Sau khi người nông phu Hỏa Thạch ở Trung Cốc qua đời, người vợ góa của ông vẫn tiếp tục sống tại nông trang. Do con trai đã đi làm thủy thủ, con gái gả cho một thương nhân ở Cốc Hà Khẩu, bà đành sống một mình nơi nông trường cây sồi. Nghe nói ở cố quốc, bà cũng là một nhân vật hiển hách, pháp sư Âu Cát An trước kia thường ghé thăm bà tại nông trường sồi, nhưng chuyện đó cũng chẳng tính là gì, bởi Âu Cát An vốn hay lui tới gặp đủ hạng người nhỏ bé bình thường.

Bà có một cái tên ngoại quốc, nhưng Hỏa Thạch gọi bà là "Cát Cáp", đó là tên một loài nhện nhỏ giăng tơ màu trắng trên đảo Cung Thắc. Cái tên này rất hợp với bà, bởi bà sở hữu làn da trắng, dáng người nhỏ nhắn, lại khéo tay dệt lông dê lẫn lông cừu. Cát Cáp giờ đây là góa phụ của Hỏa Thạch, nắm trong tay một đàn cừu cùng một dải đồng cỏ, bốn mảnh ruộng, một vườn lê, hai gian nhà tranh cho thuê, một trang viên cũ kỹ xây bằng đá nằm dưới bóng cây sồi, lại thêm khu mộ gia tộc của Hỏa Thạch táng sau núi, bụi đất lại trở về với cát bụi.

"Mẹ luôn sống quanh quẩn bên những nấm mồ." Bà từng nói với con gái.

"Mẹ ơi, đến thị trấn sống cùng chúng con đi!" Ngải Bình khuyên, nhưng người góa phụ không muốn từ bỏ chuỗi ngày thanh tĩnh một mình.

"Có lẽ để sau này, đợi con sinh con, cần người đỡ đần hẵng hay." Bà nói, ánh mắt chan chứa niềm vui nhìn người con gái có đôi mắt màu tro. "Nhưng không phải lúc này, hiện tại con chưa cần đến mẹ, vả lại mẹ cũng thích nơi này."

Ngải Bình quay về bên người chồng trẻ tuổi. Người góa phụ khép cửa lại, đứng trên nền đá phiến nơi gian bếp của nông trang. Trời đã chập choạng tối, nhưng bà không thắp đèn, chỉ bùi ngùi nhớ lại dáng vẻ trượng phu khi châm lửa: đôi bàn tay của ông, những tia lửa bắn ra, cùng gương mặt ngăm đen đầy chăm chú dưới ánh lửa dần bừng sáng. Gian nhà lặng ngắt như tờ.

"Ta từng một mình sống trong những căn phòng tịch mịch," bà nghĩ thầm, "và giờ ta lại tiếp tục chuỗi ngày như thế." Bà bèn châm đèn lên.

Vào một buổi chiều mùa hạ đầu tiên, người bạn già Vân Tước của bà rời khỏi thôn, rảo bước vội vã trên con đường mòn mịt mù cát bụi. "Cát Cáp," trông thấy người góa phụ đang cuốc cỏ trong vườn đậu, nàng cất tiếng gọi: "Cát Cáp, có chuyện rồi, tồi tệ lắm. Muội qua đây một lát được không?"

"Được." Người góa phụ đáp: "Có chuyện xấu gì thế?"

Vân Tước nín thở một hồi. Nàng là một phụ nữ trung niên chất phác đẫy đà, tên gọi và dung mạo chẳng ăn nhập gì với nhau, nhưng thuở thiếu thời nàng từng là một cô gái mảnh mai xinh đẹp, lại luôn đối xử tử tế với Cát Cáp, chẳng thèm bận tâm đến đám dân làng lắm lời đang xì xào bàn tán về nàng phù thủy Tạp Nhĩ Cách mặt trắng bệch mà Hỏa Thạch rước về nhà. Kể từ dạo ấy, hai người đã kết thành tri kỷ.

"Có đứa trẻ bị lửa thiêu." Nàng bảo.

"Con cái nhà ai?"

"Của đám người lang bạt."

