Ngày 30 Tết, đường làng rộn ràng hơn, người ta đi chợ để chuẩn bị cúng rước ông bà. Tết quê rất nghiêm trang, nhà ai bộ tam sự trên bàn thờ tiên tổ cũng được đánh bóng sáng choang để đón mừng năm mới. Từ sân ra đến ngõ sạch sẽ, trước nhà có 2 chậu cúc đại đóa, bên cạnh tự trồng thược dược, vạn thọ, cảnh trí
vui tươi làm hân hoan lòng người, ai cũng nôn nao đón xuân với lòng kỳ vọng năm mới sẽ nhiều may mắn, hạnh phúc hơn năm cũ, truyền thống từ xưa xa truyền lại.
Nhà cậu mợ cũng vậy, trên bàn thờ tiên tổ, chân dung ông bà ngoại Việt trang nghiêm, phúc hậu, phía trên cao tượng Quán Thế Âm tĩnh tọa trên đài sen, điềm nhiên nhân từ, vầng hào quang điện lấp lánh nhiều màu sắc làm tăng thêm sự thiêng liêng cho thời khắc chuyển mùa giao thừa sẽ đến trong tối nay.
Bàn thờ cúng rước được hạ xuống một bàn tròn đặt một góc trong phòng khách.
Năm nay, có vị khách đặc biệt, cháu ngoại Việt, gia đình cậu mợ đông đủ - Vợ chồng con cái Hậu cũng về từ
ngày 27 tháng chạp. Vui vẻ hơn năm rồi, nhưng cũng chỉ có sáu người. Con cậu mợ có Hậu, lại sống và làm việc nơi xa, mỗi năm về vài lần ngày trọng đại của gia đình, cậu mợ vui lắm.
Sau khi ngồi vào mâm cậu nói:
Các con cầm đủa, ăn uống tự nhiên nhé. Việt à, gia đình cậu mợ năm nay có thêm cháu, nhà vui lên, lâu lắm cháu mới về ăn tết quê nhà, thấy thế nào?
Tết quê đầm ấm quá cậu mợ à. Cháu gần vài mươi năm lo làm lụng, những ngày cuối năm tất bật, năm nào ngày 29/ chạp mới xong việc, chiều cuối năm cháu thường ngồi quán cà phê nhìn dòng người tấp nập, sắm sửa tết tay xách, nách mang đủ thứ cả. Trên đường những xe chở hoa xuân đủ sắc, đủ loại rất phong phú, rất
vui mắt nhưng lòng buồn của kẻ tha hương lại dấy lên, mong có ngày trở về ăn tết quê để thấy được hồn quê trong ngày đầu xuân. Những này tết ghé vài người bạn đồng nghiệp và công nhân chúc tết, thời gian còn lại đến các khu vui chơi cho hết thời gian. Năm nay, cháu có thêm hai thằng nhỏ mới tuyển nên dù về quê ăn tết.
Không nơi nào bằng quay về nơi sinh ra để ăn tết và tự tình với quê hương cậu à. Mấy hôm nay, cháu và Cường đi lòng vòng thăm thầy giáo cũ và bạn bè vui lắm cậu mợ.
Còn Hậu, con nghĩ sao, tháng chạp mẹ con đã nhắc hoài, không biết tụi nhỏ có về không?
Ba thấy không, Con năm nào cũng về, thỉnh thoảng lắm con mới vắng tết, mười năm nay, con vắng chỉ mỗi một lần, năm đó thực ra con cũng chẳng bận rộn gì lắm, nhưng con quyết ăn tết Sài Gòn để thấy cái tết của
họ thế nào, trải nghiệm để biết. Bản thân con cũng hiểu về với ba mẹ đang trông ngóng, phải chi nhà có vài anh em thì vui hơn, một ở quê, một đi làm xa, ai cũng hiểu về bên ba mẹ được yêu thương, hạnh phúc hơn.
