Russell Clyde phải nằm dưỡng thương trên giường suốt bốn ngày tiếp theo, đôi chân được quấn băng và bôi thuốc mỡ cẩn thận. May mắn thay, dịch tiêu hóa của loài amip trên sao Kim chỉ mới bắt đầu ăn mòn lớp da sau khi đã xuyên thủng giày. Trừ một vài vết phồng rộp đau đớn và tấy đỏ, tình trạng của anh không quá nghiêm trọng.

Căn phòng nhỏ chật chội đến mức ngột ngạt, kê hai chiếc giường tầng chồng lên nhau chẳng khác gì khoang của một chiếc tàu biển. Thêm vào đó là vài chiếc tủ âm tường đựng quần áo, một cái ghế được bắt vít cố định xuống sàn cùng ngọn đèn đọc sách, nơi đây quả thực chẳng đáng để ở lại một phút nào nếu không thực sự cần thiết. Sự thiếu vắng khung cửa sổ càng làm tăng thêm vẻ lạnh lẽo, bất vị khách của căn phòng. Nhưng từ lâu Burl đã chấp nhận một thực tế rằng tàu vũ trụ chưa thể được xem là một con tàu hạng sang. Dù sau này động cơ A-G sẽ biến những điều đó thành hiện thực, nhưng ở thời điểm hiện tại, chiếc Magellan chỉ là một con tàu thí nghiệm bị tình thế cấp bách biến thành tàu chiến.

Suốt bốn ngày ấy, Burl dành phần lớn thời gian bầu bạn với Russ, tìm hiểu thêm về anh và trò chuyện về chuyến hành trình. Chàng nhà thiên văn học trẻ tuổi hoàn toàn không lấy làm chán nản trước tai nạn vừa qua. Ngược lại, toàn bộ trải nghiệm đó lại khiến tinh thần anh vô cùng phấn chấn.

"Thật là một nơi tuyệt vời để các nhà sinh học nghiên cứu! Sao Kim sẽ thánh địa của tri thức khoa học!"

"Nhưng chắc là chẳng còn chỗ cho thứ gì khác đâu, tôi nghĩ vậy," Burl đáp. "Dù sao đi nữa, chúng ta chuẩn bị bước vào một trải nghiệm mới rồi. Sao Hỏa là mục tiêu tiếp theo của chúng ta. Trông nó thế nào nhỉ?"

Russ gap hai tay sau gáy và ngước nhìn mặt dưới của chiếc giường tầng phía trên. "Chúng ta có thể quan sát sao Hỏa khá rõ; bầu trời không có mây che phủ và tầng khí quyển mỏng nhưng trong suốt. Cậu đã xem các bức ảnh và bản phác thảo màu chưa?"

"Tôi từng nhìn thấy nó qua các khung ngắm, nhưng cho đến nay nó vẫn chỉ là một đốm sáng màu đỏ nhỏ xíu. Chúng ta hiện đang ở khoảng quỹ đạo của Trái Đất, dẫu cho Trái Đất cách chúng ta tới hàng triệu dặm. Sao Hỏa vẫn còn cách đó khoảng năm mươi triệu dặm nữa, nhưng tốc độ của chúng ta đang tăng lên khá nhanh và Lockhart nghĩ rằng chúng ta sẽ đến nơi sớm thôi." Burl nhặt một cuốn sách từ thư viện trên tàu và bắt đầu lật tìm biểu đồ màu của hành tinh này.

Russ xua tay ra hiệu. "Cậu không cần phải cho tôi xem đâu. Tôi đã nghiên cứu sao Hỏa qua kính viễn vọng nhiều đến mức thuộc lòng nó rồi. Nó chủ yếu có màu nâu ánh đỏ nhạt, một sắc vàng cam nhạt. Chúng tôi cho rằng đó là sa mạc. Có một số khu vực khá lớn mang màu xanh lam sắt — ít nhất là vào các mùa hè trên sao Hỏa. Vào mùa đông, những khu vực này phai nhạt đi rất nhiều."

