Tháng đầu tiên của năm mới, Hà Đông phải chịu đựng trận bão tuyết lớn nhất và nghiêm trọng nhất kể từ khi thành lập nước. Ngàn dặm đóng băng, muôn dặm tuyết bay, các thành phố và làng mạc bị gió tuyết đóng băng thành một khối băng khổng lồ kiên cố. Giao thông gần như tê liệt, nhiều cáp thông tin liên lạc bị hư hỏng nặng, trước nhà sau ngõ của mỗi hộ gia đình đâu đâu cũng là băng tuyết không bao giờ tan. Cảm thán lớn nhất của mọi người là sao năm nay lại có nhiều tuyết thế?

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, năm tháng như nước chảy vô tình. Thoáng cái, Vương Bước Phàm đã ngồi ở chiếc ghế Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh Hà Đông tròn năm năm. Năm năm qua, Vương Bước Phàm đã dẫn dắt các cơ quan kiểm tra kỷ luật các cấp ở tỉnh Hà Đông kiên quyết lấy việc điều tra xử lý án làm cửa ột chính trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tăng cường lực lượng lãnh đạo công tác điều tra xử lý án, hoàn thiện cơ chế tổ chức điều phối, nghiêm ngặt kỷ luật án kiện, siêm ngặt thủ tục án kiện, tăng cường thẩm xét án kiện, tập trung lực lượng phá giải một số vụ án lớn trọng điểm có sức ảnh hưởng. Năm năm qua đã tiếp nhận 6.155 lượt đơn thư khiếu nại, điện thoại tố cáo, sơ tra xác minh 961 manh mối vi phạm kỷ luật, lập án 771 vụ, kết án 751 vụ, xử lý kỷ luật 1.321 người, trong đó cán bộ cấp sở thị chính là 21 người, cán bộ cấp huyện xứ là 207 người. Lần lượt điều tra xử lý một loạt vụ án lớn trọng điểm có ảnh hưởng. Thông qua việc xử lý án, đã thu hồi tổn thất kinh tế trực tiếp cho nhà nước là 5,88 tỷ nhân dân tệ. Đương nhiên, anh cũng kiên quyết ủng hộ và bảo vệ những cán bộ đảng viên mạnh dạn đổi mới, dám chịu trách nhiệm, làm việc trong sạch; minh oan và lấy lại công đạo cho hơn 3.500 cán bộ đảng viên. Lời của Bí thư Tỉnh ủy Tỉnh Hữu Tự đã nói: "Có một Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thiết diện vô tư như Vương Bước Phàm ở đây, sự phát triển kinh tế của Hà Đông đã được bảo đảm." Tỉnh trưởng Biên Quan cũng nói đùa Vương Bước Phàm là "Bao Thanh Thiên đương thời". Các lãnh đạo có liên quan của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương cũng rất hài lòng với công tác của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh Hà Đông, nhiều lần biểu dương tại các đại hội lớn. Trong Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật các địa thị, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố Bình Châu không có hành động kinh thiên động địa gì, cũng không có sai sót tầm thường dung tục nào. Có người nói Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Bình Châu đã bị mài mòn góc cạnh trở thành một vị quan thái bình rồi, còn bản thân ông ta thì tự gọi là "mặt trận miền Tây không có chiến sự". Thế nhưng Bình Châu lại không hề thái bình. Có người hỏi Vương Bước Phàm dự định sẽ điều tra xử lý các vấn đề của Bình Châu như thế nào, anh mỉm cười nói một khi có nhu cầu, anh vẫn sẽ "cẩu lợi quốc gia sinh tử dĩ, khởi nhân họa phúc tị cừ chi?". Thế nhưng thủ tục không thể hỗn loạn, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Bình Châu không báo cáo bất kỳ vấn đề nào, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh cũng không thể hành động bốc đồng. Mặt khác, Vương Bước Phàm dẫu sao cũng đã qua độ tuổi tri thiên mệnh, đối với quan trường, đối với cuộc đời, đều có những lĩnh hội và cảm ngộ của riêng mình. Câu nói mà anh thường hay nói lúc này chính là "Trời là lớn nhất!". Trước năm mươi tuổi, suy nghĩ và cách làm của anh hoàn toàn khác biệt so với hiện tại. Bây giờ anh mới biết thứ tự sắp xếp của "đạo trời, luật pháp quốc gia, tình người" vô cùng tinh tế, tình người nằm ở vị trí cuối cùng, ai có thể xác định là quan trọng hay thứ yếu? Còn ông trời ấy mà, quản nó lớn hay nhỏ, đã không thể nói rõ ràng rạch ròi thì đành phải để nó huyền ảo vậy. Quy luật tự nhiên, thiên đạo luân hồi, đôi khi không phải ý chí con người có thể thay đổi được. Trong thời đại đề cao xã hội hài hòa ngày nay, "tri thiên mệnh" phải dùng một tâm thái hòa bình, cân bằng, khỏe mạnh để làm những việc thiên nhân hợp nhất, anh cho rằng đây là tinh hoa của "tri thiên mệnh" và cảnh giới nhân sinh. Cho nên đối với chuyện của Bình Châu, anh không hề vội vàng ra tay, anh nói "vật tất tự hủ nhi hậu trùng sinh", là một cổ huấn mang triết lý sâu sắc. Trong quá trình phát triển của sự vật, ngoại nhân là điều kiện thay đổi, nội nhân là căn cứ thay đổi, ngoại nhân thông qua nội nhân mà phát huy tác dụng, nội nhân là nguyên nhân hàng đầu của sự phát triển biến hóa sự vật, ngoại nhân phát huy tác dụng gia tốc hoặc trì hoãn đối với sự phát triển biến hóa của sự vật. Nghe những lời này mang lại cảm giác "mập mờ, nước đôi".

