Sáng sớm ngủ dậy, Quách Minh Thụy cảm thấy đầu óc choáng váng ủ rũ. Cả đêm ông chỉ ngủ được chừng hai tiếng. Ban đầu ông định sáng ra sẽ đọc xong xấp tài liệu về đà điểu, đồng thời trích ghi lại một số đoạn quan trọng. Nhưng đầu óc rối bời, không thể đọc nổi, đành quyết định sau bữa sáng sẽ ra ngoài phô-tô một bản mang về thong thả đọc. Mọi suy nghĩ của ông đều tập trung vào việc tự phản tỉnh về chuyến đi lần này. "Bỏ đi!" Ông mở cửa sổ, hít vài hơi không khí trong lành, rồi quay người đi lại trên nền nhà, tự nhủ trong lòng:

"Đây là một sự nhục nhã, một sự đau khổ. Mình không làm nổi, cũng không muốn làm. Treo mã cương lại, dừng bước tại đây, về huyện!"

Sau bữa sáng, Tiểu Hồ giao bản tài liệu đã phô-tô xong cho Quách Minh Thụy, đang định xách túi xách cho ông lên xe thì Quách Minh Thụy lại có chút ngập ngừng. Ông nói với Tiểu Hồ: "Tôi lẳng lặng trở về, thế còn đám người đuổi theo tôi thì sao?" Tiểu Hồ nói: "Tin tức của họ thính lắm, ông về là họ biết ngay thôi. Với lại người ta còn đang hoạt động ở trên thị xã kìa." Quách Minh Thụy nói: "Tôi cứ thấy nên triệu tập họ lại nói chuyện một buổi." Tiểu Hồ nói: "Nói gì cơ ạ? Ông định phê bình họ sao?" Quách Minh Thụy đáp: "Chưa chắc đã là phê bình, nhưng đối với việc thăng tiến chức vụ cũng nên có nhận thức đúng đắn chứ?" Tiểu Hồ cãi: "Nhận thức không giải quyết được vấn đề thực tế đâu ạ. Chỉ những ai không có chỗ dựa vững chắc mới phải cầm tiền khúm núm chạy chọt. Ngay như ông Ngô Chí Cao đấy, dù sao người ta cũng là phó cục trưởng, thế mà vì muốn tìm ông mà lấy lòng cả đứa lái xe như tôi đủ đường, tôi nhìn mà cũng thấy chạnh lòng."

Lời nói của Tiểu Hồ đã làm lung lay ý định của Quách Minh Thụy. Đúng vậy, với tư cách là Bí thư Huyện ủy, ông nên nói gì với những người này đây? Nói với họ rằng chức vụ là do làm việc mà có chứ không phải do chạy chọt mà thành, câu này ông đã nói với Hầu Nguyệt Bình rồi, liệu có bao nhiêu sức thuyết phục? Về khoản quyền tiền giao dịch trong công tác nhân sự, cá nhân ông có thể nói là sạch sẽ trong lành, không một vết dơ. Nhưng liệu ông đã chống đỡ nổi áp lực từ cấp trên dồn xuống chưa? Về điểm này thì ông lại đuối lý rồi. Người viết giấy tay, kẻ gọi điện thoại, có người là tiền bối lão thành đã về hưu, có người là lãnh đạo đương nhiệm tại chức, đứng trước những áp lực như vậy, ông quả thực từng có lúc khuất phục. Mà những kẻ nhờ khuất phục mới thăng tiến được thì thường có trình độ bình thường, thành tích xoàng xĩnh.

Được rồi, ông nói chức vụ là do làm việc mà có, người ta hỏi, ông A ông B, rồi cả ông C nữa, rốt cuộc đã làm ra thành tích gì mà vẫn thăng quan tiến chức như thường, ông trả lời thế nào đây? Huống hồ chính ông lần này cũng ra ngoài chạy quan, đây gọi là kẻ năm mươi bước cười kẻ trăm bước, ông còn mặt mũi nào mà mở hội thảo tọa đàm nữa chứ!

Quách Minh Thụy nghĩ vậy liền nói với Tiểu Hồ: "Nghe theo ý cậu, vậy cứ về huyện rồi tính tiếp. Nhưng buổi sáng... hễ về là rất khó ngồi yên một chỗ, tôi muốn đọc thêm xấp tài liệu đà điểu này một chút, chiều hãy về."