Cát Cáp cài chặt then cửa nông trang, rồi cả hai men theo con đường mòn mà đi. Vân Tước vừa đi vừa kể, thở hổn hển, mồ hôi nhễ nhại khắp người. Cỏ rậm rạp hai bên đường bay ra những hạt nhỏ li ti, bám đầy trên đôi má và vầng trán, nàng vừa gạt đám hạt vừa nói: "Bọn họ cắm trại suốt cả tháng trời trên dải cỏ ven bờ sông. Có một gã đàn ông tự xưng là thợ hàn nồi, nhưng thực chất là quân trộm cắp, đi cùng gã là một ả đàn bà. Lại còn một gã nữa, trẻ tuổi hơn, cứ bám riết lấy họ. Đám người đó chẳng chịu làm ăn gì cả, chỉ toàn trộm cắp, xin ăn, hoặc dựa dẫm vào ả đàn bà kia mà kiếm miếng ăn. Lũ con trai dưới hạ lưu thường mang nông sản đến cho bọn chúng cốt để tằng tịu với ả. Muội cũng biết cái thời buổi này rồi đấy, đám thổ phỉ chặn đường cướp bóc lại mò vào thôn, nếu là muội, ở vào cái buổi này, ta nhất định sẽ khóa chặt cửa nẻo. Lúc gã trai trẻ kia chạy vào thôn, ta đang đứng trước cửa. Hắn bảo: 'Con bé không được khỏe.' Ta từng thấy chúng dẫn theo một đứa bé, thoắt ẩn thoắt hiện hệt như con chồn tuyết nhỏ, chớp mắt một cái là biến mất, ta còn ngỡ mình nhìn lầm. Ta hỏi hắn: 'Không khỏe là sao? Bị sốt à?' Tên đó đáp: 'Nó tự nhóm lửa rồi làm mình bị thương.' Ta còn chưa kịp đi cùng thì hắn đã co giò chạy biến tăm. Đợi đến khi ta ra bờ sông, đôi nam nữ kia cũng chẳng thấy đâu nữa, trống huếch trống hoác, chẳng còn một bóng người, lưới săn cùng đồ đạc rác rưởi của chúng đều mang đi sạch, chỉ còn lại một đống lửa trại vẫn đang bốc khói, rồi ngay bên cạnh đó... nửa người gục vào trong... nằm sóng soài trên mặt đất..."

Vân Tước bước đi vài bước, im bặt không nói. Nàng nhìn trừng trừng về phía trước, không dám quay sang nhìn Cát Cáp.

"Bọn chúng đến manh chiếu rách cũng chẳng thèm đắp cho con bé." Nàng nghẹn ngào nói.

Nàng sải bước nhanh hơn.

"Con bé bị xô vào đống lửa còn đang cháy." Nàng nói, nuốt vội ngụm nước bọt, đưa tay gạt đám hạt cỏ đang dính chặt trên gương mặt nóng bừng. "Có lẽ nó trượt chân ngã vào, nhưng nếu nó còn tỉnh táo thì chí ít cũng tìm cách né tránh. Ta đoán bọn chúng ắt hẳn đã đánh đập con bé một trận nhừ tử, tưởng nó chết rồi, lại muốn che giấu chuyện đồi bại đã làm nên mới..."

Nàng lại ngập ngừng một thoáng rồi mới nói tiếp.

"Có lẽ không phải do gã trẻ tuổi làm, khéo hắn là người kéo con bé ra cũng nên, dẫu sao chính hắn đã chạy đi cầu cứu. Hẳn là do cha nó làm rồi. Ta không biết nữa, mặc kệ đi. Trời mới biết được! Ai mà bận tâm chứ? Giờ ai có thể trông nom đứa nhỏ này đây? Ai biết phải làm thế nào bây giờ?"

Cát Cáp khẽ hỏi: "Con bé còn sống được không?"

"Họa may." Vân Tước đáp. "Mong là nó gắng gượng qua khỏi."

Lát sau, khi đã đến gần thôn xóm, nàng mới bảo: "Chẳng hiểu sao ta cứ thấy nhất định phải tìm muội tới bằng được. Á Vi đã đến rồi, nhưng bọn ta cũng bó tay chịu trói."

"Muội có thể đến Cốc Hà Khẩu mời Tất Cừ qua xem sao."

