[Giữa những giấy tờ của vị bác sĩ nổi tiếng, Tiến sĩ Robert Matheson, ngụ tại phố Ashley, khu Piccadilly, người qua đời đột ngột vì chứng xuất huyết não vào đầu năm 1892, người ta tìm thấy một tờ bản thảo chi chít những ghi chép bằng bút chì. Những ghi chú này viết bằng tiếng Latinh, được viết tắt rất nhiều, và rõ ràng được thực hiện trong một sự vội vã tột cùng. Bản thảo chỉ được dịch lại với rất nhiều khó khăn, và một vài từ cho đến nay vẫn thách thức mọi nỗ lực của chuyên gia được thuê. Ngày tháng, “25 tháng 7 năm 1888,” được viết ở góc bên phải của bản thảo. Dưới đây là bản dịch bản thảo của Tiến sĩ Matheson.]

“Liệu khoa học có thu được lợi ích gì từ những ghi chú ngắn ngủi này nếu chúng được công bố hay không, tôi không rõ, mà thậm chí còn hoài nghi. Nhưng chắc chắn tôi sẽ không bao giờ gánh lấy trách nhiệm công bố hay tiết lộ dù chỉ một từ được viết ở đây, không chỉ vì lời thề đã hứa một cách tự nguyện với hai người có mặt lúc đó, mà còn bởi vì những chi tiết quá đỗi gớm ghiếc. Có lẽ sau khi suy ngẫm chín chắn, và sau khi cân nhắc giữa thiện và ác, một ngày nào đó tôi sẽ tiêu hủy tờ giấy này, hoặc ít nhất để lại nó trong niêm phong cho người bạn D. của tôi, đặt trọn niềm tin vào sự kín đáo của anh ấy, để tùy nghi sử dụng hoặc đem đốt nó đi, tùy theo anh ấy thấy phù hợp.

“Như lẽ phải thông thường, tôi đã làm mọi thứ mà kiến thức của mình mách bảo để chắc chắn rằng bản thân không hề chịu đựng bất kỳ ảo giác nào. Ban đầu thì bàng hoàng đến mức khó mà suy nghĩ nổi, nhưng chỉ một phút sau, tôi đã chắc chắn rằng mạch của mình vẫn đập đều đặn, và tôi hoàn toàn tỉnh táo. Sau đó, tôi bình tĩnh dán mắt vào những gì đang diễn ra trước mặt.

“Dù sự kinh hoàng và nỗi buồn nôn ghê tởm dâng lên trong lồng ngực, cùng với mùi tử khí nghẹn trớ cả cổ, tôi vẫn đứng vững. Khi ấy, tôi đã được ban ơn hoặc bị nguyền rủa—tôi không dám chắc là điều nào—được chứng kiến thứ đang nằm trên giường, vốn đen sì như mực, lại biến đổi ngay trước mắt mình. Làn da, thịt thà, cơ bắp, xương cốt, và cả cấu trúc vững chắc của cơ thể con người mà trước nay tôi vẫn tưởng là bất biến và kiên cố như kim cương, nay bắt đầu tan chảy và rữa nát.

“Tôi biết rằng cơ thể có thể bị phân tách thành các nguyên tố bởi những tác động bên ngoài, nhưng tôi hẳn đã từ chối tin vào những gì mình đang thấy. Bởi vì ở đây có một thứ lực lượng nội tại nào đó, mà tôi hoàn toàn mù tịt, chính là nguyên nhân gây ra sự tan rã và biến đổi ấy.

“Tại đây, toàn bộ quá trình tạo dựng con người cũng lặp lại trước mắt tôi. Tôi thấy hình hài dao động từ giống cái sang giống đực, tự tách rời chính nó, rồi lại hợp nhất trở lại. Sau đó, tôi thấy cơ thể thoái hóa thành loài vật mà từ đó nó tiến hóa lên, và thứ từng ở trên cao lại rơi xuống vực sâu, thậm chí chìm vào chốn thẳm sâu của vạn vật. Bản nguyên của sự sống, thứ tạo nên các thể sinh vật, vẫn luôn tồn tại, trong khi hình hài bên ngoài thì đổi thay.

