Kiến thức pháp luật nhỏ: Tội phạm chính (chủ phạm) và tội phạm đầu sỏ (thủ phạm) có sự khác biệt. Nói một cách đơn giản, thủ phạm chắc chắn là chủ phạm, nhưng chủ phạm chưa chắc đã là thủ phạm.

Lấy cơ cấu của Linh Cẩu để minh họa, ông chủ Linh Cẩu là thủ phạm, Tả Xoa là chủ phạm, trưởng bộ phận thuộc về chủ phạm, nhân viên bộ phận thuộc về tòng phạm. Mặc dù ông chủ Linh Cẩu không trực tiếp quản lý Linh Cẩu, công việc quản lý do Tả Xoa chịu trách nhiệm, nhưng anh ta buộc phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi của Tả Xoa, và hình phạt của anh ta chắc chắn sẽ nặng hơn Tả Xoa. Trừ khi Tả Xoa có án tích khác.

Không có trường hợp đặc biệt, tiêu chuẩn lượng hình của tòng phạm bắt buộc phải thấp hơn chủ phạm, tiêu chuẩn lượng hình của chủ phạm thấp hơn thủ phạm. Nếu tội danh đặc biệt nghiêm trọng, tòng phạm, chủ phạm và thủ phạm đều có thể bị tuyên án tử hình. Dùng pháp luật Cao Nham và Đông Đường thì không dễ giải thích, có thể dùng pháp luật của quốc gia không có án tử hình để minh họa. Rất nhiều người xem tin tức: một tội phạm nào đó bị kết án ba trăm năm cảm thấy rất khó tin, cảm thấy thẩm phán vô não, thậm chí có người hỏi, người chết rồi xác chết tiếp tục thụ hình sao? Thủ phạm ba trăm năm, chủ phạm không cao hơn ba trăm năm, tòng phạm thời hạn sẽ thấp hơn chủ phạm. Chỉ vì Cao Nham và Đông Đường có án tử hình là hình phạt cao nhất, cho nên không thể vượt qua giới hạn đó nữa.

Ví dụ như một người nào đó bị kết án chung thân, thời hạn thụ hình bình thường là từ 20-22 năm, nếu biểu hiện tốt, lại lập công, thì có thể được giảm xuống mười mấy năm, pháp luật quy định thời hạn thi hành án cuối cùng không được ít hơn mười ba năm. (Cao Nham)

Ở các quốc gia không có án tử hình thường có chế độ cộng dồn tội danh, dẫn đến việc xuất hiện mức án vài trăm năm. Trong trường hợp này, cho dù phạm nhân có lập công mỗi ngày, cũng không thể rời khỏi nhà tù trong trạng thái còn sống. Đương nhiên, khi đến độ tuổi già yếu lụm cụm, thường sẽ thông qua hình thức như chữa bệnh ngoài nhà tù hoặc ân xá để họ rời khỏi nhà tù.

Tào Vân lên tiếng: "Kiểm sát viên Sima Luo, các anh chính là không nắm chắc việc có nên cho Bạch Nha quyền miễn tử hay không, đúng chứ? Nếu có nắm chắc kết tội Bạch Nha, thì các anh chắc chắn sẽ không đồng ý giao dịch. Bây giờ ý gì đây? Muốn chúng ta bỏ phiếu sao?"

Sima Luo cười khổ: "Chúng tôi muốn nghe biện pháp tuyệt đối có thể kết tội Bạch Nha."

Tào Vân nói: "Tôi cá nhân cho rằng, khả năng phía viện kiểm sát kết tội Bạch Nha là không lớn."

"Tại sao?"

"Bởi vì bồi thẩm đoàn. Điểm yếu của phe công tố các anh không thể đào sâu đến gốc rễ. Bạch Nha có rất nhiều ưu thế, tàn tật, hủy dung, hai điểm này sẽ nhận được sự đồng cảm của các bồi thẩm viên nữ. Phía công tố các anh không thể rảnh rỗi sinh nông nổi, đem nguyên nhân tại sao Bạch Nha tàn tật và hủy dung đào gốc rễ lên cho bồi thẩm đoàn xem. Tại sao Đông Phương lại thuê Lệnh Hồ Lan làm người đứng đầu đoàn luật sư, tại sao các thành viên trong đoàn luật sư đều là nữ? Thậm chí bao gồm cả những nữ luật sư trình độ không ra gì nhưng tiếng tăm lại rất tốt."