Con cái không phải muốn là được, hồi ấy ba cũng nói với mẹ, ít nhất mình cũng có vài đứa con em à, sau nầy
trưởng thành có anh, có em bảo bọc nhau, san sẻ nhau, sẽ khỏi cô đơn. Nhưng trời đất chỉ cho ba mẹ chừng ấy, phải chịu thôi con à. Ngày con ra trường dạy ở quê, ba mẹ mừng lắm sau nầy con sẽ đỡ đần, giúp ba mẹ,
“Trẻ cậy cha, già cậy con”. Số ba mẹ vậy, làm sao bây giờ.
Không, con chỉ nói với ba, chứ con phải có trách nhiệm với ba mẹ, vợ con thường nhắc khi có món ngon, vật lạ nếu như nhà gần ba mẹ mang sang cho, có việc gì mẹ cha giúp đỡ. Nhưng mọi sự cũng xong ba à. Vợ chồng con vất vả lắm, đứa nào cũng công việc, thằng nhóc phải đến trường từ mẫu giáo, năm nay cũng đã lớp 6 rồi. Lâu rồi cũng quen. Con thường nói với bạn bè: Tao một cảnh hai quê.
Mẹ Hậu chợt xen vào:
-Hay là vài năm nữa con về nhà luôn, chứ ba mẹ mỗi ngày một già, sức khỏe bây giờ không như trước. Được
không các con?
Từ từ con tính mẹ à, chứ nỗ lực hơn cả chục năm mới có chỗ làm thu nhập ổn định, về nhà làm sao có việc
làm mẹ? Đây là vấn nạn của tỉnh lẽ. Bài toán về xã hội học này nhiều vấn nạn, chính quyền các tỉnh lẽ nên xem lại, tại sao dân tỉnh lẽ nào cũng vào các đô thị lớn để tìm kiếm việc làm. Ai chẳng muốn sống gần nhà trên mảnh vườn nhà mình đã gắn bó quá nhiều kỷ niệm, vừa quen nếp sống, vừa đỡ đần mẹ cha khi tuổi già sức yếu. Nhưng tại sao dân tình lại đỗ xô “di cư” đến đô thị để kiếm sống, phải chăng chính quyền các tỉnh lẽ chưa thấu đáo? Làm sao giải quyết được đời sống cho cư dân địa phương không còn bỏ làng để tìm kiếm miếng ăn? Thực ra, bây giờ đường sá, phương tiện đi lại khá tốt, quá dễ dàng, nếu như ở các tỉnh lẽ nỗ lực kêu gọi nhà đầu tư các xí nghiệp có chính sách thông thoáng, hợp lý sẽ tạo việc làm cho con dân, bảo đảm được đời sống, có lẽ người dân sẽ quay về quê nhà phục vụ. Làn sóng này đã có từ mấy thập niên rồi, nhưng vẫn chưa có lời giải, phải không nào?
-Con nói cũng phải, bộ đầu chính quyền tỉnh chưa nhìn thấy thấu đáo nên cư dân mới di cư đến các đô thị lớn.
Mỗi lần quê nhà có việc trọng đại phải xin nghỉ, về thăm tiêu tốn tiền bạc và thời gian cũng khá nhiều. Nếu chính quyền các tỉnh lẽ có chính sách hợp lý chắc chắn không khó để người dân trở về phục vụ. Xét cho cùng nơi nào cũng cật lực làm việc mới có tiền. Đó là chuyện xã hội, chính quyền, còn với cá nhân gia đình mình ba mẹ chỉ mong các con suy nghĩ và có lộ trình hành động để quay về. Khi có bất trắc, ba mẹ chỉ giúp nhau. Năm nay, mẹ con bệnh nằm ở bệnh viện tỉnh cả tuần, ba giấu các con không dám gọi về, bởi sợ các con về sẽ mất việc, lại tốn kém.
Lần sau nếu có bất trắc, ba cứ gọi, nếu sắp xếp được thì về, bằng không sẽ tìm giải pháp tốt nhất. Ba mẹ đừng giấu con cái, may là không có gì xảy ra nếu có mệnh hệ nào ba mẹ cũng ân hận, con cái lại trách móc. Yêu thương cũng phải đúng nơi, đúng lúc ba mẹ à.
