Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Vụ lộn xộn nhất thời

Cảnh trí thay đổi. Các bạn hãy nhìn một căn phòng đẹp, sáng sủa, nhã nhặn, tươi vui, tiện nghi và sạch sẽ khác thường. Một tấm thảm mới xinh xắn phủ trên nền nhà và những bức tường trắng được trang trí bằng những bức tranh thánh và mấy pho tượng ít giá trị nghệ thuật. Những đồ đạc bằng gỗ cao ba [1] lên nước bóng nhoáng, vì được lau cọ, đánh bóng vào những ngày thứ bảy. Cái bàn thờ với bức ảnh Đức Mẹ Đồng Trinh cỡ lớn mặc áo màu lam dát bạc, tiếp nhận sự thờ phụng của gia chủ, được phủ kín bằng các thứ đồ trang trí vặt vãnh, vô giá trị, nửa như thành kính nửa như giễu cợt xúc phạm thánh thần. Ngoài ra còn có những hộp nhỏ đựng tràng hạt, bình chứa nước thánh, một cái đồng hồ Agnus Dei, một cây cảnh uốn éo, và không ít lọ cắm những cành hoa giả làm bằng vải. Một cái giá sách làm bằng gỗ sồi chứa nhiều sách chọn lọc: Sách của Ôraxiô [2] nhà khoái lạc chủ nghĩa người xứ Xibarix, đặt bên cạnh sách của nhà thơ nồng nhiệt Virhiliô [3] mà những lời thơ rung động làm cho trái tim nóng bỏng của nàng Điđô êm dịu lại và tha thiết say mê. Sách của Ôviđiô [4] rất tao nhã mà cũng rất phóng đãng, thô tục và xu nịnh, xếp cùng với sách của Marxial [5] bẻm mép lém lỉnh và dí dỏm, Tibulô [6] con người đầy nhiệt tình yêu thương, cùng với Xixêrôn[7] nhà tư tưởng và hùng biện vĩ đại, Titô Liviô [8] nghiêm khắc cùng với Taxitô [9] khủng khiếp, đao phủ thủ của các hoàng đế Lamã. Lucrêxiô [10] nhà phiếm thần luận cho rằng có một vị thần bao gồm tất cả vạn vật trong vũ trụ. Huvênal [11] bóc trần sự thật bằng ngòi bút của mình. Plautô [12] người đã tưởng tượng ra những hài kịch hay nhất của thời xưa, trong khi quay bánh xe của một cái cối xay gió. Xenêca [13] nhà triết học mà người ta nói rằng hành động tốt nhất của đời ông là chết. Kintilianô [14] nhà tu từ học và Valuxtiô[15] cây bút châm chọc sâu cay, người đã nói rất hay về tư cách đạo đức. Hai anh em Pôliniô, Xuêtôniô [16] và Varôn [17]. Nói tóm lại là có tất cả các sách văn học Latinh, kể từ khi người ta mới biết bập bẹ những tiếng đầu tiên trong sách của Liviô Anđrônicô cho đến khi thở hắt ra những tiếng hấp hối trong sách của Ruliliô...

Nhưng vì mải kể lể một chi tiết vô ích, tuy chỉ điểm sơ qua rất nhanh, nên ta không chú ý đến hai người đàn bà đã vào trong nhà, mặc dù lúc này hãy còn rất sớm, nhưng ở Orbahôxa người ta thường dậy sớm lắm. Mấy con chim nhỏ đã hót ríu rít ở trong lồng. Chuông nhà thờ đã đổ, báo buổi lễ chầu sớm, và những con dê cái đeo nhạc đồng rung lên những tiếng reo vui, đi đến cổng các gia đình để cho người ta vắt sữa.

Hai người đàn bà mà ta nhìn thấy trong căn phòng đã nói ở trên vừa mới đi lễ sớm về. Họ mặc quần áo đen, mỗi người cầm trong tay một cuốn kinh nguyện nhỏ và chuỗi hạt cuốn vào những ngón tay.