"Đó là thảm thực vật," Burl cắt lời. "Chắc chắn là thế! Ai cũng đồng ý rằng nó có biểu hiện như vậy. Và còn các chỏm băng trắng ở hai cực nữa chứ."

Russ tiếp lời: "Cậu có thể phân biệt mùa nào với mùa nào qua kích thước của các chỏm băng ở cực. Khi chỏm này lớn lên thì chỏm kia gần như biến mất. Rồi còn vấn đề về các con kênh..."

"Cậu có tin là chúng có thật không?" Burl hỏi. "Sách vở mỗi nơi nói một phách. Một số người nghĩ chúng có thật — thậm chí còn nói trông chúng giống như được tạo ra bởi những sinh vật thông minh làm hệ thống kênh đào thủy lợi để dẫn nước tan từ hai cực xuống các vùng đất màu mỡ. Nhưng những nhà thiên văn học khác lại quả quyết rằng họ không thể nhìn thấy chúng — hoặc đó chỉ là ảo ảnh, những chuỗi khe nứt, hay các đường bụi đen bị gió thổi thành."

"Cá nhân tôi thì đã tin là chúng có thật," Russ tranh luận. "Chúng đã được chụp lại — chắc chắn có cái gì đó ở đó. Chúng chỉ là những đường kẻ mờ nhạt như mạng nhện, nhưng rõ ràng là chúng rất thẳng và có quy luật. Chúng ta sẽ sớm biết thôi."

Và quả thực họ đã tận mắt chứng kiến. Russ đã bình phục và đi lại được, cuộc sống bình thường trên tàu được nối lại. Trong hành trình cắt ngang quỹ đạo Trái Đất, họ đã thành công liên lạc với nước Mỹ qua hệ thống vô tuyến của tàu. Suốt ba ngày liền, họ có thể trò chuyện với trạm gốc quê nhà. Họ trao đổi tin tức và dữ liệu, truyền về tất cả những gì đã thu thập được và háo hức dò hỏi tin tức.

Các thành viên phi đoàn có cơ hội gửi thông điệp về cho gia đình, thậm chí Burl còn có một cuộc trò chuyện ngắn với cha mình. Một phát hiện quan trọng đã được thực hiện dưới Trái Đất.

Các đường sức từ cuối cùng đã được dò ra dấu vết. Những sự méo mó quan sát thấy trên sao Hỏa, cũng như hiện tượng tương tự từ sao Thủy trước khi bị ngắt quãng, đã được tính toán ra hướng đi. Không còn nghi ngờ gì nữa, một đường sức đã được dẫn hướng ra bên ngoài đến một điểm trong không gian mà giờ đây được xác định chính là vị trí của một hành tinh. Hành tinh đó là Diêm Vương Tinh (Pluto).

"Diêm Vương Tinh!" Đó là tiếng kêu đầy kinh hãi thốt ra từ bất kỳ ai trong tầm nghe thấy khi giọng nói từ chiếc máy vô tuyến truyền đi.

"Diêm Vương Tinh! Chà, đó là điểm tận cùng rồi! Hành tinh xa xôi nhất," Oberfield bàng hoàng thốt lên. "Chúng ta sẽ phải bay đến đó — đi một quãng đường dài đến thế sao!"

Thực tế đó khiến tất cả trầm ngâm. Điều này có nghĩa là chuyến đi sẽ kéo dài gấp nhiều lần so với bất kỳ ai từng dự tính. Nhưng họ là những con người từng lập nên những kỳ tích vĩ đại — họ đã xoay sở phối hợp nhịp nhàng cùng nhau suốt bấy lâu nay, và họ cảm thấy rằng một khi đã chinh phục được hai hành tinh thì sá gì thêm vài cái nữa?

