Một

Ngay trước khi Triệu Nghĩa Đồng tự sát không lâu, hắn còn từng giảng một bài đảng kỳ với chủ đề "Làm thế nào để trở thành một cán bộ đảng viên trong thời kỳ mới" cho một số đảng viên tại đại viện thị phủ. Thế nhưng, đúng vào buổi chiều và tối hôm đó, cũng chính Triệu Nghĩa Đồng này, đã lần lượt hú hí điên cuồng với Cơ Hồng và Triệu Lệ Hồng suốt mười mấy tiếng đồng hồ...

Triệu Nghĩa Đồng liên tiếp đổi ba địa điểm tự sát nhưng đều không thành công. Cuối cùng, hắn quyết định: Dù thế nào đi nữa trước khi trời sáng cũng phải kết thúc sinh mạng của mình. Hắn nghĩ, việc sống dai sống dột đối với hắn lúc này đã không còn bất kỳ ý nghĩa gì nữa. Nhưng tại sao mãi vẫn không đưa ra được quyết tâm này? Hắn suy trước nghĩ sau, cảm thấy nguyên nhân chính là:

Trong cuộc đời hắn, những chuyện xấu đã làm quá nhiều, những người tiếp xúc cũng quá nhiều. Rất nhiều chuyện, rất nhiều người hắn chưa từng ngẫm nghĩ lại, đặc biệt là những việc và người có ảnh hưởng lớn đến cuộc đời hắn, hắn vẫn chưa kịp suy ngẫm và tổng kết lại lần cuối mà đã rời khỏi thế giới này thì hắn có chút "không cam lòng". Hắn nghĩ đây đại khái chính là lý do khiến hắn cứ chần chừ mãi không bóp cò khẩu súng lục đó! Hắn nghĩ, thời trẻ bản thân từng nếm mật nằm gai, chịu đựng gian khổ, cũng từng hướng về một tương lai tươi đẹp, nhưng những năm gần đây do sự càn quét của triều đại thương nghiệp, sự điều chỉnh trong cơ cấu phân phối xã hội, sự xói mòn của tư tưởng tư sản, ảnh hưởng của văn hóa đồi trụy phương Tây cũng như sự bành trướng của lòng tham vật chất cực đoan, khiến bản thân dần thay đổi, từ một quan chức cao cấp của chính phủ biến thành một kẻ cực kỳ ích kỷ, ham vật chất, thậm chí tâm tính biến thái, nhân cách méo mó. Một kẻ như thế, sao có thể không bước lên con đường tự sát cho đành chứ? Nghĩ đến đây, hắn cảm thấy xã hội hiện nay có một bộ phận không nhỏ đang lừa dối lẫn nhau, không những lừa dối người khác mà thậm chí còn tự lừa dối chính mình. Hắn cười khổ một tiếng đầy tự giễu.

Ngay từ trước đó không lâu, hắn còn với tư cách là Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Phó Bí thư Thành ủy kiêm Phó Thị trưởng thường trực, giảng một bài đảng khóa với chủ đề "Làm thế nào để trở thành một cán bộ đảng viên trong thời kỳ mới" cho một số cán bộ đảng viên tại đại viện thị phủ. Trong buổi đảng khóa này, hắn thao thao bất tuyệt giảng giải rằng đảng viên cộng sản nên tự giác rèn giũa bản thân trong triều đại cải cách mở cửa, phải học bơi trong đại dương, phải học cách tự giác chống lại sự xói mòn tư tưởng của giai cấp tư sản trong điều kiện kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, trong cuộc sống phải so sánh với những người có mức sống thấp, về chính trị và công việc phải hướng tới những người có tiêu chuẩn cao, phải làm một đảng viên cộng sản cống hiến vô tư như Khổng Phồn Sâm... Trong buổi đảng khóa này, hắn còn liệt kê các nhân vật anh hùng mẫu mực như Giụ Dụ Lục, Lôi Phong đã phấn đấu gian khổ như thế nào, đã lập nên những chiến tích phi thường ở những vị trí công tác bình thường ra sao, v.v... Khi hắn không nhìn bản thảo mà giảng về chiến tích của những nhân vật này, trong lòng hắn thậm chí còn có chút "kích động". Hắn liếc nhìn những đảng viên cơ quan đang ngồi nghe giảng ở dưới đài, không những chăm chú lắng nghe mà còn đang "sột soạt" ghi chép...

Ngay vào buổi chiều và tối hôm ấy khi lên "đảng khóa" cho cán bộ cơ quan, hắn lại "tranh thủ thời gian" tìm Cơ Hồng và Triệu Lệ Hồng một chuyến, lại tiếp tục cùng hai cô ta hú hí điên cuồng suốt một buổi chiều và một đêm trắng. Nghĩ đến những điều này, hắn cười khổ một tiếng, tiện tay nhặt một chiếc lá mục dưới đất, dùng tay vò nát rồi vứt đi. Hắn nghĩ, điều này mới mang tính châm biếm làm sao? Chẳng phải đây là lừa người dối mình hay sao?

