Phòng hình bát giác tại tư gia của Sir Robert Chiltern ở Grosvenor Square.

[Căn phòng bừng sáng và đông nghịt khách. Trên chiếu nghỉ đầu cầu thang, Lady Chiltern đứng đón khách lên chào; bà mang vẻ đẹp cổ điển trang nghiêm của phụ nữ Hy Lạp, độ tuổi khoảng hai mươi bảy. Treo lơ lửng phía trên lồng cầu thang là một chiếc đèn chùm lớn gắn nến, soi rọi tấm thảm thêu Pháp lớn từ thế kỷ XVIII—mô tả cảnh Khải hoàn của Tình yêu, theo mẫu thiết kế của Boucher—được căng trên tường cầu thang. Bên phải là lối vào phòng nghe nhạc. Âm thanh của một tứ tấu đàn dây vang lên thoang thoảng. Lối vào bên trái dẫn đến các phòng tiếp khách khác. Mrs. Marchmont và Lady Basildon, hai phu nhân vô cùng xinh đẹp, đang ngồi cùng nhau trên chiếc ghế băng kiểu Louis Seize. Họ là hiện thân của vẻ mỏng manh kiều diễm. Điệu bộ cách điệu của họ mang một vẻ quyến rũ tinh tế. Watteau hẳn sẽ rất thích vẽ họ.]

MRS. MARCHMONT. Tối nay cậu có sang nhà nhà Hartlocks không, Margaret?

LADY BASILDON. Tớ nghĩ là có. Còn cậu thì sao?

MRS. MARCHMONT. Có chứ. Tiệc nhà họ tẻ nhạt khủng khiếp phải không cậu?

LADY BASILDON. Tẻ nhạt kinh khủng! Tớ chẳng bao giờ hiểu nổi sao mình lại đến đó. Cũng chẳng bao giờ hiểu nổi sao mình lại la cà đi bất cứ đâu.

MRS. MARCHMONT. Tớ đến đây để được trau dồi tri thức.

LADY BASILDON. À! Tớ ghét bị trau dồi tri thức lắm!

MRS. MARCHMONT. Tớ cũng vậy. Nó khiến người ta suýt soát ngang hàng với tầng lớp thương nhân mất thôi, đúng không? Nhưng thân thiết như Gertrude Chiltern thì cứ luôn miệng bảo tớ rằng phải có một mục đích sống thật nghiêm túc. Thế nên tớ mới đến đây để tìm kiếm một mục đích như thế.

LADY BASILDON. [Đưa ống kính dòm nhà hát lên nhìn quanh.] Tối nay tớ chẳng thấy bóng dáng ai ở đây mà người ta có thể gọi là mục đích nghiêm túc cả. Cái ông đưa tớ vào bàn ăn cứ huyên thuyên về vợ ông ta suốt cả buổi.

MRS. MARCHMONT. Ông ta mới nhạt nhẽo làm sao!

LADY BASILDON. Nhạt nhẽo khủng khiếp! Thế quý ông bên cạnh cậu trò chuyện về chuyện gì?

MRS. MARCHMONT. Về bản thân tớ.

LADY BASILDON. [Hờ hững.] Và cậu có thấy hứng thú không?

MRS. MARCHMONT. [Lắc đầu.] Chút xíu nào cũng không.

LADY BASILDON. Chúng ta mới khổ sở làm sao, Margaret thân mến ạ!

MRS. MARCHMONT. [Đứng dậy.] Và điều đó hợp với chúng ta biết bao, Olivia!

[Họ đứng dậy và đi về phía phòng nghe nhạc. Vicomte de Nanjac, một tùy viên trẻ tuổi nổi tiếng với những chiếc cà vạt và lối sính ngoại kiểu Anh, tiến đến cúi chào sâu và bắt chuyện.]

MASON. [Xướng tên khách từ đỉnh cầu thang.] Mr. và Lady Jane Barford. Lord Caversham.

[Lord Caversham bước vào, một ông lão bảy mươi tuổi, đeo dải băng và ngôi sao của Huân chương Garter. Một mẫu mực thuần Whig chuẩn mực. Trông khá giống một bức chân dung do Lawrence vẽ.]

LORD CAVERSHAM. Chào buổi tối, Lady Chiltern! Cái thằng con trai vô tích sự của ta đã đến đây chưa?

LADY CHILTERN. [Mỉm cười.] Tôi nghĩ Lord Goring vẫn chưa tới.

MABEL CHILTERN. [Tiến đến chỗ Lord Caversham.] Sao bác lại gọi Lord Goring là vô tích sự?

[Mabel Chiltern là một minh chứng hoàn hảo cho vẻ đẹp kiểu Anh, vẻ đẹp tựa hoa táo. Cô mang toàn bộ sự ngào ngạt và nét phóng khoáng của một đóa hoa. Trong mái tóc cô lấp lánh từng đợt sóng nắng, và cái miệng nhỏ nhắn với đôi môi hé mở mang vẻ mong chờ, tựa miệng một đứa trẻ. Cô sở hữu quyền lực quyến rũ của tuổi trẻ cùng lòng dũng cảm đến ngạc nhiên của sự ngây thơ. Với những người tỉnh táo, cô chẳng gợi nhắc đến bất kỳ tác phẩm nghệ thuật nào. Nhưng thực chất cô trông giống như một bức tượng nhỏ xứ Tanagra, và hẳn sẽ thấy hơi khó chịu nếu có ai nói với mình điều đó.]

LORD CAVERSHAM. Bởi vì nó sống một cuộc đời quá ư nhàn rỗi.

MABEL CHILTERN. Sao bác lại nói thế cơ chứ? Này nhé, anh ấy cưỡi ngựa ở khu Row lúc mười giờ sáng, đi nghe Opera ba lần một tuần, thay trang phục ít nhất năm lần một ngày, và tối nào trong mùa hội hè cũng đi ăn tiệc ngoài hàng. Bác không gọi thế là sống có ích đấy phỏng?

LORD CAVERSHAM. [Nhìn cô với ánh mắt hiền từ lấp lánh niềm vui.] Cháu là một tiểu thư vô cùng duyên dáng!

MABEL CHILTERN. Bác ngọt ngào quá đi, Lord Caversham ạ! Thỉnh thoảng bác nhớ sang chơi với chúng cháu nhiều hơn nhé. Bác biết tụi cháu luôn ở nhà đón khách vào các ngày Thứ Tư mà, và trông bác thật bảnh bao khi đeo ngôi sao danh dự đó đấy!

LORD CAVERSHAM. Giờ ta chẳng đi đâu nữa. Chán ngấy cái giới thượng lưu London rồi. Ta chẳng ngại nếu được giới thiệu làm quen với chính người thợ may của mình; ít ra gã lúc nào cũng bỏ phiếu đúng phe. Nhưng ta cực kỳ phản đối việc bị xếp ngồi cạnh thợ may nón của vợ mình trong bữa tối. Ta chưa bao giờ chịu nổi mấy chiếc mũ của Lady Caversham.

MABEL CHILTERN. Ồ, cháu lại rất yêu giới thượng lưu London! Cháu nghĩ nó đã cải thiện lên rất nhiều rồi. Giờ đây nó hoàn toàn bao gồm những kẻ ngốc nghếch xinh đẹp và những tên điên rỗi tài năng. Đúng là những gì mà giới thượng lưu nên có.

LORD CAVERSHAM. Hừm! Thế Goring thuộc loại nào? Kẻ ngốc xinh đẹp, hay loại còn lại?

MABEL CHILTERN. [Nghiêm trang.] Hiện tại cháu buộc phải xếp Lord Goring vào một hạng mục hoàn toàn độc lập. Nhưng anh ấy đang tiến bộ lên một cách rất đáng yêu!

LORD CAVERSHAM. Thành cái gì cơ?

MABEL CHILTERN. [Nhún chân chào nhẹ.] Cháu hy vọng sẽ sớm cho bác biết điều đó, Lord Caversham!

MASON. [Xướng tên khách.] Lady Markby. Mrs. Cheveley.

[Lady Markby và Mrs. Cheveley bước vào. Lady Markby là một phụ nữ dễ mến, nhân hậu, được nhiều người yêu mến, tóc điểm bạc chải kiểu à la marquise và mặc đồ ren đẹp. Mrs. Cheveley đi cùng bà có vóc dáng cao và hơi mảnh khảnh. Đôi môi rất mỏng và tô son đậm, một vệt đỏ chói trên khuôn mặt nhợt nhạt. Mái tóc đỏ màu gạch Venice, mũi khoằm và chiếc cổ dài. Lớp phấn hồng càng làm nổi bật vẻ xanh xao tự nhiên của làn da bà. Đôi mắt màu xám lục chuyển động đầy bồn chồn. Bà mặc trang phục màu tím heliotrope, đeo kim cương. Trông bà thoạt nhìn giống như một bông phong lan, và khơi gợi sự tò mò tột độ ở người đối diện. Trong mọi cử động, bà tỏ ra vô cùng uyển chuyển. Nhìn chung là một tác phẩm nghệ thuật, nhưng lại phảng phất ảnh hưởng của quá nhiều trường phái.]

LADY MARKBY. Chào buổi tối, Gertrude thân mến! Thật tốt bụng khi cháu cho phép ta dẫn theo người bạn của mình, Mrs. Cheveley. Hai người phụ nữ quyến rũ thế này nên làm quen với nhau chứ!

LADY CHILTERN. [Tiến về phía Mrs. Cheveley với một nụ cười ngọt ngào. Rồi bất chợt khựng lại, cúi đầu có phần xa cách.] Tôi nghĩ Mrs. Cheveley và tôi đã từng gặp nhau trước đây. Tôi không biết là cô ấy đã đi bước nữa.

LADY MARKBY. [Niềm nở.] À, ngày nay người ta kết hôn thường xuyên chừng nào hay chừng ấy mà, phải không nào? Đó là mốt thời thượng nhất đấy. [Hướng về phía Nữ công tước xứ Maryborough.] Nữ công tước thân mến, Công tước dạo này thế nào rồi? Trí óc vẫn kém cỏi như trước phải không ạ? Chà, điều đó là dĩ nhiên rồi còn gì, đúng không nào? Cố phụ thân của ngài ấy cũng y hệt thế. Chẳng có gì sánh được với dòng dõi quý tộc đâu nhỉ?

MRS. CHEVLEY. [Đùa nghịch chiếc quạt tay.] Nhưng chúng ta đã thực sự gặp nhau trước đây rồi sao, Lady Chiltern? Tôi không tài nào nhớ nổi ở đâu. Tôi đã rời nước Anh đi vắng lâu quá rồi mà.

LADY CHILTERN. Chúng ta từng học chung trường, Mrs. Cheveley.

MRS. CHEVELEY. [Kiêu kỳ.] Thật thế sao? Tôi đã quên sạch chuyện thời đi học từ lâu rồi. Tôi chỉ có ấn tượng mơ hồ rằng quãng thời gian ấy thật đáng ghét.

LADY CHILTERN. [Lạnh lùng.] Tôi không ngạc nhiên đâu!

