Mãi cho đến năm 1977.

Một thông báo chấn động vang khắp cả nước bất ngờ xuất hiện: Nhà nước chính thức tuyên bố khôi phục kỳ thi tuyển sinh đại học thống nhất toàn quốc vốn bị gián đoạn suốt mười một năm.

Tin tức vừa truyền ra đã lập tức làm chấn động từ trên xuống dưới cả nước, vô số người xúc động rơi nước mắt.

Đây không đơn thuần chỉ là sự khởi động lại của một kỳ thi, mà còn mở ra một lối thoát hướng tới ánh sáng cho tất cả những người trẻ tuổi không cam chịu tầm thường, đang bị giam cầm trong số mệnh đã an bài.

Bát cơm sắt không còn là mục tiêu theo đuổi duy nhất, xuất thân không còn trói buộc cuộc đời, bất kể thân phận là công nhân, thanh niên chờ việc hay học sinh các khóa trước, ai nấy đều có cơ hội thi cử bình đẳng, dùng học vấn để viết lại số phận mình.

Kỷ Ương và Giang Dã cũng tham gia vào kỳ thi lần này.

Mấy năm chuẩn bị không hề uổng phí.

Sau khi kỳ thi kết thúc, so với sự thấp thỏm lo âu của mọi người bên ngoài, Kỷ Ương và Giang Dã lại bình thản lạ thường.

Cứ ăn thì ăn, uống thì uống, việc gì cần làm thì làm.

Lúc gặp chị Vương ở trong xưởng, chị Vương hỏi cô: "Em thấy em thi thế nào?"

"Cũng tàm tạm ạ."

Dù ai hỏi thì câu trả lời cũng là tàm tạm.

Bởi vì Kỷ Ương tự thấy mình làm bài thật sự khá ổn.

Mấy năm nay tối nào cũng cùng học với Giang Dã, để dỗ dành anh, cô cũng dùng hết mọi thủ đoạn.

Những gì cần học đều đã học, tất cả kiến thức cần ôn tập đều đã ôn tập, nếu như còn không thi đỗ thì đúng là ông trời trêu ngươi cô.

"Chị thấy em chắc chắn được đấy." Chị Vương nói.

"Đợi khi nào em thi đỗ, chị Vương, em mời chị ăn kẹo."

"Được, chị đợi đấy nhé."

Thời gian chờ đợi không quá dài, đến tháng Một năm 1978, giấy báo trúng tuyển được gửi tới đơn vị công tác.

Kỳ thi đại học năm nay không công bố điểm số, Kỷ Ương chỉ biết cô đã toại nguyện đỗ vào khoa Văn của Đại học A, cũng chính là ngôi trường đại học mục tiêu của cô.

Giang Dã cũng vậy.

Để chúc mừng, mẹ Giang gọi hết các con trong nhà về quây quần, ăn một bữa thịnh soạn tại nhà.

Người nấu cơm là Lão Vương.

Nói ra thì Lão Vương kết hôn với Giang Đông Nha vào mùa hè năm 1975.

Năm đó Lão Vương đã hai mươi lăm tuổi, dỗ ngon dỗ ngọt mới rước được Giang Đông Nha về nhà.

Hôm đưa dâu, lúc Giang Dã quay về hai mắt đều đỏ hoe. Anh cứ ôm chặt lấy Kỷ Ương nói, may mà sinh con trai, chứ nếu là con gái gả đi thì trong lòng anh chắc chắn còn khó chịu hơn nhiều.

Anh cảm thấy mình không tài nào chấp nhận nổi chuyện đứa con gái nuôi lớn lại trở thành người nhà khác.

Cho dù người đó có tốt, có ưu tú đến đâu chăng nữa.

Đừng nhìn ngày thường Giang Dã hay trêu chọc, thích chơi thích đùa, nhưng về bản chất, anh lại là người rất trọng tình cảm.

Bất kể là tình anh em, tình thân, hay tình cảm vợ chồng với Kỷ Ương, anh đều vô cùng trân quý.

Cũng may Lão Vương đúng là người rất tốt, Giang Đông Nha gả qua đó sống cũng rất thoải mái, dần dà Giang Dã mới yên tâm.

Hôm nay đến chơi, Lão Vương lại mang theo không ít đồ, có một con gà, một dải thịt ba chỉ, còn không biết kiếm đâu ra một miếng thịt bò nhỏ.

Khi ngồi vào bàn, anh nâng chén rượu: "Anh, chị dâu, chúc mừng hai người."

Tiếng "anh" này gọi làm Giang Dã chỉ muốn phì cười mắng cho một câu, anh cái gì mà anh, nhưng ngoài mặt anh vẫn cười hớn hở.

"Đồng chí Lão Vương, hôm nay anh vất vả rồi, thật ngại quá, nhà đông người thế này còn phiền anh bận trước bận sau. Anh nhìn xem, cả một bàn đồ ăn thế này tốn bao nhiêu công sức đấy."

"Nếu cậu còn nói chuyện kiểu đấy thì giả tạo quá rồi đấy, Giang Dã." Lão Vương cũng chẳng buồn chiều theo anh.