Tiểu Hồ nói: "Thế thì ông phải loại bỏ nhiễu loạn, khóa chặt cửa lại, điện thoại không nghe, gõ cửa không thèm thèm chấp. Bằng không ông có ở lại thêm ba ngày nữa cũng chẳng yên tĩnh được đâu." Nói xong, anh đặt túi xách về chỗ cũ, ấn khóa cửa rồi khép cửa đi ra ngoài.

Quách Minh Thụy liền nằm bò ra bàn đọc tài liệu. Khi đọc xong một lượt, đang suy ngẫm sâu hơn về khía cạnh đầu tư và hiệu quả thì chuông điện thoại vang lên. Ông không buồn tiếp. Một lúc sau, chuông điện thoại lại reo, ông thầm bảo, thích bấm thì cứ việc bấm đi. Nhưng tiếng chuông reo kiên trì không biết mệt mỏi rốt cuộc quá kích thích, quá gây nhiễu, ông bèn dứt khoát nhấc ống nghe đặt sang một bên. Nhờ vậy tiếng chuông đã dứt, nhưng trong ống nghe cứ phát ra tiếng u u liên tục, vẫn làm phiền ông suy nghĩ. Ông đảo mắt nhìn quanh phòng, cuối cùng cũng tìm ra cách khống chế — kéo chiếc chăn lông khăn trên giường phủ kín ống nghe lại. Lần này sự nhiễu loạn của điện thoại đã được giải quyết triệt để, căn phòng trở nên yên tĩnh, ông lại nối tiếp luồng suy nghĩ lúc nãy, rồi cầm bút tính toán một số con số trên giấy.

Yên tĩnh được khoảng vài phút thì chuông cửa bỗng thong thả vang lên mấy tiếng. Ông ngồi yên không động đậy, ghé tai nghe ngóng động tĩnh ngoài cửa. Chuông cửa lại vang lên một lượt nữa, rồi bên ngoài có tiếng nói:

"Phòng 109 có ai không? Tôi là nhân viên phục vụ tầng, có việc gấp, xin mở cửa."

Quách Minh Thụy nghe ra là nhân viên phục vụ liền vội vàng ra mở cửa. Bên ngoài cửa là một cô nhân viên phục vụ cùng Giám đốc Khang của khách sạn. Giám đốc Khang vội vã hỏi: "Bí thư Quách, sao Bí thư Vạn lại không gọi điện vào được thế? Ông ấy bảo ban đầu không có ai nghe máy, về sau thì máy bận suốt."

Quách Minh Thụy vội hỏi: "Bí thư Vạn, ông ấy đang ở đâu?"

Giám đốc Khang nói: "Ông để điện thoại cẩn thận rồi đợi nhé." Nói xong vội vã rời đi.

Quách Minh Thụy vội tung chiếc chăn lông quăng lên giường, đặt lại ống nghe ngắn nắp rồi ngồi xuống, hai mắt chăm chăm nhìn vào máy điện thoại, chuẩn bị hễ chuông reo là chộp lấy ống nghe. Nhưng chờ mấy phút đồng hồ, điện thoại dường như cố tình im lặng, không chút động tĩnh. Chờ đến mức sốt ruột, Quách Minh Thụy bèn nghĩ, lúc tôi cần gấp tìm ông thì ba lần đến tận nhà đều không có mặt, nay không cần tìm ông nữa thì ông lại tìm đến tận cửa. Ông gọi điện tới thì tôi tiếp vài câu xã giao, không gọi tới thì thôi. Nghĩ vậy, ông lại lao vào phép tính bị gián đoạn lúc nãy, đúng lúc này, sau lưng đột nhiên có tiếng người cất lên: "Hay cho Quách Minh Thụy nhà anh!"

Quách Minh Thụy nương theo tiếng nói quay người lại, Bí thư Vạn đã xuất hiện ở cửa. Quách Minh Thụy vội bước tới đón, hai người nắm chặt tay nhau lắc mạnh mấy cái.

Bí thư Vạn nói: "Hay cho Quách Minh Thụy nhà anh, đến điện thoại cũng không thèm nghe, giá đại quá nhỉ?"