MRS. CHEVELEY. [Vớiệu điệu bộ ngọt ngào nhất.] Cô biết không, tôi rất đỗi mong chờ được diện kiến người chồng tài ba của cô đấy, Lady Chiltern. Kể từ khi làm việc tại Bộ Ngoại giao, ông ấy đã được nhắc đến rất nhiều ở Vienna. Trên báo chí, họ thậm chí còn viết đúng chính tả tên của ông ấy nữa cơ. Bản thân điều đó đã là một thứ danh tiếng ở lục địa rồi.

LADY CHILTERN. Tôi e rằng giữa cô và phu quân tôi chẳng có mấy điểm chung đâu, Mrs. Cheveley! [Bước đi nơi khác.]

VICOMTE DE NANJAC. À! Chère Madame, quelle surprise! Tôi không được gặp lại cô kể từ hồi ở Berlin đấy!

MRS. CHEVLEY. Kể từ đợt ở Berlin đó thôi, Vicomte. Tính ra đã năm năm rồi chứ bộ!

VICOMTE DE NANJAC. Thế mà cô ngày càng trẻ trung và xinh đẹp hơn xưa. Làm thế nào mà cô giữ được phong độ hay vậy?

MRS. CHEVLEY. Bằng cách đặt ra nguyên tắc chỉ trò chuyện với những người vô cùng duyên dáng như ngài thôi.

VICOMTE DE NANJAC. Chà! Cô khéo nịnh tôi quá. Cô đang nịnh hót tôi, theo cách nói ở đây đấy.

MRS. CHEVLEY. Ở đây người ta cũng nói thế cơ à? Họ thật đáng sợ làm sao!

VICOMTE DE NANJAC. Vâng, họ có một thứ ngôn ngữ thật tuyệt vời. Lẽ ra nó nên được phổ biến rộng rãi hơn mới phải.

[Sir Robert Chiltern bước vào. Một người đàn ông ở tuổi bốn mươi, nhưng trông có vẻ trẻ hơn một chút. Cạo râu nhẵn nhụi, đường nét khuôn mặt tinh tế, tóc tối màu và mắt đen. Một nhân vật có sức hút đặc biệt. Không được lòng đại đa số—chẳng mấy nhân vật nào lại được lòng số đông cả. Nhưng ông lại được ngưỡng mộ vô cùng bởi một nhóm nhỏ, và được kính trọng sâu sắc bởi đông đảo mọi người. Nét đặc trưng trong phong thái của ông là sự lịch lãm hoàn hảo, phảng phất một chút ngạo nghễ. Người ta có cảm giác ông ý thức rõ về thành công mà mình đã đạt được trong đời. Một tâm trạng hay lo âu, với ánh nhìn mệt mỏi. Miệng và cằm được tạc mạnh mẽ tạo sự tương phản nổi bật với vẻ lãng mạn trong đôi mắt sâu thẳm. Sự mâu thuẫn này gợi lên một sự tách biệt gần như hoàn toàn giữa đam mê và lý trí, tựa hồ tư duy và cảm xúc bị cô lập trong không gian riêng nhờ vào sức mạnh ý chí dữ dội nào đó. Có sự căng thẳng hiện lên ở cánh mũi và trên đôi bàn thon, nhợt nhặc và nhọn hoắt. Sẽ là không chính xác nếu gọi ông là một người mang vẻ đẹp nên thơ. Vẻ đẹp nên thơ không thể tồn tại nổi trong Hạ viện. Nhưng Vandyck hẳn sẽ rất muốn vẽ chân dung ông.]

SIR ROBERT CHILTERN. Chào buổi tối, Lady Markby! Tôi hy vọng bà đã đưa Sir John đi cùng chứ?

LADY MARKBY. Ồ! Ta đưa theo một người còn duyên dáng hơn Sir John nhiều. Tính khí của Sir John kể từ khi đâm đầu vào chính trị một cách nghiêm túc đã trở nên hoàn toàn không thể chịu nổi rồi. Thật đấy, bây giờ Hạ viện cứ cố tỏ ra hữu ích thì chỉ tổ gây ra biết bao tai hại.

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi hy vọng là không đến nỗi thế, Lady Markby. Dù sao thì chúng tôi cũng đang cố gắng hết sức để phung phí thời gian của công chúng rồi còn gì, đúng không? Nhưng vị khách quyến rũ mà bà đã tử tế dẫn đến đây là ai thế?

LADY MARKBY. Tên cô ấy là Mrs. Cheveley! Chắc là một người trong họ hàng nhà Cheveley ở Dorsetshire. Nhưng thực sự thì ta cũng chẳng rõ nữa. Các gia đình bây giờ cứ lẫn lộn cả lên. Thậm chí, theo quy luật chung, ai nấy cuối cùng đều hóa ra là một người hoàn toàn khác.

SIR ROBERT CHILTERN. Mrs. Cheveley ư? Dường như tôi đã nghe thấy cái tên này ở đâu rồi.

LADY MARKBY. Cô ấy vừa mới ở Vienna về.

SIR ROBERT CHILTERN. À! Vâng. Tôi nghĩ mình biết cô ấy là ai rồi.

LADY MARKBY. Ồ! Ở trển cô ấy đi lại khắp nơi, và mang theo biết bao câu chuyện bê bối thú vị về tất cả những người bạn của mình. Mùa đông tới ta thực sự phải sang Vienna một chuyến mới được. Hy vọng là Đại sứ quán có một đầu bếp giỏi.

SIR ROBERT CHILTERN. Nếu không có, chắc chắn Ngài Đại sứ sẽ phải bị triệu hồi về nước rồi. Xin hãy chỉ giúp Mrs. Cheveley cho tôi. Tôi rất muốn diện kiến cô ấy.

LADY MARKBY. Để ta giới thiệu hai người với nhau nhé. [Hướng về phía Mrs. Cheveley.] Cưng ơi, Sir Robert Chiltern đang rất nóng lòng muốn làm quen với cháu đấy!

SIR ROBERT CHILTERN. [Cúi đầu chào.] Ai mà chẳng nóng lòng muốn làm quen với Mrs. Cheveley tài sắc vẹn toàn cơ chứ. Các tùy viên của chúng ta ở Vienna viết thư về nước chẳng bàn chuyện gì khác ngoài cô cả.

MRS. CHEVELEY. Cảm ơn ngài, Sir Robert. Một mối quen biết bắt đầu bằng lời khen ngợi chắc chắn sẽ phát triển thành tình bạn chân chính. Nó khởi đầu theo đúng hướng rồi đấy. Và tôi nhận ra rằng mình đã quen biết Lady Chiltern từ trước.

SIR ROBERT CHILTERN. Thật thế sao?

MRS. CHEVLEY. Vâng. Cô ấy vừa nhắc tôi nhớ rằng chúng tôi từng học chung trường. Giờ thì tôi nhớ ra rành mạch lắm rồi. Cô ấy lúc nào cũng giành được giải hạnh kiểm tốt. Tôi có một ký ức rất rõ ràng về việc Lady Chiltern luôn luôn giật giải hạnh kiểm tốt!

SIR ROBERT CHILTERN. [Mỉm cười.] Thế còn cô đã giành được những giải gì thế, Mrs. Cheveley?

MRS. CHEVLEY. Những giải thưởng của tôi đến muộn hơn trong cuộc đời một chút. Tôi không nghĩ có giải nào trong số đó là dành cho hạnh kiểm tốt đâu. Thôi tôi quên béng mất rồi!

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi chắc chắn chúng phải dành cho một điều gì đó vô cùng quyến rũ!

MRS. CHEVLEY. Tôi không biết phụ nữ có luôn được đền đáp vì sự duyên dáng của mình hay không. Tôi nghĩ thường thì họ bị trừng phạt vì điều đó thì có!

SIR ROBERT CHILTERN. Thật là một triết lý nghe đáng sợ làm sao! Việc cố gắng phân loại cô, Mrs. Cheveley, quả là một sự thất lễ. Nhưng xin phép được hỏi, trong thâm tâm, cô là một người theo chủ nghĩa lạc quan hay bi quan? Đó có vẻ là hai tôn giáo thời thượng duy nhất còn sót lại cho chúng ta ngày nay.

MRS. CHEVLEY. Ồ, tôi chẳng theo phái nào cả. Chủ nghĩa lạc quan bắt đầu bằng một nác cười toe toét, và Chủ nghĩa bi quan kết thúc với một cặp kính xanh. Hơn nữa, cả hai thứ đó chẳng qua chỉ là những vẻ bề ngoài được trưng ra mà thôi.

SIR ROBERT CHILTERN. Cô thích sống tự nhiên hơn ư?

MRS. CHEVLEY. Thỉnh thoảng. Nhưng đó lại là một vẻ bề ngoài cực kỳ khó để duy trì.

SIR ROBERT CHILTERN. Những tiểu thuyết gia tâm lý hiện đại mà chúng ta vẫn hay nghe nhắc đến nhiều sẽ nói sao về một lý thuyết như vậy nhỉ?

MRS. CHEVLEY. À! Sức mạnh của phụ nữ xuất phát từ thực tế là khoa học không tài nào lý giải nổi chúng ta. Đàn ông thì có thể đem ra phân tích, còn phụ nữ... chỉ để tôn thờ mà thôi.

SIR ROBERT CHILTERN. Cô nghĩ khoa học không thể giải quyết nổi vấn đề về phụ nữ sao?

MRS. CHEVLEY. Khoa học không bao giờ có thể giải quyết nổi những điều phi lý. Đó là lý do tại sao nó chẳng có tương lai nào trên thế giới này cả.

SIR ROBERT CHILTERN. Và phụ nữ tượng trưng cho những điều phi lý.

MRS. CHEVLEY. Những người phụ nữ ăn mặc đẹp thì có.

SIR ROBERT CHILTERN. [Cúi chào lịch sự.] Tôi e rằng mình khó lòng đồng tình với cô ở điểm đó. Nhưng xin mời cô ngồi xuống. Giờ thì hãy nói cho tôi nghe, điều gì đã khiến cô rời bỏ Vienna hoa lệ để đến với London ảm đạm của chúng tôi—hay có lẽ câu hỏi này hơi bất lịch sự nhỉ?

MRS. CHEVLEY. Những câu hỏi thì chẳng bao giờ bất lịch sự cả. Chỉ có câu trả lời là thỉnh thoảng mới thế thôi.

SIR ROBERT CHILTERN. Thôi được, dù sao thì tôi có thể biết đó là vì chính trị hay vì niềm vui không?

MRS. CHEVLEY. Chính trị là niềm vui duy nhất của tôi. Anh thấy đấy, ngày nay việc tán tỉnh cho đến khi chạm mốc tuổi bốn mươi, hay lãng mạn cho đến tuổi bốn mươi lăm chẳng còn là mốt nữa, thế nên những phụ nữ nghèo khổ chúng tôi—những ai chưa đến tuổi ba mươi, hoặc cứ cho là thế—chẳng còn con đường nào khác ngoài chính trị hoặc công tác từ thiện. Và từ thiện đối với tôi dường như đã trở thành chốn dung thân cho những kẻ muốn chọc gáy đồng loại của mình. Tôi thích chính trị hơn. Tôi nghĩ chúng... hợp với tôi hơn!

SIR ROBERT CHILTERN. Đời sống chính trị là một sự nghiệp cao quý!

MRS. CHEVLEY. Thỉnh thoảng là thế. Và đôi khi nó chỉ là một ván bài khôn ngoan thôi, Sir Robert. Lại có lúc nó là một nỗi phiền toái lớn.

