Jim thất bại thảm hại. Đã có chuyện gì xảy ra vậy? Cậu dường như không thể nhớ nổi những điều đơn giản nhất. Việc cô ấy lấy ai có ảnh hưởng gì đến cậu chăng? À thì—nếu đó là Weir; nhưng lại là gã Williamson hống hách, ra vẻ ta đây, nửa đồi trụy kia, kẻ mà lời đồn bảo đã nướng sạch một cơ ngơi và hai năm trước lại vớ được một gia tài khác! Tại sao có những kẻ lại may mắn đến thế! Bà nội Van Kortlandt có một ít tiền; nhưng Hanny được đặt tên theo bà, và Joe là đứa cháu vô cùng cưng chiều. Rồi Jim đỏ bừng mặt. Ý nghĩ trông mong vào tiền của người khác thật đáng thẹn làm sao!

Thế mà trong thâm tâm, cậu vẫn mang một ý nghĩ trượng nghĩa kiểu thiếu niên rằng mình muốn cướp Lily khỏi mối hiểm họa khủng khiếp này, theo như cậu tưởng tượng. Liệu điều đó có thực sự đúng không? Mấy người lớn tuổi bảo Williamson là kẻ khoác lác. Chắc gì chuyện đó đã có thật. Cậu sẽ hỏi thẳng Lily.

Mấy ngày trôi qua trước khi Jim đạt được ý nguyện. Rồi vào một buổi chiều, khi đang la cà quanh quẩn đâu đó, cậu thấy Williamson bước ra khỏi nhà. Chờ một lát, cậu đến gõ cửa.

"Cô Lily không được khỏe và không tiếp khách," người hầu gái thông báo.

"Cô ấy sẽ tiếp tôi," Jim đáp với vẻ đầy đường hoàng; rồi cậu bước vào phòng khách đang ngập tràn ánh chiều tạ, hoàn toàn quyết tâm ngồi lì cho đến khi cô xuống.

Cô có vẻ chẳng vội vã gì, và cơn giận của Jim bắt đầu mất đi sự bình tĩnh. Người hầu gái đến bật ngọn đèn gas ở hành lang. Sau đó là tiếng áo lụa sột soạt trên cầu thang.

"Ồ, Jim thân mến," một giọng nói nài nỉ vang lên, "suốt cả buổi chiều em bị nhức đầu kinh khủng. Em đã phải nằm liệt trên giường. Em thực sự không thấy khỏe để gặp bất kỳ ai," với một vẻ phờ phạc, dửng dưng.

Và Williamson vừa mới rời đi đấy thôi!

"Thế nên em sẽ tha lỗi cho anh nếu anh có ngốc nghếch—"

"Câu chuyện về việc em... em đính hôn có thật không?" chàng trai xộc xổi hỏi.

"Em đính hôn á? À, anh biết đấy, em nhận được lời cầu hôn rồi—hai lời cầu hôn cơ. Chẳng lẽ anh không khuyên em nên nhận lời người tốt nhất sao?" với một giọng điệu khá tinh quái.

Giọng điệu ấy mang vẻ cợt nhả. Jim cảm thấy cô đang né tránh.

"Anh thấy đấy, em đâu thể trẻ mãi được. Còn dì Nicoll thì có thể đi gặp Chúa bất cứ lúc nào mà chẳng báo trước. Hôm qua dì ấy vừa lên một cơn đau nặng; mà dì ấy lại hay hờn dỗi khủng khiếp! Mẹ thì chán ngấy cảnh ở cùng dì ấy lắm rồi. Và hầu hết con gái đều đi lấy chồng—những ai có cơ hội ấy mà." Cô kết thúc bằng một tiếng cười gượng gạo.

Và Jim nghẹn ngào vì xúc động: "Có phải là Williamson không? Em không biết hắn ta là loại người thế nào đâu."

"Ồ, ai rồi cũng bị thiên hạ đàm tiếu sớm hay muộn thôi! Hắn ta có hơi ăn chơi trác táng một chút; nhưng giờ hắn muốn tu chí rồi. Hơn nữa em không phải là một cô gái sướt mướt. Vâng, em nghĩ mình sẽ nhận lời hắn," với vẻ ngập ngừng.

"Lily!"

"Ồ, Jim, anh còn quá trẻ và thiếu kinh nghiệm! Nếu anh lớn hơn chục tuổi, chẳng có người đàn ông nào trên đời này mà em muốn lấy cho bằng. Nhưng như anh đã biết, chúng ta chỉ có thể làm bạn; và em hy vọng anh không nuôi dưỡng mấy ảo mộng ngớ ngẩn nào về em," cô nguây nguẩy cái đầu đầy vẻ kiêu kỳ. "Em sẽ luôn quý mến anh, và chúng ta hãy cứ giữ quan hệ bạn bè. Nhưng anh không thể hiểu hết mọi lý do đâu. Có những cô gái sẽ kéo anh vào một cuộc đính hôn và phung phí cả tuổi trẻ của anh; nhưng em không thể tồi tệ như thế với bất kỳ người bạn nào mà em quan tâm. Chúng ta đã giải quyết xong chuyện này rồi."

Giọng điệu của cô mang âm sắc thực tế khá sắc sảo. Gần như cụt lủn.