- Chú chị không về muộn đâu. - Một trong hai người lên tiếng. - Chúng ta để cho ngài bắt đầu hành lễ, nhưng ngài sẽ kết thúc nhanh thôi. Lúc này, có lẽ ngài đang thay áo lễ trong kho đồ thánh. Tôi cũng định ở lại để nghe ngài làm lễ, nhưng hôm nay tôi mệt quá.

- Hôm nay, tôi chẳng được nghe gì ngoài lời rao của người trợ tế - Người kia nói - Lời rao của người trợ tế như nói trong hơi thở, tôi cho rằng tôi chẳng hiểu gì cả, bởi vì tôi cũng đang rất băn khoăn, không sao xua tan được những điều khủng khiếp vừa xảy ra với ta mới đây.

- Biết làm sao được! Cần phải kiên nhẫn. Chúng ta chờ nghe lời khuyên bảo của chú chị...

- Ôi dào - Mụ kia kêu lên, thở hắt ra một hơi dài - máu tôi như sôi lên đây này.

- Chúa sẽ che chở cho chúng ta.

- Một người như bà, một người như quý bà đây mà lại chịu để mình bị một... Và nó vẫn còn ở... Bà Perfêcta ạ. Đêm hôm qua, theo lời của bà, tôi lại đến quán trọ của bà quả phụ Cuxcô, để hỏi tình hình mới. Thằng nhãi ranh Pêpê và tên tướng Batada vẫn luôn luôn bàn bạc với nhau. Ai dà, lạy chúa tôi, chúng nó bàn bạc về những kế hoạch độc địa của quỷ sứ, và uống rượu vang, cạn hết chai này đến chai khác. Đúng là hai thằng hư hỏng, hai con ma men. Chắc chắn là chúng nó đang trù tính một việc gì xấu xa ghê gớm lắm. Vì tôi rất quý mến và luôn quan tâm đến bà, nên đêm qua khi ở ngoài quán trọ tôi thấy thằng Pêpê ra đi, tôi liền đi theo...

- Nó đi đâu?

- Đến sòng bạc, vâng, thưa bà, nó đến sòng bạc - Người đàn bà kia trả lời, lộ vẻ hơi lúng túng. Sau đó, nó trở về. Ôi dà, ông chú tôi quở mắng tôi ghê quá, vì mắc bận dò la mà tôi về nhà quá muộn. Nhưng tôi không thể sửa chữa được... Đức chúa thiêng liêng che chở cho con!... Tôi không thể làm khác được, khi thấy một người như bà ở trong cảnh gian nguy, tôi muốn điên lên... Không, không bao giờ thưa bà. Tôi thấy rõ ràng, không còn nghi ngờ gì nữa, những tên quỷ sứ tinh quái ấy nhất định sẽ xông vào nhà ta, và cướp Rôxariô của chúng ta đi...

Bà Perfêcta nhìn dán mắt xuống nền nhà, suy nghĩ hồi lâu. Sắc mặt bà tái nhợt, và đôi mày cau lại. Cuối cùng bà thốt ra lời:

- Vậy thì tôi không thấy có cách nào ngăn cản được chúng nó.

- Tôi thì thấy có đấy. - Mụ kia sôi nổi trả lời. Đó là mụ cháu gái của lão cố đạo, và là mẹ của anh thầy cãi Haxintô - Tôi thấy có một phương kế rất đơn giản mà tôi đã nói với bà, nhưng bà không nghe theo. Ôi chao, thưa bà, bà quá tốt đấy, bà quá thiện đấy. Trong những trường hợp như lúc này cần phải bớt thiện đi một chút. Đừng thận trọng xét nét quá đáng. Chẳng lẽ vì thế mà xúc phạm đến Chúa ư?

- Chị Maria Rêmêđiôx ạ - Bà Perfêcta nói giọng kẻ cả - Chị đừng ăn nói hồ đồ bậy bạ như thế nữa.