Phàm là những kẻ thoái hóa biến chất, đặc biệt là những kẻ "hư hỏng từ trong ra ngoài", bề ngoài ngụy trang còn tích cực, chính trực và "một lòng vì công" hơn bất kỳ ai khác, cho nên, một khi những kẻ này "vỡ lở", không ít người lương thiện đều cảm thấy kinh ngạc. "Anh ta không giống loại người làm ra chuyện đó đâu nhỉ?" Hoặc "Thế cơ á? Có chuyện này thật ư?" Những người lương thiện này luôn cảm thấy trong các dịp được mọi người chú ý, họ có thể "liêm khiết" đến thế, "công tâm" đến thế, "hòa nhã với mọi người" đến thế, thì ở sau lưng chắc chắn không thể làm cạn kiệt những chuyện xấu xa mà người ta không thể tưởng tượng nổi...

Ba ngày sau khi Triệu Nghĩa Đồng nổ súng tự sát, có một giáo viên từng là giáo viên cấp ba của con gái Triệu Nghĩa Đồng kinh ngạc nói: "Thật không thể ngờ, một người như Thị trưởng Triệu Nghĩa Đồng lại tự sát! Tại sao ông ấy lại tự sát chứ? Tôi thật sự không hiểu nổi..." Người giáo viên ấy nhớ lại, ngay khi con gái cô chuẩn bị thi đại học, Triệu Nghĩa Đồng từng xách ba cân thịt heo đến thăm cô, lại còn thành khẩn nói: "Thiên hạ người có học thức đều hưng thịnh nhờ thầy cô. Giáo viên là người tôi kính trọng nhất. Tôi Triệu Nghĩa Đồng dẫu mang thân phận cán bộ chính phủ (khi đó, ông ấy vẫn là Cục trưởng Cục Tài chính thành phố Nam Quận), nhưng là dùng tiền lương để nuôi gia đình, không dám có chút thu nhập bất chính ngoài luồng nào. Ba cân thịt heo tuy ít, nhưng đó là chút lòng thành của tôi đối với giáo viên, đối với ân sư của con gái tôi. Tục ngữ có câu, quà nhẹ nghĩa nặng, coi như chút lòng kính trọng của tôi và con gái dành cho thầy cô vậy"... Cho nên, người giáo viên ấy đối với vị "Cục trưởng Cục Tài chính" từng nổi đình nổi đám lúc bấy giờ lại liêm khiết công tâm như vậy, đã từ tận đáy lòng bày tỏ sự kính trọng. Nhưng làm sao cô biết được rằng vị "Cục trưởng Cục Tài chính" ấy từ lâu đã triệt để biến chất rồi chứ?

Còn có một chuyện nữa: Ngay vào ngày thứ hai sau khi Triệu Nghĩa Đồng tự sát, một lão đảng viên, lão cán bộ công tác nhiều năm trong cơ quan, khi nghe tin đã liên tục thốt lên ba chữ "Không thể nào".

Có thể thấy những phần tử hủ hóa "biến chất từ trong ra ngoài" như Triệu Nghĩa Đồng quả thực mang tính che giấu và lừa gạt rất sâu. Thế nhưng, giả mãi vẫn là giả, cá mè một lứa sao có thể trộn lẫn với ngọc trai? Sói dẫu ngụy trang khéo léo đến đâu cũng không thể thành cừu! Ngay từ trước khi tự sát, Triệu Nghĩa Đồng khi biết tin cơ quan kiểm sát quyết định bắt giữ Lâcơ mẫn, hắn đã bắt đầu đứng ngồi không yên.

Lỗ Tấn tiên sinh từng nói, bộ mặt của một số người trước mặt những người khác và bộ mặt thật của họ hoàn toàn khác nhau. Chúng ta tin rằng, Thị trưởng Triệu trước mặt các cấp lãnh đạo của ông ta chắc chắn sẽ càng tỏ ra thanh liêm hơn, cần chính hơn, cũng đáng yêu hơn.

Hai

Lâm Mẫn ở trong trại tạm giam đã tích cực thành khẩn khai nhận tội ác của mình, đồng thời tố giác, vạch trần tội ác của người khác... Tất cả những điều này, đối với Triệu Nghĩa Đồng mà nói, không nghi ngờ gì đều là tin xấu...