SIR ROBERT CHILTERN. Cô thấy nó là gì nào?

MRS. CHEVLEY. Tôi ư? Là sự kết hợp của cả ba điều đó. [Đánh rơi chiếc quạt.]

SIR ROBERT CHILTERN. [Nhặt chiếc quạt lên.] Để tôi giúp cô!

MRS. CHEVLEY. Cảm ơn ngài.

SIR ROBERT CHILTERN. Nhưng cô vẫn chưa cho tôi biết điều gì đã khiến cô bất ngờ ghé thăm London. Mùa hội hè của chúng tôi sắp kết thúc rồi.

MRS. CHEVLEY. Ồ! Tôi chẳng bận tâm đến mùa hội hè ở London đâu! Nó quá đỗi nặng chuyện vợ chồng. Người ta hoặc là đang lùng sục tìm kiếm phu quân, hoặc là đang trốn chạy họ. Tôi muốn gặp ngài. Đó là sự thật đấy. Ngài biết sự tò mò của phụ nữ thế nào rồi đấy. Gần như lớn bằng đàn ông ấy chứ! Tôi cực kỳ khao khát được gặp ngài, và... để nhờ ngài giúp một việc.

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi hy vọng đó không phải là một chuyện nhỏ nhặt, Mrs. Cheveley. Tôi nhận thấy những chuyện nhỏ nhặt mới là những việc vô cùng khó thực hiện.

MRS. CHEVLEY. [Sau một thoáng suy ngẫm.] Không, tôi không nghĩ đó là một việc hoàn toàn nhỏ nhặt đâu.

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi mừng quá. Xin hãy nói cho tôi nghe đó là việc gì đi.

MRS. CHEVLEY. Lát nữa hãng hay. [Đứng dậy.] Giờ thì tôi có thể đi dạo một vòng quanh ngôi nhà tuyệt đẹp của ngài được không? Tôi nghe nói tranh của ngài đẹp lắm. Cố Bá tước Arnheim—ngài còn nhớ vị Bá tước chứ?—từng kể với tôi rằng ngài sở hữu một số bức tranh Corot tuyệt diệu.

SIR ROBERT CHILTERN. [Hơi giật mình một cách gần như không thể nhận thấy.] Cô biết rõ Bá tước Arnheim lắm à?

MRS. CHEVLEY. [Mỉm cười.] Rất thân thiết. Còn ngài thì sao?

SIR ROBERT CHILTERN. Có một dạo thì có.

MRS. CHEVLEY. Quả là một người đàn ông tuyệt vời, phải không ngài?

SIR ROBERT CHILTERN. [Sau một khoảng lặng.] Ông ấy rất đáng nể, xét trên nhiều phương diện.

MRS. CHEVLEY. Tôi thường nghĩ thật tiếc vì ông ấy chưa bao giờ viết hồi ký. Chúng hẳn sẽ rất vô cùng thú vị.

SIR ROBERT CHILTERN. Phải: ông ấy am tường nhân tình thế thái và các đô thị lớn, chẳng khác nào người Hy Lạp cổ đại vậy.

MRS. CHEVLEY. Lại không vướng phải cái bất lợi khủng khiếp là có một nàng Penelope mòn mỏi chờ đợi ở nhà.

MASON. Lord Goring.

[Lord Goring bước vào. Tròn ba mươi bốn tuổi, nhưng lúc nào cũng nói mình trẻ hơn thế. Gương mặt thanh tao, quý phái nhưng vô cảm. Anh ta thông minh, nhưng lại chẳng muốn người ta nghĩ mình như vậy. Là một tay công tử bột hoàn hảo, anh ta sẽ thấy khó chịu nếu bị coi là lãng mạn. Anh ta đùa giỡn với cuộc sống, và hoàn toàn hòa hợp với thế giới này. Anh ta thích bị hiểu lầm. Điều đó mang lại cho anh ta một vị thế vô cùng thuận lợi.]

SIR ROBERT CHILTERN. Chào buổi tối, Arthur thân mến! Mrs. Cheveley, xin cho phép tôi giới thiệu với cô Lord Goring, người đàn ông nhàn rỗi nhất ở London.

MRS. CHEVLEY. Tôi đã gặp Lord Goring trước đây rồi.

LORD GORING. [Cúi chào.] Tôi không nghĩ là cô còn nhớ tôi đấy, Mrs. Cheveley.

MRS. CHEVLEY. Trí nhớ của tôi được kiểm soát một cách tuyệt vời lắm. Và ngài vẫn còn độc thân chứ?

LORD GORING. Tôi... tin là vậy.

MRS. CHEVLEY. Lãng mạn làm sao!

LORD GORING. Ồ! Tôi chẳng lãng mạn chút nào đâu. Tôi chưa đủ tuổi. Tôi nhường chuyện lãng mạn lại cho các bậc đàn anh.

SIR ROBERT CHILTERN. Lord Goring chính là sản phẩm của Câu lạc bộ Boodle’s đấy, Mrs. Cheveley.

MRS. CHEVLEY. Anh ấy làm rạng danh cho cả cái tổ chức đó chứ chẳng chơi.

LORD GORING. Xin mạn phép hỏi cô có dự định ở lại London lâu không?

MRS. CHEVLEY. Điều đó một phần tùy thuộc vào thời tiết, một phần vào tay nghề nấu nướng, và phần còn lại tùy thuộc vào Sir Robert.

SIR ROBERT CHILTERN. Chắc cô không định châm ngòi cho một cuộc chiến tranh châu Âu đấy chứ?

MRS. CHEVLEY. Hiện tại thì chưa có nguy hiểm gì đâu!

[Cô gật đầu chào Lord Goring với ánh mắt đầy vẻ thích thú, rồi bước ra ngoài cùng Sir Robert Chiltern. Lord Goring thong thả bước sang chỗ Mabel Chiltern.]

MABEL CHILTERN. Anh đến muộn quá đấy!

LORD GORING. Em có nhớ anh không?

MABEL CHILTERN. Nhớ chết đi được ấy chứ!

LORD GORING. Thế thì anh lại tiếc vì đã không ở bên ngoài lâu hơn chút nữa. Anh rất thích cảm giác bị nhớ nhung.

MABEL CHILTERN. Anh ích kỷ quá đi mất!

LORD GORING. Anh rất ích kỷ mà.

MABEL CHILTERN. Lúc nào anh cũng tự lôi mấy thói hư tật xấu của mình ra để kể với em hết, Lord Goring.

LORD GORING. Anh mới chỉ kể cho em nghe một nửa số đó thôi đấy, tiểu thư Mabel!

MABEL CHILTERN. Mấy thói còn lại tồi tệ lắm à?

LORD GORING. Kinh khủng lắm chứ bộ! Cứ nghĩ đến chúng vào ban đêm là anh lăn ra ngủ khì ngay lập tức.

MABEL CHILTERN. Chà, em lại mê tơi mấy thói hư tật xấu của anh cơ. Em chẳng đời nào muốn anh bỏ đi dù chỉ một thói trong số đó đâu.

LORD GORING. Em đáng yêu quá thể! Nhưng ngẫm lại thì lúc nào em chẳng đáng yêu cơ chứ. Nhân tiện đây, anh muốn hỏi em một câu hỏi nhé, tiểu thư Mabel. Ai đã đưa Mrs. Cheveley đến đây thế? Cái cô mặc đồ tím heliotrope vừa mới bước ra khỏi phòng cùng anh trai em ấy?

MABEL CHILTERN. Ồ, em nghĩ Lady Markby đã đưa cô ta đến. Sao anh lại hỏi thế?

LORD GORING. Đã nhiều năm rồi anh không gặp lại cô ta, thế thôi.

MABEL CHILTERN. Thật là một lý do xàm xí!

LORD GORING. Lý do nào mà chẳng xàm xí cơ chứ.

MABEL CHILTERN. Cô ta là loại phụ nữ thế nào vậy?

LORD GORING. Ồ! Ban ngày là một thiên tài còn ban đêm là một tuyệt sắc giai nhân!

MABEL CHILTERN. Em bắt đầu ghét cô ta rồi đấy.

LORD GORING. Điều đó chứng tỏ gu thẩm mỹ tuyệt vời của em rồi.

VICOMTE DE NANJAC. [Tiến lại gần.] À, thiếu nữ Anh quốc chính là bức tường thành bảo vệ cho gu thẩm mỹ đúng đắn phải không nhỉ? Đích thị là bức tường thành của gu thẩm mỹ rồi.

LORD GORING. Báo chí vẫn luôn rả rích bên tai chúng tôi điều đó mà.

VICOMTE DE NANJAC. Tôi đọc tất cả báo chí Anh của các bạn đấy. Tôi thấy chúng thật vô cùng thú vị.

LORD GORING. Thế thì, Nanjac thân mến, chắc chắn anh phải đọc kỹ cả những tầng nghĩa ngầm bên trong nữa đấy.

VICOMTE DE NANJAC. Tôi rất muốn thế, nhưng giáo sư của tôi lại phản đối. [Hướng về Mabel Chiltern.] Tôi có vinh hạnh được hộ tống cô vào phòng nghe nhạc chứ, tiểu thư?

MABEL CHILTERN. [Trông có vẻ vô cùng thất vọng.] Vâng, tôi rất vinh hạnh, thưa Vicomte! [Quay sang Lord Goring.] Anh không vào phòng nghe nhạc à?

LORD GORING. Không, nếu ở trỏng có bất kỳ thứ âm nhạc nào đang trỗi dậy, tiểu thư Mabel ạ.

MABEL CHILTERN. [Nghiêm khắc.] Âm nhạc đó là của Đức. Anh chắc gì đã hiểu nổi.

[Cùng Vicomte de Nanjac bước ra ngoài. Lord Caversham tiến lại chỗ con trai mình.]

LORD CAVERSHAM. Này anh bạn! Anh đang làm cái quái gì ở đây thế? Lại phung phí cuộc đời mình như mọi khi à! Lẽ ra anh phải lên giường đi ngủ từ lâu rồi chứ, đồ vô tích sự. Toàn thức khuya dậy muộn! Tối hôm trước ta còn nghe ngóng được tin anh nhảy nhót ở nhà Lady Rufford tít đến tận bốn giờ sáng cơ mà!

LORD GORING. Mới có mười lăm phút nữa là đến bốn giờ thôi mà, thưa cha.

LORD CAVERSHAM. Ta không tài nào hiểu nổi sao anh lại chịu đựng nổi cái giới thượng lưu London này. Mọi thứ tiêu tùng hết cả rồi, toàn một lũ vô danh tiểu tốt chết tiệt tụ tập lại để bàn về những chuyện không đâu.

LORD GORING. Con rất thích bàn về những chuyện không đâu, thưa cha. Đó là thứ duy nhất mà con thông thạo.

LORD CAVERSHAM. Ta thấy anh sống hoàn toàn chỉ để hưởng lạc.

LORD GORING. Thế chúng ta còn sống vì cái gì nữa chứ, thưa cha? Chẳng có gì làm con người ta già đi nhanh bằng hạnh phúc cả.

LORD CAVERSHAM. Anh đúng là kẻ vô tâm, đồ vô tâm tệ hại!

