I.

Hỡi Nàng Thơ, đấng trời sinh thuở trước,

Hellas tôn sùng trong khúc hát thi nhân!

Đàn thế tục bao phen làm ô nhục,

Đàn của ta đâu dám gọi giáng trần:

Nhưng ta từng thơ thẩn suối linh thiêng;

Từng thở dài bên Delphi hoang phế,

Ngoại trừ dòng suối nhỏ, thảy lặng câm;

Khúc đàn mọn sao gọi hồn Chín Vị,

Điểm tô cho câu hát mộc mạc trần gian.

II.

Thuở xưa kia nơi đảo quốc Albion,

Có chàng trẻ chẳng màng đường đức hạnh;

Tháng ngày trôi trong trác táng cuồng say,

Tiếng hoan lạc xé màn đêm thanh vắng.

Hỡi ôi, gã trơ trẽn đến khôn cùng,

Đắm chìm trong thú vui đầy tội lỗi;

Trần gian kia mấy nỗi bận tâm hồn,

Ngoài tì thiếp cùng cuộc vui xác thịt,

Và lũ bợm say đủ hạng sang hèn.

III.

Childe Harold là tên:—nhưng dòng dõi chàng,

Xuất thân đâu, ta chẳng buồn thuật lại;

Chỉ biết xưa kia cũng bậc danh gia,

Từng lẫy lừng rạng rỡ một thời đại:

Nhưng kẻ đốn mạt muôn đời hoen ố tổ tiên,

Dẫu tiền nhân từng hiển hách oai hùng;

Nấm mồ xanh dẫu bảng vàng bia đá,

Văn chương hoa mỹ, nét bút ngọt ngào,

Chẳng che nổi tội đời, chẳng tẩy sạch vết nhơ.

IV.

Childe Harold sưởi mình dưới nắng ban trưa,

Mải nô đùa như cánh phù du nhỏ,

Chẳng ngờ đâu trước buổi chiều tàn úa,

Một trận cuồng phong lạnh buốt cả kiếp người.

Chưa qua nổi một phần ba đời ngắn ngủi,

Họa lớn hơn nghịch cảnh bỗng giáng đầu;

Chàng nếm trải vị ê chề chán chường tột độ:

Chốn quê hương bỗng hóa nỗi ghê tởm sâu cay,

Buồn thê lương hơn thảo am nhà ẩn sĩ.

V.

Bởi lạc lối giữa mê hồn trận Tội Lỗi,

Mắc lỗi lầm chưa từng biết ăn năn,

Từng buông lời tha thiết với bao người,

Dù duy nhất một người chàng tha thiết,

Nhưng người ấy, than ôi, không thuộc về chàng.

Nàng diễm phúc dường bao khi thoát khỏi kẻ

Mà nụ hôn sẽ vấy bẩn nét trinh nguyên;

Kẻ sớm muộn sẽ đem nàng đổi lấy thú tầm thường,

Nướng gia sản của nàng tô điểm đời hoang phí,

Chẳng bao giờ đoái hoái mái ấm bình yên.

VI.

Và giờ đây Childe Harold rầu rĩ ruột gan,

Rời xa đám bạn bè say sưa trác táng;

Nghe đâu đôi khi giọt lệ chực tuôn trào,

Nhưng lòng kiêu hãnh giam giọt sầu nơi khóe mắt:

Lầm lũi bước đi trong u uất trầm tư,

Quyết dứt áo rời quê hương bản xứ,

Tìm tới phương trời nắng cháy biển xa;

Mê muội cơn vui, chàng thèm khao khát nỗi sầu,

Đổi cảnh đời dẫu sa vào cõi tối.

VII.

Chàng từ biệt tòa lâu đài của cha;

Một chốn cổ kính, thênh thang đồ sộ;

Cũ kỹ ngỡ chừng sắp đổ sụp tan tành,

Nhưng cột đá bao vòm hiên sừng sững.

Mái tu viện xưa! Nay chịu phận nhơ nhuốc!

Nơi cuồng tín từng nấp bóng nương thân,

Giờ gái Paphos cất lời ca tiếng hát rộn ràng;

Nếu truyện xưa không oan uổng các thầy tu,

Ắt họ ngỡ thời hoàng kim lại tới.

VIII.

Nhưng lắm lúc giữa cuồng say hoan hỉ,

Nét nhói đau chợt thoáng hiện vầng trán chàng,

Như vương vấn mối cừu thù sâu nặng,

Hay uất hận một khối tình dở dang:

Chẳng ai hay, và cũng chẳng ai màng;

Bởi lòng chàng đâu phải trang cởi mở,

Để trút vơi sầu muộn trước người ngoài;

Chẳng tìm bạn sẻ chia hay khuyên nhủ,

Ôm nỗi đau khôn xiết tự giằng xé tâm can.