- Bậy bạ!... Bà với sự hiểu biết sâu sắc của bà không thể ngăn chặn được cháu trai của bà. Vậy thì còn cách nào giản đơn hơn là cái mẹo của tôi? Bởi vì lúc này công lý không còn bảo vệ chúng ta nữa, chúng ta phải thi hành lấy công lý mà thôi. Trong nhà bà, chẳng có sẵn những người để thừa hành bất kỳ công việc gì đó sao? Vậy chỉ cần gọi, và bảo họ: “Này, Cabaducô, Paxô Largô hoặc một người nào đó: đêm nay mày cải trang cho thật khéo để không ai nhận ra mày và chọn lấy một người bạn tin cẩn, cho đi theo cùng với mày, ra nấp ở sau góc đường Xantôfax. Chờ ở đó một lát, khi nào Hôxê Rây đi qua phố Triperia để đến sòng bạc, bởi vì chắc chắn là nó sẽ đến sòng bạc, nghe rõ chứ? Khi nó đi qua, mày ra chặn nó lại, và làm cho nó hoảng sợ…”.

- Chị Maria Rêmêđiôx, đừng có ngốc thế - Bà Perfêcta nghiêm giọng nói như chê trách.

- Chỉ dọa cho nó sợ thôi mà, thưa bà. Xin bà chú ý điều tôi nói: chỉ dọa thôi. Sao kia, tôi có khuyên bà làm điều gì tội lỗi đâu. Lạy Chúa, Chúa Cha và Chúa Cứu thế của con. Chỉ mới nghĩ đến, tôi cũng đã rùng mình ghê rợn, dường như tôi nhìn thấy cả dấu máu và tia lửa trước mắt tôi, Không, không có chuyện ấy đâu, thưa bà... Chỉ dọa thôi, chỉ dọa cho nó sợ thôi, bằng cách đó ta sẽ làm cho thằng quỷ ấy hiểu rằng chúng ta được bảo vệ chu đáo. Nó thường đi một mình đến sòng bạc, thưa bà, chỉ có một mình nó đến đấy để tụ tập với bè đảng, những tên đeo kiếm và đội mũ nhà binh. Bà thử tưởng tượng xem, khi nó bị một phen hoảng hồn và lại bị gẫy mấy cái xương, tuy không bị thương tích nặng nó sẽ hiểu ra... trong trường hợp đó nó sẽ sợ hãi, và bỏ trốn khỏi Orbahôxa hoặc ít ra cũng phải nằm phục thuốc khoảng mười lăm ngày. Thế thôi, không có chuyện giết chóc... phải chú ý điều đó, nhưng phải chắc tay...

- Chị Maria - Bà Perfêcta nói, vẻ trịch thượng - chị không thể nghĩ ra được một ý gì cao hơn, một giải pháp gì lớn hơn để cứu vãn tình hình sao? Điều mà chị khuyên tôi chỉ là một việc làm nhục nhã.

- Vâng, thôi vậy tôi không nói nữa. Đúng là tôi ngu ngốc thật! - Mụ cháu gái của lão cố đạo nhẫn nhục tự sỉ vả - Tôi xin giữ những suy nghĩ ngu ngốc ấy lại để an ủi bà, sau khi bà đã mất cô con gái.

- Con gái tôi... Mất con gái tôi - Bà Perfêcta nổi giận hét lên - Chỉ nghe nói, tôi đã phát điên lên rồi. Không, không đứa nào có thể tước đoạt được con gái của tôi, Nếu bây giờ Rôxariô không căm ghét cái thằng đốn mạt ấy, như ý tôi muốn, thì sau này nó sẽ căm ghét. Quyền hành của người mẹ cũng có tác dụng ít nhiều chứ. Ta sẽ gột rửa tính đam mê, nói đúng hơn là tính khí đồng bóng bất thường hay thay đổi của nó như nhổ bỏ một cây cỏ non chưa kịp mọc rễ. Không, điều đó không thể xảy ra được, chị Rêmêđiôx ạ. Dù sao chăng nữa cũng không thể xảy ra điều đó! Không cần phải sử dụng những mưu chước đê tiện đối với thằng điên rồ ấy. Tôi đã chấp nhận mọi sự không hay xảy ra đối với con gái tôi, kể cả cái chết của nó. Còn hơn là chịu để cho nó làm vợ cái thằng ấy.