-Con nói nghe cũng phải, đó cũng là lý do để các con nhìn lại, gia đình mình rất đơn chiếc, không được như
người khác, không đứa này còn đứa khác.
Bữa cơm cúng rước ông bà ngày cuối năm cũng rôm rã, cởi mở. Ai ai cũng có nổi lo, mỗi người một suy nghĩ, nghĩ rằng mình đúng trong tình thân mật gia đình.
Ngày Tết Nguyên Đán ở làng quê thật rộn ràng, nhộn nhịp.
Ngày đầu của năm mới, trời trong xanh cao vòi vọi, mặt trời lên cao nắng trong vườn tô điểm các loài cây xanh thêm, hoa trên cành như rướn lên để khoe với nhân gian sắc màu rực rỡ nhất, lòng ai cũng hân hoan năm mới đầy kỳ vọng có sự đổi thay đáng kể cho đời mình.
Ngoài đường gió mơn man thổi nhẹ những tà áo dài của các cô thôn nữ làng quê tụm năm, tụm ba đi lễ hội hoặc thăm viếng bạn, tạo nên sắc thái rất khác thường trong năm.
Nhà cậu Hai cũng hân hoan, áo quần thật đẹp, sau buổi ăn sáng tiểu gia đình Hậu chào về nhà mẹ vợ của anh chị mừng tuổi.
Còn lại Việt và cậu Hai tiếp nói tiếp câu chuyện đầu năm:
Lâu lắm mới về ăn tết, người nhà quê mình. Mấy ngày nay ở quê, cháu thấy vui cậu à. Tuy không còn như xưa, nhưng mỗi góc đường mỗi cảnh quang cháu nhớ đến thời đi học, cực khổ cùng ông bà ngoại. Hôm ra thăm mộ ông bà, cháu nhìn lại những ngày bên ông bà đầm ấm yêu thương. Đặc biệt là khi bà tiễn chân cháu vào Nam, cháu nhớ mãi: “Con à, con mồ côi, vào không ai nương tựa, làm sao con sống nổi? Con cố gắng thật nhiều, Trời già không bỏ ai, nhiều người tay không, chăm chỉ, nỗ lực rồi cũng thành công nơi xứ người”. Chiều đó con về, ra quán café ngồi, hình bóng ông bà cứ lãng vãng trong tâm trí cháu. Nhớ lắm cậu à.
Thành công đời người xét cho cùng cũng là vận trời – “Ông vận đi khỏi, ông giỏi cũng ở truồng”. Tài năng chỉ
5%, chăm chỉ nỗ lực đến 95% cháu à, nên ông bà ta nói:
“Có chí thì nên” chứ không nói có tài thì nên, có tài mà không chí tiến thủ cũng khó thành công. Cháu thấy
ai không siêng năng, cần mẫn mà thành công? Đôi khi một mình lại là sự nỗ lực gấp bội, bởi chẳng có điều
gì để ỷ lại.
Cháu đã để ý những người thành công trong cuộc đời từ khó nghèo ở Sài Gòn cũng nhiều. Họ chỉ có vũ khí duy nhất: Cố gắng, chăm chỉ và thật thà. Bài học đó cháu học từ ông chủ của cháu khi ngồi cùng ông ấy
nói chuyện. Ông kể thật nhiều về gian nan và cố gắng của ông. Bài học ấy cháu thuộc nằm lòng.
- Ok cháu, người xưa cũng có câu: Hữu khổ thành thân.
Với cháu, bây giờ cũng có kinh nghiệm, hơn nữa sự bao dung, lòng thương người sẽ đem lại sự hạnh phúc nữa cậu à.
Tất nhiên, người thành công nào cũng bao dung.