Phải, mọi chuyện đã được định đoạt. Vậy mà cô từng đòi hỏi sự tận tụy như người tình, và để mặc cậu suy đoán về những gì có thể xảy ra nếu cô giàu có hoặc cậu lớn tuổi hơn. Và dẫu cho sự ức chế tỉnh táo đã giúp Jim không lún quá sâu, cậu vẫn cảm thấy thật khốn khổ và ghen tị khi một kẻ khác có được quyền tối cao đó; dẫu vậy, cậu cũng đinh ninh rằng tình bạn hay mối quan hệ tán tỉnh này nên chấm dứt.

"Hắn ta tưởng em là người thừa kế của bà Nicoll."

Cô bật cười nhẹ. "Ồ, nói thế thì nói làm gì; và dì ấy có thể để lại cho em chút ít. Giả sử em là người thừa kế của dì ấy đi chăng nữa—"

Ánh mắt ấy làm dấy lên cơn giận dữ trong lòng Jim. Cậu đột ngột đứng dậy.

Cậu nói với giọng cố ý sắc mỏng như dao cau: "Anh hy vọng em yêu Williamson. Một cô gái đem bán mình vì tiền cho một kẻ như thế..."

"Thôi đi, Jim!" Cô cũng đứng dậy. "Anh sẽ thấy phần lớn thiên hạ đều coi đó là một cuộc hôn nhân tốt đẹp; dù sao đi nữa, em cũng phải lo cho thân mình. Thật tiếc khi phải phá hỏng những phút vui vẻ chúng ta từng có mùa đông qua; nhưng anh đừng giận. Lát nữa anh sẽ hiểu rõ hơn thôi. Nếu em không bị cơn nhức đầu hành hạ tơi bời thế này, em đã chẳng để anh bỏ đi kiểu đó; nhưng lát nữa anh lại ghé nhé."

Jim nói câu chúc tối tốt lành với vẻ đường hoàng cao ngạo. Cậu quả là một chàng trai bảnh bao làm sao. Đương nhiên là lúc này cậu cảm thấy hơi "tự ái" rồi; nhưng mùa đông tới, khi đã có một tổ ấm riêng, cô sẽ tổ chức những buổi tiệc hấp dẫn và mời Jim ngay từ những hàng đầu tiên. Đến lúc đó, cậu sẽ vượt qua cơn dại khờ tuổi trẻ. Còn bây giờ, cô nên mặc gì đi xem kịch tối nay nhỉ? Cô phải trông thật xinh đẹp mới được. Cơn đau đầu quái ác của cô đã biến đi đâu mất.

James Underhill cảm thấy như những ngày đi học cũ, rằng mình đã bị lừa gạt. Cậu giận cô, giận cả chính mình. Cậu từng đưa bạn bè đến nhà; và cậu biết Weir thực sự yêu cô, thế mà cô lại dửng dưng cười cợt trước một số điểm kỳ quặc của anh ta. Lỡ cô cũng từng cười cợt cậu với Gaynor thì sao nhỉ? Cô đúng là kẻ chuyên châm chọc người ta. Thật kỳ lạ là cậu lại nhìn ra lắm thói hư tật xấu ở cô đến thế! Vậy mà cậu vẫn cứ thấy ghét cay ghét đắng việc cô phải lấy Williamson.

Cậu nghe tin tối hôm đó cô có mặt ở nhà hát với một bộ kim cương lấp lánh, thứ mà các thiếu nữ hiếm khi đeo. Chỉ độ một tuần sau, cuộc hôn nhân ấy bắt đầu được bàn tán với vẻ ngạc nhiên nho nhỏ. Bà Nicoll là một trong những nhân vật kỳ cựu của New York, bản thân mang dòng máu Ludlow. May mắn cho uy thế của Lily là người cha chất phác, không màng danh vọng của cô đã qua đời, còn người mẹ thì được giấu kỹ đằng sau hậu trường. Chẳng ai biết rõ thực hư về gia tài ấy ra sao.

Richard Weir quả thực đã bị đốn gục hoàn toàn. Anh ra vẻ vùi đầu vào việc học để tránh né những lời trêu chọc của Gaynor. Nhưng rồi có hôm, anh nói với Jim:

"Cần phải làm gì đó để cứu cô Ludlow khỏi sự hy sinh khủng khiếp này; anh có nghĩ vậy không, Underhill? Mụ dì già ấy đã xúi giục cô ấy, và cô ấy đang làm thế vì mẹ mình. Nếu tôi ở địa vị có thể cưới vợ, tôi biết mình có thể thuyết phục cô ấy từ bỏ cuộc hôn nhân này. Tôi phải làm gì đây, Jim? Tôi biết cô ấy thực sự yêu tôi. Cô ấy tỏ ra vô cùng anh dũng trong chuyện này. Cô ấy nghĩ rằng lấy tôi sẽ hủy hoại cuộc đời tôi ngay từ vạch xuất phát. Tôi không biết cha tôi sẽ đón nhận chuyện đó ra sao; mà gia đình chúng tôi lại đông anh em phải chăm lo đến thế."

"Cứ để mặc cô ta đi," Jim cộc cằn đáp. Hóa ra cô ta cũng từng đùa giỡn với cả chàng trai tốt bụng này; và điều đáng buồn nhất là anh ta lại thực sự tin tưởng cô ta.

"Cô ta sẽ lấy Williamson, dù có chuyện gì xảy ra đi nữa. Weir, tôi vô cùng hối hận vì đã giới thiệu anh với cô ta, nếu anh cứ suy nghĩ theo hướng đó. Lily Ludlow bản chất chỉ là một kẻ lẳng lơ thuần túy. Chưa bao giờ tôi lại tin điều đó như bây giờ. Chúng ta chẳng việc gì phải phí hoài sự đồng cảm cho cô ta nữa."