- Thà chết, thà bị chôn vùi và làm mồi cho dòi bọ - Mụ Rêmêđiôx nhấn mạnh, hai tay chắp lại như người đang cầu nguyện - còn hơn trông thấy cô ấy trong tay của... Ôi thưa bà, xin bà đừng giận nếu tôi nói ra điều này, bởi vì cô Rôxariô đã có mấy cuộc gặp gỡ lén lút thầm trộm với thằng cha liều lĩnh ấy rồi. Trường hợp đêm hôm kia, theo như chú tôi kể lại, tôi nhận thấy đây là một âm mưu bỉ ổi của tên Hôxê để nhằm đạt mục đích, bằng cách gây ra bê bối. Nhiều người cũng làm như nó...

- Im đi, thôi im ngay - Bà Perfêcta vội vàng ngắt lời - Chị đừng nhắc đến chuyện đêm trước nữa. Thật là một sự việc đáng ghê tởm, chị Maria Rêmêđiôx.. Tôi hiểu rằng cơn nóng giận có thể làm cho người ta mất trí. Tôi như đang bị thiêu đốt đây… Tội nghiệp cái thân tôi, phải nhìn thấy những cảnh tượng đó mà tiếc rằng mình không phải là đàn ông!... Nhưng nếu cần phải nói lên sự thật về việc xảy ra đêm hôm kia thì tôi còn có những điều nghi vấn. Con Librađa cứ thề sống thề chết là chính Pinxôn đã vào. Con con gái tôi thì nó chối tất cả, mà nó thì không bao giờ nói dối!... Tôi vẫn còn ngờ vực. Tôi nghĩ Pinxôn là một thằng ranh ma tinh nghịch nó đã bày ra cái trò ngụy trang kín hở rắc rối ấy, chứ chẳng có gì khác.

- Chúng ta quay trở lại việc này. Người đã gây ra tất cả những việc xấu xa ghê tởm chỉ là nhà toán học đáng ghét kia mà thôi, cảm giác đầu tiên đã không đánh lừa tôi khi tôi mới gặp nó. Vậy thưa bà, xin bà gắng chịu đựng để chứng kiến điều khủng khiếp hơn nữa, nếu bà không quyết định gọi Cabaducô đến và bảo ông ấy là: “Cabaducô, tôi muốn rằng…”.

- Lại chuyện đó… chị là một người quá đơn giản, thiển cận.

- Ồ, đúng là tôi quá nông cạn, tôi cũng biết thế, nhưng nếu tôi không thể vươn lên hơn thế thì tôi có thể làm gì khác được? Tôi chỉ nói những gì nảy ra trong đầu óc tôi, chứ không có kiến thức thông thái...

- Nhưng mà chị tưởng tượng một cách ngốc nghếch lắm thường là với mấy cái gậy để hăm dọa ấy có thể xảy ra với bất cứ người nào. Cái trán chị rộng không bằng hai ngón tay, chị Rêmêđiôx ạ; mỗi khi chị định giải quyết một vấn đề quan trọng, chị lại nêu ra những ý nghĩ dại dột chẳng đâu vào đâu... Tôi đang suy nghĩ về một biện pháp thật xứng đáng của những người cao quý và có học thức. Đánh nhau! Thật là ngu ngốc! Vả lại, tôi không muốn cháu tôi bị một vết xước do mệnh lệnh của tôi, không, không đời nào như vậy. Chúa sẽ trừng phạt nó bằng cách nào đó trong những cách tuyệt diệu mà Chúa lựa chọn để dành cho nó. Chúng ta chỉ cần hành động sao để những quyết định của Chúa không gặp cản trở mà thôi. Chị Maria Rêmêđiôx, điều cần thiết trong những việc này là đi thẳng vào những nguyên nhân của các sự việc. Nhưng chị lại không hiểu về những nguyên nhân, chị chẳng nhìn thấy gì ngoài những chuyện vặt vãnh!