-Dạ
Ngoài sân, Cường – Người bạn thân của Việt cũng đã đến thăm và chúc tết cậu mợ, hắn nhoẽn miệng cười thật tươi buổi sáng đầu năm:
-Chào cậu mợ và bạn mình, Chúc mùng năm mới.
Vào đây Cường, cậu đi đâu rồi mà đến sớm vậy, chúc mừng năm mới nhé.
-Tao cùng gia đình mừng tuổi ông bà xong là cả nhà về nhà vợ, thời này mình giản đơn hơn thời cha mẹ mình:
“Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy”. Xong bổn phận tao chạy lên đây chúc tết cậu, sau đó
tao chở mầy đi thăm bạn bè.
-Ok, vậy là tốt quá, ăn bánh uống nước đầu năm với gia đình cậu mợ rồi anh em ta lên đường.
-Cậu mợ năm nay ăn tết vui vẻ quá?
-Ừ, tết này có gia đình Hậu và Việt cùng về, vui vẻ, đầm ấm hơn, cháu à. Ăn cái bánh ngọt đầu năm cho ngọt
ngào cả năm Cường nhé, cậu Hai vui vẻ nói.
-Dạ, Kính chúc cậu mợ và gia đình năm nay bình an, hạnh phúc, gia đình Hậu làm ăn thịnh vượng cậu nhé. Mà vợ chồng Hậu đi chơi rồi à?
-Nó mừng tuổi xong cũng chở vợ con về phía vợ rồi.
-Phải tranh thủ cậu à. Chừng nào vợ chồng nó vô lại.
Mùng 4 nó vào lại, nghe nói mùng 6 tết là trường bắt đầu lại.
Mùng 6/ tháng giêng cả nước trở lại sinh hoạt bình thường, năm nào cũng vậy, -Cường à. Thôi đi chơi tí, còn thăm hỏi các bạn, mày thông báo có tao về, không tới các bạn nó trách tao. Việt cắt ngang.
-Cậu à, ăn uống rồi, tụi cháu đi chơi tết tí. Chúc cậu mợ an vui và hạnh phúc cùng con cháu. Cường nói
-Cảm ơn cháu, chúc các cháu thật vui. Năm nay làm ăn ngon lành nhé.
-Dạ, cảm ơn cậu mợ.
Hai bạn Cường và Việt lên xe. Qua khúc quanh là đến lộ lớn, tùng tốp xe, quần là áo lượt trên đường trông rất tết, người ta vui vẻ nói cười hớn hở. Ngày tết quê nhà thú vị quá, lâu lắm Việt mới có cảm xúc vui cùng tết quê.
-Nè Cường cậu tính đi đâu trước? Tao tính đến thầy dạy Toán chủ nhiệm, rồi alo tụi nó đến, bất ngờ quá, có khi ít ông à? Tao có thông báo mấy bạn trước tết, tụi nó đòi gặp cậu. nếu đứa nào không đến được, hôm sau vậy. Cậu có muốn đi đâu nữa không?
Chủ yếu là về quê thăm mộ ông bà ngoại, thăm cậu mợ, dâng hương mừng tuổi ông bà, còn lại gặp thầy cô và bạn bè. Mầy biết tao mấy năm nay miệt mài với cơm áo, lo không bằng tụi bay đứa nào cũng có danh, có phận, tao trong đó cắm cúi làm. Cũng may có ông chủ tốt bụng nên mới khá giả, có cái ăn cái mặc. Bây giờ còn lo cho 2 đứa nhỏ tao mới nhận làm con. “Giúp người người lại giúp ta/ Làm ơn chẳng thiệt đâu mà vội lo”.
- Vậy cũng tốt thôi, nhưng cậu mợ nói phải, cũng phải có vợ để quán xuyến công việc, hơn nữa cũng có con truyền trao sự nghiệp sau này, phải không?
- Ok, nhưng cũng khó, cưới vợ chứ nào phải cặp bồ. Năm này tao nỗ lực, chưa biết sẽ thế nào, đủ duyên thì được?