"Jim, cậu không hề hiểu đúng về cô ấy một nửa; nếu cậu được nghe từ phía cô ấy..."

"Tôi nghe đủ rồi," Jim đáp ngắn gọn. "Weir, tôi rất tiếc," rồi cậu siết chặt bàn tay chàng trai trẻ.

Ngoài sự bẽ mặt ra, Jim còn phải đối mặt với một khía cạnh khác. Kết quả học tập của cậu đã sa sút. Những đêm thức khuya và việc lên kế hoạch cho đủ thứ trò tiêu khiển đã làm phân tán sự chú ý của cậu. Và còn một thực tế nữa phải đối mặt. Cậu đã vung tay quá trán một cách hoang phí đến mức giờ đây chính cậu cũng phải kinh ngạc. Cậu đã vay mượn tiền của Weir, của Gaynor, của Ben. Khi tính tổng cộng lại, cậu đâm ra hoảng hốt. Cha cậu vốn là một người hào phóng. Tất cả bọn họ từng rất tự hào về cậu. Làm sao cậu có thể thú nhận vụ bê bối thảm hại này với bất kỳ ai đây? Có lẽ, sau khi cầm tấm bằng tốt nghiệp trên tay—

Nhưng cậu phải cắm đầu học hành cật lực vì điều đó mới được! Hết trò ăn chơi nhảy múa nhé! Cậu vốn có khá nhiều quyết tâm khi bị đặt vào thử thách. Cậu sẽ mở lời mượn Ben điềm đạm một trăm đô-la, rồi sẽ trả lại dần dần từng ít một. Sẽ chẳng có cô gái nào còn có thể câu được một nụ cười nào từ cậu nữa. Một khi đã thoát khỏi rắc rối này, cậu thề sẽ không bao giờ đi vay mượn ai nửa lời.

Cậu thừa biết Dick Weir thực sự cần số tiền của chính mình, và điều đó đã tiếp thêm cho cậu lòng dũng cảm để ngỏ lời với Ben.

Hỡi ôi!

"Tớ sẵn sàng cho cậu mượn ngay lập tức, Jim ạ; nhưng tớ đang thử làm một ván cược nhỏ. Tớ có cơ hội mua một ít cổ phiếu trị giá năm trăm đô-la, và tớ đã vét sạch mọi thứ mình có trong nhà lẫn đi vay mượn, thế nên tớ đang bị thâm hụt và phải cố gắng xoay sở để bù vào đây. Dạo này cậu chơi bời dữ lắm phải không, Jim?"

"Tớ đúng là một thằng ngốc," Jim kiên quyết đáp. "Nhưng tớ đã có một bài học nhớ đời."

Và Ben mỉm cười với người em trai bằng sự tử tế bao dung: "Cậu cứ đi tìm Joe đi. Anh ấy là người tuyệt vời nhất trên đời này. Đừng làm cha lo lắng về chuyện đó; cha rất tự hào về cậu sinh viên trẻ của gia đình đấy."

Đó chắc chắn là phương án tốt nhất; thế mà mất cả mấy ngày trời Jim mới gom đủ can đảm để mở lời. Và rồi khi cậu ấp úng trình bày sự việc, cậu nhận ra Joe còn nghĩ tình hình tồi tệ hơn thực tế rất nhiều.

Người anh cả nghiêm nghị hỏi: "Em đã đi chơi cờ bạc đấy à?"

"Không, không phải thế đâu, anh Joe. Tất cả chỉ là một kiểu tiêu xài ngớ ngẩn thôi. Nghĩ lại mà em phát điên lên được." Cậu không dám nói rằng mình đã bị một ả con gái dụ dỗ dẫn đến bao khoản chi tiêu vô lối. Sao mà mình lại yếu mềm đến thế cơ chứ!

Joe đáp: "Mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi. Anh rất mừng vì đó không phải là nợ nấm cờ bạc; dẫu rằng một trăm đô-la thì cũng chẳng thấm vào đâu. Anh hy vọng em sẽ vượt qua mọi chuyện thật suôn sẻ."

"Anh cứ yên tâm. Ồ, anh Joe, sao anh tốt thế!"

Joe nghiêm nghị nói: "Làm anh em để làm gì, nếu không phải vì điều đó?"

Cậu tự nhủ sẽ không bén mảng đến gặp cô nàng Ludlow nữa, dù cô có gửi cho cậu hai lá thư có giọng điệu khá nài nỉ. Đầu tháng Sáu, đám cưới đã diễn ra; và bộ tráp hồi môn của cô dâu quả thực vô cùng lộng lẫy, dẫu nó không được may ở Paris. Bà Nicoll vô cùng phấn khởi trước điều mà bà gọi là sự khôn ngoan của cô cháu gái họ, bà tặng cô một bộ hồng bảo thạch đẹp tuyệt trần, bên cạnh việc cho thợ đánh bóng lại toàn bộ số kim cương của cô. Và khi bà qua đời khoảng hai tháng sau đó, người ta phát hiện ra bà đã lập một di chúc mới vào đúng ngày cưới của Lily, trong đó bà để lại cho cô dâu toàn bộ tài sản cá nhân cùng một số cổ phiếu ngân hàng giá trị, dù số lượng không phải là quá lớn. Mùa đông năm sau, bà Williamson đã đường hoàng bước chân vào giới thượng lưu, trở thành một phu nhân nổi danh trong các buổi tiệc tùng xã giao, khéo léo sai khiến chồng mình chẳng kém gì cách cô từng thuần hóa những gã nhân tình cũ.