Quách Minh Thụy nói: "Đâu dám không nghe điện thoại của Bí thư Vạn, tôi tưởng là mấy người dưới huyện kéo lên đấy chứ."

"Ồ?" Bí thư Vạn nheo mắt nhìn Quách Minh Thụy, "Người ta bảo Quách Minh Thụy anh là một bí thư tốt, hóa ra đến điện thoại của thần dân cũng không thèm nghe à?"

Quách Minh Thụy nói: "Nói cho cùng cũng trách Bí thư Vạn anh, anh điều Cục trưởng Cục Ngoại thương của chúng tôi đi, hại bao nhiêu người chạy chọt như phát điên, phiền phức nhất là đám người này hành tung lén lén lút lút, ăn nói ấp ấp ứ ứ, ngồi lỳ một hai tiếng đồng hồ, cuối cùng không chừng lại để lại một tập tiền hoặc đồ đạc gì đó, anh lại phải đi xử lý hậu quả. Anh xem phiền phức chưa? Sau đó tôi bèn áp dụng chính sách không tiếp xúc."

"Ồ!" Bí thư Vạn gật đầu, "Hóa ra là như vậy!"

Quách Minh Thụy nói: "Anh xem cứ đứng nói chuyện mãi, Bí thư Vạn mau ngồi đi. Không phải anh đi thăm mỏ than nào rồi sao, về lúc nào thế?"

Bí thư Vạn ngồi xuống, vẻ mặt không giấu nổi sự mệt mỏi nói: "Hôm qua Phó Tỉnh trưởng Chử đến là tôi vội vã quay về. Vừa rồi Phó Tỉnh trưởng Chử vừa đi là tôi gọi điện cho anh ngay, gọi không được đành phải chạy sang đây."

Quách Minh Thụy cảm thấy rất áy náy, vội nói: "Tỉnh trưởng đến chắc anh bận rộn lắm, anh nên nghỉ ngơi mới phải."

Bí thư Vạn xua xua tay: "Đâu dám đâu dám. Tôi với tư cách là Bí thư Thị ủy, một đồng chí Bí thư Huyện ủy bên dưới tìm tới ba lần, tôi về rồi mà không đến hỏi xem có việc gì mà lại đi nghỉ ngơi, nhỡ có việc gấp thì chẳng phải là xao nhãng nhiệm vụ sao?"

Quách Minh Thụy nói: "Không có không có, làm gì có việc gì gấp đâu."

Bí thư Vạn lắc đầu: "Không đúng không đúng, anh chưa bao giờ đến tận nhà tìm tôi, lần này đến mà lại tìm tới ba lần, lẽ nào lại không có việc gấp?"

Quách Minh Thụy nói: "Hai hôm trước, về vấn đề công tác tôi có chút suy nghĩ, muốn tìm anh trao đổi, anh không có nhà, lại đi tìm Thị trưởng Cách, Thị trưởng Cách cũng không có nhà, rốt cuộc lại bị Lão Phạm cho một bài học... Ba cái suy nghĩ đó giờ không còn nữa rồi, không nhắc tới nữa. Tôi còn hối hận ban đầu thật không nên có suy nghĩ đó."

"Tôi hiểu rồi." Bí thư Vạn gật đầu, không khỏi áy náy nói, "Đối với vấn đề công tác của anh, vừa gặp anh là tôi lại có cảm giác mắc nợ. Nói thế nào nhỉ? Theo lý mà nói, với tư cách là cấp trên, là lãnh đạo chủ chốt của anh, vấn đề công tác của anh tôi phải có trách nhiệm. Nhưng lại vướng phải thẩm quyền, đề bạt bổ nhiệm một lãnh đạo cấp thị xã, Thị ủy chỉ có quyền đề xuất giới thiệu, có lúc đến quyền đó cũng không có, Tỉnh ủy điều động bổ nhiệm cán bộ trên phạm vi toàn tỉnh, nhân sự đã chốt rồi, Ban Tổ chức Tỉnh ủy đánh tiếng cho anh trước, sau đó mới ra văn bản, thứ thực tế chúng tôi làm được chỉ là mở một cuộc tọa đàm, chào mừng đồng chí lãnh đạo mới tới. Không phải nói 'thấu hiểu muôn năm' sao, thế thì anh hãy thấu hiểu cho Thị ủy, thấu hiểu cho tôi trước đã. Cấp trên ấy à, cấp trên cũng có cái khó của cấp trên, ví như trong phạm vi thị xã, anh là đối tượng cần cân nhắc cấp bách nhất, nhưng đặt trong phạm vi toàn tỉnh thì người cấp bách hơn anh còn đầy ra đó, điểm này anh cũng phải thông cảm và thấu hiểu. Không phải nói phải coi trọng toàn cục sao? Thế thì chúng ta hãy nghĩ nhiều hơn cho toàn cục. Còn về việc các cơ quan cấp trên có chuyện viết giấy tay, gọi điện thoại, làm việc cảm tính, dùng người vì thân quen cũng như hối lộ tặng quà cùng các yếu tố tham nhũng khác chiếm tỷ lệ bao nhiêu, cái này chúng ta không nói rõ được. Đấy, những thứ nên thấu hiểu, những thứ không nói rõ được, tất cả các yếu tố gộp lại một chỗ mới tạo thành cục diện hiện tại của anh. Thực ra cũng bao gồm cả tôi nữa!"

