Điền Đan là họ xa của vương tộc họ Điền nước Tề. Thời Mẫn vương, Đan làm viên coi chợ tại Lâm Truy, không ai biết đến. Tới khi Yên sai Nhạc Nghị đánh phá Tề, Tề Mẫn vương bỏ chạy, rồi giữ thành Cử. Quân Yên đuôi dài, bình định Tề, Điền Đan chạy đến An Bình, bảo người trong họ chặt hết đầu trục xe, dùng sắt bịt vào. Thế rồi quân Yên đánh An Bình, thành vỡ, người Tề tranh đường tháo chạy, trục gãy xe hỏng, bị quân Yên bắt sống, chỉ có họ hàng Điền Đan do lấy sắt bịt đầu trục xe nên thoát, chạy sang đông giữ Tức Mặc. Yên đã hạ hết các thành của Tề, chỉ còn thành Cử và Tức Mặc chưa bị hạ. Quân Yên nghe nói Tề vương ở đất Cử, liền tập trung lực lượng tấn công. Trác Xỉ giết Mãn vương tại đất Cử, nhân đó phòng thủ thật vững, cự với quân Yên, quân Yên mấy năm không hạ nổi. Yên dẫn quân sang đông vây Tức Mặc, đại phu Tức Mặc ra đánh, thua trận chết. Trong thành cùng suy tôn Điền Đan, nói: “Cuộc chiến ở An Bình, người trong họ của Điền Đan lấy sắt bịt đầu trục xe nên an toàn, [chứng tỏ Điền Đan] am hiểu việc quân.” Bàn tôn làm tướng quân, chỉ huy Tức Mặc chống Yên.
Không lâu sau, Yên Chiêu vương chết, Huệ vương lên thay, có hiềm khích với Nhạc Nghị. Điền Đan biết chuyện, bèn tung phản gián sang Yên, rêu rao rằng: “Tề vương đã chết, chỉ còn hai thành chưa hạ được. Nhạc Nghị sợ bị giết nên không dám về, lấy danh nghĩa đánh Tề, thực tâm muốn liên kết quân đội quay mặt về nam làm vua Tề. Người Tề chưa theo, nên chưa đánh Tức Mặc đợi họ quy thuận. Điều người Tề sợ chỉ là tướng khác đến thay, Tức Mặc sẽ bị phá.” Yên vương cho là phải, sai Kỵ Kiếp thay Nhạc Nghị.
Nhạc Nghị nhân đó về Triệu, quân sĩ nước Yên bất bình. Điền Đan bèn lệnh người trong thành khi ăn phải cúng tế tiên tổ ở sân, khiến chim bay trên trời thảy liệng vào thành để kiếm thức ăn. Người Yên lấy làm lạ. Điền Đan nhân đó tung tin: “Thần xuống dạy ta.” Bèn hạ lệnh người trong thành nói: “Sẽ có thần nhân xuống làm thầy ta.” Một tên lính hỏi: “Tôi có thể làm thầy không?” Nói rồi quay đầu bỏ chạy. Điền Đan đứng lên, dẫn trở lại, cho ngôi hướng đông, tôn làm thầy. Tên lính nói: “Tôi lừa ngài thôi, thực ra tôi không có tài cán gì.” Điền Đan nói: “Ông chớ nói nữa!” Nhân đó tôn làm thầy. Mỗi khi ban ra hiệu lệnh, đều xưng chủ ý của “thần sư”. Rồi rêu rao rằng: “Ta chỉ sợ quân Yên cắt mũi lính nước Tề, bắt đi lên hàng đầu, rồi đánh ta, Tức Mặc thua mất.” Quân Yên nghe vậy, làm đúng như thế. Người trong thành thấy hàng quân Tề đều bị cắt mũi, thảy nổi giận, giữ thành vững, chỉ sợ bị bắt. Đan lại tung phản gián nói: “Ta sợ người Yên quật mả tổ bọn ta ở ngoài thành, làm nhục tổ tiên, thực đáng sợ thay!” Quân Yên đào hết mồ mả, thiêu đốt xác. Người Tức Mặc từ trên thành trông ra, thảy đều khóc, muốn ra đánh, giận gấp mười lúc trước.