IX.

Và chẳng ai yêu chàng: dẫu điện ngọc lầu hoa

Chàng đón rước khách gần xa chè chén,

Chàng thừa biết họ lũ nịnh bợ cuộc vui;

Kẻ ăn bám cạn tình khi chén rượu nồng.

Phải, chẳng ai yêu—cả người tình tha thiết—

Đàn bà vốn chỉ chuộng giàu sang uy quyền,

Nơi đâu có thế danh, thần Ái Tình kết bạn;

Gái thuyền quyên như thiêu thân lao vào ánh sáng,

Thần Tài thắng lối nơi Thiên Thần tuyệt vọng buông xuôi.

X.

Childe Harold có người mẹ hiền—chẳng hề quên lãng,

Dù chàng trốn tránh phút biệt ly sầu thảm;

Một người em gái yêu thương, chẳng kịp từ biệt

Trước khi dấn bước nẻo đường phong trần:

Bạn bè nếu có, chàng cũng chẳng nói lời chia tay.

Nhưng chớ vội bảo dạ chàng sắt đá;

Hỡi ai từng tha thiết yêu thương trọn vẹn

Vài bóng hình thân thuộc giữa đời này,

Sẽ thấu cảnh biệt ly xé nát con tim muốn chữa lành.

XI.

Nhà cửa, quê hương, gia tài, điền sản,

Bao mỹ nhân cười cợt chàng từng đắm say,

Mắt biếc ngời, tóc mây, tay ngọc trắng ngần,

Đủ làm xiêu lòng bậc chân tu đắc đạo,

Từng thỏa thuê nuôi dục vọng tuổi xuân trần thế;

Chén lưu ly tràn trề rượu quý ngát hương,

Cùng muôn vàn quyến rũ thói xa hoa phong lưu,

Chàng dứt áo không một tiếng thở dài, vượt sóng biếc,

Băng qua bờ cõi Dị giáo, vượt đường xích đạo xa xôi.

XII.

Cánh buồm no gió, ngọn gió lành phơi phới

Như hân hoan đưa chàng rời đất mẹ thân thương;

Vách đá trắng mờ dần rồi khuất bóng,

Chìm sâu vào muôn lớp sóng bạc đầu vây quanh;

Có lẽ chăng, niềm khao khát hải hồ

Chợt khiến chàng tiếc nuối, nhưng trong lồng ngực

Ý nghĩ nằm im lìm, bờ môi chàng chẳng thốt

Một tiếng than van, dẫu người quanh sụt sùi nức nở,

Buông lời rên rỉ yếu mềm trước ngọn gió cuồng phong vô tình.

XIII.

Nhưng khi bóng tà dương buông mình nơi đáy biển,

Chàng nắm cây đàn hạc, thi thoảng so dây,

Gảy lên khúc ca dẫu vụng về chưa trau chuốt,

Những khi ngỡ không tai mắt lạ lắng nghe:

Và giờ đây ngón tay chàng lướt nhẹ,

Hát lời từ biệt giữa bóng hoàng hôn mờ mịt,

Con tàu lướt đi trên đôi cánh trắng tinh khôi,

Bờ bến xa xăm dần khuất dạng nẻo trời,

Chàng gửi gió mây khúc biệt ly sau cuối.

Tạm biệt, tạm biệt! Bờ bến quê hương

Mờ dần trên làn sóng biếc xanh;

Gió đêm thở dài, sóng gầm xô vách đá,

Hải âu hoang dại thét gào quanh.

Vầng thái dương lặn dần nơi đáy biển,

Ta dõi theo bóng người khuất xa;

Tạm biệt người và vầng dương một thuở,

Đất Mẹ ơi—chúc một giấc bình yên!

Chỉ vài giờ ngắn ngủi nữa thôi,

Mặt trời thức giấc rạng ngày mới;

Ta sẽ đón chào trời cao và biển rộng,

Nhưng chẳng còn mảnh đất mẹ quê nhà.

Hoang vắng đìu hiu tòa dinh thự thân thương,

Góc bếp tro tàn lạnh lẽo tiêu điều;

Cỏ dại mọc đầy trên rêu phong vách đá,

Tiếng chó sủa buồn thảm bên cánh cổng rào.

"Lại đây, lại đây, tiểu đồng bé nhỏ:

Cớ sao con khóc lóc thở than hoài?