Con trai của Vương Bước Phàm là Hàm Dũ đang học cao học chuẩn bị lên tiến sĩ, trước đây từng viết thư cho bố, gần đây có việc gì đều gửi email cho anh; con gái lớn Hàm Yên đã lên đại học, có việc gì không gửi email mà gửi tin nhắn; em tứ là Bộ Kiện công tác tại Liên hiệp Phụ nữ thành phố Thiên Dã, em tư là Bộ Trình làm thư ký tại Chính quyền nhân dân thành phố Bình Châu, cũng chủ yếu liên lạc với anh qua mạng internet; con gái út Phàm Thu cũng đã học cấp hai, để con bé yên tâm học tập, Vương Bước Phàm và Diệp Tri Thu bàn bạc, trong thời gian học cấp hai sẽ không mua điện thoại cho Phàm Thu. Phàm Thu nói rất nhiều bạn học đều có điện thoại, tại sao lại không cho em cầm điện thoại? Vương Bước Phàm không giải thích nhiều, nói không mua là không mua, không có lý do gì cả! Mặc dù Diệp Tri Thu đã giải thích rất nhiều lý do ảnh hưởng đến việc học tập của mạng internet, Phàm Thu vẫn bĩu cái môi nhỏ có thể buộc được cả con lừa. Tri Thu âm thầm nói tính cách của Phàm Thu giống hệt Vương Bước Phàm, Vương Bước Phàm lại nói đùa: "Giống anh thì không có vấn đề gì, không giống anh mới là phiền phức đấy!" Nếu đặt vào quá khứ, Diệp Tri Thu sẽ nói Vương Bước Phàm chứng nào tật nấy, bây giờ Vương Bước Phàm dẫu sao cũng là Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh Hà Đông, cô ngại ngùng không nói thế nữa, liền cười nói: "Cái gì không sửa được thì theo cái đấy!" Tri Thu là người chuyển từ thành phố Thiên Dã đến làm việc tại Liên hiệp Phụ nữ thành phố Thiên Thủ từ hai năm trước.

Vương Bước Phàm đã hơn năm mươi tuổi, tóc đã bạc một nửa, thường xuyên nhuộm tóc, thoạt nhìn vẫn là một đầu tóc đen nhánh. Anh hơi phát phì một chút, nhưng bước đi vẫn vô cùng phấn chấn, ngẩng đầu ngực ưỡn. Anh bước vào phòng làm việc, thư ký Tiểu Trương đã pha sẵn trà Thiết Quan Âm cho anh. Anh ngồi trước bàn làm việc uống một ngụm nước, phát hiện trên bàn làm việc có một bức thư, trên phong bì ghi "Vương Bước Phàm (anh hai) nhận". Anh biết đây là bức thư do em tứ Bộ Trình gửi tới, bây giờ là thời đại internet, Vương Bước Phàm đã lâu lắm rồi không nhận được thư tín riêng tư. Vừa uống nước vừa bóc thư ra, bên trong có báo và một tờ giấy viết thư, anh xem thư của Bộ Trình trước. Nói là thư nhưng lại không phải thư, nội dung là những trải nghiệm và cảm thán khi làm thư ký:

Thư ký của lãnh đạo đa phần là những nhân tài ưu tú có học lực cao, có người nói thư ký là tham mưu của lãnh đạo, kỳ thực những việc lãnh đạo cần thư ký tham mưu thì đếm trên đầu ngón tay, những việc cần thư ký giúp đỡ lại vô cùng rối rắm phức tạp. Thư ký, vì "giúp đỡ" nhiều nên bọn họ không chỉ học được cách viết báo cáo công tác, thu hoạch học tập, mà còn học được các loại bản lĩnh như pha trà, lau bàn, dọn dẹp phòng làm việc cùng với việc chăm sóc tỉ mỉ đến từng chi tiết cho sinh hoạt thường ngày của gia đình lãnh đạo. Họ nắm rõ như lòng bàn tay về đời tư của lãnh đạo, thuộc làu làu về thói quen sinh hoạt của lãnh đạo. Cứ như thế, đời tư và thói quen của lãnh đạo lại trở thành con dao hai lưỡi treo trên đầu thư ký, vừa có thể giết người vừa có thể tự sát. Có những thư ký hoạn lộ thông suốt, là vì lãnh đạo thông minh cảm thấy thư ký "nên" được cất nhắc, từ đó mãi mãi trở thành thân tín; có những thư ký vì biết quá nhiều đời tư của lãnh đạo, lãnh đạo sợ họ tiết lộ "bí mật", kết quả là không được trọng dụng. Tôi có lẽ thuộc về vế sau.

Làm thư ký, là xem vận may, xem bạn có theo đúng lãnh đạo hay không. Thư ký có năng lực công việc mạnh, nhân phẩm tốt chưa chắc đã có tiền đồ sáng lạn; thư ký năng lực công việc làng nhàng, nhân phẩm không ra gì cũng chưa chắc đã không thể một bước lên mây. Đôi khi "phản bội" và "nhìn gió bẻ lái" còn quan trọng hơn năng lực công việc, đây chính là bí mật của quan trường. Tôi từng làm thư ký cho Phó thị trưởng, cũng từng qua lại rất thân thiết với thư ký của rất nhiều cơ quan chính phủ, tổng giám đốc doanh nghiệp. Tôi từng tham gia vào mọi mặt công việc trọng đại của thành phố Bình Châu, cũng từng trải qua những biến động quan trường rung chuyển trời đất của thành phố Bình Châu, càng từng tham gia công tác cứu trợ thiên tai ở tuyến đầu... Vốn dĩ tôi có thể thuận buồm xuôi gió giống như thư ký của các lãnh đạo khác, nhưng vì nhiều nguyên nhân khác nhau, tôi lại trở thành một kẻ thất bại trong số các thư ký...

