Trước mười lăm phút, Nguyên Gia và Triệu Thi Nhân đã đến phòng họp để giảng bài.

Hôm nay, các giáo viên đến nghe giảng có khoảng chừng hai mươi người, phần lớn là giáo viên khối mười hai, Chủ nhiệm Vương cũng có mặt. Tối qua Nguyên Gia đã trao đổi kỹ lưỡng với bà ấy về quy trình giảng bài ngày hôm nay rồi.

Nguyên Gia bước lên bục giảng, một nam giáo viên giúp cậu kết nối máy tính với máy chiếu. Phòng họp kiểu bậc thang này không lớn lắm, thường dùng để tổ chức các tiết học công khai cho một số lớp.

Người bình thường lên bục giảng khó tránh khỏi cảm giác hồi hộp, nhưng Nguyên Gia lại không thấy căng thẳng. Dù sao cậu cũng có chứng chỉ giáo viên, cha cậu cũng là giáo viên, từ nhỏ đã quá quen thuộc với nghề này, cộng thêm khí chất của bản thân, khi bước lên bục giảng, cậu khiến người ta cảm thấy vô cùng điềm tĩnh và tự tin.

Các giáo viên lục tục kéo đến, đúng một giờ thì mọi người đều đã có mặt đông đủ.

Vì chiếm dụng thời gian nghỉ ngơi nên không ít giáo viên thực ra không mấy mặn mà chuyện đến đây.

Nhiều người trong số họ cũng từng tự nghiên cứu tâm lý học, cảm thấy những thứ này thực ra chỉ hữu dụng trên lý thuyết mà thôi, nhưng vì nể sự sắp xếp của Chủ nhiệm Vương nên đành phải đến nghe giảng.

Chín mươi phút giảng bài không tính là quá dài, trong khi nội dung Nguyên Gia cần truyền đạt lại khá nhiều. Sau khi giới thiệu bản thân đơn giản, cậu liền chiếu bài giảng đã chuẩn bị sẵn lên màn hình trắng.

Nguyên Gia tất nhiên có thể nhìn ra biểu cảm của phần lớn giáo viên bên dưới, nhưng họ có muốn nghe hay không là chuyện của họ, còn cậu nhận tiền để giảng bài là chuyện của cậu, điểm này cậu không hề bận tâm.

Thực ra, cùng với việc học tập trong các khóa học hệ thống, kỹ năng chuyên môn của bản thân Nguyên Gia đã ngày càng mạnh mẽ hơn, giờ đây cậu ngược lại không còn vội vàng muốn chứng minh hay thể hiện điều gì với người khác như trước nữa.

Giống như khi đi trên đường, cậu cũng có thể nhìn ra trạng thái cảm xúc của một vài người không ổn thông qua biểu cảm, nhưng tuyệt đối sẽ không mặt dày chạy lại bảo với người ta rằng "Bạn bị bệnh rồi, cần phải chữa trị". Thực tế, cậu tin tưởng vào một cách làm khác hơn, đó là nếu bạn sẵn lòng nhờ tôi giúp đỡ, vậy thì tôi rất vui lòng giúp, còn nếu bản thân bạn không muốn thay đổi, thì tôi cũng sẽ không làm những việc vô ích.

Thay đổi một người là việc rất khó, trừ khi đối phương sẵn lòng tiếp nhận, nếu không, đó tuyệt đối là một chuyện tốn công mà chẳng được lợi lộc gì.

Nguyên Gia bắt đầu giảng từ các đặc điểm tâm lý của tuổi dậy thì.

"Đây là một giai đoạn đầy mâu thuẫn, sự phát triển về thể chất và tinh thần của học sinh diễn ra nhanh chóng nhưng không cân bằng, thường sẽ xuất hiện sự bế tắc hoặc khủng hoảng về tâm lý."

"Sự phát triển nhanh chóng về sinh lý, vì phần lớn thời gian đều đặt vào việc học tập, dẫn đến sự trưởng thành về tâm lý không theo kịp, xuất hiện những lệch lạc về tâm lý và hành vi, ví dụ như chán học, cuồng loạn, tâm trạng chán nản kéo dài, vân vân."

"Điểm này cần lưu ý, sự trưởng thành tâm lý không theo kịp không đơn thuần chỉ là tâm lý ấu trĩ, ngược lại, phần lớn học sinh sẽ đánh giá quá cao độ trưởng thành của bản thân về mặt tâm lý, cho rằng tư duy và hành vi của mình đã ở mức người lớn. Dựa trên tâm lý này, chúng sẽ yêu cầu được trao sự tin tưởng và tôn trọng như người lớn."

"Trong giai đoạn tâm lý hướng tới sự trưởng thành này, một mặt chúng khép kín nội tâm, không mở lòng với người lớn, mặt khác khi gặp trắc trở, lại hy vọng về mặt tinh thần có thể nhận được sự giúp đỡ của người lớn. Giai đoạn này nếu không xử lý tốt, sẽ khiến chúng nảy sinh bất mãn với cha mẹ và thầy cô, cho rằng họ không hiểu chúng, từ đó làm tăng mức độ khép kín."

"Cùng với sự phát triển của ý thức tự giác, phiền não cũng theo đó mà tăng lên, ví dụ như nỗi lo về hình tượng tôn nghiêm cá nhân trong tập thể, đồng thời cũng trở nên nhạy cảm hơn với những cảm xúc cô đơn và áp lực."

---❊ ❖ ❊---

Slide của Nguyên Gia làm rất tốt, hơn nữa trình độ giảng bài cũng rất khá, không hề đọc theo slide. Trên slide chỉ hiển thị một số hình ảnh và khái niệm, còn cậu đứng trên bục giảng đưa ra những bổ sung chi tiết và ví dụ minh họa.