Tào Vân nói: "Đây chính là điểm vượt trội của Lệnh Hồ Lan, cô ta muốn có được phiếu đồng cảm từ những người phụ nữ trong bồi thẩm đoàn. Hơn nữa chứng cứ tồn tại tính tranh cãi, cộng thêm tinh thần pháp luật là thà bỏ sót một ngàn, còn hơn giết nhầm một người. Tôi cho rằng phần thắng của các anh không lớn, tôi nói thật lòng. Các anh muốn thắng, bây giờ phải làm rùm beng vụ kiện lên, đào bới gốc rễ của Bạch Nha ra, khiến người đời căm ghét người này."

Sima Luo: "Đây là phạm pháp... Mọi người có ý kiến gì khác không?"

xx luật sư: "Luật sư Tào rất tỉ mỉ, vậy mà lại chú ý đến chi tiết của đoàn biện hộ. Nghĩ theo hướng này thì luật sư Lệnh Hồ quả thực rất có khả năng dùng chiêu này. Trừ khi có thể chứng minh An Đức Liệt thuê Hắc Hiệp là thật, khiến cho chứng cứ không còn điểm nghi vấn. Bằng không tôi cũng không đánh giá cao kết quả phiên tòa."

Sau khi Tào Vân giải thích chi tiết, phần lớn các luật sư đều cảm thấy phần thắng của viện kiểm sát rất thấp. Viện kiểm sát suy cho cùng là cơ quan tư pháp, không thể giống như Tào Vân, đi thương lượng lời khai với An Đức Liệt.

Sima Luo cuối cùng rất bất đắc dĩ nói: "Cảm ơn mọi người, làm phiền mọi người rồi."

Hôm sau, viện kiểm sát chấp nhận điều kiện giao dịch mà Lệnh Hồ Lan đưa ra, Bạch Nha thừa nhận sự thật cô ta sai khiến An Đức Liệt. Do An Đức Liệt và Bạch Nha không có dị nghị gì về tội danh và sự thật vụ án, trong phiên tòa, luật sư của hai người đã tìm mọi cách có thể để giảm nhẹ tội trách cho cả hai. Cuối cùng cả hai đều bị kết án chung thân. Chung thân ở Đông Đường và chung thân ở Cao Nham có một chút khác biệt, ai có hứng thú thì tự tìm tài liệu, ở đây không giải thích thêm nữa.

---❊ ❖ ❊---

Sima Luo trải qua muôn vàn khó khăn thuyết phục, cuối cùng tổng kiểm sát trưởng đành bất đắc dĩ phê cho anh ta nửa năm nghỉ phép, tổng kiểm sát trưởng đau đầu không biết ai sẽ tiếp nhận công việc kiểm sát viên của Sima Luo. Chức vị này trước tiên cần phải có năng lực nhất định, thứ hai là những người có năng lực nhất định lại sẵn sàng làm việc ở chức vị này. Vấn đề là những người có năng lực hoặc là theo đuổi chức vị cao hơn hoặc là chức vị có giá trị công việc cao hơn, hoặc là sẵn sàng làm một luật sư hơn. Khác với Cao Nham, địa vị và thu nhập của công chức ở các quốc gia phát triển nằm ở mức trung bình trong xã hội, không phải là nghề nghiệp mà những người trẻ tuổi có tài năng nhiệt tình theo đuổi.

Ngày thứ hai nghỉ phép, Sima Luo liền đến văn phòng luật sư Cao Sơn báo cáo. Hắn ta cũng chẳng ngoan ngoãn gì, đi tìm Cao Sơn Hạnh trước, kết quả tự nhiên không cần phải nói. Cao Sơn Hạnh cảm động trước sự tiến bộ, sự khiêm tốn và tinh thần học hỏi của Sima Luo, không nói hai lời liền chốt hạ.