LORD GORING. Con hy vọng là không phải vậy, thưa cha. Chào buổi tối, Lady Basildon!

LADY BASILDON. [Cong vút đôi mày liễu.] Cậu cũng có mặt ở đây à? Tớ cứ tưởng cậu chẳng bao giờ bén mảng đến mấy buổi tiệc tùng chính trị chứ!

LORD GORING. Tớ vô cùng tôn sùng các buổi tiệc chính trị. Chúng là chốn duy nhất còn sót lại mà người ta không thèm bàn chuyện chính trị.

LADY BASILDON. Tớ lại rất mê bàn chuyện chính trị. Tớ bàn về chúng suốt cả ngày lẫn đêm ấy chứ. Nhưng tớ không sao chịu nổi việc phải ngồi nghe chúng. Tớ chẳng hiểu mấy ông tướng bất đắc dĩ trong Hạ viện có thể chịu đựng nổi những phiên tranh luận kéo dài lê thê đó bằng cách nào nữa.

LORD GORING. Bằng cách không bao giờ thèm lắng nghe.

LADY BASILDON. Thật á?

LORD GORING. [Với vẻ nghiêm túc nhất.] Dĩ nhiên rồi. Cậu thấy đấy, lắng nghe là một việc vô cùng nguy hiểm. Nếu lắng nghe, rất có thể cậu sẽ bị thuyết phục; mà một kẻ tự cho phép mình bị thuyết phục bởi một lý lẽ thì đích thị là một kẻ vô cùng bất hợp lý.

LADY BASILDON. À! Điều đó giải thích cho rất nhiều thói ở đàn ông mà tớ chưa từng hiểu nổi, và rất nhiều điều ở phụ nữ mà chồng họ chẳng bao giờ biết trân quý!

MRS. MARCHMONT. [Thở dài.] Chồng chúng ta chẳng bao giờ trân quý bất cứ điều gì ở vợ cả. Chúng ta buộc phải tìm kiếm điều đó ở những người khác!

LADY BASILDON. [Nhấn mạnh.] Phải, luôn luôn là ở những người khác, đúng không nào?

LORD GORING. [Mỉm cười.] Và đó lại là quan điểm của hai vị phu nhân nổi tiếng là có những người chồng tuyệt vời nhất ở London.

MRS. MARCHMONT. Đó chính xác là điều khiến chúng tớ không tài nào chịu nổi. Anh Reginald của tớ không có lấy một khuyết điểm nào, đúng là vô phương cứu chữa. Thỉnh thoảng anh ấy vô địch đến mức không sao chịu thấu! Quanh quẩn bên anh ấy chẳng có lấy nổi dù chỉ một tia phấn khích nhỏ nhoi.

LORD GORING. Thật là khủng khiếp! Thật đấy, chuyện này cần phải được loan báo rộng rãi hơn mới phải!

LADY BASILDON. Basildon cũng chẳng khá khẩm hơn là bao; anh ta sống gia trưởng hệt như một gã trai độc thân vậy.

MRS. MARCHMONT. [Siết chặt tay Lady Basildon.] Olivia tội nghiệp của tớ! Chúng ta đã lấy phải những người chồng hoàn hảo, và giờ thì chúng ta bị trừng phạt đích đáng vì điều đó.

LORD GORING. Tớ lại cứ tưởng những người chồng mới là kẻ bị trừng phạt chứ.

MRS. MARCHMONT. [Ngẩng cao đầu.] Ôi, cậu lầm to nhé! Họ hạnh phúc vô cùng tận ấy chứ! Còn chuyện tin tưởng chúng ta á, mức độ họ tin tưởng tụi này quả là một thảm kịch.

LADY BASILDON. Một thảm kịch hoàn toàn!

LORD GORING. Hay là một vở hài kịch nhỉ, Lady Basildon?

LADY BASILDON. Chắc chắn không phải hài kịch rồi, Lord Goring. Cậu thật nhẫn tâm khi gợi ý một chuyện như thế!

MRS. MARCHMONT. Tớ e rằng Lord Goring lại đứng về phe kẻ địch như mọi khi rồi. Tớ vừa thấy anh ta trò chuyện với cái cô Mrs. Cheveley đó khi vừa bước chân vào cửa.

LORD GORING. Mrs. Cheveley là một phụ nữ đẹp đấy chứ!

LADY BASILDON. [Cứng nhắc.] Xin vui lòng đừng ca ngợi những người phụ nữ khác trước mặt chúng tôi. Cậu có thể đợi tụi này làm việc đó cơ mà!

LORD GORING. Tớ đã đợi rồi đấy chứ.

MRS. MARCHMONT. Thôi đi, tụi tớ chẳng thèm khen ngợi cô ta đâu. Tớ nghe nói tối thứ Hai cô ta có đến nhà hát Opera, rồi buôn chuyện với Tommy Rufford trong bữa ăn khuya rằng, theo những gì cô ta thấy, giới thượng lưu London toàn một lũ nhà quê và mấy tay công tử bột màu mè.

LORD GORING. Cô ấy nói hoàn toàn chính xác còn gì. Đàn ông toàn một lũ nhà quê còn phụ nữ thì toàn mấy kẻ trưng diện, đúng không nào?

MRS. MARCHMONT. [Sau một khoảng lặng.] Ồ! Cậu có thực sự nghĩ đó là ý của Mrs. Cheveley không?

LORD GORING. Dĩ nhiên rồi. Và đó cũng là một nhận xét rất khôn ngoan mà Mrs. Cheveley nên đưa ra.

[Mabel Chiltern bước vào. Cô nhập bọn với nhóm.]

MABEL CHILTERN. Sao mọi người lại bàn tán về Mrs. Cheveley thế nhỉ? Ai nấy đều nhắc đến Mrs. Cheveley hết cả! Lord Goring vừa nói rằng—anh đã nói gì thế, Lord Goring, về Mrs. Cheveley ấy nhỉ? Ồ! Em nhớ rồi, rằng ban ngày cô ta là một thiên tài còn ban đêm là một tuyệt sắc giai nhân.

LADY BASILDON. Thật là một sự kết hợp khủng khiếp! Trông rất chi là thiếu tự nhiên!

MRS. MARCHMONT. [Với vẻ mơ màng nhất.] Tớ rất thích ngắm nhìn những thiên tài, và lắng nghe những người xinh đẹp.

LORD GORING. À! Cậu có vấn đề về tâm lý rồi đấy, Mrs. Marchmont!

MRS. MARCHMONT. [Hớ hở hẳn lên với vẻ thích thú thực sự.] Nghe cậu nói thế tớ mừng quá. Tớ và Marchmont kết hôn đã bảy năm nay rồi, mà anh ấy chưa từng một lần bảo tớ là có vấn đề về tâm lý cả. Đàn ông mới vô tâm làm sao!

LADY BASILDON. [Quay sang cô.] Tớ vẫn luôn nói mà, Margaret thân mến, cậu chính là kẻ có vấn đề tâm lý nặng nhất ở London này.

MRS. MARCHMONT. À! Nhưng cậu lúc nào cũng đồng cảm với tớ mà, Olivia!

MABEL CHILTERN. Có thèm thuồng đồ ăn thì bị coi là có vấn đề tâm lý hả anh? Em đang cực kỳ thèm đồ ăn đây này. Lord Goring, anh sẽ đi lấy chút đồ ăn khuya cho em chứ?

LORD GORING. Rất sẵn lòng, tiểu thư Mabel. [Bước đi cùng cô.]

MABEL CHILTERN. Anh tệ quá đấy nhé! Suốt cả buổi tối anh chẳng thèm nói chuyện với em lấy một câu!

LORD GORING. Anh biết làm sao được? Em đã bỏ đi chơi với nhà ngoại giao nhí nhảnh đó cơ mà.

MABEL CHILTERN. Lẽ ra anh phải bám theo bọn em chứ. Bám theo đuổi theo người ta mới là phép lịch sự tối thiểu chứ lị. Em thấy tối nay chẳng thích anh tẹo nào cả!

LORD GORING. Anh lại cực kỳ thích em đấy.

MABEL CHILTERN. Thế thì em ước gì anh thể hiện điều đó một cách rõ ràng hơn! [Họ đi xuống lầu.]

MRS. MARCHMONT. Olivia ơi, tớ đang có cảm giác hoa mắt chóng mặt kỳ lạ đây này. Tớ nghĩ tớ rất muốn ăn chút gì đó. Tớ biết chắc là mình đang thèm đồ ăn khuya lắm rồi.

LADY BASILDON. Tớ đang thèm ruột gan lên được đây, Margaret!

MRS. MARCHMONT. Đàn ông mới ích kỷ làm sao, họ chẳng bao giờ nghĩ đến những chuyện thế này.

LADY BASILDON. Đàn ông quả là những kẻ thực dụng đến cùng cực, thực dụng cùng cực!

[Vicomte de Nanjac bước vào từ phòng nghe nhạc cùng một vài vị khách khác. Sau khi quan sát kỹ lưỡng tất cả những người có mặt, anh ta tiến về phía Lady Basildon.]

VICOMTE DE NANJAC. Tôi có vinh hạnh được mời cô xuống dùng chút đồ ăn khuya không, thưa Nữ bá tước?

LADY BASILDON. [Lạnh lùng.] Cảm ơn Vicomte, tôi không bao giờ ăn khuya đâu. [Vicomte vừaan toan bước lùi lại. Thấy vậy, Lady Basildon liền đứng phắt dậy và khoác tay anh ta.] Nhưng tôi sẽ đi xuống cùng anh cho vui vậy.

VICOMTE DE NANJAC. Tôi thích ăn uống lắm! Mọi sở thích của tôi đều mang đậm chất Anh quốc hết.

LADY BASILDON. Trông anh cứ như một người Anh thực thụ ấy, Vicomte, hoàn toàn là người Anh.

[Họ bước ra ngoài. Mr. Montford, một chàng công tử trẻ tuổi chải chuốt hoàn hảo, tiến lại gần Mrs. Marchmont.]

MR. MONTFORD. Dùng chút đồ ăn khuya nhé, Mrs. Marchmont?

MRS. MARCHMONT. [Hờ hững.] Cảm ơn Mr. Montford, tôi không bao giờ chạm đũa vào đồ ăn khuya cả. [Đứng phắt dậy và khoác tay anh ta.] Nhưng tôi sẽ ngồi cạnh để ngắm anh ăn vậy.

MR. MONTFORD. Tôi không biết là mình có thích bị người ta nhìn chằm chằm lúc đang ăn hay không nữa!

MRS. MARCHMONT. Thế thì tôi sẽ ngắm kẻ khác vậy.

MR. MONTFORD. Tôi cũng không chắc là mình thích điều đó đâu.

MRS. MARCHMONT. [Nghiêm khắc.] Xin ngài đấy, Mr. Montford, đừng có dựng lên những màn ghen tuông đau đớn nơi công cộng thế chứ!

[Họ đi xuống lầu cùng những vị khách khác, lướt qua Sir Robert Chiltern và Mrs. Cheveley, những người vừa bước vào.]

SIR ROBERT CHILTERN. Và cô có dự định ghé thăm dinh thự của vị điền chủ nào ở vùng quê trước khi rời nước Anh không, Mrs. Cheveley?