Vương Bước Phàm đọc "bức thư" này của người em tứ Bộ Trình, tâm trạng lập tức trở nên nặng nề. Anh có thể cảm nhận được người em tứ không được suôn sẻ trên con đường quan lộ, em tứ có lẽ đọc sách nhiều nên chất thư sinh cực kỳ đậm đặc, đôi khi sẽ có một số suy nghĩ kỳ quái kỳ lạ, không thực tế cho lắm. Anh từng khuyên em ấy mọi thứ phải xuất phát từ thực tế, phải "thực sự cầu thị", thế nhưng Bộ Trình vẫn kiên trì quan điểm lý tưởng hóa của mình, đôi khi hai anh em nói chuyện không hợp nhau thì mạnh ai nấy giữ quan điểm, không vui mà tan; đôi khi cũng vì một quan điểm mà tranh cãi đỏ mặt tía tai. Vương Bước Phàm nói em tứ gàn dở, em tứ nói anh hai đã không còn góc cạnh nữa, trạng thái duy nhất còn giữ lại được chính là trước mặt em ấy vẫn cứ bá đạo, vẫn mang đậm tác phong gia trưởng. Dẫu sao cũng là anh em ruột thịt, cãi vã ầm ĩ cũng không tổn hại hòa khí, có chuyện tâm sự thì người đầu tiên nghĩ đến vẫn là anh em. Bộ Trình chấp nhận anh hai làm gia trưởng này, anh hai cũng sẵn sàng làm gia trưởng của em tứ. Vương Bước Phàm cũng đã lâu không viết thư, nhân dịp trời tuyết lớn, hôm nay không ra ngoài, Phó bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Chân Tư Liêm điện thoại nói muốn về Bình Châu một chuyến, anh dặn dò Chân Tư Liêm quan tâm một chút đến việc phát triển khu mới của Bình Châu, gần đây mọi người bàn tán khen chê trái chiều về việc phát triển khu mới; anh cũng bảo Chân Tư Liêm tiện thể hỏi thăm về vụ việc Bí thư Huyện ủy Bình Châu Quan Chính Tân tự sát vì sợ tội.

Lúc rảnh rỗi có chút thời gian, Vương Bước Phàm muốn viết ra những nhận thức về quan trường, về cuộc đời những năm nay để giáo dục, khích lệ em tứ.

Em tứ:

Anh hai rất tâm đắc hai câu thơ này: "Sủng nhục bất kinh, khán đình tiền hoa khai hoa lạc; khứ lưu vô ý, vọng thiên thượng vân quyển vân thư." Anh cũng lăn lộn ở quan trường mấy chục năm rồi, anh em với nhau anh không muốn nói lời sáo rỗng, hãy tâm sự với nhau nhé!

Quan trường là nơi phức tạp nhất, nói kẻ thích nghi sinh tồn cũng được, nói cá lớn nuốt cá bé cũng được, đã ví quan trường như hoạn hải, vậy thì chèo thuyền trong sóng gió cần phải có kỹ thuật và kỹ năng. Anh không phủ nhận người gặp vận đen gặp phải bão lớn mà không thể tự cứu mình, trong điều kiện bình thường nếu em có năng lực điều khiển con thuyền nhỏ thì sẽ thuận buồm xuôi gió, đi đến bờ bến lý tưởng của mình, nếu không thì sẽ là một kết quả khác. Em từng nói trong quan trường có đủ loại âm mưu và thủ đoạn đê h tiện, không từ thủ đoạn nào, sinh sống và phát triển trong một môi trường hiểm ác như vậy là rất gian nan. Anh không cho là như vậy, những thứ chính diện dẫu sao vẫn là chủ đạo, quan lại hối lộ, tiểu nhân nịnh hót suy cho cùng chỉ là số ít; người phẩm chất kém cỏi, đạo đức bại hoại suy cho cùng cũng chỉ là số ít. Con người không thể hoàn toàn giống nhau, quan chức cũng không thể đo bằng cùng một chiếc thước. Quan chức qua các triều các đại đều tốt xấu lẫn lộn, chúng ta liên tục nhấn mạnh vấn đề tố chất của cán bộ, thế nhưng trong thời gian ngắn làm sao có thể khiến tất cả mọi người đều là Tiêu Dụ Lục, đều là Lôi Phong? Nên nhìn nhận rằng hiện nay trong quan trường những người hình ảnh nhếch nhác, mang đầy khí chất thổ phỉ, móc ngoái khắp nơi, đầu cơ trục lợi, không có học thức ngày càng ít đi, còn những người chính trực thành thật, tận tụy nhẫn nhục, nghiên cứu học vấn ngày càng nhiều lên, đây chính là sự tiến bộ của xã hội, càng là kết quả của việc Đảng coi trọng giáo dục, coi trọng tố chất cán bộ.

Phải thừa nhận rằng có một số người không thích hợp bước vào quan trường. Không thích hợp mà anh nói không có ý chỉ việc không có bối cảnh và chỗ dựa. Có mấy người sinh ra đã có bối cảnh và chỗ dựa? Cơ hội là do bản thân nắm bắt, điều kiện là do bản thân tạo ra, thế mà có một số người bẩm sinh đã không có năng lực lãnh đạo, ba người còn không lãnh đạo nổi, làm sao đi lãnh đạo một đơn vị? Ngày xưa coi trọng sĩ phu "tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ", thử nghĩ một người nếu ngay cả tu thân còn không làm được, không thể quản lý tốt gia đình mình, thì nói gì đến chuyện trị quốc bình thiên hạ? Em chính trực thành thật, sùng bái khoa học, là người kiên định tin vào chân lý và công bằng, thế nhưng trong mặt quan sát sắc mặt, tùy cơ ứng biến thì lại có chút thiếu sót, đôi khi tâm cơ không sâu, khẩu phật tâm thẳng, đôi khi hành động theo cảm tính, không chịu được uất ức, những điều này đã khiến em rất dễ bị người khác nhìn thấu một cái là hết, rất dễ họa từ miệng mà ra, rất dễ không chịu được nhục nhã gánh vác trọng trách, vì vậy mới cảm thấy u uất đau khổ trong quan trường. Anh không tán thành việc em lăn lộn trong quan trường, em có lẽ có thể trở thành một nhà văn, có thể trở thành một nhà khoa học hoặc một doanh nhân thành đạt, nhưng em chưa chắc đã có thể trở thành một nhà chính trị. Nếu em muốn đến doanh nghiệp để trổ tài, anh có thể giúp đỡ liên lạc giùm, nhưng nếu muốn dựa vào lời nói của anh để đạt được mục đích trong quan trường, điều này anh không muốn làm, làm rồi chưa chắc đã là chuyện tốt.