Lâm Mẫn làm ra rất nhiều chuyện xấu, nhưng trong đó có hai việc khiến hắn giật mình thon thót: Một là Lâm Mẫn vì giúp người họ hàng của Mã Lục Không đi chuyến đơn sang Hong Kong, chắc chắn đã nhận số tiền hối lộ rất lớn; hai là Lâm Mẫn trong khoảng thời gian từ năm 1992 đến năm 1993, đã lợi dụng chức vụ quyền hạn nhận số lượng lớn tài sản hối lộ từ 5 người gồm Tổng giám đốc Tổng công ty Thực nghiệp mới nổi Chiêu Lăng Vương Bân, Tổng giám đốc Tổng công ty Kinh doanh Trung Quang Thâm Quyến x x x, v.v. Những tội ác này, một khi cơ quan kiểm sát điều tra triệt để, thu thập được đầy đủ nhân chứng vật chứng, theo luật định chắc chắn phải trừng trị nghiêm khắc. Mà Lâm Mẫn sau khi sa chân vào chậu ngọc bọc thép, để trước tiên vạch trần tố giác hành vi phạm tội của người khác, tranh thủ sự khoan hồng, giảm nhẹ hình phạt của chính phủ, người đầu tiên bị hắn tố giác, vạch trần chắc chắn chính là hắn - Triệu Nghĩa Đồng! Đến lúc đó hắn sẽ mất đi tất cả, chờ đợi hắn chắc chắn là xe cảnh sát, còng số tám, roi điện, nhà tù và bánh ngô, dưa muối... Hơn nữa đã có tin tức lan truyền: Lâm Mẫn sau khi bị giam giữ bắt giam, ở trong trại tạm giam đã tích cực thành khẩn khai nhận tội ác của mình, lại có thể tố giác vạch trần tội ác của người khác... Tất cả những điều này, đối với Triệu Nghĩa Đồng mà nói, không nghi ngờ gì đều là tin xấu, hay có thể nói, những tin tức này đối với hắn mà nói, đã ẩn ẩn mang theo tiếng chuông tang chốn địa ngục của người khác! Vì thế, hắn vô cùng kinh hãi. Đặc biệt là khi Triệu Nghĩa Đồng nhìn thấy một bản tin giới thiệu về vụ án huy động vốn trái pháp luật của Công ty mới nổi Chiêu Lăng, lại càng cảm thấy kinh hãi khôn cùng.

Theo tài liệu đó cho biết: Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Chiêu Lăng đã lập án điều tra "Vụ án huy động vốn trái pháp luật của Công ty mới nổi Chiêu Lăng". Các nghi phạm chính trong vụ án như Vương Bân đã bị bắt giữ quy án theo pháp luật.

Vụ án huy động vốn trái pháp luật của Công ty mới nổi Chiêu Lăng, là vụ án huy động vốn trái pháp luật lớn nhất từ trước đến nay được phát hiện trong toàn tỉnh. Có bằng chứng chứng minh: Vương Bân, nguyên Tổng giám đốc Công ty mới nổi, năm nay 58 tuổi, kể từ khi đảm nhiệm các chức vụ Tổng giám đốc Công ty mới nổi, Trợ lý Tổng giám đốc Tổng công ty Thực nghiệp Trung Quang Thâm Quyến, vì mưu cợt lợi ích bất chính, dưới sự chống lưng của Lâm Mẫn và nghi phạm Hàn Vạn Long cùng những người khác, lấy danh nghĩa các doanh nghiệp nêu trên, mượn danh nghĩa hợp tác kinh doanh "ống tiêm dùng một lần", "găng tay cao su y tế", dùng mồi nhử lãi suất cao từ 5% đến 10% mỗi tháng, rầm rộ tiến hành các hoạt động huy động vốn trái pháp luật tại Chiêu Lăng và những nơi khác, tổng số tiền huy động vốn lên đến 1,4 tỷ nhân dân tệ, liên quan đến 268 đơn vị góp vốn và 31 cá nhân thuộc 12 địa khu, thành phố, gây tổn thất kinh tế hơn 400 triệu nhân dân tệ.

