khốn! Em căm ghét Jack Tanner.

HECTOR. [độ lượng] Ồ, anh ta cũng được mà: anh ta chỉ cần tình yêu của một người phụ nữ tốt để cải thiện bản thân thôi. Vả lại, anh ta vừa đề xuất một chuyến đi chơi ô tô tới Nice; và anh sẽ chở em đi.

VIOLET. Vui quá nhỉ!

HECTOR. Ừm; nhưng chúng ta sẽ xoay sở thế nào đây? Anh bạn thấy đấy, họ vừa cấm tiệt anh không được đi cùng em rồi còn gì. Họ đã bảo anh trong bí mật rằng em đã có chồng. Đó chính là bí mật chấn động nhất mà anh từng vinh dự được nghe đấy.

Tanner quay lại cùng Straker, người đang tiến về phía chiếc xe của mình.

TANNER. Xe của anh chạy ngon lắm đấy, thưa ngài Malone. Kỹ sư của anh đang trổ tài biểu diễn nó cho ông Ramsden xem kìa.

HECTOR. [háo hức—quên cả giữ ý] Đi thôi Vi.

VIOLET. [lạnh lùng, ra hiệu cảnh cáo bằng ánh mắt] Xin lỗi anh nhé, thưa ngài Malone, tôi nghe không được rõ lắm—

HECTOR. [sực nhớ lại] Tôi xin phép được bày tỏ vinh dự khi được cho cô xem chiếc xe hơi chạy hơi nước kiểu Mỹ nhỏ bé của tôi nhé, thưa cô Robinson.

VIOLET. Tôi rất sẵn lòng. [Họ cùng nhau rảo bước dọc theo đại lộ đi mất].

TANNER. Về chuyến đi này nhé Straker.

STRAKER. [bận rộn với chiếc xe] Dạ?

TANNER. Cô Whitefield hình như sẽ đi cùng xe với tôi.

STRAKER. Tôi thấy có vẻ thế.

TANNER. Ông Robinson cũng sẽ là một thành viên trong đoàn.

STRAKER. Vâng.

STRAKER. Chà, nếu anh có thể khéo léo bận rộn với tôi một chút, và để ông Robinson có nhiều thời gian bận rộn với cô Whitefield, chắc chắn ông ấy sẽ vô cùng biết ơn anh đấy.

STRAKER. [ngoái lại nhìn anh] Rõ rành rành rồi còn gì.

TANNER. "Rõ rành rành!" Ông nội anh thể hiện thế bằng một cái nháy mắt đơn thuần thôi đấy.

STRAKER. Ông nội tôi sẽ cúi đầu chào lịch sự.

TANNER. Và tôi sẽ thưởng cho người ông tốt bụng kính cẩn của anh một đồng vàng sovereigns.

STRAKER. Năm shilling thì có lý hơn đấy. [Hắn rời khỏi chiếc xe và tiến lại gần Tanner]. Thế còn ý kiến của nữ chủ nhân thì sao nào?

TANNER. Cô ấy cũng sẵn lòng được để lại cho ông Robinson hệt như ông Robinson sẵn lòng được ở bên cô ấy vậy. [Straker nhìn ông chủ của mình với ánh mắt hoài nghi lạnh lùng; rồi quay ngoắt lại phía chiếc xe và huýt sáo giai điệu yêu thích]. Dừng cái âm thanh chói tai đó lại xem nào. Ý anh là gì hả? [Straker điềm tĩnh tiếp tục giai điệu cho đến hết bài. Tanner lịch sự lắng nghe cho tới khi anh ta cất lời lần nữa với Straker, lần này bằng một vẻ nghiêm túc được chuẩn bị công phu]. Enry này: Tôi từ trước đến nay vẫn luôn là mộtμ đả nhiệt thành của việc phổ biến âm nhạc trong đại chúng; nhưng tôi phản đối việc anh cứ trổ tài phục vụ công chúng mỗi khi cái tên cô Whitefield được nhắc tới. Sáng nay anh cũng vừa làm thế đấy nhé.

STRAKER. [bướng bỉnh] Chẳng ích gì đâu ạ. Ngài Robinson có từ bỏ sớm hay muộn thì kết quả cũng thế thôi.

TANNER. Sao lại thế?

STRAKER. Thôi đi cho! Ngài thừa biết lý do mà. Dĩ nhiên đó không phải việc của tôi; nhưng ngài chẳng cần phải mở miệng ra là trêu chọc tôi vụ đó làm gì.

TANNER. Tôi có trêu chọc đâu. Tôi có biết lý do quái nào đâu.

STRAKER. [Hờn dỗi một cách vui vẻ] Ồ, tùy ngài thôi. Được rồi. Không phải việc của tôi.

