Curdie vừa đi vừa huýt sáo về nhà. Cậu quyết định không nói gì về nàng công chúa để tránh gây phiền phức cho bà vú, bởi dù rất thích trêu chọc bà vì những tính nết ngớ ngẩn, cậu vẫn cẩn thận không để bà phải chịu bất kỳ tổn hại nào. Cậu không chạm trán lũ yêu tinh nữa và chẳng mấy chốc đã chìm vào giấc ngủ say trên giường.

Cậu giật mình tỉnh giấc vào giữa đêm và tưởng như nghe thấy những tiếng động lạ ở bên ngoài. Cậu ngồi dậy lắng nghe, đoạn bước xuống giường, rón rén mở cửa rồi đi ra ngoài. Khi ngó đầu ra khỏi góc tường, cậu nhìn thấy ngay dưới cửa sổ nhà mình một nhóm sinh vật lùn tịt mà cậu nhận ra ngay hình dáng của chúng. Thế nhưng, cậu vừa cất giọng hô “Một, hai, ba!” thì chúng liền rã đám, chạy trốn tán loạn và khuất bóng. Cậu quay vào cười vang, leo lên giường và chìm vào giấc ngủ sâu ngay lập tức.

Sáng hôm sau, khi ngẫm nghĩ lại sự việc, cậu đi đến kết luận rằng, vì chưa từng có chuyện gì tương tự xảy ra trước đó, hẳn là lũ yêu tinh đang bực tức vì cậu đã xen vào để bảo vệ công chúa. Tuy nhiên, đến lúc thay quần áo xong, cậu đã bận tâm đến những chuyện khác hẳn, bởi cậu chẳng mảy may coi trọng mối thù hằn của lũ yêu tinh. Ngay sau bữa sáng, cậu cùng cha lên đường ra mỏ.

Hai cha con tiến vào lòng núi qua một lối đi tự nhiên nằm dưới một mỏm đá khổng lồ, nơi có một dòng suối nhỏ đang ào ạt chảy ra. Họ đi theo dòng suối chừng vài thước thì lối đi rẽ ngoặt, dốc đứng đi sâu vào tâm ngọn núi. Với vô số khúc khuỷu, ngoằn ngoèo, phân nhánh, và đôi khi có cả bậc thang dẫn đến những vực sâu tự nhiên, con đường đưa họ tiến sâu vào lòng núi trước khi đến nơi họ đang khai thác thứ quặng quý giá. Quặng ở đây có đủ loại, bởi ngọn núi vô cùng giàu có những kim loại tốt. Bằng đá lửa, thép và hộp bùi nhùi, họ thắp sáng những chiếc đèn rồi gắn lên trán, nhanh chóng bắt tay vào công việc nặng nhọc với những chiếc cuốc chim, xẻng và búa. Hai cha con làm việc gần nhau nhưng không chung một ngách — những đường hầm khoét ra để khai thác quặng được gọi là ngách — bởi khi mạch quặng quá nhỏ, một thợ mỏ sẽ phải thui thủi đào bới một mình trong một lối đi chật chội vừa đủ chỗ làm việc, đôi khi ở những tư thế gò bó không thoải mái. Nếu dừng tay trong giây lát, họ có thể nghe thấy âm thanh từ khắp mọi nơi xung quanh, chỗ gần chỗ xa, tiếng những người đồng nghiệp đang cặm cụi đào bới đủ mọi hướng trong lòng ngọn núi lớn — người thì khoan lỗ vào đá để mìn nổ, người xúc quặng vụn vào giỏ để khiêng ra cửa mỏ, người khác nữa đang nện búamạnh mẽ. Thỉnh thoảng, nếu người thợ mỏ ở một góc quá ư quạnh hiu, anh ta sẽ chỉ nghe thấy tiếng lách cách đều đều, không lớn hơn tiếng gõ của loài chim gõ kiến, bởi âm thanh đó phát ra từ một khoảng cách rất xa xuyên qua khối đá núi rắn chắc.