Những giáo viên ban đầu chỉ định đến đây điểm danh rồi chuẩn bị ngủ gật, dần dần bị tiết học của Nguyên Gia thu hút, họ mở nắp bút, lật sổ tay ra bắt đầu ghi chép những điều mà mình cho là quan trọng.

Người nghe chăm chú nhất chính là Triệu Thi Nhân và Chủ nhiệm Vương. Vì quen biết với Nguyên Gia, lại biết trình độ chuyên môn của cậu rất cao, cộng thêm phần phân tích tổng kết đều rất thấu đáo, hơn nữa cách giảng bài mang lại cảm giác rất dễ chịu.

Đúng, chính là cảm giác dễ chịu đó.

Không giống như nhiều chuyên gia tên tuổi khác, khi giảng bài thường đặt vị trí của mình lên quá cao, trong từng câu từng chữ đều tràn ngập cái mùi "những gì tôi nói đều đúng", lại còn đặc biệt thích dùng ngón tay chỉ trỏ người khác khi nói, mắt nhìn xuống dưới, nghe giảng mà cảm thấy không hề thoải mái.

Cách giảng bài của Nguyên Gia giống như một buổi trao đổi học thuật hơn, chia sẻ những điều chính cậu đã đúc kết được. Thần thái và cử chỉ của cậu trên bục giảng vô cùng điềm tĩnh, tự tin, lại không tạo cho người ta cảm giác bức bách, lấn lướt, nên nghe giảng cảm thấy cực kỳ dễ chịu.

Sau khi phân tích xong tâm lý học tập, vấn đề thích nghi, vấn đề chán học và các vấn đề tuổi dậy thì của học sinh, Nguyên Gia lại bước vào phần tiếp theo, đó là làm thế nào để giáo viên đạt được sự giao tiếp hiệu quả với học sinh, cũng như cách sắp xếp, thiết lập kế hoạch học tập để cải thiện thành tích một cách khoa học.

Lần trước khi trao đổi với Chủ nhiệm Vương cũng từng nói, mù quáng và không phân biệt đối tượng gây áp lực cho học sinh giống như một con dao hai lưỡi, sẽ hy sinh rất nhiều học sinh không thể đối phó với áp lực đó.

Giao tiếp là một môn nghệ thuật, cái miệng dùng để nói chuyện, nhưng giao tiếp lại cần phải dùng tâm.

Sau khi giảng xong phương pháp cơ bản của giao tiếp, Nguyên Gia cũng mở rộng thêm một chủ đề nhỏ.

"Vừa nãy khi trò chuyện với cô Triệu, tôi cũng có nhắc đến một vấn đề, đó là ý nghĩa của chúng ta khi làm giáo viên nằm ở đâu. Là 'chúng ta' nhé, vì thời gian tới có lẽ tôi cũng sẽ trở thành giáo viên."

Các giáo viên bên dưới mỉm cười, cảm thấy đồng điệu với vị "đồng nghiệp" này nên bắt đầu lắng nghe một cách nghiêm túc.

"Ý nghĩa là gì nhỉ? Là tôi đứng trên bục giảng, học sinh bên dưới nhìn tôi đầy ngưỡng mộ? Hay là tôi tìm một học sinh cá biệt để nói chuyện, cậu bé đó bị tôi cảm hóa đến mức thề thốt từ bỏ cái xấu làm lại từ đầu? Hoặc là tôi nỗ lực nghiên cứu giảng dạy, học sinh đứa nào cũng đạt thành tích ưu tú... Có phải là những điều này không? Tôi nghĩ là không phải."

"Đây không phải là tất cả công việc giáo dục, cũng không phải là nguồn gốc của cảm giác hạnh phúc."

Mượn ví dụ của Triệu Thi Nhân, các giáo viên bên dưới có thể cảm nhận sâu sắc những lời này của Nguyên Gia. Thực ra, đại đa số giáo viên khi mới bước chân vào ngành giáo dục, suy nghĩ đều rất đơn thuần: dạy chữ trồng người, lương thiện và có trách nhiệm, giống như những hình ảnh ví von về giáo viên trong sách vở như người làm vườn, người hy sinh, ngọn nến, vân vân.

Chỉ là thực trạng giáo dục đã vả cho họ những cái tát đau điếng, công việc bắt đầu trở nên khô khan, ngày lại qua ngày lặp đi lặp lại, sơ tâm không còn, giống như một dây chuyền sản xuất vậy: giáo viên là sắt đá, còn học sinh thì như dòng nước chảy trôi.

"Tôi nghĩ điều quan trọng nhất khi làm một người giáo viên chính là trí tuệ."

"Rất nhiều giáo viên nhiệt huyết sẽ ôm đồm mọi thứ của học sinh, dù có thất vọng về học sinh vẫn cứ trao đi tấm lòng chân thành. Nhưng trong trường hợp thiếu đi trí tuệ, những tấm lòng chân thành này đều là uổng phí, trái lại còn khiến bản thân bạn cảm thấy mệt mỏi với công việc giáo viên."

Điểm này cũng đánh trúng vào lòng một số giáo viên bên dưới, nét mặt ai nấy đều có chút phức tạp, đặc biệt là Triệu Thi Nhân. Với tư cách là một "giáo viên mới", cô cảm nhận sâu sắc điều này: nhiều khi, lòng chân thành cũng chẳng có tác dụng gì.

"Học tập và phát triển kiên trì, cùng với trí tuệ trong công việc giáo dục, mới là điều quan trọng nhất và có ý nghĩa thực tiễn."

Nói đến đây, Nguyên Gia bước vào phần tiếp theo là hỏi đáp tự do.