Giờ ăn trưa Tào Vân mới nhìn thấy Sima Luo, nhìn nhau một lúc lâu, Tào Vân ôm trán cười khổ, một lúc sau mới nói: "Sau bữa trưa, mọi người đều đến phòng họp, chúng ta học một bài học cơ bản về luật sư: Luật sư rốt cuộc là thứ quái gì. Sima, cậu không thể ăn chùa uống chùa ở chùa lại còn học chùa chứ nhỉ?"

Sima Luo cúi đầu thưa thối: "Tôi cảm thấy với mối quan hệ của chúng ta, bàn về tiền sẽ tổn hại tình cảm." Lúc này Sima Luo mới hiểu rõ, tại sao có lúc Tào Vân có thể không cần thể diện, không phải Tào Vân quen không cần thể diện, mà là bởi vì không cần thể diện có thể tiết kiệm rất nhiều nước bọt, đôi khi không cần thể diện có thể đạt được mục tiêu mà lúc cần thể diện không đạt được.

Sima Luo nói như vậy, Tào Vân cũng bị nghẹn họng, anh đường đường là kiểm sát viên cơ mà: "Thế này đi, mỗi tuần thuê người giúp việc nhà là một khoản chi phí rất lớn, công việc này giao cho cậu đấy Sima, nếu cậu không làm nổi, lát nữa lên một tiết học rồi đi, coi như chút thành ý này của tôi làm bạn bè. Cậu mà làm được, thì ở lại."

Cao Sơn Hạnh thì thầm: "Tào Vân, này, có phải quá đáng lắm không?"

Tào Vân nhìn Sima Luo: "Cậu thấy sao?"

Sima Luo cười khổ, anh tính là dân học viện phái, từ trước đến nay chưa từng phải nhìn sắc mặt người khác để học tập. Bây giờ Tào Vân chính là muốn làm khó anh, Sima Luo cũng biết Tào Vân sở hữu quyền phủ quyết một phiếu. Sima Luo mỉm cười: "Không quá đáng, không quá đáng."

"Xem cậu kiên trì được bao lâu."

---❊ ❖ ❊---

Luật sư rốt cuộc là thứ quái gì? Trong mắt một trăm người có một trăm Harry Potter, phi! Hamlet. Nhìn luật sư từ các góc độ khác nhau, ấn tượng mà luật sư mang lại cho người ta sẽ khác nhau. Phần lớn mọi người cho rằng, luật sư là người thông thạo pháp luật, là một chiếc cầu nối giữa dân thường và tòa án. Nhận thức này là chính xác, nhưng nhận thức đối với bản thân chiếc cầu nối thì mỗi người mỗi khác. Tiết học này không chỉ là Tào Vân mở cho Sima Luo, mà còn mở cho Ngụy Quân, Vân Ẩn và Lục Nhất Hàng. Còn về Cao Sơn Hạnh ấy chứ... học nhiều như vậy để làm gì? Kiếm một người đàn ông để gả mới là đạo lý chính thống. Đã xinh đẹp như vậy rồi, tại sao còn phải học hành chứ?

"Tiết kiệm thời gian, tôi cũng không hỏi ý kiến của các người." Tào Vân nói: "Tôi ra trước cho mọi người một đề toán, bây giờ là tháng 7 năm 2019. Có một người tên là Giáp, anh ta rất đau đầu, bởi vì số tiền anh ta cho bạn vay mãi không thu hồi được. Tôi là luật sư, các người là Giáp, tôi cầm giấy vay tiền xem, Giáp cho Ất vay một triệu vào tháng 7 năm 2015, lãi suất hàng năm là 24%, hẹn đến tháng 16 (tháng 1 năm 2016) trả hết cả gốc lẫn lãi. Bây giờ không còn cách nào, đành phải kiện cáo, vậy vấn đề đặt ra là, Giáp có cần mời luật sư không?" Tào Vân viết thông tin lên bảng trắng.

"Cần." Sima Luo đáp.

Lục Nhất Hàng nói: "Nếu là người bình thường, nên mời luật sư."

"Các người bây giờ chính là người bình thường."

Ngụy Quân, Vân Ẩn và Lục Nhất Hàng đáp: "Cần."