MRS. CHEVELEY. Ồ, không đâu! Tôi không tài nào chịu nổi mấy bữa tiệc đồng quê ở xứ các người. Ở Anh, người ta cứ cố tỏ ra thông minh ngay cả vào bữa sáng. Thật là kinh khủng quá đi mất! Chỉ có những kẻ tẻ nhạt mới tỏ ra thông minh vào buổi sáng. Rồi thì cái bí mật động trời của gia đình lúc nào cũng lôi ra đọc kinh gia đình nữa chứ. Chuyến lưu lại nước Anh của tôi thực ra hoàn toàn phụ thuộc vào ngài đấy, Sir Robert. [Ngồi phịch xuống ghế băng.]

SIR ROBERT CHILTERN. [Ngồi xuống cạnh cô.] Nói nghiêm túc đấy chứ?

MRS. CHEVLEY. Hết sức nghiêm túc. Tôi muốn bàn với ngài về một kế hoạch chính trị và tài chính lớn, thực ra là về Công ty Kênh đào Argentina này đây.

SIR ROBERT CHILTERN. Thật là một đề tài khô khan và thực tế làm sao để cô đem ra bàn luận, Mrs. Cheveley!

MRS. CHEVLEY. Ồ, tôi lại thích những đề tài khô khan và thực tế. Thứ tôi không thích mới là những con người khô khan và thực tế cơ. Giữa chúng có một khoảng cách rất lớn đấy. Hơn nữa, tôi biết ngài rất quan tâm đến các dự án Kênh đào Quốc tế mà. Ngài từng là thư ký cho Lord Radley, phải không, vào thời điểm Chính phủ mua lại cổ phần Kênh đào Suez ấy?

SIR ROBERT CHILTERN. Đúng vậy. Nhưng Kênh đào Suez là một công trình vô cùng vĩ đại và lừng lẫy. Nó mang lại cho chúng ta con đường trực trảo đến Ấn Độ. Nó có giá trị mang tầm vóc đế quốc. Việc chúng ta nắm quyền kiểm soát là điều tất yếu. Còn dự án Argentina này chỉ là một trò lừa đảo tầm thường trên Sàn giao dịch chứng khoán mà thôi.

MRS. CHEVLEY. Một cuộc đầu cơ đấy, Sir Robert! Một vụ đầu cơ rực rỡ và đầy táo bạo.

SIR ROBERT CHILTERN. Tin tôi đi, Mrs. Cheveley, đó là một trò lừa đảo. Chúng ta hãy gọi tên sự vật bằng chính tên gọi của chúng đi. Làm thế mọi chuyện sẽ đơn giản hơn. Bộ Ngoại giao chúng tôi nắm giữ toàn bộ thông tin về vụ này. Thậm chí, tôi còn cử một Ủy ban đặc biệt đi điều tra ngầm sự việc, và báo cáo của họ cho biết các công trình hầu như chưa được khởi công, còn số tiền đã quyên góp thì chẳng ai biết đã trôi dạt đi đâu mất. Toàn bộ vụ này chẳng khác nào một vụ bê bối Panama thứ hai, nhưng lại không có lấy một phần tư cơ hội thành công như cái vụ thảm hại hồi đó từng có. Tôi hy vọng cô không đầu tư vào nó đấy nhé. Tôi tin chắc cô quá ư thông minh để làm một chuyện dại dột như vậy.

MRS. CHEVLEY. Tôi đã rót vốn đầu tư rất lớn vào đó.

SIR ROBERT CHILTERN. Ai lại có thể xúi giục cô làm một việc ngu ngốc đến thế cơ chứ?

MRS. CHEVLEY. Người bạn cũ của ngài—và cũng là của tôi.

SIR ROBERT CHILTERN. Ai cơ?

MRS. CHEVLEY. Bá tước Arnheim.

SIR ROBERT CHILTERN. [Nhíu mày.] À! Vâng. Tôi nhớ lúc ông ta qua đời, người ta có đồn đại rằng ông ta dính líu đến toàn bộ vụ bê bối này.

MRS. CHEVLEY. Đó là mối tình lãng mạn cuối cùng của ông ấy. Cứ cho là mối tình áp chót đi, để công bằng mà nói.

SIR ROBERT CHILTERN. [Đứng dậy.] Nhưng cô vẫn chưa được ngắm mấy bức tranh Corot của tôi cơ mà. Chúng được treo ở phòng nghe nhạc. Tranh Corot có vẻ rất hợp với âm nhạc, phải không cô? Để tôi dẫn cô đi xem nhé?

MRS. CHEVLEY. [Lắc đầu.] Tối nay tôi chẳng có tâm trạng nào để ngắm hoàng hôn ánh bạc hay bình minh hồng thắm đâu. Tôi muốn bàn chuyện làm ăn. [Dùng quạt ra hiệu cho anh ngồi xuống cạnh mình lần nữa.]

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi e rằng mình chẳng có lời khuyên nào dành cho cô đâu, Mrs. Cheveley, ngoại trừ việc khuyên cô hãy quan tâm đến một thứ gì đó ít nguy hiểm hơn. Sự thành bại của Kênh đào dĩ nhiên phụ thuộc vào thái độ của nước Anh, và tôi định sẽ đệ trình báo cáo của Ủy ban trước Hạ viện vào tối mai.

MRS. CHEVLEY. Ngài tuyệt đối không được làm thế. Vì lợi ích của chính ngài, Sir Robert, chưa nói đến lợi ích của tôi, ngài không được phép làm điều đó.

SIR ROBERT CHILTERN. [Tròn mắt nhìn cô đầy kinh ngạc.] Vì lợi ích của chính tôi á? Mrs. Cheveley thân mến, cô đang nói gì vậy? [Ngồi xuống bên cạnh cô.]

MRS. CHEVLEY. Sir Robert, tôi sẽ nói thật lòng với ngài nhé. Tôi muốn ngài rút lại bản báo cáo mà ngài dự định trình trước Hạ viện, với lý do là ngài có căn cứ để tin rằng Ủy ban đã bị tiêm nhiễm định kiến hoặc nhận được thông tin sai lệch, hay đại loại thế. Sau đó, tôi muốn ngài phát biểu đôi lời đại ý rằng Chính phủ sẽ xem xét lại vấn đề, và ngài có cơ sở để tin rằng Kênh đào này, nếu hoàn thành, sẽ mang lại giá trị quốc tế to lớn. Ngài thừa biết mấy câu nói kiểu cách mà các bộ trưởng vẫn hay thốt ra trong những trường hợp thế này rồi đấy. Chỉ cần dăm ba câu sáo rỗng thông thường là đủ. Trong đời sống hiện đại, chẳng có gì tạo ra hiệu ứng tốt bằng một câu nói sáo rỗng hay ho cả. Nó khiến cả thế giới xích lại gần nhau. Ngài sẽ làm điều đó vì tôi chứ?

SIR ROBERT CHILTERN. Mrs. Cheveley, chắc cô không đùa cợt khi đưa ra một lời đề nghị như thế với tôi chứ!

MRS. CHEVLEY. Tôi hoàn toàn nghiêm túc.

SIR ROBERT CHILTERN. [Lạnh lùng.] Xin hãy cho phép tôi tin rằng cô đang nói đùa đi.

MRS. CHEVLEY. [Nói với giọng cực kỳ từ tốn và nhấn mạnh.] À! Nhưng tôi hoàn toàn nghiêm túc đấy. Và nếu ngài làm theo những gì tôi yêu cầu, tôi... sẽ hậu tạ ngài thật xứng đáng!

SIR ROBERT CHILTERN. Hậu tạ tôi ư?

MRS. CHEVLEY. Vâng.

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi e là mình không hiểu rõ lắm ý cô là gì.

MRS. CHEVLEY. [Ngả người ra sau ghế băng và nhìn anh.] Thật là làm người ta thất vọng quá đi mất! Trong khi tôi đã cất công lặn lội từ Vienna sang đây cốt để ngài có thể hiểu thấu đáo tôi đấy.

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi e là mình vẫn chưa hiểu.

MRS. CHEVLEY. [Với vẻ dửng dưng nhất.] Sir Robert thân mến, ngài là một kẻ từng trải, và chắc chắn ngài có cái giá của mình. Thời buổi này ai mà chẳng thế. Điểm bất lợi là hầu hết mọi người đều đòi hỏi cái giá quá đắt đỏ. Riêng tôi thì đúng là thế rồi. Tôi chỉ mong ngài đưa ra những điều khoản hợp lý hơn một chút.

SIR ROBERT CHILTERN. [Đứng phắt dậy đầy phẫn nộ.] Nếu cô cho phép, tôi sẽ gọi xe đưa cô về. Sống ở nước ngoài quá lâu rồi nên cô dường như không nhận ra mình đang đứng trước một quý tộc Anh để nói chuyện, thưa Mrs. Cheveley.

MRS. CHEVLEY. [Giữ chân anh lại bằng cách chạm chiếc quạt lên tay anh và giữ nguyên ở đó trong lúc nói.] Tôi thừa biết mình đang nói chuyện với một gã từng đặt những viên gạch đầu tiên cho khối tài sản của mình bằng cách bán một bí mật Nội các cho một kẻ đầu cơ Sàn giao dịch chứng khoán đấy thôi.

SIR ROBERT CHILTERN. [Cắn chặt môi.] Cô đang nói cái quái gì vậy?

MRS. CHEVLEY. [Đứng dậy đối mặt với anh.] Ý tôi là tôi biết rõ nguồn gốc thực sự đằng sau sự giàu có và con đường công danh của ngài, và hiện trong tay tôi đang giữ bức thư đó đấy.

SIR ROBERT CHILTERN. Bức thư nào cơ?

MRS. CHEVLEY. [Đầy khinh miệt.] Bức thư ngài đã viết cho Bá tước Arnheim vào hồi còn làm thư ký cho Lord Radley, trong đó giục vị Bá tước mua cổ phần Kênh đào Suez—một bức thư được viết trước thời điểm Chính phủ tuyên bố tự mua lại ba ngày.

SIR ROBERT CHILTERN. [Khàn giọng.] Không đời nào có chuyện đó.

MRS. CHEVLEY. Ngài cứ đinh ninh rằng bức thư đó đã bị tiêu hủy rồi chứ gì. Ngài ngây thơ quá đấy! Nó đang nằm trong tay tôi đây này.

SIR ROBERT CHILTERN. Vụ việc mà cô vừa ám chỉ chẳng qua chỉ là một thương vụ đầu cơ thuần túy. Hạ viện lúc bấy giờ vẫn chưa thông qua dự luật; nó hoàn toàn có khả năng bị bác bỏ cơ mà.

MRS. CHEVLEY. Đó là một trò lừa đảo, Sir Robert. Chúng ta hãy gọi tên sự vật bằng chính tên gọi của chúng đi. Làm thế mọi chuyện sẽ đơn giản hơn biết mấy. Và giờ thì tôi sắp sửa bán lại bức thư đó cho ngài, với cái giá yêu cầu là sự hậu thuẫn công khai của ngài dành cho dự án Argentina. Ngài đã tự gây dựng cơ đồ cho chính mình từ một con kênh rồi đấy thôi. Giờ thì ngài phải giúp tôi và đồng bọn làm giàu từ một con kênh khác chứ!