- Có thể là như vậy - mụ cháu gái lão cố đạo nhẫn nhục nói - Trời, sao tôi lại dốt nát đến thế này, để mà chẳng hiểu tý gì về những sự cao thượng cả!

- Cần phải đi sâu và hiểu biết thật cặn kẽ, chị Rêmêđiôx ạ. Lúc này mà chị cũng không hiểu sao?

- Không ạ.

- Thằng cháu trai của tôi không còn là cháu tôi nữa, chị ạ. Nó là một thằng nhạo báng thần thánh, một thằng vô lễ, phạm thượng, bất kính, một thằng theo chủ nghĩa vô thần và chính sách mị dân... Chị có biết mị dân là gì không?

- Như những bọn người đã đốt cháy thành phố Pari bằng dầu lửa, những bọn người đã phá đổ các nhà thờ, và bắn vào các tượng thánh... Tôi chỉ hiểu đến thế.

- Vậy thì thằng cháu tôi là tất cả những bọn người ấy đấy. Nếu nó chỉ có một mình ở Orbahôxa thôi!... Nhưng không, chị ơi, thằng cháu tôi, nhờ một loạt rủi ro ngẫu nhiên, đó cũng là những bằng chứng khác về các tai họa tạm thời mà đôi khi Chúa tạo ra để trừng phạt chúng ta, nên nó có sức mạnh tương đương với một đoàn quân, với quyền thế của chính phủ, với ông thị trưởng, với ông chánh án. Thằng cháu tôi không phải là cháu tôi nữa, chị Rêmêđiôx ạ, nó thuộc khối chính giới đang cầm quyền cai trị ở Mađrít, và đang làm chủ sức mạnh vật chất, bởi vì khối người chân thực nòng cốt đang phải thầm lặng đau khổ trong nanh vuốt của bọn hư hỏng có quyền lực thường ký tên dưới các sắc lệnh, đọc diễn văn và tạo ra những trò hề, nào là chính phủ, nào là nhà đương cục vân vân... Lúc này, cháu tôi là thế đấy. Chị cần phải tập cho quen nhìn vào thực chất của mọi vấn đề. Cháu tôi là chính phủ, là tên thiếu tướng, là viên thị trưởng mới, là lão chánh án mới, bởi vì tất cả bọn ấy đều ủng hộ nó, bởi vì chúng nó đều nhất trí đồng lòng, đều thống nhất tư tưởng với nhau, bởi vì chúng nó như môi với răng, chúng nó là chó sói cùng một bầy. Chị nghe cho rõ đây: cần phải tự vệ, chống lại tất cả bọn chúng, bởi vì tất cả bọn chúng chỉ là một, và một đứa là tất cả bọn chúng. Cần phải tấn công tất cả bọn chúng như nhau, không phải bằng gậy gộc khi chúng đi qua góc phố, mà phải tấn công chúng như tổ tiên chúng ta tấn công bọn giặc Hồi giáo môrô [18] thuở xưa, chị Rêmêđiôx ạ!... Chị hãy nghe và hiểu cho rõ, hãy mở trí khôn ra và đem vào đó một ý niệm không phải là thông thường này... Hãy tự nâng mình lên, và hướng lên cao mà suy nghĩ, chị Rêmêđiôx ạ.

Mụ cháu gái của ngài cố đạo Inôxenxiô kinh ngạc trước sự lớn lao ghê gớm ấy. Mụ mở miệng định nói gì về cái tư duy kỳ diệu kia, nhưng chỉ thốt ra được một tiếng thở dài.

