Lạy trời, mong sao các anh cán bộ thống kê ấy thất nghiệp. Nếu các anh cứ ngồi chơi không quanh năm, không phải ghi một con số nào về xe đâm nhau, xe lao xuống vực, người chết, người bị thương, hàng hóa bị hư hỏng, xe nát vụn... Anh không phải ghi gì cả, thì anh có thể ung dung hưởng lương cao gấp mười lần... cũng xin vui lòng. Và, bắt đầu ngay từ hôm nay, ngày mở đầu của năm mới, ngày tròn 5 năm nữa là vừa đủ 2000 năm có lịch gọi là lịch Grégoire.
Chắc rằng ước mong đó là không tưởng. Nhưng ai cấm mọi người ước mong thế? Ước mong thế cũng là nói thầm, nói ngầm rằng tai nạn giao thông giảm đi chừng nào hay chừng ấy, giảm càng nhiều càng tốt, nếu đến mức nó chỉ là số không thì thật hạnh phúc cho con người và đất nước.
Ai chẳng từng ngồi vào lòng toa, trên ghế xe, trong khoang thuyền, trên boong tàu để được di chuyển từ vùng này sang vùng khác, ngắn thì mấy thôi đường, dài thì hàng ngàn cây số hoặc vài ba ngày rong ruổi...
Sự bồn chồn lo lắng của người ở nhà, cái sốt ruột hồi hộp của người trên đường... đã dồn nén vào thành câu: “Đi đến chốn, về đến nơi”, thành câu “Thuận buồm xuôi gió”...
Ước mơ tốt lành của con người còn là lĩnh vực tâm linh. Buổi đầu ngày, ngày đầu tháng, lúc đầu năm... ai cũng cười cười nói nói, những điều tốt lành, chứ không bao giờ nói cái gì mà mọi người cho là gở, là xúi, là sai. Người ta đã có tục lệ kiêng cữ từ lâu đời, dù chưa có cơ sở khoa học đủ tin cậy để chứng minh là đúng hay sai, nhưng tại sao lại có nhiều người tin đến thế? Đi tàu đi xe, mở đầu một công việc gì quan trọng, khởi hành cho một chuyến đầy mong mỏi... thế nào cũng kiêng ngày xấu, trước hết là ngày lẻ.
Gần đây, ý thức ấy còn thấm cả vào quan niệm của một công ty quốc doanh, tức là cơ quan nhà nước, nên mới có mấy dòng thông báo đăng trên báo hẳn hoi, đại ý: Luồng đường xe khách Hà Nội - Cao Bằng sẽ có xe đi và xe về vào tất cả những ngày chẵn trong tháng, là các ngày 2, 4, 6 ,8, 10,... Kiêng hay vì lí do gì? Có kiêng có lành. Đây chưa hẳn đã là mê tín mà vội vàng phê phán, bởi làm cho từ nhà xe đến người ngồi trong khoang hành khách kia tin tưởng, yên tâm vui vẻ cũng là điều hay chứ sao? Đường xa, rừng núi, đồi dốc, khúc cong, suối hẹp, mưa trơn... cái may mắn và sự rủi ro chỉ là gang tấc nếu không nói là chúng song hành, như âm và dương, như sáng và tối... Kiêng như thế chỉ là sự cầu mong, ước muốn, hi vọng được tốt lành, bình yên, vô sự, xét ra không có một chút hại gì.
Vội vàng một giây, một phút, có khi mất luôn cuộc đời, nhẹ hơn thì một năm hoặc dăm ba tháng nằm trong bệnh viện, may mắn nhất, chỉ mất một vài giờ ngồi xoa nắn lại chân tay... Vậy thì mất một phút, chậm tí chút là hơn hay mất đi bao nhiêu điều quý giá kia là hơn?