- Ừ, vậy đi. Cứ nghĩ mọi việc sẽ bình an đến.
- Đầu tiên chúng ta ghé thăm thầy chủ nhiệm lớp 11, tao có nhiều ân tình với thầy trước khi tao vào Nam.
Nhưng đã hẹn quán café Ngã Ba, nơi đây các bạn đều biết, ai đến thì café sau đó đến nhà thầy, chắc thầy cô vui lắm.
- Ok.
Buổi sáng mùng một tết, mới hơn 9 giờ. Ngoài đường xe cộ xe cô khá tấp nập, tất cả quần áo mới bảnh bao các gia đình chở con cái đi mừng tuổi rất sinh động.
Truyền thống đã bao đời nay. Nắng xuân ngọt ngào, làn gió nhẹ quê nhà mang hơi nước của cánh đồng xanh đang thời con gái mơn mỡn làm mát lòng các bạn lâu lắm mới gặp lại, Việt thấy ấm áp vui lạ thường , không khí tết quê của làng mình giờ đây nhộn nhịp quá. Các bạn nữ đã có mấy người cũng đã đến nào Thủy, Liễu,
Vân đông vui.
Quây quần bên nhau cũng được 6 người, Ngày tết vậy là quá tuyệt, cảm ơn thầy Cường đã kết nối. Việt nói điềm nhiên như lời cảm ơn Cường, đôi bạn chơi chung thời cấp 3 thân thiết.
- Còn vài người nữa nhưng có lẽ mùng một bận rộn không đến được. Coi như lớp 11 chúng ta họp mặt đầu năm, café xong các bạn cùng Việt ghé chúc tết thầy cô để Việt chủ xị. Cường nói.
- Ông Việt là người hạnh phúc nhất nghe. Thường người xa xứ về lại kết nối nhanh nhất. Phải không Cường? Liễu nói.
- Đúng vậy, mọi năm chúng ta hẹn nhau cũng sau mùng 4. Kỳ này truyền thống ngày mùng 5 họp mặt lớp, Việt
cố gắng ở mùng 6 hãy vào, dự để gặp nhiều bạn bè hơn. Cường lên tiếng.
Cả bọn đồng thanh Ok, phải vậy ông Việt à. Thầy Cường ở quê nhà uy tín lắm, là thầy dạy toán giỏi đã đành
lại được anh chị em tín nhiệm làm chef cho cựu học sinh trường PTTH, tuyệt lắm ông Việt à.
- Hồi ấy, Cường đã là học sinh giỏi, nếu như có điều kiện thi thố có lẽ Cường tiến xa hơn, nhưng mỗi
người có mệnh của mình trước cõi đời, ông giáo giỏi cấp III của huyện này cũng tốt cho lớp chúng ta rồi.
Cường không những giỏi cái quý hơn là chân thành cùng bạn bè. Hôm trước tôi về. cũng ngồi quán café này,
uống xong tôi nôn nao về thăm nhà, Cường lên café, rất tình cờ, gặp tôi lon ton về, Cường gọi và quay lại
café, từ đó mới có cuộc hội ngộ này. Tôi sẽ ở cùng các bạn để họp mặt với lớp mình. Ok chứ. Việt nói
- Cả bọn lại ồn ào yes-sờ và chuyện trò thân mật cả tiếng đồng hồ. Đến khi Vân nói:
- Thôi, đi thăm gia đình thầy cô, bọn nữ nhi chúng tôi còn phải về lo gia đình chứ.
Việt xin cả nhà thanh toán. Cả bọn lên đường thăm thầy cô vì hôm trước Cường đã ghé thầy dạy toán lớp 11 báo cáo rồi, như nguyện vọng Việt. Nắng xuân làm hồng đôi má các cô gái xuân thì đã đành, nhóm phụ nữ bạn Việt cũng vậy, những tà áo dài các bạn phất phơ trước gió làm tăng thêm sự trang nghiêm, sang trọng và lịch sự của thôn dã trong ngày đầu xuân. Áo dài Việt độc đáo, người phụ nữ nào mặc vào người tản bộ có thể nói duyên dáng hơn, thỉnh thoảng có cơn gió nhẹ phả vào, ôi chao thanh lịch và quyến rũ làm sao.