- Như thời xưa tổ tiên ta đánh bọn môrô - bà Perfêcta nhắc lại - đó là vấn đề giữa bọn môrô theo đạo Hồi và những tín đồ Thiên chúa giáo. Vậy mà chị nghĩ rằng chỉ đe dọa làm cho thằng cháu tôi sợ là mọi sự sẽ kết thúc! Chị ngốc thật đấy! Chị không thấy là bạn bè nó ủng hộ nó sao? Chị không thấy là chúng ta đang sống dưới quyền bọn khốn kiếp ấy hay sao? Chị không thấy là bất kỳ một thằng trung úy nhãi nhép nào cũng có thể dám châm lửa đốt nhà tôi nếu nó thích ư?... Nhưng chị làm sao mà hiểu nổi tình hình đó. Làm sao chị hiểu được là cần phải đi sâu và thấu hiểu vấn đề? Làm sao chị hiểu nổi kẻ thù của tôi có sức mạnh to lớn bao trùm và hung dữ, nó không phải là một con người mà là cả một giáo phái. Làm sao chị hiểu được là cháu tôi hôm nay đương đầu với tôi không phải là một tai vạ mà là một thảm họa. Để chống lại thảm họa đó, chị Rêmêđiôx ạ, chúng ta sẽ có ở đây một tiểu đoàn quân của Chúa để hủy diệt bọn lính quỷ sứ của Mađrít. Tôi nói để chị biết là công trạng này sẽ vĩ đại và quang vinh lắm...

- Nếu cuối cùng...

- Nhưng, như vậy là chị hoài nghi ư? Ngay hôm nay, chúng ta sẽ được thấy những sự việc ghê gớm - Bà Perfêcta nói, vẻ bồn chồn, sốt ruột - Hôm nay, hôm nay. Mấy giờ rồi nhỉ? Bảy giờ. Muộn quá rồi, mà sao chưa thấy gì cả...

- Có lẽ ông chú tôi biết ít nhiều chăng. Ông đã về kìa. Tôi nghe thấy tiếng chân ông bước lên bậc thềm...

- Ơn chúa... - Bà Perfêcta nói, và đứng dậy ra đón ông cố đạo - Ông sẽ nói cho ta biết điều gì tốt lành.

Lão Inôxenxiô vội vã bước vào. Mặt lão biến sắc, chứng tỏ rằng cái tâm hồn tưởng như chỉ dành cho việc thuyết giáo, phụng thờ Chúa, ban phước cho con chiên, và nghiên cứu giảng dạy tiếng La tinh, hôm nay không được yên ổn như thường ngày.

- Tin dữ...- Lão nói, tay lật mũ đặt xuống một chiếc ghế, rồi cởi dây chiếc áo chùng.

Bà Perfêcta tái người.

- Bọn họ bị bắt giam rồi - Lão Inôxenxiô hạ giọng nói tiếp như ở dưới gầm ghế có một tên lính đang ẩn núp - Chắc chắn là chúng nó biết những người ở vùng này không thể chống cự nổi những trò đùa nặng nề của chúng, nên chúng đã đến từng nhà, và tóm cổ tất cả những người có tiếng là dũng cảm...

Bà Perfêcta buông rơi người xuống một chiếc ghế bành, những ngón tay bám chặt vào thành ghế.

- Thế là họ ngồi khoanh tay để cho chúng lôi cổ đi - Mụ Maria Rêmêđiôx nói.

- Nhưng nhiều người... rất nhiều người trong bọn họ - Lão Inôxenxiô nói, với những cử chỉ thán phục, và hướng về phía bà Perfêcta - đã kịp thời trốn thoát, mang theo cả vũ khí và ngựa đến Vidaôrenđa...

- Còn Ramôx thì sao?

- Ở nhà thờ người ta cho tôi biết rằng chính hắn là người bị truy lùng ráo riết nhất… Ôi, lạy chúa! Bắt giam những người bất hạnh chưa hề có hành động gì... Này, tôi không hiểu sao người Tây Ban Nha chúng ta lại nhẫn nhục quá thế. Thưa bà Perfêcta, nói đến chuyện bắt bớ, giam giữ, tôi quên không nhắc bà cần phải về nhà ngay đi.

- Vâng, ngay bây giờ đây. Chả lẽ những tên kẻ cướp ấy lại dám khám xét cả nhà tôi ư?

- Có thể lắm chứ, thưa bà. Chúng ta đang sống trong những ngày đen tối nhất - Lão Inôxenxiô nghiêm trang nói với giọng xúc động - Cầu Chúa rủ lòng thương chúng con.