Jim vùi đầu học ngày cày đêm để bù đắp cho những tháng ngày ăn chơi trúng mùa đông, và đã vượt qua kỳ thi với tấm bằng danh dự, dẫu Joe từng hy vọng cậu sẽ giành được một suất đọc diễn văn trong lễ tốt nghiệp. Cậu lập tức xin vào làm nhân viên tập sự kiêm người sao lục văn bản tại văn phòng luật sư của một người bạn Stephen trong lúc chờ đợi học kỳ mới của trường luật bắt đầu.

Charles Reed quả thực đã tạo dựng được tên tuổi cho chính mình và trở thành một trong những nhân vật sáng giá nhất trong dịp ấy. Giờ đây anh đã là một chàng trai nam tính, đàng hoàng, và bà Dean yêu thương anh như con đẻ. Quả thực, có cảm tưởng như anh hoàn toàn có thể trở thành con rể của bà, khi đôi trẻ quấn quýt nhau đến thế. Josie sẽ tốt nghiệp trường trung học vào năm tới.

Ben và Delia cứ thế trải qua mùa đông với rất ít biến động, ngoại trừ việc họ ngày càng thấm thía tình cảm sâu đậm dành cho nhau. Mấy chàng trai không còn những buổi tung tăng vui vẻ đến thế, dẫu Nora đang dần trổ mã thành một thiếu nữ vô cùng quyến rũ và làm họ say đắm bằng giọng ca của mình. Delia vô cùng bận rộn vắt kiệt sức để vươn tới một số tiêu chuẩn cao cấp trong công việc văn chương. Thời đó không phải ai cũng là thiên tài. Các trường đại học chưa bắt đầu sản xuất ra chúng từng bầy một, và những người lớn tuổi thường rất hay giúp đỡ lớp trẻ.

Phải thừa nhận rằng trong số các chàng trai tồn tại một thứ văn hóa Bohemian nhất định, thứ đã chứng tỏ sự nguy hiểm đối với không chỉ một bộ óc tinh anh, đầy hứa hẹn. Ben rất thích sự thông minh sắc sảo, những màn đối đáp bén nhạy, cùng những cuộc trò chuyện lướt qua hàng thế kỷ hoạt động trí tuệ cứ như thể mọi thứ vừa mới diễn ra ngày hôm qua. Cậu cũng bắt đầu dành sự quan tâm tò mò cho chính trị, bởi vì một số vấn đề lớn đang nổi lên hàng đầu.

Bà Underhill vẫn giữ một sự im lặng thận trọng đối với Delia, thực chất là phớt lờ toàn bộ câu chuyện. Dolly tỏ ra niềm nở mỗi khi họ gặp nhau. Jim thì quá bận rộn với những trải nghiệm ngập đầu nên hiếm khi ghé qua phố Beach; và hai tầng lớp xã giao ấy cách xa nhau một trời một vực. Delia từng đinh ninh mọi chuyện rồi sẽ đâu vào đấy thôi; mọi thứ vẫn thường suôn sẻ theo cái cách vô lo vô nghĩ của cô như thế.

Nhưng vào ngày lễ tốt nghiệp, khi cô đang ngập tràn nụ cười và niềm hân hoan, sự lạnh nhạt của bà Underhill cùng khoảng cách xa cách, trang nghiêm của bà Hoffman lại khiến cô vô cùng ngạc nhiên.

"Ben," cô nói, "đã có chuyện gì xảy ra với gia đình anh vậy. Mẹ anh hầu như chẳng thèm nói chuyện với tôi, còn Margaret thì lạnh như băng. Giờ nghĩ lại thì Hanny cũng chẳng thèm bén mảng đến chỗ chúng ta kể từ sinh nhật Nora—vào tháng Hai ấy nhỉ. Có phải họ thấy khó chịu vì... họ không thích chuyện chúng ta đính hôn không? Mà tôi thì yêu thương tất cả bọn họ biết bao, từ nhỏ đến lớn; chỉ có điều Margaret hơi cao giá một chút thôi."

"Hanny bận học bao nhiêu thứ lớp, học nhạc, lại còn đang viết thư tay bằng tiếng Pháp với Daisy Jasper nữa. Bà nội cũng có nhịp sống riêng của mình. Lớn lên rồi thì người ta chẳng còn nhiều thời gian thảnh thơi như hồi thơ trẻ nữa đâu em."

"Những khoảng thời gian tuyệt vời làm sao khi chúng ta còn ở phố First! Ôi, Ben, tôi vốn yêu quý tất cả gia đình anh biết bao! Và tôi không tài nào chịu được cảnh tình cảm tốt đẹp ấy cứ thế phai nhạt dần."

Đọng lại trong đôi mắt nâu của Delia là những giọt nước mắt. Ben vô cùng xúc động.

"Có lẽ anh nên nói điều gì đó với mẹ; Joe đã khuyên anh nên kiên nhẫn chờ đợi."