“Ánh sáng trong căn phòng đã chuyển thành một màn đêm đặc quánh, không phải cái bóng tối lờ mờ thường thấy, bởi vì tôi vẫn nhìn rõ mọi thứ mà không gặp chút khó khăn nào. Nhưng đó là sự phủ định của ánh sáng; các vật thể hiện diện trước mắt tôi, nếu tôi có thể nói thế, mà không qua bất kỳ trung gian nào, đến mức nếu có một lăng kính trong phòng thì tôi cũng chẳng thể thấy bất kỳ màu sắc nào hiện lên trong đó.

“Tôi quan sát, và cuối cùng chẳng thấy gì ngoài một chất nhầy như thạch. Rồi chiếc thang lại được leo lên... [đến đây bản thảo bị nhòa không đọc được] ...chỉ trong khoảnh khắc, tôi thoáng thấy một Hình thù ẩn hiện trong mờ ảo trước mặt, mà tôi sẽ không miêu tả thêm. Nhưng biểu tượng của hình thù này có thể được tìm thấy trong các tác phẩm điêu khắc cổ đại, và trong những bức tranh sót lại bên dưới lớp dung nham, quá đỗi ô uế không thể thốt nên lời... giống như một hình thù gớm ghiếc không thể gọi tên, chẳng phải người cũng chẳng phải thú, được biến đổi thành dạng người, rồi cuối cùng cái chết cũng đến.

“Tôi, người đã chứng kiến tất cả những điều này, không khỏi mang theo nỗi kinh hoàng tột cùng và sự ghê tởm trong tâm hồn, nay viết tên mình xuống đây, xin tuyên bố mọi điều tôi đã ghi lại trên trang giấy này là sự thật.

“ROBERT MATHESON, Bác sĩ Y khoa.”

...Thưa Raymond, câu chuyện về những gì tôi biết và những gì tôi đã thấy là như vậy đấy. Gánh nặng của nó quá lớn để tôi có thể một mình chịu đựng, thế nhưng tôi chẳng thể kể cho ai nghe ngoài anh. Villiers, người đã ở bên tôi đến phút cuối, chẳng hề biết gì về bí mật khủng khiếp trong khu rừng ấy, về việc thứ mà cả hai chúng tôi chứng kiến cái chết của nó lại nằm trên bãi cỏ mịn màng, ngát hương giữa những đóa hoa mùa hạ, nửa khuất trong nắng và nửa chìm trong bóng râm, tay nắm chặt tay cô gái Rachel, đã gọi mời và triệu hồi những kẻ đồng hành đó, rồi tạo hình một cách hữu thể ngay trên mặt đất chúng ta đang bước đi, một nỗi kinh hoàng mà chúng ta chỉ có thể gợi ý qua lời ám chỉ, thứ mà chúng ta chỉ có thể gọi tên bằng một ẩn dụ. Tôi không muốn kể cho Villiers nghe về điều này, cũng như về sự giống nhau đến kỳ lạ từng giáng một đòn mạnh vào tim tôi khi tôi nhìn thấy bức chân dung, thứ đã làm tràn ly nước sợ hãi vào phút cuối. Ý nghĩa của chuyện này là gì, tôi không dám phỏng đoán. Tôi biết rằng thứ tôi thấy tiêu vong không phải là Mary, thế nhưng trong cơn hấp hối cuối cùng, đôi mắt của Mary đã nhìn sâu vào mắt tôi. Liệu có ai có thể chỉ ra mắt xích cuối cùng trong chuỗi bí mật kinh hoàng này hay không, tôi không rõ; nhưng nếu có bất kỳ ai làm được điều đó, thì anh, Raymond, chính là người đó. Và nếu anh đã biết bí mật ấy, việc nên kể ra hay giữ kín hoàn toàn tùy thuộc vào ý muốn của anh.