- Ở nhà tôi có nửa tá người được vũ trang đầy đủ - Bà Perfêcta nói đầy vẻ băn khoăn - Thật là vô lý, phi nghĩa. Chúng có thể bắt cả bọn đó chăng?...

- Chắc chắn là ngài Pinxôn sẽ không bỏ qua mà không tố cáo bọn họ. Thưa bà, tôi xin nhắc lại là chúng ta đang sống trong một ngày đen tối.

- Tôi về đây. Xin ông đừng quên là sang bên ấy ngay đấy.

- Thưa bà, ngay khi tan buổi học..., nhưng tôi nghĩ là ra thị xã đang có động như thế này thì bọn trẻ con sẽ bỏ buổi học hôm nay thôi. Nhưng dù có lớp hay không, sau đó tôi sẽ sang ngay bên ấy. Tôi không muốn để bà đi về một mình, thưa bà. Lính tráng như ong đang đi lại ngoài đường, chúng ngông nghênh ngạo ngược. Haxintô ơi. Haxintô!

- Không cần. Tôi đi một mình được.

- Để cháu Haxintô đi với bà - Mụ Đêmêđiôx nói - Chắc nó cũng đã dậy rồi...

Tiếng bước chân vội vã của hắn đang chạy xuống thang. Hắn đến với một bộ mặt đỏ bừng, và thở hồng hộc.

- Có gì vậy? - Lão Inôxenxiô hỏi.

- Bên nhà bọn Trôgia - Hắn trả lời - Ở bên nhà các cô ấy...

- Nói ngay đi nào.

- Cabaducô ở bên đó.

- Ở bên ấy ư? Ở trong nhà bọn Trôgia ư?

- Thưa ông, vâng ạ... Từ sân thượng nhà bên ấy, ông ta đã nói chuyện với cháu, ông ta bảo là ông ta sợ bị bọn chúng bắt ở đằng kia.

- Ồ, đồ súc sinh! Con vật ấy đến để cho ngươi ta tóm nó lại thôi - Bà Perfêcta kêu lên, chân giậm thình thịch xuống nền nhà.

- Ông ấy muốn xuống đây, để ta giấu ông ấy trong nhà này.

- Ở đây à?

Lão cố đạo và mụ cháu gái nhìn nhau.

- Bảo hắn xuống! - Bà Perfêcta nói như ra lệnh.

- Xuống đây ấy à? - Ông Inôxenxiô nhắc lại câu hỏi tỏ vẻ khó chịu, bực mình.

- Xuống đây - Bà Perfêcta trả lời - tôi không thấy nhà nào mà nó có thể ẩn náu chắc chắn hơn ở đây.

- Ông ta nhảy qua cửa sổ vào phòng cháu một cách dễ dàng - Haxintô nói.

- Vậy thì... nếu nhất thiết...

- Này chị Maria Rêmêđiôx - Bà Perfêcta nói - Nếu chúng nó bắt mất thằng ấy của chúng ta thì mọi việc sẽ hỏng cả.

- Tôi thật là ngu ngốc và đơn giản quá - Mụ cháu gái lão cố đạo đáp lại, tay đặt lên ngực như chặn một tiếng thở dài suýt nữa thì buột ra trước mọi người - Nhưng chúng nó không thể bắt được anh ta đâu?

Bà Perfêcta vội vã ra về, và chỉ thoáng một cái thằng nhân mã đã đàng hoàng duỗi cẳng tựa lưng và tì tay vào thành chiếc ghế mà hàng ngày lão Inôxenxiô thường ngồi để viết các bài thuyết giáo.

Chúng tôi không hiểu sao tình hình lại đến tai ngài thiếu tướng Batada. Nhưng không nghi ngờ gì là nhà quân sự linh lợi này đã nắm được những tin tức về dân Orbahôxa đã thay đổi ý định, và ngay sáng hôm đó ông ta cho vào nhà tù những người mà theo cái ngôn ngữ phong phú của các cuộc bạo động người ta thường gọi là những người có bản lĩnh. Cabaducô may mắn thoát nạn. Hắn trốn tránh ở nhà các cô gái họ Trôgia. Nhưng hắn không tin là ở đó sẽ được yên ổn nên hắn đã xuống ẩn náu ở căn nhà lớn thờ Chúa và không hề bị nghi ngờ của lão cố đạo Inôxenxiô như ta đã biết...