"Vậy là chuyện đó đã bị bàn tán rồi sao!" Delia đứng thẳng người lên, trông giống như một bức tranh đầy khí phách. "Họ có thành kiến gì về tôi chứ? Gia đình anh ai nấy đều thành đạt. Stephen thực sự là một người có máu mặt; đương nhiên bác sĩ Hoffman thì giàu có sẵn rồi. Vợ John cũng có một gia tài kha khá khi bố mẹ cô ấy qua đời. Joe nằm trong số những nhân vật quan trọng; và ai cũng bảo Jim sẽ trở thành một luật sư cừ khôi. Các anh quả là một gia đình tuyệt vời!" và sự ngưỡng mộ thành thật của cô đã làm anh cảm động.

"Anh không biết nữa. Chưa bao giờ anh cảm thấy mình tuyệt vời cả."

"Anh vững chãi, mạnh mẽ và thực tế. Tiếc thật, phép điệp âm ấy lại chẳng thể dùng được trong thơ!" và cô cười vang theo cách tràn đầy sức sống của mình. "Tôi chẳng màng việc anh có giàu có hay không, miễn là chúng ta có những phút giây vui vẻ bên nhau. Và vì anh chẳng thể viết nổi lấy một câu thơ, anh Ben yêu quý và đáng yêu của tôi ạ, cũng chẳng viết nổi một mẩu chuyện ngắn, tôi tin chắc gu thẩm mỹ của chúng ta sẽ chẳng bao giờ đá giò chèo nhau đâu. Tại sao chúng ta lại không thể hòa hợp với nhau sau khi kết hôn giống như bây giờ cơ chứ? Ngay cả Edgar Allan Poe vĩ đại, u ám và thất thường kia chẳng phải cũng tôn sùng không chỉ người vợ mà cả mẹ vợ của ông ta hay sao. Dĩ nhiên, thời đó còn có Milton và Byron, rồi bà Hemans và Bulwer, cùng một đám đông các vị ấy nữa; nhưng ông bà Browning thì vẫn đang sống vô cùng bình yên đấy thôi. Và 'Chữ A Đỏ' cho đến nay vẫn chưa gây ra rắc rối nào trong gia đình Hawthorne cả. Tôi nghĩ tính nết đóng vai trò quyết định hơn là thiên tài. Mà em thì có một tính nết rất tốt, Ben ạ," cô ngước nhìn lên bằng đôi mắt chân thành, đầy sức thuyết phục.

Ben nhấn mạnh từng tiếng, đặt một nụ hôn trìu mến lên trán cô: "Em tuyệt vời thật đấy."

"Ben, em yêu anh quá nhiều nên sẽ không làm anh bất hạnh đâu."

"Em sẽ chẳng bao giờ làm anh bất hạnh cả."

"Có lẽ em không đủ chu đáo trong những chuyện nhỏ nhặt."

Ben đáp: "Anh có bao giờ bận tâm mấy chuyện nhỏ nhặt đâu. Cả hai chúng ta đều thích ghế bành êm ái, những buổi tối ở nhà, thích đọc sách về những nhân vật nổi tiếng, những con người kỳ quặc và những vùng đất kỳ diệu. Cả hai chúng ta đều thích lửa sưởi và một chú mèo; anh tôn sờ sút một chú mèo ngoan, nó mang lại cảm giác dễ chịu làm sao. Và chúng ta thích ra ngoài hít thở bầu không khí vui tươi, sống động, gặp gỡ những người có hiểu biết. Chúng ta yêu âm nhạc, tranh ảnh và thích một vở kịch hay. Ồ, có đủ thứ để chúng ta hòa hợp suốt cả cuộc đời này; việc gì phải lùng sục tìm kiếm dăm ba chuyện để mà cãi vã chứ."

"Ừ nhỉ, đương nhiên là không rồi. Nhưng em muốn mẹ anh quý mến em, và cảm thấy chắc chắn rằng em sẽ cố gắng hết sức để mang lại hạnh phúc cho anh. Dĩ nhiên là chúng ta có thể sẽ chẳng bao giờ giàu nổi."

"Cái thây kệ sự giàu có đi! Nhưng anh sẽ không đời nào buông tay em vì bất kỳ ai trên cõi đời này hết."

Giọng Delia vương vấn tiếng nấc: "Anh thật ngọt ngào làm sao, Ben."

Ben tiếp lời: "Để anh xem đầu đuôi thế nào đã. Ồ, mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa cả thôi, anh biết chắc là thế."

Delia quả quyết: "Em sẽ không lấy anh trong bảy năm tới đâu, không, thậm chí là hai mươi năm, cho đến khi nào mọi người đều chúc phúc thì thôi."

Tại sao con người ta không thể yêu thương lẫn nhau một cách nhân hậu như lời các Tông đồ răn dạy, nhất là khi đối phương chẳng có điểm gì đáng ghê tởm cơ chứ? Điều đó làm Ben bối rối. Anh cũng vô cùng yêu thương mẹ mình; nhưng vấn đề này rồi cũng phải đối mặt. Và ngay tối hôm sau, khi bà Underhill đang ra vườn tưới đám cây cối gồm đủ loại thảo mộc thơm ngát cùng những loài hoa xưa cũ vốn được bà nâng niu trong tim, Ben lặng lẽ bước đến dọc theo lối đi đã được dọn cỏ ngăn nắp.

Khi cả hai đã đứng im lặng mất mấy phút, Ben cất lời: "Mẹ... con muốn thưa với mẹ—Delia Whitney và con đã đính hôn rồi."