Tào Vân nói: "Tôi là một vị luật sư có lương tâm lại vừa không có lương tâm, sau khi tôi xem giấy vay tiền xong, liền nói với Giáp tức là các người: Vụ kiện này không cần luật sư cũng có thể thắng, bởi vì chứng cứ đầy đủ. Nếu như các người cứ nhất định phải thuê tôi giúp các người kiện tụng, trước tiên đưa tôi năm vạn tệ. Tôi còn nói thêm, đưa năm vạn rồi, tôi chưa chắc đã có thể kiện thắng, hơn nữa thua kiện, năm vạn cũng không trả lại, các người còn sẽ thuê tôi kiện tụng chứ?" Luật sư và bác sĩ có điểm tương tự, họ không thể đảm bảo tuyệt đối kiện thắng, hoặc là chữa khỏi bệnh cho bệnh nhân. Đặc biệt là luật sư, họ rất ít khi dùng những từ ngữ như tuyệt đối.

Năm người ngồi đây nhìn nhau, không biết bẫy của Tào Vân nằm ở đâu, Cao Sơn Hạnh lên tiếng trước: "Anh sẽ nói cho em quy trình tố tụng chứ?"

"Tự lên mạng tìm, rất đơn giản." Tào Vân nói: "Tiện thể bổ sung một câu, tôi nói cho các người biết, tôi đánh vụ kiện này nhiều nhất tốn của tôi một thời gian là một tiếng đồng hồ. Các người còn sẵn sàng bỏ ra năm vạn này không?"

Sima Luo: "Bình thường thì chắc là không muốn." Một tiếng đồng hồ năm vạn.

Tào Vân hỏi: "Còn cậu?"

Sima Luo đáp: "Tôi tự lên mạng tra tài liệu, viết đơn kiện, dữ dội lắm thì tốn chút tiền thuê người khác viết đơn kiện. Không được nữa, đã là vụ kiện chắc chắn thắng, tôi tìm luật sư rẻ nhất. Tại sao phải tìm luật sư năm vạn chứ?"

"Người hiểu chuyện." Tào Vân nói: "Hạnh Tử, em bây giờ là luật sư rẻ nhất..."

"Em siêu đắt được không? Có tiền cũng đừng hòng mời được em." Cao Sơn Hạnh bất mãn.

"Được, em lợi hại. Sima Luo tìm em kiện vụ này, em làm sao để thắng kiện đây?"

Cao Sơn Hạnh nhìn bảng trắng một lúc lâu, nói: "Giấy vay tiền là thật, tòa án chắc chắn sẽ ủng hộ thân chủ của tôi. Theo thời gian trên giấy vay tiền, Ất vay nửa năm, lãi suất năm là 24%, tiền lãi là 12 vạn, cộng thêm tiền gốc, Ất tổng cộng phải trả 112 vạn."

“Chúc mừng em, thắng kiện rồi.” Tào Vân ra hiệu cho Vân Ẩn: “Cậu nếu là luật sư được ủy thác thì sao?”

Vân Ẩn nói: “Cô Cao tính sai tiền rồi, tôi sẽ yêu cầu anh ta trả tiền lãi từ tháng 7 năm 2015 đến tháng 7 năm 2019, tức là tiền lãi tính đến bây giờ, tổng cộng là 96 vạn, cộng với tiền gốc, Ất phải trả tôi 196 vạn.”

Cao Sơn Hạnh: “Cậu đi cướp à?”

Vân Ẩn đáp: “Tại sao không được?”

Tào Vân vỗ tay: “Vân Ẩn cậu mới là người thắng cuộc, chúc mừng cậu. Ngụy Quân, cậu thấy sao?”

Ngụy Quân nói: “Tôi không yêu cầu tiền lãi tính đến thời điểm khởi kiện vào tháng 7 năm 2019, tôi muốn tính tiền lãi đến thời điểm phán quyết có hiệu lực. Nếu là vụ kiện vay mượn thông thường, thông thường cần phải xếp hàng, đại khái là từ ba tháng đến nửa năm, cho dù là ba tháng, cũng có thể lấy thêm sáu vạn tiền lãi. Làm sao có thể lấy thời gian khởi kiện làm chuẩn chứ? Nên lấy thời gian phán quyết làm chuẩn mới phải.”