Đến tối, quân đội bố trí ở nhiều điểm khác nhau trong thị xã, và kiểm soát rất gắt gao nhưng người ra vào thành phố, nhưng Cabaducô vẫn trốn thoát, coi thường những sự bố phòng của nhà binh. Điều này đã cổ vũ tinh thần và thôi thúc vô số người đến tụ tập ở những làng xóm lân cận vùng Vidaôrenđa. Ban đêm họ tập hợp lại, còn ban ngày họ phân tán ra và chuẩn bị mọi mặt cho cuộc nổi dậy bạo động của họ.

Cabaducô đi đến các vùng lân cận để tập hợp nghĩa binh và thu thập vũ khí. Giống như một đội quân cơ động, họ đi sau những nhóm Axêrô ở trong địa hạt Vidabuan đê Naara. Nghĩa quân Cabaducô phát triển rất nhanh trong một thời gian ngắn.

Đêm đêm, Cabaducô mạo hiểm mò vào thị xã Orhahôxa bằng nhiều cách khôn khéo với một tinh thần rất dũng cảm. Nhờ sự quen biết rất rộng nên hắn đi đến đâu cũng được nhân dân thị xã giúp đỡ che chở. Và không phải là nói quá nếu bảo rằng quân đội đã không dám áp dụng những biện pháp cứng rắn đối với hắn như đối với những kẻ vô danh tiểu tốt khác ở địa phương, ở Tây Ban Nha, nhất là trong những thời kỳ chiến tranh, người ta thường thấy một tệ nạn: đối với người có vai vế thì kiêng nể một cách đáng khinh, còn đối với kẻ thấp cổ bé họng thì truy lùng không thương xót... Không biết do lòng dũng cảm hay do sự khôn, khéo nào đó, Cabaducô vẫn ra vào Orbahôxa để mộ thêm người, gom thêm khí giới, và quyên thêm tiền nong. Để đảm bảo an toàn hoặc để che giấu tung tích, hắn không hề đặt chân vào nhà mình, hầu như không đến nhà bà Perfêcta trừ khi cần phải bàn bạc những công việc quan trọng, và hắn ăn tối hôm ở nhà người này hôm ở nhà người khác, thông thường là những người được kính trọng, như những nhà tu hành, đặc biệt là nhà ông Inôxenxiô, nơi hắn đã được che chở trong ngày xảy ra các cuộc bắt bớ đầu tiên.

Trong khi đó, thiếu tướng Batada đã đánh điện báo cho chính phủ biết là một âm mưu bạo loạn đã bị khám phá, đại bộ phận thủ phạm đã bị bắt giam, một số ít trốn thoát đã tan rã, đang lẩn lút và bị quân đội truy lùng ráo riết.

❀ ❀ ❀

[1] * Nguyên văn: Mẹ đọc trong tim con như đọc trong sách.

[2] * Basilisco : Một con vật thần thoại có khả năng giết kẻ địch bằng mắt nhìn.

[3] * Basilisco : Một con vật thần thoại có khả năng giết kẻ địch bằng mắt nhìn.

[4] * Basilisco : Một con vật thần thoại có khả năng giết kẻ địch bằng mắt nhìn.

[5] * Basilisco : Một con vật thần thoại có khả năng giết kẻ địch bằng mắt nhìn.

[6] * Basilisco : Một con vật thần thoại có khả năng giết kẻ địch bằng mắt nhìn.

[7] * Duro: xem chú thích ở chương XXII.

[8] * Duro: xem chú thích ở chương XXII.

[9] * Duro: xem chú thích ở chương XXII.

[10] * Duro: xem chú thích ở chương XXII.

[11] * Duro: xem chú thích ở chương XXII.