Đã bước sang một vòng quỹ đạo thời gian mới. Mỗi người thêm một tuổi mẹ cha cho, đất nước cho, vũ trụ cho. Đó là sự sống, mà xét cho cùng thì có gì quý giá hơn sự sống, làm gì có ai có vài ba lần được sống? Tái sinh, luân hồi... mới chỉ là lí thuyết của tôn giáo để an ủi con người, còn thực ra, cuộc đời thực chúng ta đang sống, được yêu đương, lao động, sáng tạo, nếu mất đi, sẽ không bao giờ còn có nữa. Sự sống là đẹp tươi, rực rỡ, là cái hôn nồng cháy của người yêu, là đôi mắt long lanh của người bạn đời sau một ngày vắng, sau một chuyến đi xa trở về cùng mái ấm, là mùi sữa vừa thơm vừa hoi hôi trên đôi má bụ bẫm hồng hào con trẻ, một tiêu bản của đời ta, nó dùng bàn chân chưa hề đặt xuống đất cát lấm lem, đạp vào bụng ta, mặt ta, trán ta... mới thích thú làm sao... Sự sống còn thiên hình vạn trạng những điều không thể thống kê.
Gian nhà ta, thành phố ta, đất nước ta chính là người mẹ luôn nâng đỡ, an ủi, chở che ta, mà mỗi năm, mở đầu bằng ngày mùng một tháng giêng, ta lại bồi hồi vì có một điều gì mới vừa xuất hiện. Có khi là ánh đèn khuya trang sách, là bình hoa ngày chủ nhật, là một chiều lộng gió bên hồ, là sản phẩn ta dâng hiến cuộc đời. Ta đánh mất cái của riêng ta đã là sai lầm, nếu còn đánh mất (hoặc cướp đi) cái riêng của người khác, sẽ là tội lỗi. Ai dại khờ đến nỗi chuốc sai lầm và tội lỗi vào mình?
Xưa nay, cái đầu tiên, sự khởi hành, điểm xuất phát, cái mở đầu... bao giờ cũng là tốt đẹp, hi vọng, được mong chờ, được lưu giữ... Mối tình đầu, buổi đi học đầu tiên, trang đầu tiên quyển vở mới, bài ca mở đầu đêm diễn, tờ báo đầu tiên, bài thơ đầu tiên ta viết được, cành lộc đầu tiên của cái phút đầu tiên một năm... Ai mà chẳng có những kỉ niệm và mơ ước tốt đẹp như thế.
Cũng như vậy, ngày mở đầu của 5 năm cuối cùng thiên niên kỉ thứ hai, chắc chắn nó mang trong lòng mình bao kì vọng mới. Thật hồi hộp, phấn chấn, tươi vui, bởi những gì đã đạt được, đã có, những gì còn đang ở trong tầm mắt, ở xa phía trước... Mong sao... Ngày tốt đẹp mở đầu này sẽ là người anh cả, là con chim đầu đàn, dẫn đường cho 365 “ngày em”, “con chim em” đi tới đích an toàn. Hình như chiều hôm qua đây, ngày cuối năm cũ, mỗi người đều lắng lại phút giây, điểm lại một vòng quay trái đất, xem những gì đã diễn ra, đã đến, đã đi, những may rủi của một năm vừa hết.
Có người nói: Hạnh phúc thực sự không phải là khi ta có hạnh phúc trong tay, mà hạnh phúc là cái mà ta còn đang phải kiếm tìm trên cuộc hành trình dằng dặc suốt một đời ta... Nói cách khác, kiếm tìm hạnh phúc mới là hạnh phúc. Con đường phía trước mặt ta kia, ngày nào ta chẳng phải vượt nó, thế là ta kiếm tìm hạnh phúc đó. Phía trước ấy còn dài lắm, dù nay, dù sớm năm mới này, tuổi của mỗi chúng ta mang con số bao nhiêu. Đường, tới đích và gian truân đâu ít. Còn bao nhiêu sông suối, cầu phà. Còn bao nhiêu cột cây số uy nghiêm, còn bao nhiêu dặm đường mưa nắng, những quán dọc đường, những bóng mát cây xanh, những bờ bến mong chờ...
Cổ nhân nói: Chiếc xe nào cũng có bến đỗ. Con đò nào cũng có bờ mong, mỗi người chúng ta ai cũng có người chờ đợi...
Hôm nay xuất phát, cái bánh lăn đi, nhất định phải trở về trong hân hoan và hạnh phúc. Con đường sinh ra chính là để con người đi tới nơi cần tới. Người làm chiếc xe, người điều khiển tay lái, người khảm cái vỏ thuyền, người đúc cái bánh đà... đều mong chứng kiến niềm vui...
Xin được cầu mong như thế. Xin được an toàn như thế... Một năm mới đã sang, những con đường mới đã mở. Nào chúng ta cùng xuất phát, khởi hành...
Vào 1996