TANNER. [đầy vẻ ấn tượng] Tôi rất hy vọng rằng, trong tư cách là người chủ và kỹ sư, tôi sẽ luôn biết cách giữ khoảng cách đúng mực, chứ không xen vào chuyện riêng tư của anh. Ngay cả các thỏa thuận kinh doanh của chúng ta cũng phải tuân theo sự phê chuẩn của Công đoàn của anh cơ mà. Nhưng đừng có lạm dụng những lợi thế của mình chứ. Để tôi nhắc lại cho anh nghe câu nói của Voltaire rằng cái gì quá ngớ ngẩn để nói thì hãy đem ra mà hát.

STRAKER. Không phải Voltaire đâu: Beaumarchais đấy chứ.

TANNER. Tôi xin nhận sai: dĩ nhiên là Beaumarchais rồi. Giờ thì anh có vẻ nghĩ rằng cái gì quá tế nhị để nói thì hãy đem ra mà huýt sáo. Đáng tiếc thay, tiếng huýt sáo của anh dù duội tai nhưng lại vô cùng khó hiểu. Nào! Chẳng có ai nghe lén chúng ta cả: không có mấy họ hàng quý phái của tôi cũng chẳng có thư ký cái Công đoàn chết tiệt của anh đâu. Tư cách đàn ông với nhau xem nào Enry, tại sao anh lại nghĩ bạn tôi không có cửa với cô Whitefield cơ chứ?

STRAKER. Tại vì cô ấy đang bám theo một mối khác.

TANNER. Nhảm nhí! Mối nào khác cơ chứ?

STRAKER. Ngài chứ ai.

TANNER. Tôi á!!!

STRAKER. Ý ngài là ngài không hề hay biết gì thật chắc? Ồ thôi nào, thưa ngài Tanner!

TANNER. [với vẻ nghiêm túc dữ dội] Anh đang đùa cợt hay nói thật đấy hả?

STRAKER. [bừng bừng nổi giận] Tôi đùa cợt hồi nào. [Bình tĩnh hơn] Xời, chuyện rành rành ra đấy còn gì. Nếu ngài mà không nhận ra thì ngài chẳng biết gì về mấy thứ chuyện này rồi. [Trở lại điềm tĩnh] Xin—lỗi ngài nhé, thưa ngài Tanner; nhưng ngài đã hỏi tôi tư cách đàn ông với nhau; thì tôi trả lời ngài cũng tư cách đàn ông với nhau thôi.

TANNER. [điên cuồng ngửa mặt kêu trời] Thế hóa ra tôi—tôi chính là con ong, con nhện, là con mồi đã lọt vào tầm ngắm, là nạn nhân được định sẵn ư.

STRAKER. Vụ con ong với con nhện thì tôi chịu. Nhưng cái vụ con mồi lọt vào tầm ngắm ấy, chính xác là ngài chứ không trật đi đâu được; và tôi thấy đó quả là một đặc ân tuyệt vời cho ngài đấy chứ lỵ.

TANNER. [đầy trọng đại] Henry Straker: khoảnh khắc huy hoàng nhất trong đời anh đã đến rồi đấy.

STRAKER. Ý ngài là sao?

TANNER. Vụ kỷ lục đi Biskra ấy.

STRAKER. [háo hức] Vâng?

TANNER. Phá nó đi.

STRAKER. [vươn lên tầm cao của định mệnh] Ngài nói thật á?

TANNER. Thật chứ.

STRAKER. Khi nào?

TANNER. Ngay bây giờ. Cỗ máy đó đã sẵn sàng khởi động chưa?

STRAKER. [chợt chùng xuống] Nhưng ngài không thể—

TANNER. [ngắt lời bằng cách leo thẳng lên xe] Lên đường thôi. Trước tiên ghé ngân hàng rút tiền; rồi về phòng tôi lấy hành lý; sau đó qua phòng anh lấy đồ của anh; tiếp đến phá kỷ lục từ Luân Đôn đến Dover hoặc Folkestone; rồi vượt biển băng qua eo biển lao đi như điên tới Marseille, Gibraltar, Genoa, bất kỳ cảng nào có thể nhổ neo đến một đất nước Hồi giáo nơi đàn ông được bảo vệ khỏi phụ nữ.

STRAKER. Thôi đi cho! Ngài đang đùa dai đấy à.

TANNER. [quả quyết] Ở lại đây nếu không thích. Nếu anh không đi thì tôi sẽ tự làm một mình. [Anh khởi động động cơ].

STRAKER. [hộc tốc chạy theo] Này! Sếp ơi! Đợi nửa phút! Từ từ đã nào! [hắn lồm cồm leo lên xe khi chiếc xe phóng vọt về phía trước].