Triệu Nghĩa Đồng đọc xong tài liệu này không kìm được mà toàn thân co giật, tim đập loạn nhịp, trán vã mồ hôi hột, những triệu chứng này nhắc nhở hắn: huyết áp đã tăng vọt lên mức cao, nếu không kiểm soát ngay lập tức, sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Thế là, hắn mở ngăn kéo, lấy ra một hộp thuốc "Enalapril" loại viên hạ áp tác dụng nhanh chống tắc nghẽn động mạch và nhồi máu cơ tim do Đức sản xuất và một hộp "Concor" do Nhật Bản sản xuất, mỗi loại lấy hai viên (liều lượng tối đa) uống vào. 20 phút sau, tự cảm thấy các triệu chứng đã thuyên giảm phần nào. Thế là, hắn mềm nhũn ngả người ngồi phịch xuống ghế sofa, cầm một điếu thuốc trên bàn trà châm lửa hút, theo từng làn khói trắng lững lờ trôi, hắn chậm rãi ước tính tổng số lượng công quỹ và tài sản công mà bản thân đã tham ô, phung phí trong những năm gần đây. Hắn nhả ra từng vòng khói thuốc, kết quả ước tính sơ bộ là: ít nhất tham ô 25 vạn nhân dân tệ, 2 vạn đô la Mỹ, biển thủ công quỹ hơn 50 triệu nhân dân tệ, cung cấp cho em trai Triệu x x và tình phụ Triệu x x tiến hành hoạt động kinh doanh sinh lợi, tổn thất kinh tế gây ra ít nhất là từ 1300 triệu nhân dân tệ trở lên! Nếu cộng thêm đồng hồ vàng của Lưu x x ở Hong Kong và những người khác mà hắn nhận hối lộ (trị giá hơn 18 vạn nhân dân tệ) cùng tiền hối lộ của những người khác lại với nhau, con số đó đơn giản phải tính bằng con số thiên văn! Chủ mưu vụ án huy động vốn trái pháp luật của Công ty mới nổi Chiêu Lăng như Vương Bân, Diêu Tĩnh Y cùng những kẻ khác tham ô, nhận hối lộ công quỹ, nếu so sánh với hắn, đơn giản chỉ là múa rìu qua mắt thợ! Triệu Nghĩa Đồng hiểu rõ: nếu định tội lượng hình theo bộ luật hình sự hiện hành, hắn có thể định 7 tội, đem bắn 10 lần vẫn còn dư! Huống chi đời sống của hắn đã sa đọa đến mức khiến người ta căm phẫn, phỉ nhổ đến mức độ nào rồi!

Là con người ai chẳng yêu quý sinh mạng, thế nhưng Triệu Nghĩa Đồng trong lúc yêu quý sinh mạng, lại đem sinh mạng đặt cược lên sòng bạc tội ác.

Ba

Triệu Nghĩa Đồng thời thơ ấu, điều hắn nghĩ nhiều nhất chính là, sau này khi mình trưởng thành, làm thế nào để kiếm về cho gia đình những sấp tiền giấy đủ màu sắc dày cộm...

Có lẽ do tâm trạng căng thẳng nên quên bật điều hòa khiến trong phòng ngột ngạt, hoặc có lẽ đột nhiên gặp phải kích thích mãnh liệt, hắn cảm thấy trước mắt xuất hiện rất nhiều ảo giác: tựa hồ như bản thân đã trở về thời thơ ấu ngây thơ lãng mạn nhưng đầy ắp hy vọng. Hắn nhớ lại hồi nhỏ ở quê nhà, mỗi khi mùa xuân đến, trong làng ngoài ngõ, ngoài đồng ruộng bên suối nhỏ, đâu đâu cũng một màu xanh ngắt, đâu đâu cũng hoa nở rộ. Cây mơ, cây đào, cây mận ở quê nhà hắn đặc biệt nhiều. Mùa xuân đến, đâu đâu cũng là đại dương hoa, là thế giới của hoa, thường sau một trận gió xuân lướt qua, những cánh hoa mơ, hoa đào, hoa mận ấy lần lượt rơi rụng, ở góc tường, dưới hiên nhà bên lối đi đâu đâu cũng chất đầy từng lớp cánh hoa đủ loại vừa mới rụng xuống. Có khi hắn cùng các bạn nhỏ trong làng dùng thân cây đay xâu chúng lại với nhau, mang về nhà tặng mẹ và các chị, các em gái. Mẹ nhìn thấy, luôn mỉm cười khen ngợi hắn: "Ngoan quá, thật hiểu chuyện, hy vọng sau này con lớn lên sẽ giống như những cây mơ, cây đào kia, hoa rụng rồi, phải kết ra những quả ngọt..."

Tính cách thời thơ ấu của Triệu Nghĩa Đồng có một điểm lớn: Thường thích một mình ngồi trên hòn đá trước cửa nhà trầm ngâm suy nghĩ vẩn vơ. Lúc đó, điều hắn nghĩ nhiều nhất là sau này khi mình trưởng thành, làm thế nào để kiếm về cho gia đình những sấp tiền giấy đủ màu sắc dày cộm, giống như những hộ giàu có trong làng, ăn uống không phải lo nghĩ, trong nhà nuôi heo dê ngựa trâu, ra cửa đi xe ngựa, về nhà ngủ giường sưởi ấm... Đến lúc đó, có thể ngực nở mày nở mặt đi trong thôn, có thể "kiêu hãnh" nói với các bậc cha chú phụ lão trong thôn rằng: "Tôi Triệu Nghĩa Đồng đã về rồi đây! Tôi không còn là tên khất thực mặc chiếc quần rách hở mông ngày trước nữa đâu..."