Cả bọn ồn ào trước nhà thầy dạy toán – Một thời làm chủ nhiệm lớp 11 sôi nổi vô cùng, các học sinh ai cũng
yêu mến thầy. Sau này Cường là đồng nghiệp với thầy, tuy vậy Cường xem thầy rất đúng lễ. Trong nhà, thầy
cô lên tiếng:
- Chào các em năm mới vui vẻ.
- Các em chào thầy cô, năm mới an vui. Nhân dịp có Việt ở Sài Gòn về, em đã thông báo với thầy rồi, mùng một chỉ gom được bấy nhiêu ghé thăm và chúc tết thầy cô. Việt sẽ đại diện cả nhóm có món quà nhỏ, kính biếu thầy cô trong dịp tết Nguyên đán này. Cường nói
Việt đến gần thầy cô đưa túi quà gói sẵn cung kính:
- Sau nhiều năm bương chải nơi đô hội, kỳ này em mới có thời gian về thăm gia đình, tiện thể thăm các bạn nhờ có Cường tập hợp nên được ghé thăm thầy cô, Kính chúc thầy cô khỏe mạnh, an vui, hạnh phúc để còn gặp dài dài các em cựu học sinh.
- Cảm ơn các em còn nhớ đến ông giáo già này. Thầy cô thật vui trong ngày tết, các em cùng uống nước với
thầy cô, trò chuyện nhé.
- Dạ.
Không ngờ buổi thăm thầy cô có mấy mươi phút lạ vui vẻ và sôi nổi quá. Việt cảm thấy mình hạnh phúc ngày trở về quê nhà được gặp thầy, bạn cũ, cảm xúc ấy làm anh hưng phấn. Vốn đa cảm, anh trịnh trọng:
- Trước khi ra về em xin thầy cô cùng các bạn cho phép tôi được nói với thầy cô đôi điều, chưa bao giờ tôi nói điều này với ai. Ngày tôi đi, hoàn cảnh tôi chỉ có Cường hiểu. Ngày ấy, tôi nghĩ không muốn làm phiền bà ngoại già yếu của tôi nữa, tuy là học sinh 11, nhưng mạnh mẽ, tôi quyết định đi để ngoại không còn gánh nặng về tôi. Ngoài bà ngoại tôi, thầy đã cho tôi tiền lộ phí, khi biết tôi cương quyết vào Nam lập nghiệp. Tôi nhớ hoài hình bóng ấy, thầy móc bóp cho tiền tôi: “Em cứ cầm lấy, đừng ngại ngần, nó sẽ thôi thúc và giúp em trong lúc chưa có việc làm”.
Làm sao quên được cái thời quá khó “gạo châu, củi quế” ấy, “Miếng khi đói, gói khi no/ Của tuy tơ tóc, nghĩa so nghìn trùng”. Và như động lực thúc đẩy, tôi không ngại làm bất kỳ điều gì trong thành phố bậc nhất và bây giờ, em được thế này cũng có bàn tay, khối óc của thầy. Em kính cảm ơn thầy.
- Không có gì em, đó là một hành động để động viên em, thầy cũng chẳng nhớ, em nhắc làm thầy rất vui. Làm người ta có lẽ nào vong ơn.
Cả bọn lắng nghe ai cũng thổn thức, không ngờ thầy lặng thầm đến vậy. Bây giờ Việt nói điều này, các em học
trò cũ càng kính nể thầy hơn.
Nắng lên cao, cơn gió nhẹ làm mát lòng các cô cậu học trò cũ, bây giờ có lẽ ai cũng về với nhà mình. Trong ngày này không ai không bận rộn. Như thế đã đủ ấm áp một tấm lòng bè bạn nơi xa trở về quê hương trong mùa tết đoàn viên.