"Anh sao?" Quách Minh Thụy nhìn Bí thư Vạn, hơi ngạc nhiên.

"Đúng vậy!" Bí thư Vạn gật đầu, "Có thể anh không rõ, tôi làm Chuyên viên Khu hành chính từ năm 1985, ba năm sau làm Bí thư Địa ủy. Về sau, không làm Bí thư Địa ủy thì làm Bí thư Thị ủy, xoay đi xoay lại, anh tính xem cái chức bí thư này tôi làm bao nhiêu năm rồi? Những người làm chuyên viên, bí thư cùng thời với tôi, có người làm Phó Tỉnh trưởng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, có người vào HĐND tỉnh, Hiệp thương Tỉnh làm cấp phó, lại có người được điều về tỉnh làm Giám đốc các Sở Cục quan trọng, nhà cửa an cư ở thành phố tỉnh lỵ, công việc của con cái lẫn chỗ đi về sau khi nghỉ hưu đều đã thu xếp êm đẹp. Còn tôi thì vẫn cứ loay hoay ở cấp địa thị — mà giờ cũng chẳng loay hoay nổi nữa rồi, sang năm chắc là phải lui về tuyến hai. Tôi chưa từng đi chạy chọt, cũng hiếm khi nói với ai. Hôm nay là vì hai ta có điểm chung nên mới nói ra để cùng động viên nhau thôi."

Quách Minh Thụy nghe mà vô cùng xúc động, thở dài: "Đến anh còn như vậy, tôi còn gì để nói nữa đâu."

Bí thư Vạn nói: "Tôi nhìn nhận vấn đề này khá coi nhẹ. Tôi lại nghĩ, làm quan một nhiệm kỳ phải mang lại phúc xóm làng, chúng ta dựa vào quyền lực trong tay làm chút việc tốt cho bà con, mai sau chúng ta nghỉ hưu rồi, hoặc là rời bỏ thế giới này rồi, người ta vẫn sẽ nói, Bí thư Thị ủy hay Huyện ủy nào đó của Đảng Cộng sản tên là ông A ông B, không tham không nhũng, đã từng làm cho dân chúng những việc tốt gì, đây mới là thứ chúng ta nên coi trọng và theo đuổi."

Quách Minh Thụy nghe mà gật đầu lia lịa.

Bí thư Vạn nói: "Quách Minh Thụy anh chẳng phải đọc nhiều sách sao? Anh tìm giúp tôi hai câu thơ, tôi muốn tìm một nhà thư pháp viết ra, rồi bồi tranh treo lên tường."

Quách Minh Thụy nói: "Chuyện này dễ thôi, anh định chọn nội dung gì?"

Bí thư Vạn nói: "Chính là những ý chúng ta vừa nói ở trên đấy, thể hiện tư tưởng và cảnh giới hai tay áo lộng gió ngàn, làm quan thanh liêm nên cũng thanh bần. Chữ đừng nhiều quá. Nhiều quá người ta đọc nửa ngày vẫn không biết nói cái gì, một hai câu là được rồi."