Triệu Nghĩa Đồng quả nhiên đã trưởng thành.

Nhưng con đường trưởng thành của hắn không hề bình thường, có thể nói là do bản thân liều mạng làm ra. Cho đến khi hắn hủ hóa sa đọa, cả đời này rốt cuộc đã chịu bao nhiêu khổ, ăn bao nhiêu đắng cay, ngay cả bản thân hắn cũng đếm không xuể. Có một lần con gái hắn hỏi hắn: "Bố, bố thật may mắn, ở trong thành phố Nam Quận, bố là người quản lý tài chính lớn nhất, con thật ngưỡng mộ bố. Con có một câu muốn hỏi bố: Bố có thể có được ngày hôm nay, dựa vào cái gì? Tuy nhiên, con phải tuyên bố trước với bố điều này: Con không nghe những lời 'quan cách' của bố đâu, những lời đó xin bố hãy mang lên bục giảng hoặc khi báo cáo hãy nói..."

Triệu Nghĩa Đồng trầm ngâm một lát, chỉ nói thẳng hai điều: "Một là dựa vào sự chăm chỉ; hai là dựa vào sự nhẫn nại."

Con gái khẽ gật đầu: "Con hiểu rồi..."

Quả thực, Triệu Nghĩa Đồng sau khi trưởng thành, đã thực sự bỏ ra một công phu khổ cực khiến người ta khó mà tin nổi trên con đường mình đi qua: Thời gian làm kế toán kiêm trợ lý hương, để luyện cho tốt môn bàn tính, hắn từng gẩy hỏng bốn chiếc bàn tính; để hiểu thấu đáo kiến thức kế toán thông thường, hắn từng giấu hai củ khoai lang ngực áo, trong lúc người khác đã bước vào giấc mộng, cặm cụi đọc sách suốt cả đêm; để học cách kiểm tra sổ sách, chạy sổ sách và xử lý "nợ đọng", "nợ chết" (tức là những khoản sổ sách nhiều năm không cân bằng nhưng không tìm ra nguyên nhân), hắn từng tiết kiệm 2 đồng từ khoản trợ cấp ngày công 12 đồng một tháng do hương cấp, mua sáu cân mì sợi xách đi đến một nhà vị kế toán già của công xã đang nghỉ bệnh ở nhà cách đó mấy chục dặm, khiêm tốn thỉnh giáo ông ấy. Sau đó, hắn lại tự bỏ tiền mua hàng chục cuốn sách chuyên ngành liên quan đến kế toán học, thống kê học, miệt mài nghiên cứu suốt ba năm! Cho nên, nói một cách công bằng: Trước khi hắn thoái hóa biến chất, trước khi hắn phạm phải tội ác tày trời, quả thực là rất chăm chỉ, rất nhẫn nại. Vì thế, những năm đầu, người ta tặng hắn danh hiệu mỹ miều "Bàn tính sắt số một thành tỉnh" cũng không quá đáng chút nào...

Triệu Nghĩa Đồng hủ hóa sa đọa, trở thành một đại gian quan của thành phố lớn bị lịch sử phỉ nhổ, là chuyện của mấy năm gần đây, đặc biệt là sau khi làm Phó thị trưởng, dần dần thay đổi từ trong ra ngoài.

Có hai chuyện, tạo "kích thích" rất lớn đối với Triệu Nghĩa Đồng.

Chuyện thứ nhất: Một buổi chiều nọ, vợ hắn gọi điện đến nói rằng, quê nhà có hai người họ hàng lên, bảo hắn sau khi họp xong nhất định phải về nhà gặp mặt một lát.

Về nhà rồi, Triệu Nghĩa Đồng vừa nhìn, hai người họ hàng đó hóa ra là con trai của bà bác ruột và người chú họ xa của hắn. Hai người họ hàng nhà quê này không quản đường sá xa xôi vạn dặm đến thành phố tỉnh lỵ tìm Triệu Nghĩa Đồng đang làm quan lớn ở Nam Quận này, mục đích là để vay hai nghìn đồng. Người em họ đó của hắn nói: "Mẹ tôi dạo gần đây mắc một căn bệnh kỳ lạ, muốn đến bệnh viện huyện kiểm tra tổng quát một lần, nhưng ở bệnh viện huyện cần phải nộp trước tám trăm đồng tiền đặt cọc, trong thôn thực sự không còn nơi nào để vay, không còn cách nào khác, mới đến Nam Quận tìm anh, nếu anh thấy tiện, trước tiên cho tôi vay một nghìn đồng, đợi qua vụ thu hoạch lớn, bán lương thực xong tôi sẽ lập tức trả tiền cho anh..."