Đời người cần phải được tôi luyện, nhà chính trị trưởng thành cần phải được tôi luyện, nhà quân sự vĩ đại cần phải được tôi luyện, ngay cả những viên sỏi kia, có thể ép mức độ bị mài mòn xuống mức tối thiểu, há chẳng phải là công hiệu trở nên trơn tru sau khi từng bị mài mòn đó sao?

Lâu rồi không gặp, khi nào đến tỉnh thành, anh hai sẽ đàm đạo thả cửa với em.

Thư viết xong, Vương Bước Phàm lục lọi ngăn kéo nhưng không tìm thấy phong bì, chỉ có rất nhiều tem thư. Tem thư là người khác tặng anh, anh không thích sưu tầm tem nên vứt bừa trong ngăn kéo. Lúc này vừa hay thư ký Tiểu Trương bước vào, Vương Bước Phàm tiện miệng nói: "Tiểu Trương, cậu gửi bức thư này đi."

Tiểu Trương nhận thư rồi hỏi: "Là gửi cho báo Hà Đông à?"

Lúc này Vương Bước Phàm mới nhớ ra chưa nói cho Tiểu Trương địa chỉ người nhận, anh nói: "Là thư gửi cho em tứ Bộ Trình của tôi, Văn phòng Chính quyền nhân dân thành phố Bình Châu." Tiểu Trương chuẩn bị đi ra, Vương Bước Phàm lại nói: "Tôi có tem ở đây."

Tiểu Trương cười một tiếng rồi nói: "Chỗ em có cả phong bì lẫn tem."

Sau khi Tiểu Trương đi, Vương Bước Phàm lúc rảnh rỗi cảm thấy có chút chán ngắt bèn tiện tay cầm tờ "Báo Bình Châu" do người em gửi tới lật xem, một tin tức ở trang ba khiến tròng mắt anh suýt thì rớt xuống đất:

Tin từ bổn báo: Hôm qua, tại khu Tây Thành phố Bình Châu, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn Giao Tây là họ Diêu và Phó tổng giám đốc họ Quan được phát hiện đã tử vong cả hai trong một chiếc xe ô tô con. Theo giới thiệu, vào thời điểm giữa trưa ngày hôm qua, có người tại bãi đỗ xe của tiểu khu An Lạc Cư thuộc khu mới tập đoàn Giao Tây, đã phát hiện ra chiếc xe ô tô BMW mang biển số "Hà D419914" mà hai chủ sự gặp nạn đang ngồi.

Sau khi sự việc xảy ra, cảnh sát Bình Châu đã khẩn trương chạy đến hiện trường xảy ra vụ việc, cảnh sát phát hiện thi thể của hai người đã cứng đờ như băng, tổng hợp tình huống hiện trường, thời gian tử vong của hai người nên là ba ngày trước đó. Lúc hai người được cảnh sát khiêng ra khỏi bãi đỗ xe, trên người đều không mảnh vải che thân.

Theo cảnh sát phân tích, lúc xảy ra tai nạn, hai người đang bật điều hòa sưởi ấm trong chiếc xe hơi kín mít, vì bãi đỗ xe nơi chiếc xe BMW gặp nạn đỗ không thông gió tốt, khí thải của chiếc xe đang nổ máy thoát không trọn vẹn, dẫn đến cả hai bị ngộ độc khí carbon monoxide mà tử vong. Cảnh sát tổng hợp các tình huống tại hiện trường xác định, đây là một vụ tai nạn ngoài ý muốn.

Theo người rành mạch giới thiệu, nam chủ sự họ Diêu, năm nay 35 tuổi, là Phó chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn Giao Tây; nữ chủ sự họ Quan, năm nay 32 tuổi, là Phó tổng giám đốc tập đoàn Giao Tây.

Lại là tin tức giật gân. Vương Bước Phàm có cái nhìn đối với sự lãnh đạo của Thành ủy và Chính quyền nhân dân thành phố Bình Châu, sự bổ nhiệm của họ là do Tỉnh trưởng khóa trước Lộ Thản Bình cất nhắc. Sau khi Vương Bước Phàm lên làm Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật từng tiến ngôn với Bí thư Tỉnh ủy Tỉnh Hữu Tự rằng nên điều chỉnh ban bệ của Bình Châu, Tỉnh Hữu Tự cười cười nói: "Không vội, không vội! Lộ Thản Bình vừa mới xảy ra vấn đề, chúng ta đã điều chỉnh ban bệ của Bình Châu, sẽ khiến người khác nói thế nào? Nói chúng ta cũng là triều đại này không cần người triều đại trước. Hơn nữa ban bệ của Bình Châu hiện tại cũng không xuất hiện vấn đề lớn gì, để tính sau đi!" Ban bệ của Bình Châu không được điều chỉnh, Bí thư Thành ủy Xa Trì Sừng cũng mãi không được thăng chức lên tỉnh, ai cũng biết bọn họ không thể thăng quan được, bởi vì tác phong công tác của ban bệ Tỉnh ủy khóa này hoàn toàn khác biệt so với khóa trước.

Vương Bước Phàm cảm thấy em tứ cố ý gửi cho anh một tờ báo như vậy, chắc chắn là có dụng ý. Anh gọi điện thoại hỏi các lãnh đạo Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố Bình Châu về tình hình vụ tai nạn, phía Bình Châu nói hiện tại xác định Diêu Tứ Kiệt và Quan Khải tử vong do ngộ độc carbon monoxide bình thường, không có dấu hiệu bị mưu sát, nếu có phát hiện mới sẽ kịp thời báo cáo với Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh...

Bình Châu nơi Vương Bước Trình ở, núi Tây tuyết trắng xóa, núi Đông than đen sì, có người liền nói đây là hắc bạch lưỡng đạo, hắc bạch phân minh, hắc bạch đan xen... mà trên thực tế cũng quả thực là như vậy, con trai thị trưởng Quan Tử Quý bị mọi người xác định là đầu sỏ xã hội đen, Chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn Giao Tây Thời Vận Hưng bị coi là kẻ một cõi xưng hùng.