Mẹ anh chanh chua đáp: "Mẹ đoán ngay mà." Rồi bà quay người định bước lên nhà.

"Mẹ ơi, mẹ từng chào đón Dolly và Cleanthe; và tất cả chúng ta đều sống hòa thuận như anh chị em một nhà. Chẳng lẽ mẹ không có lấy một lời ngọt ngào dành cho Delia sao? Trước đây mẹ từng quý cô ấy cơ mà."

"Delia Whitney làm hàng xóm thì được. Còn con cứ chạy qua chạy lại bên ấy hoài, Ben ạ, mà thực sự chưa bao giờ chịu ngước mắt nhìn quanh. Con còn trẻ và hầu như chẳng biết điều gì là tốt nhất cho mình. Con hoàn toàn có thể với tới những nơi cao sang hơn. Thế mà con lại đi du dập với đám người làm báo kia; họ thì hay nhậu nhẹt và bạn bè giao du cũng chẳng có chọn lọc gì cho cam."

"Luật sư cũng nhậu nhẹt đấy thôi; vậy mà chúng ta vẫn chuẩn bị đào tạo Jim thành một luật sư đấy chứ. Và chúng ta cũng biết khối ông nông dân ở quê nghiện thói quen ấy. Giới nhà báo cũng có mặt bằng chung đàng hoàng chứ bộ. Nhưng chuyện đó chẳng liên quan gì đến Delia cả."

"Ừ, phụ nữ thì ít ai vướng vào thói nát rượu hơn. Nhưng cô ta nhúng tay vào đủ thứ việc; và mẹ không thích kiểu kinh doanh công khai như thế ở một người phụ nữ. Vị trí của người vợ là ở nhà; mà bà Whitney lại là một phụ nữ tề gia nội trợ rất tồi. Ben ạ, hạnh phúc của một người đàn ông phần lớn phụ thuộc vào cách chăm lo nhà cửa của vợ anh ta đấy."

Ben cãi: "Nhưng nhà họ lúc nào cũng rực rỡ và dễ chịu mà. Huống hồ mẹ hãy nhớ ngày trước Delia từng chăm chỉ làm việc ở phố First thế nào. Cô ấy dư sức giữ gìn nhà cửa đủ tốt đối với con."

"Từ trước đến nay con quen sống trong cảnh ngăn nắp, trật tự rồi, Ben ạ, nên con đâu biết cái kiểu dọn dẹp nhà cửa đầu tắt mặt tối ấy kinh khủng thế nào. Đã là phụ nữ thì không thể cứ chạy long song hết nơi này đến nơi khác, rồi viết lách truyện ngắn hay đủ thứ trò đời; và giờ thì họ còn bắt đầu đi diễn thuyết, bàn chính sự, làm cho mình trở nên đàn ông hóa hết mức có thể! Không, mẹ không thích thế. Và mẹ thấy thương hại cho người đàn ông nào phải sống trong cái tổ ấm bị bỏ bê kiểu đó. Rồi chưa kể đến chuyện lục đục, chia tay, Ben ạ."

Anh đã từng nghe những lý lẽ hẹp hòi này trước đây rồi. Hình ảnh bà Reed hiện lên trong tâm trí anh. Với niềm đam mê cuồng nhiệt dành cho sự sạch sẽ và trật tự, bà chắc chắn chẳng biết tí gì về một mái ấm gia đình hạnh phúc, thoải mái. Mẹ anh vẫn một mực khinh miệt máy khâu. Trong khi đó, Delia đã thuê một chiếc máy kèm theo một thợ vận hành thành thạo, và tuyên bố rằng chỉ trong một tuần họ đã hoàn tất mọi thứ đồ may mặc cho mùa hè. Anh biết thể nào mẹ anh cũng sẽ chê bai rằng chúng chỉ mới làm được một nửa. Phải thừa nhận mẹ của Delia là một con mọt sách chính hiệu và đã không ít lần bỏ bê gia đình vì một cuốn tiểu thuyết hấp dẫn. Nhưng bà ấy có viết truyện ngắn hay thơ phú gì đâu cơ chứ.

"Dĩ nhiên, con muốn làm gì thì tùy con thôi. Và con nghĩ rằng con sẽ là người duy nhất phải chịu khổ. Nhưng một người mẹ sẽ phải trải qua biết bao giờ phút buồn tủi vì sự bất hạnh và thiếu thốn bề ngoài của con trai mình."

Nói xong, bà lướt qua anh đi thẳng vào nhà. Và theo đúng cái bản tính không chịu lý lẽ của phụ nữ, bà vội vã chạy lên phòng riêng rồi nức nở rơi vài giọt nước mắt cay đắng. Ben vốn là một đứa con ngoan ngoãn, thẳng thắn và dễ thương. Thằng bé xứng đáng có được người vợ tuyệt vời nhất trên đời, bởi vì tính nó ôn hòa và sẵn sàng chịu đựng hầu hết mọi chuyện. Bà cảm thấy thất vọng.

Bà có thể phủ nhận phắt cái ý định mình là kẻ quyền quý hay hám tiền; thế nhưng sâu thẳm trong lòng, bà vẫn muốn nó nhắm tới những thứ cao sang hơn. Có một đứa cháu họ bên nhà Hoffman rất dễ thương đã đến ở trọ với Margaret suốt một tháng, và con bé cứ tấm tắc khen Ben thật tuyệt vời. Xung quanh khu này cũng có hai hay ba cô gái gia đình tử tế. Trên thực tế, một thanh niên hoàn toàn có thể cưới một người có danh vọng và phẩm giá; dẫu sao thì Dolly và Cleanthe cũng đâu có kém cỏi gì nhờ đống tài sản của họ.