"Anh nói thế làm tôi nhớ tới hai câu thơ của Trần Cơ thời nhà Nguyên: 'Lưỡng tụ thanh phong thân dục phiêu, trượng lê tùy nguyệt bộ trường kiều' (Hai tay áo lộng gió thanh cao khiến thân mình muốn bay lên, chống gậy trúc bước qua cầu dài theo ánh trăng). Anh ngẫm kỹ mà xem, hai câu này rất có vần điệu dư vị đấy. Chống gậy trúc, bước dưới ánh trăng, cũng chính là như trong bài hát 'Trăng đi tôi cũng đi' vậy, nhẹ nhàng khoáng đạt bước qua chiếc cầu dài, nhẹ nhàng đến mức cơ thể như muốn bay lên. Đây chẳng phải là một tâm thái và cảnh giới thần tiên sao?"

"Hay!" Bí thư Vạn vô cùng mừng rỡ, "Chưa biết chừng tôi sẽ chấm hai câu thơ này đấy. Anh viết ra cho tôi. Tiền đề của cảnh giới này là hai tay áo phải lộng gió thanh cao, đúng không? Có thể thấy, làm quan không cốt ở to hay nhỏ, mấu chốt là xem có giữ được hai tay áo thanh cao hay không. Vương Bảo Sâm chức vị đủ cao rồi, nhưng hai tay áo của hắn nén chặt tội ác, ngày đêm nơm nộp lo sợ, lúc nào cũng lo chuyện xấu bị phanh phui, hắn sao mà nhẹ nhõm nổi? Hắn sao mà bay lên nổi? Trái lại những người chức vị khiêm tốn so với Vương Bảo Sâm thì lại hai tay áo lộng gió thanh cao, phơi phới như tiên. Cho thấy người giữ hai tay áo thanh cao chẳng chịu thiệt chút nào." Nói xong ông ha hả cười lớn.

Quách Minh Thụy tỏ ra rất vui vẻ, có chút xúc động nói: "Bí thư Vạn, lần này tôi ra đây chủ yếu là muốn tìm lãnh đạo thị xã trao đổi, hoặc là tìm thêm vài mối quan hệ chạy chọt trước mặt lãnh đạo tỉnh, nói theo cách thịnh hành hiện nay gọi là 'chạy quan' đấy. Nhưng giữa đường bị kích thích nên đã từ bỏ rồi. Nếu như trước khi anh đến, tôi vẫn là giận dữ mà từ bỏ, thì bây giờ lại là vui vẻ mà từ bỏ, trong lòng cảm thấy rất sảng khoái."

"Thế mới đúng chứ, tôi cũng phải đi rồi." Bí thư Vạn vừa nói vừa đứng dậy.

Quách Minh Thụy cũng vội đứng dậy, đột nhiên nhớ ra một việc liền vội nói: "Bí thư Vạn, anh xem chúng ta quan dài quan ngắn nói chuyện nửa ngày, lại quên mất một việc chính đáng. Anh ngồi thêm một lúc nữa đi, tôi báo cáo với anh việc này."

"Được được." Bí thư Vạn lại ngồi xuống.

Quách Minh Thụy bèn mang gặt hái bất ngờ có được nhờ né tránh đám người dưới huyện kéo lên — nghe Lão Chu giới thiệu lại đọc tài liệu và trong đầu đã có ý tưởng du nhập đà điểu, phát triển ngành nghề mới nổi này — ra báo cáo một lượt. Bí thư Vạn nghe xong xúc động đến mức đứng dậy rồi lại ngồi xuống vỗ đùi đét vào bàn trà nói: "Hay, tốt quá rồi!