Một trận bão tuyết lớn, dân số chịu thiên tai ở Bình Châu ước tính sơ bộ có bốn triệu người. Trong những ngày bão tuyết hoành hành, tại cái nơi gọi là Bình Châu này, những tin tức khiến người ta há hốc mồm nối tiếp nhau kéo đến. Đầu tiên là giao thông huyện xã ùn tắc nghiêm trọng, đường cao tốc buộc phải đóng cửa, tiếp theo là ở vùng núi phía nam Bình Châu xảy ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng nhất từ trước đến nay ở Bình Châu: một tài xế xe tải phóng như bay trên đường cao tốc trong ngày tuyết, đâm chính diện vào một chiếc xe khách lớn, tài xế xe tải tử vong tại chỗ, xe khách lao xuống vực sâu, gây ra 5 người tử vong, 20 người bị thương. Sau khi nhận được báo cáo tai nạn, các bộ phận liên quan ngay lập tức tổ chức lực lượng cứu viện khẩn trương chạy đến hiện trường giải cứu, Thị trưởng Bình Châu Quan Hải Minh nói ông ta đang đi thăm hỏi người nghèo kẻ khổ ở một nơi nào đó nên tạm thời không thể dứt ra được, Bí thư Thành ủy Xa Trì Sừng trực tiếp dẫn dắt nhân viên các bộ phận liên quan vội vã đến hiện trường chỉ đạo cứu hộ cứu nạn...

Vương Bước Trình lúc ấy đang cùng Phó thị trưởng Thỉnh Nghị Cường đi kiểm tra việc đóng cửa các mỏ than nhỏ ở núi Đông. Rất nhiều mỏ than nhỏ ở núi Đông ban ngày không sản xuất, nhưng thoạt nhìn rõ ràng có dấu vết sản xuất, miệng lò có một ít than còn mới, có lẽ tối hôm qua vẫn đang sản xuất. Vương Bước Trình lén nhìn xuống khe núi ở núi Đông, rõ ràng có vết tích xe chở than do đường tuyết trơn trượt lật xuống đáy khe, thế nhưng lại không nhìn thấy xe ở phía dưới, có lẽ ngay trong đêm đã cẩu xe rời khỏi hiện trường. Vương Bước Trình không nhịn được hỏi Cao Đại Toàn: "Tổng giám đốc Cao, các mỏ than nhỏ đều đã ngừng sản xuất rồi chứ? Không có than nào được vận chuyển ra khỏi núi Đông chứ?"

Cao Đại Toàn ra vẻ hào sảng nói: "Ngừng sản xuất rồi, bây giờ ở trên yêu cầu nghiêm ngặt thế này, lại còn đặc biệt phái người giám sát thường trú tại mỏ, sao có thể không ngừng sản xuất chỉnh đốn chứ? Làm gì còn than nào được chở ra ngoài nữa. Tôi làm gì có lá gan lớn như thế, không muốn sống nữa à?" Cao Đại Toàn có thể nói dối giống như chuyện thật, Vương Bước Trình không thể không khâm phục hắn ta là một "cao thủ chơi bời". Vương Bước Trình thấy Thịnh Nghị Cường cũng không muốn vạch trần lời nói dối của Cao Đại Toàn tại chỗ khiến cả hai bên khó xử, liền không nói gì thêm nữa. Thịnh Nghị Cường đang được mời chuẩn bị đến tập đoàn Giao Đông, thì lại được tin Bí thư Thành ủy Xa Trì Sừng gặp tai nạn xe rồi. Trong điện thoại hình như nói xe của Xa Trì Sừng trên đường về Bình Châu bất ngờ đâm vào một chiếc xe khách lớn, xe con rơi xuống khe núi bên đường, tài xế gãy một chân, xương sống của Xa Trì Sừng đứt đoạn nghiêm trọng...

Thịnh Nghị Cường nghe thấy tin tức như vậy, sắc mặt vô cùng khó coi, hai mắt nhìn bầu trời âm u, có chút đờ đẫn. Vương Bước Trình vội vàng ra hiệu cho tài xế An Như Sơn lái xe quay về Tòa thị chính. Xe con khởi động, Vương Bước Trình đến bên cạnh Thịnh Nghị Cường âm thầm làm động tác lên xe, Thịnh Nghị Cường không nói một lời lên xe quay về.

Trên đường rời núi Đông quay về khu đô thị, Vương Bước Trình nghĩ đến hai chuyện. Một chuyện là núi Đông Bình Châu có rất nhiều than, mấy chục mỏ than tư nhân, ở trên bắt đóng cửa, ở dưới lại lén lút sản xuất. Bởi vì cấm mãi không dứt, chính phủ đã phái rất nhiều giám sát viên thường trú tại mỏ, mang tiếng là giám sát không cho sản xuất, nhưng thực tế lại không hề cấm được. Mấy ông chủ than đó từng người một đều phất lên, có kẻ bao nuôi tình nhân, có kẻ tiêu tiền như nước, có kẻ đi ngang ngược.

Một chuyện là ở cái nơi Bình Châu này, gần đây điều mọi người bàn tán nhiều nhất là việc Cục trưởng Cục Địa chất Tài nguyên Bình Châu Khoái Phúc Hưng tham ô hối lộ, đùa giỡn phụ nữ nên bị cách chức. Đương nhiên chuyện này trên mạng cũng gây chấn động cực lớn. Nhật ký của Cục trưởng Cục Địa chất Tài nguyên Bình Châu Khoái Phúc Hưng ghi lại chi tiết hắn ta hoang dâm với nữ thuộc cấp. Người đăng bài tự xưng là một tình nhân khác của Cục trưởng Khoái Phúc Hưng, vì Khoái Phúc Hưng có mới nới cũ, cô ta tức giận bèn công khai cuốn nhật ký của cục trưởng đã lén lút photocopy lại. Tính chân giả của nhật ký tạm thời chưa thể xác định, thế nhưng mọi người không cho là nhật ký là giả, bởi vì chuyện Khoái Phúc Hưng ong bướm trăng hoa từ lâu đã không còn là bí mật gì nữa.