"Nghe thấy chưa, Đông Nha, chồng em dám gọi thẳng tên anh kìa, thế này là không tôn trọng anh rồi. Lát nữa về em xử lý nó đi, đừng sợ, anh trai chống lưng cho em."

Giang Đông Nha gật đầu: "Vâng, anh cứ yên tâm, về nhà em sẽ xử lý anh ấy."

Mọi người vừa nói vừa cười, ai cũng uống một chút rượu.

Trừ bé An An.

Cậu nhóc gần bốn tuổi bưng cốc nước hoa quả, lặng lẽ ngồi uống.

Đến khi ăn xong, Giang Đông Nha kéo Kỷ Ương vào phòng mình.

Kỳ thi đại học lần này Giang Đông Nha cũng tham gia, chỉ là làm bài không tốt. Mấy năm trước Kỷ Ương đều bóng gió khuyên em học hành, em học được mấy bận rồi lại bỏ dở.

Sau này gả cho Lão Vương, sang năm thứ hai thì có con, lại càng không có thời gian học tập.

Kỷ Ương chỉ có thể khuyên nhủ chứ không thể ép buộc người khác học.

"Chị dâu."

"Ừ, sao thế em?"

"Chị bảo em có nên học tiếp không? Em có nên thử lại lần nữa không ạ? Thật ra em không thích học lắm, cứ cầm sách lên là đau đầu, học không vào nổi. Nhưng thấy mọi người xung quanh đi thi đại học, có người thi đỗ, em thấy rõ ràng những ai đỗ đạt sau này sẽ khác hẳn. Tương lai của họ thấy rõ là tốt đẹp hơn, nhưng bảo em học thì em lại khó mà hạ quyết tâm chịu khổ được."

Kỷ Ương nghĩ ngợi một lát rồi nói:

"Nếu em hỏi chị, chị nghĩ em nên nỗ lực thêm một lần nữa. Mấy câu như không thích học hay cầm sách lên là đau đầu chỉ là cái cớ thôi."

"Nếu em thật sự hạ quyết tâm dùi mài kinh sử, không thể nào không có chút tiến bộ nào.""Cố gắng một hai năm mà tương lai đổi khác, món đầu tư này quá hời."

"Nhưng mà," Kỷ Ương lại nói,

"Nếu em thật sự không thích học một chút nào, cũng không tài nào đọc vào mắt, thì cũng không cần phải gượng ép mình quá mức."

"Đường đời đâu phải chỉ có con đường đọc sách là lối thoát duy nhất."

"Em cũng có thể tìm những điểm khác để phấn đấu."

"Bây giờ đang là thời cơ tốt, bất kể làm việc gì, chỉ cần dụng tâm làm thì luôn có thể tạo dựng nên sự nghiệp của riêng mình."

"Nói chung là chị thấy phụ nữ vẫn nên có sở thích và sự nghiệp của riêng mình."

"Bây giờ tình cảm giữa em và Lão Vương rất tốt, anh ấy rất yêu em."

"Thế nhưng một năm, hai năm rồi mười năm sau thì sao?"

Nói đến đây, Kỷ Ương dừng lại một chút, sợ Giang Đông Nha hiểu lầm mình nói Lão Vương không tốt nên giải thích thêm:

"Chị không phải phủ nhận Lão Vương, cũng không bảo anh ấy đối xử với em không tốt. Chị chỉ là đứng ở góc độ chị dâu, cũng là người nhà mẹ đẻ của em, mong em trong lúc vun vén tình cảm thì vẫn phải giữ cho đầu óc tỉnh táo."

"Em có thể dựa vào bạn đời, cũng có thể dựa vào gia đình, nhưng tuyệt đối không được trói buộc toàn bộ cuộc đời mình vào bất cứ ai."

"Tình cảm chỉ là dệt hoa trên gấm, bản lĩnh tự thân mới là gốc rễ an cư lạc nghiệp."

"Trên thế giới này, chỉ có bản lĩnh trên người mình và những nỗ lực đã bỏ ra là vĩnh viễn không bao giờ phụ lòng em."

"Hơn nữa, chính em có chỗ dựa tinh thần, có năng lực, đàn ông mới càng thêm kính trọng và trân quý em hơn."

Có lẽ những lời Kỷ Ương nói đã tạo nên tác động không nhỏ đối với Giang Đông Nha, nghe xong cô bé lặng im hồi lâu không lên tiếng.

Mãi một lúc sau, cô bé mới nói: "Chị dâu, vậy em sẽ thử lại lần nữa, cho mình thêm một cơ hội, em cũng không muốn sau này phải hối hận."

"Như thế rất tốt." Kỷ Ương bảo, "Thời gian này em có thể dọn về đây ở, rảnh rỗi chị kèm cho em, hoặc là anh trai em kèm. Nhà có hai sinh viên đại học phụ đạo cho em thì chắc chắn không thành vấn đề. Chưa nói đến chuyện thi điểm cao chót vót, chứ đại học không đỗ thì chẳng lẽ cao đẳng cũng không đỗ sao?"