Điền Đan biết quân sĩ đã dùng được, bèn đích thân cầm thuổng cuốc, chịu nhọc cùng quân sĩ, biên thê thiếp vào quân ngũ, phát tán đồ ăn thức uống cho quân sĩ. Lệnh lính mặc giáp núp kín, sai người già yếu, đàn bà con trẻ lên thành, sai sứ hẹn hàng nước Yên, quân Yên đều hô vạn tuế. Điền Đan thu vàng của dân, được nghìn dật, lệnh các nhà giàu ở Tức Mặc tặng tưởng Yên, nói: “Tức Mặc sắp hàng, xin đừng bắt cướp thê thiếp gia tộc chúng tôi, để họ được yên.” Tướng Yên cả mừng, đồng ý. Quân Yên từ đó càng thêm trễ nải.
Điền Đan thu hơn nghìn con trâu trong thành, dùng lụa đỏ choàng làm áo, thảy vẽ hình rồng năm màu, gắn mũi nhọn ở sừng, buộc lau nhúng dầu ở đuôi, đốt đằng sau. Khoét mấy chục lỗ ở thành, đêm lùa trâu ra, năm nghìn tráng sĩ theo sau. Trâu đuôi nóng, lồng lộn phóng sang quân Yên, quân Yên ban đêm cả sợ. Đuốc lửa sau đuôi trâu sáng rực, quân Yên trông thấy thảy là hình rồng, ai bị húc đều chết hoặc bị thương. Năm nghìn quân nhân đó ngậm tăm xông đánh, trong thành đánh trống hò hét trợ oai, người già yếu gõ vật dụng bằng đồng, tiếng vang động trời đất. Quân Yên cả sợ, thua chạy. Người Tề bèn đuổi giết tướng Yên là Kỵ Kiếp. Quân Yên rối loạn chạy trốn, người Tề đuổi theo, qua thành ấp nào cũng phản Yên theo Điền Đan, quân ngày một nhiều, thừa thắng, quân Yên ngày càng tan vỡ, cuối cùng chạy đến bên sông Hoàng Hà, hơn bảy mươi thành của Tề đều trở lại Tề. Thế rồi [Điền Đan] đón Tương vương ở đất Cử về Lâm Truy nắm chính sự.
Tương vương gia phong cho Điền Đan, phong hiệu là An Bình quân.
Thái sử công bàn rằng: Dùng binh, một mặt là đánh chính diện, một mặt là dùng kỳ binh để thủ thắng. Người giỏi dùng binh, xuất kỳ binh biến hóa khôn lường. Kỳ và chính chuyển hóa lẫn nhau, như vòng tròn không có đầu mối. Ban đầu e ấp như xử nữ, khiến địch mở cửa, sau nhanh như thỏ chạy thoát thân, địch không chống kịp. Điền Đan chính là thế chăng?
Hồi đầu, Náo Xỉ giết Tề Mẫn vương, người đất Cử tìm con Mẫn vương là Pháp Chương, thấy ở nhà Thái sử Kiểu, làm người tưới cây trong vườn. Con gái Kiểu thương xót đối tốt với Pháp Chương. Sau, Pháp Chương đem cảnh ngộ nói cho biết, cô ta bèn tư thông với Chương. Đến khi người đất Cử cùng lập Pháp Chương làm Tề vương, đem đất Cử chống Yên, con gái quan Thái sử được làm vương hậu, gọi là “Quân vương hậu”.
Lúc Yên mới vào Tề, nghe nói ấp Hoạch có Vương Xúc hiền năng, lệnh trong quân rằng: “Trong vòng ba mươi dặm quanh ấp Hoạch, không ai được vào”, vì có Vương Xúc. Rồi sai người nói với Xúc rằng: “Người Tề phần nhiều coi trọng nghĩa khí của ông, ta cho ông làm tướng, phong cho vạn nhà.” Xúc quyết từ chối. Người Yên nói: “Ông không nghe, ta dẫn ba quân làm cỏ ấp Hoạch.” Vương Xúc nói: “Tôi trung thành không thờ hai vua, gái trinh liệt không lấy hai chồng. Tề vương không nghe lời ta can ngăn, nên ta lui về cày ruộng. Nước đã mất, ta chẳng thể bảo tồn, nay lại ép ta làm tướng, là giúp Kiệt làm điều bạo. Sống mà bất nghĩa, chẳng bằng bị nấu chết.” Bèn lấy dây treo cổ lên cành cây, tự thít cổ mà chết. Các đại phu lưu vong của Tề biết việc, nói: “Vương Xúc là kẻ áo vải, vì nghĩa không chịu xưng thần nước Yên, huống hồ những kẻ giữ chức ăn lộc!” Rồi cùng tụ hợp ở Cử, tìm con của Tề vương, lập làm Tương vương.