Ở Bình Châu, vị trí Cục trưởng Cục Địa chất luôn là chiếc ghế béo bở, bởi vì uẩn khúc trong này quá lớn. Khoái Phúc Hưng vì sự kiện "cửa nhật ký" mà chịu sự chỉ trích của dư luận, Thị trưởng Quan Hải Minh gọi Khoái Phúc Hưng đến mắng cho một trận xối xả: "Khoái Phúc Hưng a Khoái Phúc Hưng, anh là người hay là lợn? Chơi phụ nữ rồi mà còn viết nhật ký cái gì, thiên hạ làm gì có loại ngốc tử như anh, đây chẳng phải là tự chuốc lấy tội chứng cho mình sao? Cái đầu lợn của anh bị úng nước à? Viết những thứ này làm cái gì? Khoe khoang bản lĩnh lưu manh của anh à? Hay là cố ý gây rắc rối cho tôi? Đồ khốn nạn tột cùng! Lúc trước sao tôi lại đi giới thiệu một con lợn như anh làm cục trưởng cục đất đai chứ?"

Khoái Phúc Hưng quỳ rạp trước mặt Quan Hải Minh khóc lóc thảm thiết: "Thị trưởng, tôi khốn nạn, tôi thực sự khốn nạn, tôi chỉ tò mò, lại thêm trong lòng buồn chán nên tự mình vui vẻ ghi lại lung tung mấy thứ đó mấy nhời, không ngờ đàn bà ghen tuông lại đem cuốn nhật ký khó coi đó tung lên mạng, hầy, anh nói cái con đĩ thối tha này đúng là mẹ nó đồ chết tiệt..."

"Anh là đồ đần độn! Có biết là ai làm không? Tra cho ra rồi xử lý nghiêm minh nó!"

"Hầy... Tôi cũng không rõ là đứa nào làm nữa."

"Hết thuốc chữa, anh Khoái Phúc Hưng đúng là hết thuốc chữa rồi." Lời của Quan Hải Minh nói tuy thế, nhưng vẫn phải vớt vát thể diện cho Khoái Phúc Hưng, trước tiên làm rùm beng lên cho Khoái Phúc Hưng đình chức kiểm điểm, sau đó lại điều anh ta sang Cục Than làm việc, mà điều Cục trưởng Cục Than Nhạc Kỳ Chí sang Cục Địa chất làm việc. Cục trưởng Cục Than Nhạc Kỳ Chí cũng vì có một số vấn đề trong đơn vị, người kiện cáo rất nhiều, cho nên hai người cần phải điều chuyển cho nhau, để hỗ trợ giữ gìn sự bình an cho nhau.

Bí thư Thành ủy Xa Trì Sừng sau khi được cấp cứu tại Bệnh viện thành phố, vì thương thế nghiêm trọng nên đã lập tức dùng máy bay đưa đi Bắc Kinh điều trị. Thị trưởng Quan Hải Minh nhân sự kiện Bí thư Thành ủy Xa Trì Sừng gặp tai nạn xe lại bắt đầu cảm thán, ông ta nói riêng với người ta rằng, già đi là môn học bắt buộc của đời người, trở nên trưởng thành là môn học tự chọn của đời người, người thông minh nhìn thấu đáo, người tinh khôn nhìn chuẩn xác, người cao minh nhìn xa trông rộng. Ý trong lời nói chính là việc Xa Trì Sừng gặp tai nạn xe hoàn toàn là do sự non kém của bản thân, không nhìn nhận chuẩn xác sự việc. Đương nhiên, nếu giống như ông ta trời tuyết trốn trong cơ quan thì chắc chắn sẽ không gặp tai nạn xe.

Nhận được tin Bí thư Thành ủy Bình Châu gặp tai nạn xe đến Bắc Kinh điều trị, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Vương Bước Phàm ban đầu là khiếp sợ, sau đó là tiếc nuối, tiếp theo là nhận ủy thác của Tỉnh ủy Tỉnh Chính phủ tự mình đến thành phố Bình Châu để điều tra vi hành, xem rốt cuộc đằng sau vụ tai nạn có uẩn khúc gì không. Thế nhưng qua điều tra, không phát hiện ra manh mối nào khác, đành phải báo cáo với Tỉnh ủy Tỉnh Chính phủ theo hướng tai nạn xe bình thường...

Vương Bước Phàm đến Bình Châu điều tra, bộ phận tổ chức liền dưới sự ám chỉ của Thị trưởng Quan Hải Minh tuyên bố em trai anh là Vương Bước Trình lên làm Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính quyền nhân dân thành phố. Còn người kế nhiệm Vương Bước Trình làm thư ký cho Phó thị trưởng Thịnh Nghị Cường chính là em vợ họ của Vương Bước Trình - Giang Xuân Triều. Giang Xuân Triều là con nuôi của cô ruột Dương Xuân Liễu, ngày thường qua lại khá thân thiết với Vương Bước Phàm, Thịnh Nghị Cường vẫn luôn nói khá thưởng thức Giang Xuân Triều.

Vương Bước Phàm đến Bình Châu điều tra một phen, nghe thấy không ít lời ra tiếng vào, thế nhưng những lời ra tiếng vào này đa phần không có chứng cớ xác thực, cũng không điều tra ra được việc Xa Trì Sừng gặp tai nạn xe có nhân tố con người rõ ràng. Ngược lại, anh cảm thấy em trai Bộ Trình không được cất nhắc sớm hay muộn, lại cứ nhằm đúng lúc anh đến Bình Châu điều tra thì được cất nhắc, quá mức trùng hợp. Anh gọi Bộ Trình đến khách sạn mình ở để gặng hỏi tình hình, Bộ Trình liền có chút không vui: "Anh hai, ý anh là gì? Lẽ nào anh làm Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thì em không được cất nhắc bình thường nữa chắc?"

"Anh hai không có ý đó, chỉ là cảm thấy có chút trùng hợp."