Sao Hỏa lớn dần lên trong các ống kính viễn vọng khi con tàu Magellan tiếp tục lao đi trong không gian, nương theo luồng hấp dẫn tựa như một sợi dây đang kéo họ về phía trước. Quá trình giảm tốc và đảo chiều được thực hiện suôn sẻ — quả cầu quay vòng, điều chỉnh lại trạng thái, và những cỗ máy phát điện vành đai Zeta vĩ đại giờ đây đóng vai trò đẩy và hãm phanh.

Rồi vào một ca thức, Russ và Burl tiến đến kính viễn vọng và hướng nó về phía hành tinh đang tiến lại gần. Đĩa hình tròn giờ đây đã lớn của thế giới sắc đỏ hiện lên trên màn hình. Trông nó thật kỳ lạ, hoàn toàn không giống trong các bản vẽ.

Burl chưa từng ngắm nhìn nó qua các kính viễn vọng trên Trái Đất, nhưng anh linh cảm có điều gì đó không ổn. Anh chợt nhận ra: "Cả hai cực đều phình lớn! Đang là mùa đông ở cả hai bán cầu! Và điều đó là bất khả thi!"

Thế mà sự thật lại đúng là như vậy. Cả hai chỏm băng sao Hỏa đều hiện hữu và đều kéo dài xuống tận các bán cầu bắc và nam của thế giới này. Mọi người trân trân nhìn nhau trong im lặng.

Russ chầm chậm tìm cách lý giải: "Những vùng màu xanh lam ánh lục hầu như chẳng thể nhìn thấy được. Thay vào vị trí của chúng là những mảng nâu sậm hơn, nổi bật trên nền đỏ ngả vàng giờ đây có vẻ chính là các vùng sa mạc. Dường như mùa đông đang bao trùm cả hai nửa hành tinh và tình hình có vẻ tồi tệ. Đối với tôi, sao Hỏa trông giống như một thế giới đang lụi tàn nhanh chóng."

Burl nheo mắt lại. "Nhưng tôi vẫn nhìn thấy các con kênh. Những đường thẳng ấy vẫn hiện rõ — cậu thấy không?"

Russ gật đầu. "Chúng vẫn có thật. Nhưng chuyện gì đã xảy ra vậy?"

Quả thực, hành tinh này trông như thể đang bị tàn phá. "Đó là thiết bị hút năng lượng mặt trời (Sun-tap)," Burl đi đến kết luận. "Lẽ ra chúng ta phải nhận ra nó sẽ gây ra hậu quả gì chứ."

"Cậu còn nhớ Trái Đất vào tuần thiết bị đó hoạt động không? Nhiệt độ sụt giảm vài độ, bắt đầu làm hư hại mùa màng? Cậu có nhớ tuyết rơi ở những nơi chưa từng có tuyết rơi vào tháng Bảy không? Cậu có nhớ những dự báo về thảm họa mùa màng, về mối nguy hiểm từ những trận bão tuyết mùa đông nếu nhiệt độ tiếp tục giảm không?"

Russ tiếp tục với giọng điệu cẩn trọng và phân tích của mình: "Và đối với sao Hỏa, tình trạng đó vẫn tiếp diễn. Sao Hỏa vốn dĩ đã lạnh hơn Trái Đất; sự sống ở đó chắc chắn phải duy trì trong trạng thái vô cùng mong manh. Ban ngày, tại xích đạo sao Hỏa vào giữa mùa hè, nhiệt độ cao nhất cũng khó lòng vượt quá 70 hoặc 80 độ; và ngay cả khi ấy, vào ban đêm, nhiệt độ sẽ hạ xuống dưới điểm đóng băng. Thảm thực vật trên sao Hỏa ắt hẳn phải vô cùng dẻo dai ngay cả trong những thời điểm thuận lợi nhất, và sự sống phải chống chọi dưới những khó khăn vô vàn.

"Giờ đây, biên độ ấm áp và ánh sáng đã bị cắt giảm. Chừng đó vừa đủ để làm cho cả hai chỏm băng đóng băng vĩnh viễn, ngăn không cho nước chảy đến các vùng đất màu mỡ, và cái lạnh đã lan rộng đến mức cản trở sự sinh trưởng và tái sinh của thực vật. Nếu việc hút năng lượng mặt trời trên sao Hỏa không bị dừng lại, toàn bộ sự sống ở đó sẽ diệt vong, và nơi đây sẽ vĩnh viễn trở thành một thế giới chết chóc."