"Ông ấy cũng chẳng làm được gì đâu. Chuyện này đã không còn là... không phải sức người có thể cứu vãn nữa rồi. Ta đã ủ ấm người cho con bé, Á Vi cho nó uống một liều thuốc, lại niệm chú an thần, rồi ta bế nó về nhà. Con bé ắt cũng phải sáu, bảy tuổi rồi, thế mà nhẹ bẫng chẳng bằng đứa trẻ lên hai. Nó chưa từng tỉnh lại hẳn, chỉ thoi thóp thở dốc từng cơn... Ta biết muội cũng chẳng làm gì được, nhưng ta vẫn muốn tìm muội đến."

"Muội muốn đến." Cát Cáp nói. Nhưng trước khi bước chân vào nhà Vân Tước, bà vẫn e dè khép mắt lại, nín thở trong giây lát.

Vân Tước đã đuổi hết lũ trẻ ra ngoài sân, trong phòng tĩnh lặng như tờ. Đứa bé nằm trên giường của Vân Tước, hôn mê bất tỉnh. Nữ phù thủy Á Vi trong thôn đã bôi thuốc mỡ chế từ cây phỉ cùng thảo dược lành sẹo lên những vết bỏng nhẹ, nhưng nửa mặt phải, nửa đầu bên phải cùng bàn tay phải cháy sém trơ cả xương thì lại không hề động chạm tới. Mụ chỉ vẽ bùa Tỉ Nhĩ lên trên giường, ngoài ra chẳng làm thêm gì nữa.

"Muội cứu con bé được không?" Vân Tước thì thào hỏi.

Cát Cáp cúi đầu nhìn đứa trẻ bị bỏng, đôi bàn tay buông thõng bất động. Cát Cáp khẽ lắc đầu.

"Không phải muội từng học y thuật trên núi sao?" Đau đớn, tủi hổ lẫn bực bội cùng trào dâng trong lời nói của Vân Tước, như muốn cầu xin một lối thoát vơi bớt nhọc nhằn.

"Đến Âu Cát An cũng chẳng thể chữa lành vết thương nặng đến mức này." Người góa phụ đáp.

Vân Tước ngoảnh mặt đi nơi khác, cắn chặt môi dưới rồi bắt đầu sụt sùi nức nở. Cát Cáp ôm lấy nàng, khẽ vuốt ve mái tóc hoa râm. Hai người lặng lẽ tựa vào nhau.

Nữ phù thủy Á Vi từ trong bếp bước ra, vừa thấy Cát Cáp liền cau mày. Dẫu người góa phụ chưa từng niệm chú hay thi triển pháp thuật, nhưng người ta đồn rằng thuở mới đến Cung Thắc, bà từng lấy thân phận con gái nuôi của pháp sư mà sống ở Nhuệ Á Bạch, lại còn quen biết với Đại pháp sư đảo Nhu Khắc, bà chắc chắn sở hữu sức mạnh kỳ dị khôn lường. Mụ phù thủy dường như sợ mất đi vị thế của mình, liền đi tới mép giường lục lọi xới xáo, vun vài thứ lên chiếc đĩa nhỏ rồi châm lửa đốt. Giữa làn khói mịt mù cùng mùi hôi thối nồng nặc, mụ không ngừng lẩm bẩm đọc chú chữa bệnh hết lần này đến lần khác. Khói thuốc nồng nặc mùi tanh tưởi khiến đứa trẻ bị bỏng sặc sụa ho khan, toàn thân co rúm run rẩy gượng ngồi dậy một nửa. Con bé bắt đầu thở dốc khò khè, từng hơi thở dồn dập, đứt quãng và khàn đặc, một bên mắt dường như đang hướng về phía Cát Cáp.

Cát Cáp bước tới, nắm lấy bàn tay trái của đứa trẻ. Bà cất lời bằng chính ngôn ngữ của quê hương mình: "Ta từng hầu hạ chúng, cũng đã rời bỏ chúng." Bà nói, "Ta sẽ không để chúng cướp con đi đâu."

Đứa trẻ nhìn bà, hoặc nhìn vào cõi hư vô, cố gắng hít thở, rồi lại thử thở thêm một lần nữa, và một lần nữa.