SIR ROBERT CHILTERN. Thật đê tiện, những gì cô đề nghị thật quá đê tiện!

MRS. CHEVLEY. Ồ, không đâu! Đây là ván bài cuộc đời mà tất cả chúng ta sớm muộn gì cũng phải tham gia thôi, Sir Robert ạ!

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi không thể làm theo những gì cô yêu cầu.

MRS. CHEVLEY. Ý ngài là ngài không thể không làm. Ngài thừa biết mình đang đứng bên bờ vực thẳm rồi. Và ngài không có tư cách để đưa ra điều khoản nào cả. Ngài chỉ có việc chấp nhận chúng thôi. Giả sử ngài từ chối—

SIR ROBERT CHILTERN. Thì sao nào?

MRS. CHEVLEY. Sir Robert thân mến, thế thì sao á? Ngài tiêu đời, thế thôi! Hãy nhớ xem chủ nghĩa thanh giáo ở xứ Anh đã đẩy ngài đến bước đường nào đi. Ngày xưa chẳng ai thèm làm ra vẻ mình đạo mức hơn hàng xóm láng giềng cả. Trên thực tế, việc tỏ ra thanh cao hơn người khác bị coi là cực kỳ thô lỗ và mang đậm chất trung lưu. Ngày nay, với sự cuồng tín hiện đại đối với đạo đức, ai nấy đều phải khoác lên mình lớp vỏ bọc là một bậc thánh nhân trong sạch, không thể bị mua chuộc, cùng đủ thứ bảy đại tội kể trên—và kết quả là gì? Các ngài cứ đổ rạp xuống như những con ki-ốt—hết kẻ này đến người khác. Chẳng có năm nào ở Anh trôi qua mà không có ai đó bốc hơi khỏi vũng bùn. Những tai tiếng từng một thời tô điểm nét duyên dáng, hoặc ít nhất là tạo thêm phần thú vị cho một người đàn ông—giờ đây lại đè bẹp họ. Và vụ bê bối của ngài thì cực kỳ tồi tệ đấy. Ngài không thể sống sót nổi qua nó đâu. Nếu người ta hay biết rằng thuở trẻ, khi còn là thư ký cho một vị bộ trưởng quyền cao chức trọng, ngài đã bán một bí mật Nội các để đổi lấy một khoản tiền khổng lồ, và đó chính là cội nguồn khối tài sản cùng sự nghiệp của ngài, thì ngài sẽ bị truất quyền khỏi chính trường, ngài sẽ biến mất hoàn toàn vĩnh viễn. Suy cho cùng, Sir Robert, cớ sao ngài phải hy sinh toàn bộ tương lai của mình thay vì thỏa hiệp một cách khôn ngoan với kẻ thù cơ chứ? Lúc này đây tôi chính là kẻ thù của ngài. Tôi thừa nhận điều đó! Và tôi mạnh hơn ngài rất nhiều. Những đại đội hùng mạnh đang đứng về phía tôi. Ngài đang có một vị thế lẫy lừng, nhưng chính vị thế lẫy lừng đó lại khiến ngài trở nên dễ tổn thương hơn bao giờ hết. Ngài không thể tự vệ nổi đâu! Còn tôi mới là kẻ chủ động tấn công. Dĩ nhiên tôi chẳng thèm giảng đạo lý cho ngài nghe làm gì. Công bằng mà nói thì ngài phải thừa nhận tôi đã tha cho ngài khoản đó rồi đấy. Nhiều năm trước ngài từng làm một việc vô liêm sỉ nhưng đầy khôn ngoan; và nó đã mang lại thành công vang dội. Ngài nợ nó cả gia tài lẫn địa vị hiện tại. Và giờ thì đến lúc ngài phải trả giá cho nó rồi. Sớm muộn gì chúng ta cũng phải trả giá cho những việc mình làm. Ngài phải trả giá ngay bây giờ đây. Trước khi tôi rời khỏi đây tối nay, ngài phải hứa với tôi là sẽ dẹp bỏ bản báo cáo kia, đồng thời phát biểu ủng hộ dự án này trước Hạ viện.

SIR ROBERT CHILTERN. Những gì cô đòi hỏi là bất khả thi.

MRS. CHEVLEY. Ngài buộc phải làm cho nó khả thi thôi. Ngài sẽ làm cho nó khả thi cho mà xem. Sir Robert, ngài biết báo chí Anh nhà ngài trông như thế nào rồi đấy. Giả sử khi tôi vừa bước chân ra khỏi ngôi nhà này, tôi lái thẳng xe đến một tòa soạn báo nào đó, rồi giao phó câu chuyện bê bối này cùng toàn bộ chứng cứ xác thực cho họ! Hãy thử nghĩ xem niềm vui tột độ của họ sẽ lớn thế nào, sự hả hê khi kéo ngài ngã ngựa ra sao, thứ bùn nhơ nhóp nhép mà họ sẽ nhấn chìm ngài sẽ đáng sợ thế nào. Hãy nghĩ đến gã đạo đức giả với nụ cười nhầy nhụa đang cắm cúi viết bài xã luận, rồi sắp xếp những lời lẽ bẩn thỉu lên trang nhất bích chương công cộng.

SIR ROBERT CHILTERN. Dừng lại! Cô muốn tôi rút lại bản báo cáo và đọc một bài phát biểu ngắn tuyên bố rằng tôi tin dự án này có những tiềm năng phát triển?

MRS. CHEVLEY. [Ngồi xuống ghế băng.] Đó là những điều khoản của tôi.

SIR ROBERT CHILTERN. [Nói với giọng trầm thấp.] Tôi sẽ đưa cho cô bất cứ số tiền nào cô muốn.

MRS. CHEVLEY. Ngay cả ngài cũng chẳng giàu đến mức có thể mua lại quá khứ của mình đâu, Sir Robert. Chẳng ai làm được điều đó cả.

SIR ROBERT CHILTERN. Tôi sẽ không làm theo những gì cô đòi hỏi. Nhất định không.

MRS. CHEVLEY. Ngài buộc phải làm thôi. Nếu ngài không chịu... [Đứng phắt dậy khỏi chiếc ghế băng.]

SIR ROBERT CHILTERN. [Hoang mang và suy sụp tinh thần.] Khoan đã! Ý cô vừa rồi là gì? Cô bảo sẽ trả lại bức thư cho tôi cơ mà, đúng không?

MRS. CHEVLEY. Vâng. Thỏa thuận là thế. Tôi sẽ có mặt ở Khán đài Dành cho Phụ nữ vào lúc mười một giờ rưỡi tối mai. Nếu đến thời điểm đó—và ngài sẽ có thừa thãi cơ hội—ngài đã đưa ra tuyên bố trước Hạ viện theo đúng những điều khoản tôi muốn, tôi sẽ trao lại bức thư kèm theo lời cảm ơn ngọt ngào nhất, cùng những lời khen ngợi hay ho nhất, hoặc ít ra là phù hợp nhất mà tôi có thể nghĩ ra. Tôi dự định sẽ sòng phẳng với ngài hoàn toàn. Người ta lúc nào cũng nên chơi đẹp... khi trong tay nắm giữ những lá bài chiến thắng. Bá tước đã dạy tôi điều đó... trong số rất nhiều thứ khác nữa.

SIR ROBERT CHILTERN. Cô phải cho tôi chút thời gian để suy nghĩ về lời đề nghị này chứ.

MRS. CHEVLEY. Không; ngài phải quyết định ngay bây giờ!

SIR ROBERT CHILTERN. Cho tôi một tuần—ba ngày đi!

MRS. CHEVLEY. Không thể nào! Tối nay tôi còn phải đánh điện tín về Vienna nữa.

SIR ROBERT CHILTERN. Lạy Chúa! Cái quái gì đã đưa cô bước vào cuộc đời tôi cơ chứ?

MRS. CHEVLEY. Hoàn cảnh đưa đẩy thôi. [Bước về phía cửa.]

SIR ROBERT CHILTERN. Đừng đi. Tôi đồng ý. Báo cáo sẽ được rút lại. Tôi sẽ sắp xếp để người ta chất vấn tôi về vấn đề đó.

MRS. CHEVLEY. Cảm ơn ngài. Tôi biết trước chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận êm thấm mà. Tôi đã phân tích bản chất ngài ngay từ cái nhìn đầu tiên. Tôi đã mổ xẻ tâm lý ngài, dẫu cho ngài chẳng thèm tôn sờ tôi. Và giờ thì ngài có thể gọi xe giúp tôi rồi đấy, Sir Robert. Tôi thấy mọi người đang lục đục đi lên từ phòng ăn rồi, mà đàn ông Anh thì lúc nào cũng lãng mạn sau bữa ăn, điều đó làm tôi chán ngấy tận cổ. [Sir Robert Chiltern bước ra ngoài.]

[Khách khứa bước vào, gồm Lady Chiltern, Lady Markby, Lord Caversham, Lady Basildon, Mrs. Marchmont, Vicomte de Nanjac, Mr. Montford.]

LADY MARKBY. Này Mrs. Cheveley thân mến, ta hy vọng cháu đã có những giây phút vui vẻ nhé. Sir Robert rất thú vị phải không cháu?

MRS. CHEVLEY. Cực kỳ thú vị ạ! Cháu đã có những phút giây trò chuyện hết sức tuyệt vời với ngài ấy.

LADY MARKBY. Chú ấy có một sự nghiệp vô cùng lừng lẫy và thú vị. Lại còn lấy được một người vợ tuyệt vời hết chỗ chê. Thật may mắn là Lady Chiltern là một phụ nữ có nguyên tắc đạo đức cao ngất ngưỡng. Bản thân ta giờ già quá rồi, chẳng màng bận tâm đến chuyện làm gương cho ai nữa, nhưng ta luôn ngưỡng mộ những ai làm được điều đó. Và Lady Chiltern mang lại một sức ảnh hưởng rất đỗi cao quý cho cuộc đời này, dẫu cho các bữa tiệc tối của cô ấy đôi khi hơi tẻ nhạt. Nhưng làm sao người ta có thể đòi hỏi sự hoàn hảo ở mọi thứ được cơ chứ? Thôi ta phải về đây cưng ơi. Ngày mai ta ghé đón cháu nhé?

MRS. CHEVLEY. Cảm ơn bác.

LADY MARKBY. Chiều mai năm giờ chúng ta có thể lái xe dạo Công viên. Dạo này trông cái gì ở Công viên cũng tươi mát hết sức!

MRS. CHEVLEY. Trừ con người ra ạ!

LADY MARKBY. Có lẽ con người hơi phờ phạc đi một tí. Ta hay quan sát thấy cứ vào mùa hội hè là người ta lại mắc một thứ bệnh nhũn não kiểu gì ấy. Dù sao thì ta nghĩ cái gì cũng tốt hơn là bắt bộ não hoạt động quá tải. Đó là thứ làm người ta mất phong độ nhất trên đời. Nó khiến mũi mấy đứa con gái cứ to tướng lên bất thường. Mà chẳng có cái gì khó kiếm chồng bằng một chiếc mũi to cả; đàn ông ghét điều đó lắm. Chào buổi tối nhé cưng! [Hướng về phía Lady Chiltern.] Chào buổi tối, Gertrude! [Bước ra ngoài trên tay vịn của Lord Caversham.]