Tin tức lan truyền khắp phi đoàn và một cảm giác giận dữ cùng cấp bách bao trùm. Chẳng ai biết sinh vật nào đang sống trên sao Hỏa, thế nhưng đề tài về sao Hỏa và người sao Hỏa từ xưa đến nay luôn kích thích trí tưởng tượng của con người trên Trái Đất. Giờ đây, việc nghe tin kẻ thù vô danh suýt nữa đã tiêu diệt một thế giới láng giềng đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc về số phận suýt giáng xuống Trái Đất.

Cuối cùng ngày đó cũng đến, khi con tàu vũ trụ lớn trượt vào quỹ đạo quanh hành tinh sắc đỏ. Nó bay vòng quanh ngay sát rìa tầng khí quyển trong khi các thành viên phi đoàn nghiên cứu bề mặt để tìm kiếm những bí ẩn của nó.

Sao Hỏa quả thực có người ở. Thực tế này được khẳng định chắc chắn qua các con kênh và bản chất nhân tạo hiển hiện rõ ràng trong cấu trúc của chúng. Họ có thể nhìn thấy rõ qua kính viễn vọng rằng có một mạng lưới đường ống, trạm bơm và hệ thống dẫn nước tưới tiêu toàn cầu chằng chịt từ cực này sang cực khác. Họ cũng nhận thấy rằng tại các điểm giao nhau của các con kênh là những khu vực tối tăm đan xen bởi những vệt mờ xám và đen, khi soi qua kính viễn vọng hóa ra lại là những cụm tòa nhà. Có những thành phố trên sao Hỏa, được nối liền với nhau bởi các tuyến đường thủy.

Họ không nhìn thấy phương tiện bay nào cả. Họ cũng không phát hiện ra tuyến đường sắt hay đường bộ nào ngoài các tuyến kênh đào. Nhiều vùng đất màu mỡ và sậm màu hơn, bị cắt ngang bởi những con kênh nay đã chẳng còn làm tròn chức năng của chúng, giờ đây phủ đầy thảm thực vật dày đặc — những khu rừng gồm các thân cây mùa đông đang chết dần. Chỉ có những đốm xanh đậm lấp ló đây đó cho thấy nơi nào đó vẫn còn chút dòng nước tưới tiêu yếu ớt lọt qua.

Họ cũng thấy xuất hiện những đường trắng mà trước đó chưa từng thấy. Tuyết đang tích tụ ở những vùng trũng thấp, và hành tinh này đang dần đóng băng.

Các đường biến dạng do năng lượng mặt trời rất mạnh, và họ đã dò ra tâm điểm tập trung của chúng. Điểm đó không hề nằm ở một nơi hoang vắng nào xa xôi giữa sa mạc, tách biệt khỏi tầm với của người sao Hỏa. Trước sự kinh ngạc của mọi người, vị trí của trạm hút năng lượng mặt trời thực chất lại nằm ngay bên trong một thành phố trên sao Hỏa!

"Cậu có cho rằng," Lockhart hỏi các thành viên khác, "chính người sao Hỏa là những kẻ đã xây dựng hệ thống này — rằng đây là dự án của họ — rằng họ là thủ phạm chứ không phải nạn nhân?"

Không có câu trả lời nào được đưa ra. Bằng chứng rành rành trước mắt, nhưng nó lại hoàn toàn vô lý. Nếu người sao Hỏa tạo ra thứ này, thì nó đang hủy diệt chính họ. Thế mà, nếu họ không tạo ra nó, tại sao họ — một chủng tộc rõ ràng đã đạt đến trình độ kỹ thuật cao — lại dung túng cho sự tồn tại liên tục của nó?