Tào Vân thán phục: “Vẫn là Ngụy Quân lợi hại, chúc mừng cậu, cậu cũng thắng rồi. Nhất Hàng, góc nhìn của cậu thế nào?”

Lục Nhất Hàng nói: “Tôi sẽ yêu cầu tiền lãi tiếp tục tồn tại cho đến khi Ất trả hết tiền gốc thì thôi. Sau khi phán quyết có hiệu lực, vẫn cần thời gian thi hành án, trừ khi Ất trả hết khoản nợ ngay lập tức, bằng không tiền lãi sẽ tăng lên từng ngày. Giả sử Ất trả ngay sau khi phán quyết có hiệu lực, Ất phải trả một triệu tiền gốc, cộng với một triệu lẻ hai vạn tiền lãi. Lúc này Ất chỉ có một triệu, anh ta nói trả tiền gốc trước, tôi sẽ từ chối, một triệu trả tiền lãi trước. Tiền gốc vẫn phải tiếp tục sinh lãi. Giả sử Ất đã trả một triệu năm mươi hai vạn, vẫn còn nợ năm mươi vạn, Ất hy vọng tiền lãi mỗi ngày tiếp theo được tính dựa trên số tiền nợ năm mươi vạn còn lại. Tôi sẽ từ chối. Tôi sẽ kiên trì trước khi trả hết tiền gốc, cho dù ít đi một hào, cũng đều phải tính tiền lãi dựa trên một triệu.”

Mọi người cùng nhìn Lục Nhất Hàng, đây điển hình là Chu Bì Khác, ăn thịt uống máu đến xương cũng không chừa lại. Lục Nhất Hàng bị nhìn đến mức có chút ngại ngùng: “Tôi là luật sư của Giáp, chắc chắn phải giúp Giáp tối đa hóa lợi ích.”

Tào Vân nói: “Đáp án chuẩn xác mới là do Nhất Hàng đưa ra. Giống như kết quả mấy vị đưa ra không giống nhau, luật sư cũng được chia thành chừng ấy bậc. Bây giờ lại hỏi mọi người, Lục Nhất Hàng muốn phí luật sư năm vạn, các người có đưa không? Hạnh Tử muốn phí luật sư năm vạn, các người có đưa không? Đáp án rất rõ ràng. Tôi bổ sung thêm một câu ở đây, thông thường không tồn tại luật sư như Hạnh Tử, luật sư như Vân Ẩn thì không ít, luật sư như Ngụy Quân thì tương đối ít, luật sư như Nhất Hàng đều là luật sư nổi tiếng.”

Lục Nhất Hàng đứng dậy, chắp tay vái chào: “Ngại quá, ngại quá, múa rìu qua mắt thợ, múa rìu qua mắt thợ.”

Vân Ẩn khó chịu: “Cắt!”

Tào Vân nói: “Sima Luo, tôi là một kẻ nhàn rỗi, mấy tháng khó khăn lắm mới nhận một vụ. Ở đây có bốn vị luật sư, cậu sẵn sàng làm trợ lý cho ai? Cô Cao đây thì cậu chắc chắn trèo không tới đâu...”

Cao Sơn Hạnh vô cùng mất lịch sự giẫm lên ngón chân Tào Vân.

Tào Vân nén đau, chị hai ơi, em bảo chị đừng tham gia cuộc họp rồi, chị cứ nhất định phải tham gia cuộc họp, em biết nói sao đây chứ?

Tào Vân: “Vân Ẩn không hề ngốc, cậu ta tương đối lười, cậu ta thích những việc thô kệch hơn. Ưu điểm của cậu ta là ý tưởng nhiều, suy nghĩ nhiều.”

Tào Vân: “Ngụy Quân là một vị luật sư khá ưu tú, cô ấy làm việc nghiêm túc tỉ mỉ. Nhược điểm là thiếu một chút trí tưởng tượng.”