Người chú họ xa của hắn nói: "Gia đình tôi dạo gần đây xảy ra chuyện thế này: Năm kia mua hai con heo nái, dạo gần đây sau khi đẻ con thì đều chết cả. Heo con không có sữa mẹ nuôi không sống nổi, định đến nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi ở huyện mua một ít 'sữa bột cho heo' chuyên dùng cho heo con, nhưng thứ đó khá đắt, mua thì không có nhiều tiền đến thế, không mua thì hai ổ heo con đó đều chết đói mất. Không sợ anh chê cười, trong nhà đang trông chờ bán hai ổ heo con đó để lấy tiền cưới vợ cho con trai, nghĩ tới nghĩ lui, không còn cách nào khác, đành phải mặt dày đến đây tìm anh đây... Chúng tôi nghĩ, anh là quan lớn ở thành phố Nam Quận, thế nào cũng khá hơn chúng tôi - những người nhà quê chứ..."

Triệu Nghĩa Đồng nghe xong lời giãi bày của hai người họ hàng, cười khổ một tiếng nói: "Hai bác không quản trăm dặm đường xa đến Nam Quận tìm cháu, theo lý mà nói số tiền này chẳng thấm vào đâu, nhưng hiện tại cháu thực sự không lấy ra nổi. Không giấu gì hai bác, tiền lương hàng tháng của cháu chỉ có năm trăm đồng (ý chỉ trước khi cải cách tiền lương), còn phải nuôi mấy miệng ăn. Thế này đi, đã cất công đến đây từ xa, không thể để hai bác tay không ra về được, mỗi người cầm trước hai trăm đồng, đợi khi nào trong tay cháu rủng rỉnh hơn, sẽ gửi thêm cho hai bác..."

Hai người họ hàng nói gì cũng không tin, người em họ thở dài một tiếng nói: "Anh làm quan to thế này dù có liêm khiết đến đâu, cũng không đến nỗi ngay cả mấy trăm đồng mà cũng không lấy ra nổi chứ?..."

Người chú họ xa kia nói: "... Hầy, tục ngữ có câu, 'Đời người ở đời, cái gì cũng cần phải có, chỉ là đừng có bệnh; cái gì cũng không có, chính là đừng không có tiền' mà..."

Triệu Nghĩa Đồng chỉ cười khổ một tiếng, không nói gì. Nhưng trong lòng hắn hiểu rõ: Bản thân thực sự không có nhiều tiền đến thế. Nhưng có ai tin cơ chứ?

Hai người họ hàng đều lắc đầu, mang theo vẻ không hài lòng bỏ đi.

Chuyện thứ hai:

Có một hôm, em trai hắn là Triệu x x làm ăn cần một vạn đồng, liền mở miệng vay Triệu Nghĩa Đồng.

Triệu Nghĩa Đồng lúc đó cảm thấy một vạn đồng đối với hắn đơn giản là một con số "thiên văn", biết đi đâu mà kiếm cho hắn chứ! Cho nên, chưa đợi em trai nói hết câu, Triệu Nghĩa Đồng đã rất khó chịu nói: 'Anh mày về chức vị quả thực không nhỏ, nhưng về tiền bạc thì quả thực không có! Mày hỏi vay tao ngần ấy tiền, có phải cố tình làm khó tao không?"

Em trai hắn là Triệu x x nói: "Em không tin đâu, anh làm quan bao nhiêu năm nay mà không ai hối lộ anh sao? Anh không vòi vĩnh hối lộ người khác sao? Bây giờ còn ai củ mỉ cù mì như anh nữa? Anh trong sạch thật đấy à? Người khác tin, chứ em thì không tin!"

Kể từ hai chuyện này trở đi, Triệu Nghĩa Đồng thường suy nghĩ một vấn đề thế này: Chúng ta nói mấy chục năm phấn đấu gian khổ, "phấn đấu" đến khi nào mới là trạm dừng chân? Chúng ta nói mấy chục năm phân phối theo lao động, chẳng lẽ lao động bỏ ra và cống hiến cho xã hội của một Cục trưởng Cục Tài chính như tôi, của một thị trưởng không bằng những người "bày sạp thuốc lá", "bán thịt xiên nướng", "bán khoai lang nướng", "buôn quần áo" kia sao? Những người đó, thu nhập của ai chẳng hơn tôi? Ai chẳng giàu có hơn tôi? Tôi đứng trên đài làm báo cáo, xuống cơ sở kiểm tra công tác là "quan lớn" của thành phố tỉnh lỵ, ai dám không nhiệt tình chào đón? Ai dám không nhiệt tình tiếp đãi? Thế nhưng, khi một mình tôi đi trên đường cái, khi tôi bước vào cửa hàng sờ vào túi mình thì trống rỗng, tôi lại là một kẻ "cháy túi" của thành phố tỉnh lỵ! Chẳng lẽ điều này phù hợp với nguyên tắc phân phối xã hội chủ nghĩa làm theo năng lực hưởng theo lao động sao? Triệu Nghĩa Đồng chính là dùng hiện tượng không công bằng, không hợp lý nào đó về mặt phân phối xuất hiện trong thời kỳ chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch xã hội chủ nghĩa sang kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa để phủ định toàn diện thể chế phân phối xã hội chủ nghĩa. Sự mơ hồ về lý luận tất yếu dẫn đến hành động mù quáng. Sai lầm về logic tất yếu gây ra sự hỗn loạn trong tư duy. Triệu Nghĩa Đồng chính là dùng phương thức tư duy như vậy để chỉ đạo hành vi của bản thân. Đương nhiên, đây tuyệt đối không phải là toàn bộ nguyên nhân khiến hắn hủ hóa sa đọa, bước lên con đường phạm tội, nguyên nhân chủ yếu hơn vẫn là hắn đã đánh mất niềm tin cơ bản của một đảng viên cộng sản, đánh mất phẩm chất tối thiểu của một con người...