"Em nghĩ xem, nhà Lão Vương là dòng dõi đầu bếp gia truyền, trong nhà không có ai học thức cao cả, nếu em thi đỗ, chẳng phải chị nói quá chứ cả nhà họ Vương đều phải kính nể em vài phần."

"Lão Vương chắc chắn cũng sẽ mừng rỡ, vợ là sinh viên đại học thì anh ấy cũng nở mày nở mặt."

"Chị nói có thể hơi thực tế một chút, nhưng sự thật nó là như vậy."

Vừa khéo Giang Dã uống xong, anh lảo đảo bước vào phòng: "Hai người đang nói chuyện gì đấy?"

"Anh vào đây làm gì?" Kỷ Ương hỏi.

"Anh tìm em chứ làm gì. Anh đang uống rượu, ngẩng đầu lên đã chẳng thấy vợ đâu, anh không đi tìm em thì tìm ai." Giang Dã nói một cách đầy đương nhiên.

Giang Đông Nha ở bên cạnh cười trộm, anh trai cô đúng là chẳng có tiền đồ gì cả, mà càng ngày lại càng thụt lùi đi.

Giang Dã bước vào ngồi xuống bên cạnh Kỷ Ương, tự nhiên nắm lấy tay cô, lại hỏi thêm một lần: "Hai người đang nói chuyện gì đấy?"

"Đông Nha lần này thi không tốt, con bé hỏi em có nên thi tiếp hay không."

"Em bảo với nó là phụ nữ phải có sở thích và sự nghiệp của riêng mình, bản lĩnh tự thân mới là gốc rễ an cư lạc nghiệp."

Giang Dã gật đầu: "Đúng, nghe lời chị dâu em đi, chị dâu em nói đúng lắm, anh ủng hộ quan điểm của cô ấy. Tuyệt đối đừng học theo mấy người kết hôn xong là dồn hết toàn bộ tâm trí vào gia đình."

Anh nhấn mạnh thêm: "Đặt trọng tâm vào gia đình cũng được, nhưng đừng chỉ biết mỗi gia đình. Nhìn chị dâu em ưu tú thế kia, anh thấy cô ấy tuyệt vời vô cùng."

"Sự ưu tú và nỗ lực làm cho cả con người cô ấy trở nên khác biệt hẳn. Mỗi lần cô ấy đứng cùng người khác, lúc nào anh cũng nhận ra cô ấy ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nói thật lòng đấy, anh cảm giác cả người cô ấy như đang tỏa sáng."

"Kìa." Kỷ Ương bật cười, "Em bảo anh khen em đấy à? Lại còn cả người tỏa sáng, em là đom đóm chắc?"

Giang Dã quay đầu nhìn cô: "Anh nói sự thật mà. Em đứng giữa một đám người, anh liếc mắt là thấy em ngay, vì sao chứ, vì anh cảm thấy em đang phát sáng thật mà."

Giang Đông Nha mím môi cười ngặt nghẽo.

Anh trai cô vì muốn dỗ vợ thì lời gì cũng có thể thốt ra được.

"Anh lạc đề rồi, đừng có khen em nữa, em đang nói chuyện của em gái cơ mà."

"Không hề sai chút nào, logic của anh rất chuẩn. Anh khen em là để Đông Nha học tập theo em, anh mà không khen em thì làm sao con bé biết em có ưu điểm gì?"

"Em biết chứ." Giang Đông Nha tiếp lời, "Chị dâu em có nhiều ưu điểm lắm."

"Nhưng những gì em biết chắc chắn không nhiều bằng anh."

"Dạ, thế anh kể nghe xem nào."

Kỷ Ương thấy hôm nay Giang Dã lại uống hơi nhiều, bắt đầu nói lắm rồi.

Hễ anh uống nhiều là ngoài việc muốn dính lấy cô ra thì chỉ toàn muốn bày tỏ tình cảm.

"Chị dâu em xinh đẹp."

Nếu như nói lúc Giang Dã mới quen Kỷ Ương, cô vẫn là một nụ hoa e ấp chớm nở, thì giờ đây bông hoa ấy đã lặng lẽ bung nở rực rỡ, chính là lúc kiều diễm nhất.

Hơn nữa Kỷ Ương thuộc tuýp người thích làm đẹp, cô rất chịu khó chăm chút dưỡng nhan và cực kỳ chịu chi tiền bạc.

Cuộc sống thảnh thơi, hôn nhân hạnh phúc, sự nghiệp thuận lợi, tất cả những điều đó đã tạo nên một Kỷ Ương của hiện tại.

Chỉ cần đứng ở đó thôi là đã khác biệt hoàn toàn với những người xung quanh.

Chẳng trách Giang Dã lại bảo cô biết phát sáng.

"Tính tình tốt nữa." Giang Dã lại nói tiếp.

Vợ anh xưa nay nói chuyện với ai cũng hợp gu, có để trong lòng hay không thì chưa bàn tới, nhưng rất biết đùa và rất chịu chơi.

,