MRS. CHEVLEY. Ngôi nhà của chị đáng yêu làm sao, Lady Chiltern! Em đã có một buổi tối tuyệt vời hết ý. Được làm quen với phu quân của chị quả là một điều cực kỳ thú vị.

LADY CHILTERN. Sao cô lại muốn làm quen với chồng tôi thế, Mrs. Cheveley?

MRS. CHEVLEY. Ồ, để em kể cho chị nghe. Em muốn lôi kéo anh ấy vào dự án Kênh đào Argentina này, mà chắc là chị cũng từng nghe qua rồi. Và em thấy anh ấy rất dễ dãi,—ý em là dễ tiếp thu lý lẽ ấy mà. Một phẩm tính hiếm thấy ở đàn ông. Em đã cảm hóa được anh ấy trong vòng mười phút. Tối mai anh ấy sẽ có một bài phát biểu ủng hộ ý tưởng đó tại Hạ viện đấy. Chị em mình phải ghé Khán đài Dành cho Phụ nữ để nghe anh ấy nói nhé! Sẽ là một sự kiện lớn đấy!

LADY CHILTERN. Chắc chắn có sự hiểu lầm nào ở đây rồi. Dự án đó không bao giờ nhận được sự hậu thuẫn từ phu quân tôi đâu.

MRS. CHEVLEY. Ồ, em đảm bảo với chị là mọi chuyện đã ngã ngũ hết rồi. Em không hề hối hận vì chuyến đi tẻ nhạt từ Vienna sang đây nữa đâu. Nó đã thành công rực rỡ rồi. Nhưng dĩ nhiên là trong vòng hai mươi tư tiếng tới, toàn bộ câu chuyện này vẫn là một bí mật tuyệt đối.

LADY CHILTERN. [Nhẹ nhàng.] Bí mật ư? Giữa những ai với nhau thế?

MRS. CHEVLEY. [Với tia sáng thích thú thoáng qua trong mắt.] Giữa phu quân chị và em chứ ai.

SIR ROBERT CHILTERN. [Bước vào.] Xe của cô đến rồi đấy, Mrs. Cheveley!

MRS. CHEVLEY. Cảm ơn ngài! Chào buổi tối, Lady Chiltern! Chào Lord Goring nhé! Tôi đang trọ ở khách sạn Claridge’s. Không biết ngài có ghé qua để lại danh thiếp được không nhỉ?

LORD GORING. Nếu cô muốn, Mrs. Cheveley!

MRS. CHEVLEY. Ôi, đừng có làm bộ trang nghiêm thế chứ, kẻo tôi lại phải cất công đến để lại danh thiếp cho ngài đấy. Ở xứ Anh này chắc chuyện đó không được coi là hợp quy củ đâu nhỉ. Còn ở nước ngoài, chúng tôi văn minh hơn thế nhiều. Ngài tiễn tôi ra xe nhé, Sir Robert? Giờ thì chúng ta đã cùng chung một chí hướng rồi, hy vọng sau này sẽ là đôi bạn thân thiết nhé!

[Uyển chuyển bước ra ngoài trên cánh tay của Sir Robert Chiltern. Lady Chiltern bước đến đỉnh cầu thang nhìn xuống theo bóng họ đi khuất. Giao diện khuôn mặt đầy vẻ phiền muộn. Một lát sau, cô nhập bọn với một vài vị khách khác và cùng họ đi sang phòng tiếp khách bên cạnh.]

MABEL CHILTERN. Thật là một người phụ nữ gớm ghiếc!

LORD GORING. Em nên đi ngủ đi thôi, tiểu thư Mabel.

MABEL CHILTERN. Lord Goring!

LORD GORING. Cha anh vừa bắt anh đi ngủ từ cách đây cả tiếng đồng hồ rồi. Anh chẳng thấy lý do gì mà mình không nên đưa ra lời khuyên y hệt cho em cả. Anh lúc nào cũng thích truyền đạt lại những lời khuyên hay ho. Đó là cách duy nhất để xử lý chúng. Chứ giữ lại cho bản thân thì chẳng bao giờ dùng được tích sự gì.

MABEL CHILTERN. Lord Goring, lúc nào anh cũng ra lệnh đuổi em ra khỏi phòng hết. Em thấy anh dũng cảm ghê cơ. Nhất là khi em chẳng có ý định đi ngủ trong mấy tiếng nữa đâu. [Bước đến chỗ ghế băng.] Anh có thể ngồi xuống đây nếu thích, rồi bàn luận về bất cứ thứ gì trên đời này, trừ Viện Hàn lâm Hoàng gia, Mrs. Cheveley, hay mấy cuốn tiểu thuyết viết bằng phương ngữ Scotland. Chúng không phải là những chủ đề giúp trau duli trí tuệ đâu. [Chợt nhìn thấy thứ gì đó đang nằm trên ghế băng bị chiếc gối che khuất một nửa.] Cái gì thế này? Ai đó làm rơi một chiếc trâm cài áo đính kim cương này! Đẹp tuyệt trần luôn đúng không? [Đưa cho anh xem.] Em ước gì nó là của em, nhưng Gertrude nhất quyết không cho em đeo thứ gì ngoài ngọc trai cả, mà em thì phát ngấy ngọc trai đến tận cổ rồi. Chúng cứ làm người ta trông nhạt nhẽo, hiền lành và mang vẻ uyên bác thế nào ấy nhỉ. Không biết chiếc trâm này là của ai cơ chứ.

LORD GORING. Anh tự hỏi ai là kẻ đã làm rơi nó nhỉ.

MABEL CHILTERN. Trâm cài đẹp thật đấy.

LORD GORING. Đây là một chiếc vòng tay đẹp.

MABEL CHILTERN. Đây không phải vòng tay. Đây là trâm cài áo cơ mà.

LORD GORING. Nó có thể được dùng làm vòng tay mà. [Giật lấy nó từ tay cô, rồi rút ra một chiếc ví đựng thư màu xanh lá, cẩn thận đặt món đồ trang sức vào trong, và nhét ngược toàn bộ vào túi ngực áo với vẻ bình thản hoàn hảo.]

MABEL CHILTERN. Anh đang làm cái quái gì thế?

LORD GORING. Tiểu thư Mabel, anh chuẩn bị đưa ra một thỉnh cầu hơi kỳ lạ với em đây.

MABEL CHILTERN. [Háo hức.] Ôi, xin hãy cứ nói đi! Em đợi câu nói này suốt cả buổi tối nay rồi đấy.

LORD GORING. [Hơi bất ngờ một chút nhưng rồi nhanh chóng lấy lại bình tĩnh.] Đừng hé răng với bất kỳ ai về việc anh đã cầm hộ chiếc trâm cài áo này nhé. Nếu có ai viết thư đến nhận lại nó, hãy báo cho anh biết ngay lập tức.

MABEL CHILTERN. Quả là một thỉnh cầu kỳ lạ.

LORD GORING. À, em thấy đấy, cách đây nhiều năm anh từng tặng chiếc trâm này cho một người nào đó.

MABEL CHILTERN. Anh tặng á?

LORD GORING. Ừ.

[Lady Chiltern bước vào một mình. Những vị khách khác đã về hết.]

MABEL CHILTERN. Thế thì chắc chắn em phải chúc anh ngủ ngon rồi đấy. Chúc ngủ ngon nhé, Gertrude! [Đi ra.]

LADY CHILTERN. Ngủ ngon nhé cưng! [Hướng về phía Lord Goring.] Cậu có thấy người mà Lady Markby dẫn đến đây tối nay là ai không?

LORD GORING. Có chứ. Quả là một cú sốc khó chịu. Cô ta đến đây để làm gì thế?

LADY CHILTERN. Rõ ràng là để lôi kéo Robert chống lưng cho một dự án lừa đảo nào đó mà ả ta có dính líu quyền lợi. Cụ thể là Kênh đào Argentina.

LORD GORING. Cô ta nhầm đối tượng rồi phải không?

LADY CHILTERN. Ả ta làm sao đủ tầm thấu hiểu một bản tính chính trực như phu quân tôi chứ!

LORD GORING. Đúng vậy. Tớ đoán ả ta sẽ gặp hoạ lớn nếu dám lôi kéo Robert vào tròng của mình. Thật kỳ lạ là những người phụ nữ thông minh lại hay mắc những sai lầm động trời đến thế.

LADY CHILTERN. Tôi chẳng gọi những loại phụ nữ đó là thông minh đâu. Tôi gọi họ là ngu ngốc!

LORD GORING. Thường thì hai khái niệm đó là một. Chúc Lady Chiltern ngủ ngon nhé!

LADY CHILTERN. Ngủ ngon!

[Sir Robert Chiltern bước vào.]

SIR ROBERT CHILTERN. Arthur thân mến, cậu chưa về đấy chứ? Ở lại chơi thêm lúc nữa đi!

LORD GORING. Tớ e là không được rồi, cảm ơn cậu nhé. Tớ đã hứa ghé qua nhà Hartlocks rồi. Nghe nói bên đó có một ban nhạc Hungary màu hoa cà chuyên chơi thứ âm nhạc Hungary màu hoa cà. Sớm gặp lại nhé. Tạm biệt!

[Đi ra]

SIR ROBERT CHILTERN. Tối nay trông em đẹp làm sao, Gertrude!

LADY CHILTERN. Robert, chuyện đó không phải sự thật phải không anh? Anh không định chống lưng cho vụ đầu cơ Argentina đó chứ? Anh không thể làm thế được!

SIR ROBERT CHILTERN. [Giật mình.] Ai nói với em là anh định làm thế?

LADY CHILTERN. Người phụ nữ vừa mới bước ra ngoài ấy, Mrs. Cheveley, theo cách gọi của cô ta bây giờ. Cô ta tỏ ra đắc ý khi nhắc đến chuyện đó với em. Robert, em biết rõ người phụ nữ này. Còn anh thì không. Chúng tôi từng học chung trường. Cô ta là kẻ dối trá, bất lương, là một ảnh hưởng độc hại đối với bất kỳ ai mà cô ta chiếm được lòng tin hay tình bạn. Em căm ghét, em khinh bỉ cô ta. Cô ta chuyên trộm cắp, cô ta là một con ăn cắp vặt. Cô ta đã bị đuổi học vì tội ăn cắp. Sao anh lại để cô ta tác động đến mình cơ chứ?

SIR ROBERT CHILTERN. Gertrude, những gì em kể có thể là sự thật, nhưng chuyện đó đã xảy ra từ nhiều năm trước rồi. Tốt nhất là nên quên nó đi! Mrs. Cheveley có lẽ đã thay đổi kể từ dạo đó. Chẳng ai nên bị phán xét hoàn toàn chỉ dựa vào quá khứ của họ cả.

LADY CHILTERN. [Buồn bã.] Quá khứ của một người chính là con người hiện tại của họ. Đó là tiêu chí duy nhất mà người ta nên dùng để phán xét nhau.

SIR ROBERT CHILTERN. Thật là một lời khẳng định phũ phàng, Gertrude!

LADY CHILTERN. Đó là một sự thật, Robert ạ. Và cô ta có ý gì khi khoác lác rằng cô ta đã tóm được anh để hậu thuẫn, đem cả uy tín của anh ra để bảo chứng cho thứ mà em từng nghe chính anh miêu tả là một kế hoạch lừa đảo đê tiện nhất trong lịch sử chính trường?