Triệu Nghĩa Đồng để thay đổi hình ảnh "cán bộ nghèo" của bản thân, để đạt được sự cân bằng trong tâm lý, bắt đầu lợi dụng chức quyền bằng mọi thủ đoạn, điên cuồng vơ vét tiền tài...

Trong khoảng thời gian ngắn ngủi mấy năm, hắn tham ô, nhận hối lộ, biển thủ công quỹ đếm không xuể. Có tiền rồi, liền tìm cách phung phí, hưởng thụ. Đi trác táng chơi bời...

Thứ logic tư duy này ngày nay vẫn có thị trường. Phải nói đây là cái cớ để Triệu Nghĩa Đồng biện hộ cho bản thân, thế nhưng, ít nhất là hiện tại, thứ tư duy này vẫn đang dụ dỗ một số người.

Triệu Nghĩa Đồng đọc xong các tài liệu liên quan đến vụ án huy động vốn trái pháp luật của Công ty mới nổi Chiêu Lăng, đặc biệt là sau khi biết tin Lâm Mẫn, Mã Lục Không và những người khác bị cơ quan kiểm sát bắt giữ, liền cảm thấy ngày tận thế của mình đã đến. Để thoát khỏi sự trừng phạt của pháp luật, Triệu Nghĩa Đồng đêm đó không chợp mắt, vắt óc mưu tính.

Hắn suy đi tính lại mấy phương án thế này: Thứ nhất, mang theo số tiền khổng lồ trốn chạy ra nước ngoài; thứ hai, liên kết với những người có liên quan lập liên minh công thủ, gây trở ngại cho các bộ phận kỷ kiểm hoặc cơ quan kiểm sát điều tra xử lý vụ án, cuối cùng đạt được mục đích cho qua chuyện; thứ ba, "hy sinh xe bảo vệ soái", hối lộ số lượng lớn cho những người đã bị cơ quan kiểm sát bắt vào trong đó hoặc người nhà của họ hoặc những người chưa bị cơ quan kiểm sát bắt vào, khiến những người này trở thành tỷ phú, triệu phú của thành phố tỉnh lỵ, dùng tiền tài bịt miệng họ lại, bảo vệ vấn đề của hắn không bị tố giác, vạch trần; thứ tư, nổ súng tự vẫn, một chết trăm hết...

Ba phương án đầu, sau khi suy nghĩ cân nhắc vài lần, hắn cảm thấy đều không thông:

Thứ nhất, mang tiền trốn chạy. Bây giờ Lâm Mẫn, Mã Lục Không và những người khác lần lượt đã vào trong đó, vấn đề của hắn đã bị bại lộ hoàn toàn, sân bay, bến tàu, hải quan từ lâu đã nhận được thông báo: Kiểm soát chặt chẽ các đối tượng tình nghi phạm tội có liên quan hoặc có thể liên quan đến "Vụ án Chiêu Lăng" và "Vụ án Lâm, Mã" xuất cảnh. Bây giờ mới tính chuyện trốn chạy thì đã quá muộn màng. Huống chi, bản thân hắn lại là một nhân vật "đặc biệt", đừng nói là trốn ra nước ngoài, cho dù là rời khỏi thành phố Nam Quận đi đến các tỉnh thành khác, e rằng không có lý do đặc biệt vô cùng chính đáng thì cũng là điều không thể. Đừng nói là đi, lực lượng trinh sát của cơ quan chính pháp đang lên phương án cụ thể để bắt giữ hắn đấy.