Tào Vân: “Nhất Hàng hình như là người mà cậu nên chọn nhất. Nhược điểm của Nhất Hàng là, cậu ta rất khách khí, cậu ta sẽ không chủ động dạy cậu bất cứ thứ gì, bởi vì tính cách cậu ta khiêm tốn, cậu ta cảm thấy mình không có tư cách dạy bảo người khác, cũng không có tư cách đi thay đổi góc nhìn của người khác. Nhất Hàng có rất nhiều ưu thế, Nhất Hàng không thiếu nguồn án, khối lượng công việc rất lớn. Có vài phần tương tự với công việc kiểm sát viên của cậu. Điểm khác biệt là, Nhất Hàng mỗi lần chỉ nhận một vụ án, kiểm sát viên thường ôm đống mấy vụ án liền.”

Sima Luo suy nghĩ hồi lâu, nói: “Tôi chọn luật sư Ngụy Quân, nửa năm tiếp theo xin luật sư Ngụy chỉ giáo nhiều hơn.”

Ngụy Quân bận rộn đáp: “Dám đâu, Tào Vân, tôi không thích hợp lắm đâu nhỉ?”

“Không sao, cứ sai phái cô ấy thật lực vào, cô ấy sẽ rất vui vẻ. Nếu không giao việc cho cô ấy, cô ấy mới không vui đấy.” Tào Vân nói: “Nhưng mà... tại sao lại chọn Ngụy Quân?”

Sima Luo nói: “Xét về vụ án cho vay vừa rồi, câu trả lời của Lục Nhất Hàng là điểm tối đa. Nhưng câu trả lời của Lục Nhất Hàng không quá phù hợp với lập trường của kiểm sát viên, quá theo đuổi tối đa hóa lợi ích đôi khi không phải là chuyện tốt. Ví dụ như một vụ án cướp giật, tội phạm sau khi ngoan cố kháng cự mấy ngày cuối cùng cũng nhận tội. Tôi vì theo đuổi tối đa hóa lợi ích, tôi sẽ phủ nhận lời khai nhận tội của hắn, để hắn bị giam thêm vài năm nữa. Điều này không phù hợp với lập trường của kiểm sát viên. Đề xuất của Ngụy Quân thao tác là thích hợp và chuẩn mực nhất. Tôi biết thẩm phán đồng ý với đề xuất của Lục Nhất Hàng, nhưng từ góc độ của bị cáo Ất, anh ta chắc chắn sẽ mang theo sự bất mãn và không thể hiểu nổi. Đề xuất của Ngụy Quân hợp tình hợp pháp, không chỉ thẩm phán đồng ý, bị cáo cũng không có gì để nói.”

Sima Luo: “Kiểm sát viên không muốn ép tội phạm đến đường chết. Ví dụ Giáp với tư cách là kiểm sát viên có thể khiến tội phạm này ngồi tù năm năm, Ất có thể khiến tội phạm ngồi tù bảy năm. Ất có phải là kiểm sát viên thích hợp hơn không? Chưa chắc đã là như vậy, về bản chất công việc và suy nghĩ, tôi thiên về luật sư Ngụy Quân hơn.”

Tào Vân thở dài: “Tôi còn tưởng cậu đến để học hỏi, không ngờ cậu lại đến để đi làm.”

“À...” Sima Luo ngẩn người, bản thân lải nhải nói ra một đống lý do, nhưng lại quên mất sơ tâm ban đầu. Bản thân đến văn phòng luật sư Cao Sơn là để tìm hiểu những suy nghĩ và cách làm của những vị luật sư cực đoan. Đề xuất của Lục Nhất Hàng hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của mình, có cảm giác vượt giới hạn. Nhưng đây chẳng phải là thứ mà mình muốn tìm hiểu hay sao?

Tào Vân mặc kệ: “Giải tán, mọi người goodbye, tôi đi câu cá đây.” Sima Luo vẫn không thoát ra khỏi tư duy quen thuộc, đối thủ như Ngụy Quân cậu chưa chắc đã thắng, nhưng cũng chưa chắc đã thua. Đối mặt với đối thủ như Lục Nhất Hàng, cậu mới là kẻ thua nhiều thắng ít. Đã là đến để tìm hiểu loại luật sư này, tại sao lại chọn Ngụy Quân có tính cách công việc hơi giống mình chứ? Chọn Vân Ẩn còn hơn chọn Ngụy Quân, Vân Ẩn tuy lười, tuy thô, nhưng cậu ta có não động, tư duy không bị đóng khung.