Công việc nhìn chung rất vất vả, bởi dưới lòng đất không khí vô cùng ấm áp; nhưng nó không đến nỗi quá khó chịu, và một số thợ mỏ, khi muốn kiếm thêm chút tiền cho một mục đích nào đó, thường nán lại làm việc thâu đêm suốt sáng. Thế nhưng ở dưới đó, bạn chẳng thể phân biệt nổi ngày hay đêm, ngoại trừ cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ; vì ánh sáng mặt trời không bao giờ chiếu tới những chốn u ám ấy. Một vài người ở lại qua đêm như vậy, dẫu biết chắc không có người đồng nghiệp nào làm việc cùng, sáng hôm sau vẫn khẳng định rằng cứ mỗi khi họ dừng tay thở dốc, họ lại nghe thấy tiếng lách cách vang lên khắp xung quanh, tựa như ngọn núi lúc đó còn đông đúc thợ mỏ hơn bất kỳ thời điểm nào ban ngày; và vì thế, một số người cương quyết không bao giờ ở lại qua đêm, bởi ai nấy đều biết đó là âm thanh của lũ yêu tinh. Chúng chỉ làm việc vào ban đêm, vì ban đêm của thợ mỏ chính là ban ngày của loài yêu tinh. Quả thực, phần lớn thợ mỏ đều khiếp sợ lũ yêu tinh; bởi trong số họ lưu truyền không ít câu chuyện kỳ lạ về sự đối xử tàn nhẫn mà một vài người từng phải gánh chịu khi bị lũ yêu tinh bắt gặp lúc đang làm việc ban đêm. Dẫu vậy, những người dũng cảm hơn trong nhóm, tiêu biểu như Peter Peterson và Curdie — cậu con trai thừa hưởng trượng phu tính từ cha — đã nhiều lần ở lại mỏ suốt đêm, và dù đôi khi chạm trán vài tên yêu tinh lang thang, họ chưa từng thất bại trong việc xua đuổi chúng. Như tôi đã đề cập từ trước, thứ vũ khí phòng thủ chính chống lại chúng chính là thơ ca, bởi chúng căm ghét mọi thể loại thơ, và có những thể loại chúng hoàn toàn không tài nào chịu đựng nổi. Tôi ngờ rằng bản thân chúng chẳng thể làm nổi một câu thơ nào, đó là lý do chúng lại ghét cay ghét đắng thứ nghệ thuật ấy đến vậy. Dù thế nào đi nữa, những kẻ sợ chúng nhất chính là những kẻ không biết làm thơ cũng chẳng thể nhớ nổi những câu thơ người khác làm cho mình; trong khi những người chẳng bao giờ sợ hãi lại là những người có thể tự phóng tác thơ ca; bởi dẫu có những vần thơ cổ rất linh nghiệm, người ta thừa hiểu rằng một câu thơ mới mẻ, nếu hợp điệu, lại càng khiến chúng chướng tai gai mắt hơn và nhờ thế càng có sức mạnh đẩy lùi chúng chạy mất dép.

Có lẽ độc giả của tôi sẽ tự hỏi lũ yêu tinh có thể làm gì khi cặm cụi làm việc suốt đêm dài, trong khi chúng chẳng bao giờ đem quặng lên trên để bán; nhưng khi tôi kể cho quý vị nghe về những gì Curdie khám phá được ngay trong đêm hôm sau, quý vị sẽ hiểu rõ ngọn ngành.

Bởi Curdie đã quyết định, nếu được cha đồng ý, sẽ ở lại đó một mình trong đêm nay — và lý do gồm có hai điều: thứ nhất, cậu muốn kiếm thêm tiền công để mua một chiếc váy dạ đỏ thật ấm cho mẹ, người đã bắt đầu than phiền về cái lạnh của bầu không khí vùng núi sớm hơn thường lệ vào mùa thu này; thứ hai, cậu mang một chút hy vọng mong manh là sẽ tìm hiểu xem lũ yêu tinh đã làm gì dưới cửa sổ nhà cậu vào đêm hôm trước.

Khi cậu báo với cha, người cha chẳng hề phản đối chút nào, bởi ông đặt trọn niềm tin vào lòng dũng cảm cũng như sự tháo vát của đứa con trai.

- Cha tiếc vì không thể ở lại cùng con, - Peter nói, - nhưng chiều nay cha phải sang thăm mục sư, vả lại đầu cha cứ âm ỉ nhức từ sáng đến giờ.

- Con tiếc quá, thưa cha, - Curdie nói.

- Ồ, không có gì đáng ngại đâu. Con nhớ phải tự chăm sóc bản thân đấy nhé?

- Vâng, thưa cha; con sẽ cẩn thận. Con hứa sẽ canh chừng thật cẩn mật.

Curdie là người duy nhất ở lại mỏ. Tầm khoảng sáu giờ, những người khác lục tục ra về, ai nấy đều chúc cậu ngủ ngon và dặn dò cậu phải cẩn trọng; bởi cậu rất được lòng tất cả mọi người nơi đây.

- Đừng quên những vần thơ của mình đấy nhé, - một người nhắc nhở.

- Không, không đâu, - Curdie đáp.

- Quên thì cũng chẳng sao, - một người khác lên tiếng, - vì cậu ấy chỉ việc ứng khẩu một bài thơ mới là xong.

- Đúng thế: nhưng nhỡ cậu ấy nghĩ không kịp thì sao, - một người khác nữa tiếp lời; - và trong lúc chữ nghĩa còn đang nhả ra trong đầu, bọn chúng có thể chơi xấu và lao vào tấn công thì phi.

- Tôi sẽ cố hết sức. Tôi không sợ đâu, - Curdie quả quyết.

- Bọn tôi thừa biết điều đó rồi, - họ đáp lời, đoạn quay bước ra đi.