Khi con tàu hạ độ cao, họ nhìn thấy thành phố dần hiện rõ. Nó bao gồm hàng trăm gò đất xám — những tòa nhà được thiết kế theo hình dạng các cấu trúc bán cầu gọn gàng, trông giống như những ngôi nhà tuyết của người Eskimo với những hàng cửa sổ tròn. Tòa nhà này giống hệt tòa nhà kia, và chúng khít lại với nhau theo những vòng tròn lớn, lan rộng ra từ điểm giao nhau của các con kênh.

Đội thám hiểm túc trực tại các bệ phóng tên lửa của tàu để sẵn sàng ứng phó với một cuộc tấn công. Phần đuôi hình giọt nước là nơi chứa hệ thống vũ khí tích hợp — những ống phóng tên lửa có thể giáng sự hủy diệt xuống kẻ thù. Nhưng mặc dù Haines vẫn đặt ngón tay lên nút bấm bệ phóng, chẳng có chiếc máy bay nào cất cánh từ thành phố bên dưới để nghênh chiến. Không có khẩu pháo nào nã đạn vào họ. Không có sự hoảng loạn nào bùng lên trên đường phố.

Họ có thể nhìn thấy những đốm nhỏ là các sinh vật sống đang di chuyển xung quanh, nhưng hoàn toàn không có dấu hiệu báo động, không có chút biểu hiện nào cho thấy họ đã bị chú ý.

Ngay cả ở đây, tại vùng xích đạo, trên đường phố vẫn có những vệt tuyết trắng và những vành băng giá bám dọc chân các tòa nhà.

Ngay bên dưới họ chính là trạm hút năng lượng mặt trời. Các đường sức hội tụ tại đây, và có thể nhìn thấy những vòng biến dạng trong bầu quyển, khiến thành phố rung rinh nhấp nháy như thể có sự hiện diện của những luồng sóng vô hình.

Rồi họ nhìn thấy những cột ăng-ten cùng các thiết bị tích điện sáng chói nhô lên gần một khoảng trống ở vùng ngoại ô thành phố. Vòng tường rào quen thuộc cùng cỗ máy lộ thiên hoàn toàn không xuất hiện.

"Trạm hút năng lượng mặt trời nằm dưới lòng thành phố!" Lockhart bàng hoàng thốt lên. "Nó được xây dựng bên dưới những con đường ở đâu đó, và người sao Hỏa đi lại ngay phía trên mà cứ mặc kệ những cột ăng-ten đó! Chắc chắn họ là những kẻ xây dựng nên nó!"

Burl không tài nào hiểu nổi logic này: "Nếu vậy, tại sao họ lại tự sát?" Và nếu họ có lý do riêng, thì tại sao họ lại không bảo vệ nó? Họ đã được cảnh báo từ khi chúng ta còn ở sao Thủy. Nếu họ là kẻ thù thì chắc chắn họ phải có tàu vũ trụ chứ. Chúng đang ở đâu?"

Mặt đất lúc này chỉ còn cách họ vài trăm thước, thế mà vẫn chẳng có ai thèm để mắt đến con tàu kỳ lạ đang lơ lửng trên bầu trời. Trong lúc phi hành đoàn nín thở chờ đợi, Lockhart điều khiển con tàu hạ xuống, hạ xuống mãi, cho đến khi nó dừng lại cách một điểm giao lộ chưa đầy năm mươi bộ. Con tàu cứ lơ lửng ở đó, suýt chạm vào mái nhà, vậy mà vẫn bị phớt lờ hoàn toàn.

Những cột ăng-ten sáng chói của trạm hút năng lượng mặt trời vẫn tiếp tục ánh lên, chuyển động theo hướng của mặt trời nhỏ bé rực rỡ đang đi qua bầu trời xanh thẫm. Một trong hai mặt trăng nhỏ của sao Hỏa đang nhô lên dọc theo đường chân trời. Những con kênh phía xa là những đường ống dẫn tối tăm, nơi chẳng còn dòng nước ban sự sống nào chảy qua nữa. Và người sao Hỏa thì chẳng làm gì cả.