Bà con huyện Bắc có đánh giá về anh, bảo anh chỉ biết mưu sự chứ không biết mưu quan. Quả đúng như vậy, việc mưu quan anh làm không nổi, còn nắm công việc, nắm ngành nghề mới nổi này mới là thế mạnh của anh. Mà chúng ta lại tư tưởng lớn gặp nhau rồi!" Tiếp đó, Bí thư Vạn kể về ý tưởng của mình. Ông nói: "Gần mười năm trở lại đây, việc nuôi đà điểu và khai thác sử dụng sản phẩm từ đà điểu đã bùng nổ khắp nơi trên thế giới, các nước như Mỹ, Pháp, Canada, Australia đều đã bước vào giai đoạn phát triển, năm 1992 tỉnh Quảng Đông nước ta đã nhập khẩu tám con đà điểu Châu Phi về nuôi nhân tạo, ba năm qua phát triển rất nhanh. Theo chuyên gia ước tính, ngành nuôi đà điểu sẽ trở thành ngành nghề hot của thế kỷ tới, cho nên chúng ta nên ra tay sớm một chút. Tôi dự định hội nghị Bí thư Huyện trưởng lần tới sẽ nêu vấn đề này ra, xem huyện nào có hứng thú, có thể đi trước một bước, thế chẳng phải anh đã đi trước tôi một bước rồi sao. Vậy chúng ta chốt thế nhé, hội nghị sẽ sắp xếp sau khi anh gầy dựng xong xuôi, ngày cuối cùng của hội nghị sẽ kéo về huyện anh họp, chủ đề chính là tham quan nghiên cứu vấn đề nuôi đà điểu."

Quách Minh Thụy phấn khởi nói: "Có anh ủng hộ, lòng tin của tôi càng vững vàng hơn rồi."

Bí thư Vạn càng thêm vui vẻ, vội gọi một cuộc điện thoại cho Giám đốc khách sạn, cuối cùng nói: "Trưa nay chúng ta ăn cơm cùng nhau. Tôi đang vui, chúng ta uống củi vài ly thật đã đời."

Vì là Bí thư Vạn tự thân gọi điện đặt cơm (trường hợp này trước đây chưa từng có), thế nên bữa trưa được xếp tại phòng VIP số 1 sang trọng nhất. Lúc vào nhà hàng gặp Uông Hồng, Quách Minh Thụy bèn giới thiệu với Bí thư Vạn, thế là Uông Hồng cũng được mời vào tiệc. Bí thư Vạn nói với Giám đốc khách sạn và Trưởng phòng Tiếp tân đang chạy đôn chạy đáo: "Đừng dùng số lượng phô trương làm gì, dĩa lớn dĩa nhỏ đầy ú khụ không có chỗ đặt. Chúng tôi chỉ có bốn người, thức ăn năm sáu món là được, nhưng phải có phẩm cấp đấy." Hai người vội vã đi chuẩn bị.

Trong bữa tiệc, Cục trưởng Cục Giao thông bước vào phòng VIP số 1, nói mấy vị khách bên Sở Tỉnh đang ăn cơm ở phòng VIP số 5, hy vọng Bí thư Vạn sang đó ngó qua một chút, uống với họ một ly rượu. Bí thư Vạn nói được được, rồi nâng một ly rượu đi sang.

Quách Minh Thụy tranh thủ lúc rảnh nói với Uông Hồng: "Chuyện của cậu đã xong chưa?"

Uông Hồng nói: "Xong rồi, ngày mai về."

"Trễ lại một hai ngày có được không?"

"Chỉ cần ông có việc, tôi hầu tới cùng."

"Chẳng phải cậu muốn đầu tư sao?"

"Đối tượng là ai? Bí thư Vạn à?"

Quách Minh Thụy cố ý hỏi một đằng trả lời một nẻo: "Ngày mai đi cùng tôi lên tỉnh một chuyến, sau đó hãy về nhà, được không?"

"Lên tỉnh? Nhắm tới vị nào thế?"

"Một vị ngài Đà. Đà trong đà điểu ấy."

"Ồ, đà trong đà điểu! Còn có họ này sao? Là bên Tỉnh ủy? Bên Chính phủ? Hay là..."

"Đến từ Châu Phi, cũng có thể là Châu Mỹ."

"Thế là khách ngoại quốc à?"

Lúc này Bí thư Vạn quay trở lại, thấy hai người bọn họ nói chuyện say sưa bèn hỏi:

"Khách ngoại quốc? Đâu có khách ngoại quốc nào?"

Quách Minh Thụy nói: "Cậu Giám đốc Uông này của chúng tôi muốn đầu tư, tôi bèn rủ cậu ấy ngày mai lên tỉnh xem sao. Cậu ấy hỏi xem ai, tôi bảo một vị ngài Đà. Cậu ấy hỏi là Tỉnh ủy hay Chính phủ, tôi bảo là đến từ Châu Phi, cũng có thể là Châu Mỹ." Nói xong cả hai người cười ha hả, Uông Hồng cũng ngơ ngác cười theo.