"Sao lại trùng hợp chứ? Ở khoa thư ký chính quyền thành phố chỉ có mình em là nghiên cứu sinh, năm ngoái em đã là cấp phó khoa rồi, bây giờ kiếm cái chức Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính quyền thành phố cũng chỉ là cấp chính khoa, có mấy vị phó chủ nhiệm đều là cấp phó xứ rồi đấy, chẳng lẽ anh làm phó khoa mười hai năm, cũng bắt em tứ này làm phó khoa mười hai năm nữa à? Anh có biết hồi đó người ở quê nhà Thiên Nam đánh giá anh thế nào không? Có cả vè vè miệng luôn đấy, Vương Bước Phàm thật vô dụng, mười năm chính khoa chẳng được cất nhắc, sáng cũng mong tối cũng ngóng, giống như mơ ăn sao trời ấy!"

"Được rồi! Anh đang bàn chuyện chính với em, đừng có mà cười cợt nhả nhược."

"Em cũng đâu có nói đùa đâu! Bản thân em thấy việc em được cất nhắc là hoàn toàn bình thường."

"Bức thư anh viết cho em, em xem chưa?"

"Xem rồi, vẫn là những đạo lý lớn, cực kỳ không thích!"

Vương Bước Phàm lắc đầu nói: "Em vẫn non kém như vậy! Cứ cho là việc em được cất nhắc là bình thường đi, vậy việc Giang Xuân Triều làm thư ký cho Thịnh Nghị Cường thì có bình thường không?"

Bộ Trình cũng không vui: "Anh hai, anh nói xem chỗ nào không bình thường hả? Người ta Giang Xuân Triều cũng tốt nghiệp nghiên cứu sinh, bài viết viết rất hay, tại sao lại không thể đến chính phủ thành phố làm thư ký chứ? Người ta là do Thị trưởng Thịnh chấm trúng, có cái gì mà không bình thường chứ? Là anh giúp đỡ, hay là em đi cửa sau? Đều không có cả!"

"Em không cảm thấy trong này có uẩn khúc à?"

"Muốn nói có uẩn khúc, ở Bình Châu có khối chuyện có uẩn khúc! 'Nhật ký cục trưởng' không có uẩn khúc à? Những việc lớn thế này sao anh là Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật lại làm như không thấy, tai ngoảnh làm ngơ, cứ vừa hay em được cất nhắc là anh coi trọng, Giang Xuân Triều làm thư ký là anh coi trọng, chẳng lẽ anh thật sự muốn thiết diện vô tư? Thiết diện vô tư thì cũng phải thiết diện vô tư với tất cả mọi người chứ, tổng không thể chỉ thiết diện vô tư với mình em và Giang Xuân Triều chứ?"

"Bước Trình, đừng có ăn nói hàm hồ, cái tật xấu cũ lại tái phát rồi đấy! Những chuyện đó có uẩn khúc hay không cần phải có thủ tục tổ chức, cần phải điều tra nghiên cứu, không phải em nói có uẩn khúc là có uẩn khúc đâu. Hơn nữa các đồng chí Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Bình Châu cũng rất coi trọng, cho dù điều tra thì cũng cần phải có thời gian."

"Cần thời gian thì anh cứ thong thả điều tra đi, dù sao anh cũng đừng điều tra em và Giang Xuân Triều, chúng em hoàn toàn không có vấn đề gì cả!" Cuộc nói chuyện của hai anh em không vui mà tan, Vương Bước Phàm mang tâm trạng vô cùng không vui quay về tỉnh thành.

Xa Trì Sừng đến Bắc Kinh nằm viện điều trị, các lãnh đạo kéo đàn kéo lũ đến Bắc Kinh thăm Bí thư Thành ủy, còn những nhân vật nhỏ bé như Vương Bước Trình thì chỉ đành kiên trì bám trụ cương vị công tác, ngoan ngoãn chống tuyết cứu tai ở Bình Châu. Lúc rảnh rỗi, Vương Bước Trình nhớ đến vụ tai nạn xe của Bí thư Thành ủy Xa Trì Sừng, rồi lại liên tưởng đến Bí thư Huyện ủy Bình Nam Quan Chính Tân. Thế nhưng kết cục của hai người này lại có sự tương đồng đến kinh ngạc: cũng vào những ngày mưa gió bão tuyết thế này, Quan Chính Tân khi đang bị bộ phận kiểm tra kỷ luật giám sát "song quy" tại một khách sạn nào đó, bỗng nhiên nhảy lầu tự sát, sự việc vô cùng mờ ám khó hiểu. Sau khi Quan Chính Tân tự sát, Bình Châu nhất thời tin đồn nổi lên tứ phía, có người nói là Phó thị trưởng Thịnh Nghị Cường tố cáo vấn đề kinh tế của Quan Chính Tân với bộ phận kiểm tra kỷ luật, mới khiến hắn ta không thể không tự sát vì sợ tội. Thế nhưng lúc ấy Vương Bước Trình vẫn là thư ký của Thịnh Nghị Cường, chưa từng nghe Thịnh Nghị Cường nhắc đến chuyện này bao giờ, anh ta càng không thể vô duyên vô cớ đi vạch trần Quan Chính Tân. Nói Thịnh Nghị Cường không đâu lại đi tố cáo một Bí thư Huyện ủy có vấn đề kinh tế, quả thực khiến người ta khó lòng tin nổi.