Thứ hai, lập liên minh công thủ với những người có liên quan đến vụ án của hắn, cũng là điều không thể xảy ra; chưa nói đến chuyện khác, những chuyện xấu hắn làm quá nhiều, số người liên quan cũng quá nhiều, ai mà biết cơ quan chính pháp bắt ai trước chứ? Nhiều người như vậy mà mày đi lập "đồng minh" từng người một, có khả năng không? Con đường này cũng không thông.

Thứ ba, hối lộ những người đã bị cơ quan chính pháp bắt đi hoặc những người có khả năng bị cơ quan chính pháp bắt đi, nhiều người như vậy trước tiên mang quà đi biếu ai, sau đó mới biếu ai đây? Cho dù đã đưa tiền đi rồi, mày có thể đảm bảo bịt được miệng người ta hay sao? Lại nói tiếp, những người đó một khi đã bước chân vào cửa nhà giam công an, một khi bị giam vào căn phòng tối, một khi đã ăn bánh ngô, dưa muối rồi, thì còn ai quan tâm đến ai nữa chứ? Ai chẳng coi việc giữ mạng sống của mình là quan trọng nhất? Con đường này cũng không thông. Đi đầu thú ư? Tội ác của bản thân chồng chất, nếu dùng từ "tội ác tày trời" để hình dung tội ác của hắn thì không gì thích hợp hơn nữa. Theo quy định của bộ luật hình sự hiện hành: "Ra đầu thú" có thể được khoan hồng, giảm nhẹ hoặc miễn hình phạt. Bộ luật hình sự nói là "có chứ không phải "nên" hoặc "phải"; nói cách khác, "có thể" được khoan hồng giảm nhẹ, cũng "có thể" không được khoan hồng giảm nhẹ, những kiến thức pháp luật này hắn đều biết rõ. Một kẻ như hắn, tội ác như thế, có thể được khoan hồng hay sao? Vậy thì, con đường duy nhất có thể lựa chọn trước mặt hắn chính là —— tự vẫn!

Nghĩ đến đây, hắn ngửa mặt lên trời thở dài một tiếng: "Thôi đành..." Thế rồi, hắn đứng dậy, định lao mình nhảy từ trên lầu xuống, như vậy chẳng phải chỉ mất vài giây thời gian là có thể kết thúc cõi đời tàn úa này rồi sao? Thế nhưng, khi hắn bước đến bàn làm việc cạnh cửa sổ nhìn ra ngoài, thấy những nhân viên phục vụ chuyên lo cho hắn đã thức dậy, người thì quét dọn sân viện, người thì nhóm lửa nấu cơm, người thì làm cỏ chăm sóc vườn hoa... trong lòng nghĩ, nếu hắn nhảy xuống, chẳng phải tin tức về việc hắn tự sát sẽ lập tức lan truyền khắp thành phố tỉnh lỵ thậm chí cả tỉnh lẫn toàn quốc hay sao? Thế là, hắn lại rụt người về, hai tay ôm đầu, chán nản ngồi phịch xuống ghế sofa...

Đã hạ quyết tâm tự sát rồi, thì việc còn lại chính là vấn đề lựa chọn thời gian, địa điểm và phương pháp tự sát mà thôi.

Về vấn đề chết như thế nào, hắn đã chọn ra mấy cách, ví dụ như ra ngoại ô nhảy xuống dòng sông cuồn cuộn chảy xiết, hoặc nhảy xuống hồ chứa nước sâu mấy chục mét, vách núi; thắt cổ, uống thuốc độc... Dù sao phương pháp chết thì có rất nhiều, hắn cảm thấy những phương pháp đó đều rất đau đớn, hơn nữa cũng không hoàn toàn chắc chắn, nhỡ đâu được cứu sống mà không chết thành công, chẳng phải sẽ thành trò cười cho thiên hạ hay sao? Hơn nữa những tên nhà báo ranh mãnh kia không chừng sẽ biên soạn ra những bài báo đủ mọi thể loại, không chừng ngày mai các tờ báo lá cải trên đường phố sẽ đăng tải những bức ảnh kinh hoàng về việc hắn tự sát ấy chứ... Cuối cùng, hắn quyết định rời xa thành phố Nam Quận đến vùng núi phía bắc huyện Nghĩa Nhân tìm một nơi hẻo lánh, kín đáo, dùng súng để kết liễu tính mạng của mình... Như vậy, cho dù nhanh chóng bị người ta phát hiện, cũng không đến mức lập tức thu hút quá nhiều người vây xem, cũng không đến mức lập tức lan truyền tin tức ra ngoài, càng không xuất hiện ngay những bức ảnh xấu xí, kinh hoàng của hắn trên các tờ báo lá cải đường phố...

---❊ ❖ ❊---

Con sói nhà họ Trung Sơn, vừa đắc chí liền phách lối. Không chịu nổi sự "nghèo khó", không chịu được sự cô đơn, chính là điểm yếu lớn nhất của Triệu Nghĩa Đồng.