Ben thở dài nói với Dolly: "Anh chẳng biết mình phải làm gì nữa. Delia có linh cảm rằng mẹ đang chống đối cô ấy. Anh thì không vội cưới xin gì; nhưng ngặt nỗi Delia nhất quyết không chịu lấy anh cho đến khi nào mọi người đều sẵn sàng chào đón cô ấy."

Dolly hôn lên má Ben và bảo: "Ừ, các em còn trẻ chán; và khối thứ rồi sẽ đâu vào đấy nếu em cho chúng thời gian, hệt như một ngọn gió đông bắc vậy. Bất cứ khi nào anh và Delia rảnh rỗi, cứ mời cô ấy sang nhà mình dùng trà nhé."

Margaret tỏ ra bực bội trước sự việc rành rành ấy. Người ta đồn rằng Nora Whitney có cơ hội sang châu Âu cùng với một mụ phu nhân nào đó từng là ca sĩ opera. Con bé sẽ được đào tạo để trở thành một ca sĩ chuyên nghiệp. Dĩ nhiên một Jenny Lind hay một Parodi hay Malibran thì lại là chuyện khác; đằng này chỉ là một ca sĩ bình thường!—hoặc ít ra người ta có thể ngưỡng mộ một nữ thiên tài được công nhận có địa vị, hoặc có chút tiếng tăm trong xã hội chứ lị!

Ben chẳng nói gì với Delia; nhưng cô tự đoán được rằng thông báo của anh không được suôn sẻ cho lắm. Cô đã không bén mảng đến nhà Underhill suốt từ nửa năm nay rồi. Nhưng với bản tính hào phóng của mình, cô chẳng đưa ra bất kỳ lời bình luận nào.

Vào cuối mùa hè năm đó, một điều kỳ diệu đã xảy ra làm nức lòng tất cả mọi người, khiến cả thành phố như phát cuồng trong suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ. Hầu như mọi ô cửa sổ trưng bày đều treo bức tranh vẽ một chiếc du thuyền gọn gàng, phi nước đại, mang trên mình vẻ hào hùng chiến thắng; đàn ông và lũ trẻ cứ xúm lại trầm trồ chiêm ngưỡng, hò reo với một sự nhiệt tình hiếm thấy từ trước tới nay. Tất cả chúng ta đều phát cuồng vì chiến thắng vĩ đại của đất nước; bởi vì chúng ta đã vượt mặt nước Anh ngay trên vùng biển của họ và trong chính hải phận Anh quốc. Chiếc tàu lượn dũng mãnh "America" đã giật giải "Cúp của Nữ hoàng" — phần thưởng danh giá dành cho chiếc du thuyền nhanh nhất trong cuộc đua lớn.

Chúng ta từng rất tự hào về những chiếc thuyền buồm nhẹ "clippers" lướt đi khắp các hải cảng khác nhau. Sau đó, anh em nhà Steers đã chế tạo ra chiếc "America" cho ông Stevens thuộc Câu lạc bộ Du thuyền New York; và ông quyết định đưa nó vượt đại dương tham gia cuộc thi lớn vốn là một cuộc đua vòng quanh đảo Wight. Nó gặp phải một sự cố nhỏ ngay từ vạch xuất phát; nhưng không hề nản lòng, vị thuyền trưởng dũng cảm vẫn tiếp tục chặng đường cho đến tận đích, dài tám mươi mốt dặm, và bỏ xa mọi đối thủ cạnh tranh. Những chiếc du thuyền khác thuộc đủ mọi quốc gia cũng góp mặt; và đó hẳn phải là một khung cảnh vô cùng tráng lệ khi nó về đích trước tám phút, đủ để ngoái lại nhìn những đối thủ thực sự lừng lẫy của mình. Câu chuyện dễ thương về Nữ hoàng Victoria và Hoàng tế được kể đi kể lại rất nhiều lần. Nữ hoàng đã hỏi viên thuyền trưởng của du thuyền hoàng gia xem chiếc nào về nhất.

"Thưa Bệ hạ, đó là chiếc 'America'."

"Thế còn chiếc nào về nhì?"

"Thưa Bệ hạ, không có chiếc thứ hai nào cả," vị Thuyền trưởng đáp, hào hiệp thừa nhận thất bại.

Thế là con tàu dũng cảm "America", sau khi nhận được biết bao lời ca tụng và yến tiệc nghênh đón, đã mang chiếc cúp của mình trở về quê hương; hàng ngàn người đổ xô đến chiêm ngưỡng chiếc cúp và chiếc du thuyền tuyệt đẹp ấy. Nhưng Câu lạc bộ Anh quốc không đời nào chịu từ bỏ vinh quang dễ dàng như thế, họ tuyên bố sẽ nỗ lực giành lại chiếc cúp lừng danh. Và cho đến tận ngày nay, chiếc cúp ấy vẫn thuộc về chúng ta, dẫu đã trải qua bao nhiêu lần thách đấu và thử thách.