Lo chuyện bao đồng thì lo chuyện bao đồng, công việc không thể chậm trễ. Hôm đó Vương Bước Phàm bất chấp gió tuyết đi làm, đến phòng làm việc của Phó thị trưởng Thịnh Nghị Cường, thạo việc hoàn thành một số việc mà một thư ký ngày nào cũng phải làm. Thấy Phó thị trưởng Thịnh Nghị Cường vẫn chưa đến, anh bèn lật xem báo chí, nhìn thấy Diêu mỗ và Quan mỗ song song tử vong trong xe, liền cảm thấy cái đất Bình Châu này bị làm sao thế, tại sao lại xảy ra những chuyện khó tin như vậy? Quan mỗ chính là chị gái của đồng nghiệp Quan Cơ trong văn phòng của Vương Bước Phình, tên là Quan Khải. Diêu mỗ là anh trai của đồng nghiệp Diêu Tiệp Dư của anh tên là Diêu Tứ Kiệt, sao lại chết đúng lúc thế chứ? Nhớ lại cách đây một tuần trong vụ tai nạn xe ở vùng núi phía nam, nhà Diêu Tiệp Dư vừa có người chết, đúng là họa vô đơn chí phúc bất trùng phùng mà! Xem xong bản tin này, anh vô cùng thổn thức. Vốn dĩ chưa từng nghe nói Quan Khải và Diêu Tứ Kiệt có quan hệ mập mờ gì, ngược lại có lời ra tiếng vào nói Quan Khải và anh rể Thời Vận Hưng có gì đó mờ ám. Mà bản tin này lại chốt hạ một câu là: "Bãi đỗ xe nơi chiếc xe BMW đỗ thông gió không tốt, chiếc xe đang nổ máy thải khí xả không thông suốt, cuối cùng dẫn đến cả hai bị ngộ độc carbon monoxide, tử vong trong xe... Đây là một vụ tai nạn ngoài ý muốn." Anh bỗng nhớ lại biển số xe của Diêu Tứ Kiệt là 419914, trước đây từng có người nói biển số xe này cực kỳ xui xẻo, đồng âm là "chết là phải chết", bây giờ lại thực sự ứng nghiệm, vậy rốt cuộc đây là ý trời hay sự trùng hợp ngẫu nhiên? Là mưu sát hay tai nạn? Thế là anh nhớ lại Thời Vận Hưng và Diêu Tứ Kiệt ngày thường mâu thuẫn chồng chất, liệu có phải Thời Vận Hưng đứng sau giở trò quỷ không? Vương Bước Phàm đang cảm thán cái chết của Diêu Tứ Kiệt và Quan Khải, chợt phát hiện bên trong tờ báo còn có một bức thư của Thịnh Nghị Cường. Thịnh Nghị Cường từng căn dặn anh, phàm là những bức thư không có hai chữ "thân khải", anh đều phải bóc ra xem trước, cái gì không có "ý nghĩa" thì trực tiếp vứt vào sọt giấy, có "ý nghĩa" thì mới đưa cho ông ta xem. Cái gọi là không có ý nghĩa ở đây, ám chỉ những bức thư tố cáo bắt gió bắt bóng và thư từ nhảm nhí của quần chúng, hoặc là những thư mời gọi Thịnh Nghị Cường chi tiền mua chức vụ chủ tịch hội đồng biên tập báo chí, tuyên truyền công trạng cá nhân. Vương Bước Phàm thấy trên phong bì không có hai chữ "thân khải", liền bóc thư ra xem, hóa ra là một bức thư vạch trần tội ác. Chỉ mới đọc tiêu đề, anh đã có cảm giác da đầu tê rần:

Thôn Giao Tây xuất hiện đại tham quan, bán đất vơ vét tài sản ba mươi triệu.

Một ngôi làng chỉ có hai vạn dân, Trưởng thôn lên chức chưa đầy một năm, chỉ dựa vào việc "bán đất" đã từ đó nhận hối lộ trở thành "triệu phú", bao nuôi tình nhân lâu dài Quan Khải, hắn chính là Trưởng thôn Giao Tây, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn Giao Tây Diêu Tứ Kiệt.

Theo phản ánh của người rành mạch, Trưởng thôn Giao Tây Diêu Tứ Kiệt trong thời gian đảm nhiệm chức vụ trưởng thôn, đã nhận hối lộ lớn, "bán đất", chia chác đất thổ cư tư nhân, bán trái phép đất canh tác.

Thôn Giao Tây mang tiếng là "thôn mẫu mực công hữu hóa lớn", trên thực tế lại là một ngôi làng nghèo đói. Dưới vầng hào quang "thôn mẫu mực công hữu hóa lớn", bách tính toàn thôn cho đến nay vấn đề ôn nhuận cơm áo vẫn chưa được giải quyết, chính là một ngôi làng nghèo đói như vậy, Diêu Tứ Kiệt trong thời gian một năm làm trưởng thôn, khoác cái vỏ bọc "quan tâm vấn đề nhà ở của bách tính", "giải quyết chênh lệch giàu nghèo" và "dân làng bình đẳng như nhau", lần lượt chia chác đất thổ cư tư nhân cho 300 người, hơn nữa còn định giá rõ ràng: một suất đất thổ cư 1 vạn, từ đó vơ vét nhận hối lộ lớn. Diêu Tứ Kiệt còn không biết xấu hổ mà nói: "Lão Diêu làm quan rất thanh liêm, chỉ bắt dân làng bỏ ít tiền, nay mọi người đã bình đẳng, nhà mới nào nhà nấy bảo đảm bình an."

Đọc được bức thư vạch trần này, Vương Bước Phàm có chút trợn mắt há hốc mồm. Ngày thường chỉ thấy người đi kiện cáo người sống, chứ chưa từng thấy người đi kiện cáo người chết bao giờ. Thôn Giao Tây là "thôn mẫu mực công hữu hóa lớn" nổi tiếng toàn quốc, chẳng lẽ một nơi như thế này cũng có thể xuất hiện đại tham quan cỡ này sao? Diêu Tứ Kiệt làm Chủ nhiệm Ủy ban Thôn chưa đầy một năm rưỡi, tham ô nhiều tiền như thế là khả năng xảy ra sao? Cái chết của hắn ta và Quan Khải là ngẫu nhiên hay bị người ta mưu sát?

Vương Bước Phàm muốn khiến cho chuyện ở Bình Châu thu hút được sự chú ý của anh hai, bèn viết tờ giấy đó cùng với tờ báo gửi hết cho anh hai. Không ngờ anh hai đối với cái chết của hai người Diêu Quan không hề quan tâm hỏi han, ngược lại còn lên giọng dạy dỗ anh ta một trận. Lúc đó anh ta liền thầm hỏi trong lòng: Vương Bước Phàm của hiện tại, vẫn là Vương Bước Phàm trượng nghĩa chấp ngôn, dám nghĩ dám làm của năm xưa đó chứ? Nếu như cũng biến thành cao thủ thái thái cực trơn tru, vậy anh ta không biết đó là sự thành công hay thất bại của anh hai.