SIR ROBERT CHILTERN. [Cắn môi.] Anh đã sai lầm khi nhìn nhận vấn đề. Ai mà chẳng có lúc mắc sai lầm.

LADY CHILTERN. Nhưng hôm qua anh vừa bảo với em rằng anh đã nhận được báo cáo từ Ủy ban, và nó đã bác bỏ hoàn toàn dự án đó cơ mà.

SIR ROBERT CHILTERN. [Đi lại quanh phòng.] Giờ thì anh có cơ sở để tin rằng Ủy ban đã bị tiêm nhiễm định kiến, hoặc ít ra là nhận được thông tin sai lệch. Hơn nữa, Gertrude, đời sống công cộng và đời sống riêng tư là hai thế giới khác nhau. Chúng có những bộ luật riêng và vận hành theo những quỹ đạo khác nhau.

LADY CHILTERN. Cả hai đều phải đại diện cho những gì cao cả nhất của con người. Em chẳng thấy có sự khác biệt nào giữa chúng cả.

SIR ROBERT CHILTERN. [Dừng bước.] Trong trường hợp hiện tại, xét về vấn đề chính trị thực tế, anh đã thay đổi ý định. Chỉ vậy thôi.

LADY CHILTERN. Chỉ vậy thôi ư!

SIR ROBERT CHILTERN. [Nghiêm khắc.] Phải!

LADY CHILTERN. Robert! Ôi! Thật kinh khủng khi em lại phải cất lời hỏi anh một câu hỏi như thế này—Robert, anh có đang nói toàn bộ sự thật với em không?

SIR ROBERT CHILTERN. Sao em lại hỏi anh một câu như thế?

LADY CHILTERN. [Sau một khoảng lặng.] Sao anh không trả lời?

SIR ROBERT CHILTERN. [Ngồi xuống.] Gertrude, sự thật là một thứ vô cùng phức tạp, và chính trị là một lĩnh vực cực kỳ phức tạp. Bánh xe này lồng vào bánh xe khác. Người ta có thể vướng vào những ân huệ nào đó mà buộc phải trả ơn. Sớm muộn gì trong đời sống chính trị người ta cũng phải thỏa hiệp. Ai mà chẳng thế.

LADY CHILTERN. Thỏa hiệp ư? Robert, sao tối nay anh lại nói những điều khác biệt hoàn toàn với những gì em từng nghe anh phát biểu trước đây? Sao anh lại thay đổi?

SIR ROBERT CHILTERN. Anh không thay đổi. Nhưng hoàn cảnh làm thay đổi mọi thứ.

LADY CHILTERN. Hoàn cảnh không bao giờ được phép làm thay đổi các nguyên tắc đạo đức!

SIR ROBERT CHILTERN. Nhưng nếu anh nói với em rằng—

LADY CHILTERN. Rằng cái gì?

SIR ROBERT CHILTERN. Rằng điều đó là cần thiết, vô cùng cấp thiết thì sao?

LADY CHILTERN. Chẳng bao giờ có chuyện làm những việc trái với danh dự lại là điều cần thiết cả. Hoặc nếu nó là cần thiết, thì thứ mà em từng yêu thương hóa ra là cái gì chứ? Nhưng không phải thế, Robert; hãy nói với em là không phải vậy đi. Cớ sao lại phải làm thế chứ? Anh sẽ thu về lợi ích gì cơ chứ? Tiền bạc ư? Chúng ta có thiếu thốn tiền bạc đâu! Mà tiền bạc có nguồn gốc nhơ bẩn thì chỉ mang lại sự đồi trụy mà thôi. Quyền lực ư? Nhưng bản thân quyền lực chẳng là cái thá gì cả. Quyền lực để làm việc thiện mới là điều tuyệt vời—chỉ điều đó và duy nhất điều đó mà thôi. Thế thì rốt cuộc là vì cái gì? Robert, hãy nói cho em biết tại sao anh lại định làm cái hành động vô liêm sỉ này!

SIR ROBERT CHILTERN. Gertrude, em không có quyền dùng từ ngữ đó để nói về anh. Anh đã bảo đó là một vấn đề thỏa hiệp mang tính lý trí cơ mà. Nó chẳng qua chỉ là thế thôi.

LADY CHILTERN. Robert, cách nói đó chỉ đúng với những kẻ khác, với những gã coi cuộc đời chỉ là một thương vụ buôn bán bẩn thỉu; chứ không phải dành cho anh, Robert, không phải dành cho anh. Anh rất khác biệt. Suốt cả cuộc đời mình, anh luôn đứng tách biệt khỏi những kẻ khác. Anh chưa bao giờ để thế giới làm vấy bẩn mình. Đối với thế giới cũng như với chính em, anh luôn là một tượng đài lý tưởng. Ồ! Hãy mãi giữ vững lý tưởng đó đi. Đừng vứt bỏ di sản vĩ đại ấy—đừng phá hủy tòa tháp ngà đó. Robert, đàn ông có thể yêu những thứ thấp hèn hơn mình—những thứ tầm thường, vấy bẩn, nhơ nhớp. Còn phụ nữ chúng ta khi yêu là dâng hiến trọn vẹn lòng tôn kính; và khi đánh mất niềm tôn kính đó, chúng ta mất sạch tất cả. Ôi! Đừng bóp nghẹt tình yêu của em dành cho anh, đừng giết chết nó!

SIR ROBERT CHILTERN. Gertrude!

LADY CHILTERN. Em biết ngoài kia có những gã đàn ông giấu kín những bí mật kinh hoàng trong đời—những kẻ từng nhúng chàm vào những hành động đáng hổ thẹn, và rồi trong một khoảnh khắc nguy ngập nào đó họ phải trả giá bằng cách dấn thân vào một hành động ô nhục khác—ôi! Đừng bảo với em là anh cũng giống như bọn chúng nhé! Robert, trong cuộc đời anh có góc khuất ô nhục hay nỗi nhơ nhớp nào không? Hãy nói cho em biết, nói ngay lập tức cho em nghe rằng—

SIR ROBERT CHILTERN. Rằng cái gì?

LADY CHILTERN. [Nói với giọng cực kỳ chậm rãi.] Rằng đường ai nấy đi sẽ tốt hơn cho cả hai.

SIR ROBERT CHILTERN. Đường ai nấy đi ư?

LADY CHILTERN. Rằng chúng ta sẽ hoàn toàn cắt đứt. Làm thế sẽ tốt hơn cho cả hai chúng ta.

SIR ROBERT CHILTERN. Gertrude, trong quá khứ của anh chẳng có thứ gì mà em không thể biết cả.

LADY CHILTERN. Em chắc chắn về điều đó mà, Robert, em tin chắc điều đó. Nhưng sao anh lại thốt ra những lời lẽ đáng sợ đó, những lời chẳng giống chút nào với con người thật của anh thế? Thôi chúng ta đừng bàn về chủ đề này nữa nhé. Anh sẽ viết thư, đúng không, gửi cho Mrs. Cheveley, và nói cho cô ta biết rằng anh không thể hậu thuẫn cho cái kế hoạch bê bối đó của cô ta được? Nếu anh đã hứa hẹn điều gì thì anh phải rút lại thôi, đơn giản vậy thôi mà!

SIR ROBERT CHILTERN. Anh phải viết thư nói với cô ta như thế thật sao?

LADY CHILTERN. Dĩ nhiên rồi, Robert! Chẳng lẽ còn cách nào khác hay sao?

SIR ROBERT CHILTERN. Hay là anh gặp trực tiếp cô ta. Làm thế sẽ tốt hơn.

LADY CHILTERN. Anh không bao giờ được gặp lại cô ta nữa, Robert. Cô ta không phải là người phụ nữ mà anh nên cất lời trò chuyện. Cô ta không xứng đáng để nói chuyện với một người như anh. Không; anh phải viết thư cho cô ta ngay lập tức, ngay lúc này đây, và hãy để bức thư đó cho cô ta thấy rằng quyết định của anh là hoàn toàn không thể lay chuyển!

SIR ROBERT CHILTERN. Viết ngay lúc này á!

LADY CHILTERN. Phải.

SIR ROBERT CHILTERN. Nhưng trời muộn thế này rồi. Sắp sang mười hai giờ rồi còn gì.

LADY CHILTERN. Chẳng sao cả. Cô ta phải biết ngay lập tức rằng cô ta đã đánh giá nhầm về anh—rằng anh không phải là kẻ làm những chuyện đê hèn, lén lút hay vô liêm sỉ. Viết ở đây này, Robert. Hãy viết rằng anh từ chối hậu thuẫn dự án của cô ta, vì anh coi đó là một kế hoạch lừa đảo. Đúng thế—hãy viết rõ từ đê tiện vào. Cô ta thừa hiểu từ đó có nghĩa là gì. [Sir Robert Chiltern ngồi xuống bàn viết một bức thư. Vợ anh cầm lên đọc.] Được rồi; thế là được đấy. [Lắc chuông gọi.] Giờ thì đến cái phong bì. [Anh chậm rãi viết địa chỉ ngoài phong bì. Mason bước vào.] Mang bức thư này gửi gấp đến Khách sạn Claridge’s cho tôi. Không cần đợi thư hồi âm. [Mason bước ra. Lady Chiltern quỳ xuống bên cạnh chồng, vòng tay ôm lấy anh.] Robert, tình yêu mang lại cho người ta bản năng mách bảo mọi thứ. Tối nay em có cảm giác rằng mình vừa cứu anh khỏi một hiểm họa nào đó có thể đe dọa đến cuộc đời anh, khỏi một thứ có thể khiến người đời kính trọng anh ít đi. Em nghĩ anh chưa nhận thức đầy đủ rằng, Robert, chính anh đã mang đến cho đời sống chính trị thời đại chúng ta một bầu không khí cao quý hơn, một thái độ ứng xử tốt đẹp hơn đối với cuộc đời, một bầu không khí tự do hơn với những mục đích trong sáng và lý tưởng cao cả hơn—em biết điều đó, và vì thế nên em yêu anh, Robert.

SIR ROBERT CHILTERN. Ồ, hãy mãi yêu anh nhé, Gertrude, hãy mãi yêu anh!

LADY CHILTERN. Em sẽ mãi yêu anh, bởi vì anh sẽ mãi là người xứng đáng với tình yêu đó. Chúng ta tất yếu phải yêu những gì cao cả nhất khi nhìn thấy nó! [Hôn anh rồi đứng dậy bước ra ngoài.]

[Sir Robert Chiltern đi lại quanh phòng một thoáng; rồi sụp xuống ghế, giấu gương mặt vào lòng bàn tay. Người Hầu bước vào và bắt đầu vặn tắt đèn. Sir Robert Chiltern ngước lên.]

SIR ROBERT CHILTERN. Tắt đèn đi, Mason, tắt hết đèn đi!

[Người hầu vặn tắt đèn. Căn phòng chìm vào bóng tối mập mờ. Nguồn sáng duy nhất còn lại tỏa ra từ chiếc đèn chùm lớn treo lơ lửng phía trên cầu thang, soi chiếu tấm thảm thêu cảnh Khải hoàn của Tình yêu.]

Hạ Màn.