Nhưng sự nhiệt huyết lúc bấy giờ thì cao ngất trời, không gì kìm hãm nổi. Khắp nơi bày bán những lá cờ nhỏ in hình chiếc du thuyền thu nhỏ cùng màu cờ sắc áo Mỹ; và những đứa trẻ lòng đầy ái quốc thi nhau ghim chúng lên áo khoác. Jim đã lộng hành đóng khung một bức khắc gỗ thật đẹp treo trong phòng mình.

Suốt cả mùa hè, ngoại trừ hai tuần ngắn ngủi nghỉ ngơi, cậu đã cày cuốc làm việc như một con trâu để bắt đầu trả dần món nợ của mình.

Nora Whitney chuẩn bị lên đường sang châu Âu dưới sự bảo trợ của một nhạc sĩ nổi tiếng và người vợ vốn là một ca sĩ hòa nhạc xuất sắc của ông. Đó quả là một cơ hội tuyệt vời; và Nora mang trong mình hoài bão vươn tới những chuẩn mực cao cả. Giáo sư và Phu nhân đã đến thăm gia đình Whitneys, và cả hai bên đều vô cùng hài lòng.

Bà Underhill phàn nàn: "Tôi đời nào dám để đứa con của mình tha phương cầu thực giữa đám người lạ mặt theo kiểu đó. Chẳng ai biết điều gì sẽ xảy ra với nó đâu. Tôi chưa từng nghĩ ông Theodore lại làm thế. Đám phụ nữ thì dĩ nhiên chẳng có nổi chút xíu sự khôn ngoan thông thường, đằng này đứa bé tội nghiệp lại chẳng có lấy một người mẹ bên cạnh."

Hanny thở dài: "Ôi trời ơi, mấy đứa nhỏ cứ lần lượt rời đi hết cả; thế mà ngày trước chúng ta từng có những khoảng thời gian vui vẻ biết bao. Không biết bao giờ Daisy mới quay về đây. Còn Josie Dean thì đã ra dáng một thiếu nữ mặc váy dài và biết búi tóc lên rồi."

Bà Underhill chanh chua tiếp lời: "Elenora Whitney chẳng đáng để con phải bận tâm lo lắng; còn Josie Dean là một cô bé rất ngoan ngoãn, thùy mị."

Charles Reed và Josie đã sa vào cái thói quen ghé thăm thường xuyên trong suốt mùa hè. Chàng trai trẻ coi Bác sĩ Joe như chỗ dựa tâm sự, giống như phần lớn giới trẻ thường làm, bởi anh là một người vô cùng đồng cảm và tử tế.

Hồi đầu, ông Reed từng có ý định khá kỳ vọng rằng con trai mình sẽ theo học ngành y.

Bác sĩ Joe nói: "Đó là một nghề cao quý, khi tâm huyết của một người đặt trọn vào đó. Và lúc nào cũng có biết bao phát hiện cùng phương pháp mới ra đời. Tuy nhiên, tôi vẫn không thể tưởng tượng nổi cảnh Charlie phải chịu đựng khía cạnh gai góc, khó chịu của nghề này."

Cha anh tỏ vẻ hơi miễn cưỡng bình luận: "Chắc nó có thể làm giáo sư nhỉ. Nó yêu việc học hành và sách vở, và nó nên biến học thức của mình thành một thứ có ích. Tôi sẵn sàng làm bất cứ điều gì vì nó; nó thừa biết điều đó. Nó là tất cả những gì tôi có; và nó là một đứa con trai tuyệt vời."

Thật kỳ lạ; Charlie lại đem mong ước của mình thổ lộ với Josie trước tiên, và cô đã nhiệt tình hết lời ủng hộ. Sau đó, anh mới có phần rụt rè thú nhận điều đó với cha mình.

"Trước đây con từng tin rằng mình không bao giờ muốn trở thành mục sư; nhưng sau khi mẹ qua đời, con bắt đầu ngẫm nghĩ về điều đó. Mẹ đã trở nên dịu dàng và đổi thay biết bao trong năm cuối cùng ấy, tựa như mẹ có giác quan thứ sáu vậy; và dẫu mẹ rất quan tâm đến việc học của con, mẹ chưa bao giờ nói ra điều đó, dù con biết đó là mong mỏi thiết tha trong tim mẹ. Suốt thời gian qua, dường như con luôn có xu hướng ngả về phía ấy. Đó là một cuộc đời cao cả, khi tâm hồn và trí tuệ của một người hòa quyện vào đó; và giờ đây con chắc chắn tâm hồn mình thuộc về nơi đó. Con sẽ cảm thấy như thể mình được ở gần bên mẹ, và làm được điều gì đó cho hạnh phúc của người. Và nếu cha không cảm thấy thất vọng..."

Cha anh ôm lấy anh, ấm áp nói: "Con trai của ta, ta sẽ vô cùng mãn nguyện. Ta sẽ không ép buộc sự lựa chọn của con; nhưng ta thực sự tin rằng, theo những khía cạnh nhất định, con sinh ra là để dành cho nghề này. Ta tin tưởng con sẽ không bao giờ làm vấy bẩn một ơn gọi thiêng liêng nhường ấy, và ta nghĩ con thấu hiểu trọn vẹn trách nhiệm đích thực của nó. Phải; đó chính là điều mà mẹ con sẽ mong muốn, giả như bà ấy còn ở đây."

Jim tuyên bố rằng cậu đã cảm thấy chắc chắn về quyết định này suốt năm qua. Tất cả bọn họ đều đi đến kết luận rằng Charles Reed sẽ trở thành một vị mục sư tận tâm và xuất sắc.