Con sợ hãi ngọn sóng gầm giận dữ,

Hay run rẩy trước bão tố gầm vang?

Hãy lau khô giọt lệ nơi khóe mắt,

Thuyền ta lướt nhanh, vững chãi kiên cường;

Chim ưng lướt gió nhanh nhất cõi đời

Cũng khó lòng bay phơi phới hơn ta."

"Mặc gió gắt gào, mặc sóng dâng cao,

Con đâu sợ chi sóng dữ gió to;

Nhưng ngài Childe ơi, xin chớ lấy làm lạ

Khi lòng con ngập tràn nỗi buồn thương;

Bởi con vừa rời xa người cha kính yêu,

Rời xa người mẹ hiền con hết mực thương yêu,

Chẳng còn ai là tri kỷ bạn bầu,

Ngoài ngài đây—và Đấng Tối Cao trên trời.

Cha chúc lành cho con tha thiết,

Chẳng nửa lời than thở xót xa;

Nhưng mẹ hiền sẽ thở dài khắc khoải

Cho đến ngày con trở lại chốn quê."—

"Thôi nào, thôi nào, hỡi chú bé con!

Giọt lệ ấy hợp với mắt thơ ngây;

Nếu ta còn giữ được lòng trong sáng,

Khóe mi ta đâu khô cạn thế này.

Lại đây, lại đây, người lính hầu can trường,

Sao sắc mặt ngươi lại tái nhợt thế kia?

Ngươi sợ giặc Pháp nơi chiến trường đẫm máu,

Hay run sợ trước ngọn gió cuồng phong?"—

"Ngài ngỡ tôi run sợ cho mạng mình ư?

Ngài Childe ơi, tôi đâu hèn yếu nhường này;

Nhưng nghĩ về người vợ hiền nơi xa xứ

Khiến má người đàn ông chung thủy bạc màu.

Vợ và đàn con tôi sống gần dinh thự ngài,

Bên bờ hồ êm đềm phẳng lặng;

Rồi khi chúng ngóng tìm hình bóng cha,

Nàng biết lấy chi trả lời con trẻ?"—

"Thôi nào, thôi nào, người hầu trung kiên,

Nỗi đau của ngươi chẳng ai dám chê cười;

Nhưng ta đây mang tâm hồn nhẹ bẫng,

Sẽ mỉm cười dấn bước dặm trường xa."

Bởi ai thèm tin những tiếng thở than

Của người vợ hay ả nhân tình lơi lả?

Tình nhân mới sẽ lau khô dòng lệ mắt biếc

Mà mới đây ta thấy đẫm lệ nhạt nhòa.

Thú vui qua rồi, ta chẳng tiếc nuối chi,

Hiểm nguy cận kề, ta chẳng mảy may lo sợ;

Nỗi buồn lớn nhất là khi ta dứt áo,

Chẳng còn chi trên đời đáng một giọt lệ rơi.

Và giờ đây ta cô độc giữa nhân gian,

Lênh đênh trên muôn trùng sóng nước mênh mông;

Nhưng cớ sao ta phải đau lòng vì kẻ khác,

Khi chẳng một ai thở dài thương xót cho ta?

Có lẽ con chó trung thành sẽ sủa hoài vô vọng

Cho đến khi tay người lạ cho ăn;

Nhưng trước ngày ta trở về chốn cũ,

Nó sẽ xé xác ta ngay nơi nó đứng gác rào.

Hỡi con thuyền, cùng ngươi ta lướt nhanh

Băng qua biển khơi bọt tung trắng xóa;

Chẳng bận lòng ngươi đưa ta tới bến bờ nào,

Miễn đừng quay lại chốn quê hương xưa.

Chào đón, chào đón, hỡi muôn trùng sóng biếc!

Và khi bóng hình các ngươi khuất mắt ta,

Chào đón, hỡi sa mạc và hang đá hoang vu!

Đất Mẹ quê hương ơi—chúc một giấc bình yên!

XIV.

Thuyền băng băng lướt sóng, đất liền khuất bóng,

Gió thét gào nơi vịnh Biscay không ngủ.

Bốn ngày trôi qua, sang ngày thứ năm,

Bờ bến mới hiện ra khiến lòng người rạo rực;

Rặng Cintra đón chào trên lối rẽ hải hành,

Dòng Tagus cuộn trào lao ra biển thẳm,

Như dâng nộp cống phẩm cát vàng huyền thoại;

Hoa tiêu Lusitania vội vã bước lên tàu,

Bẻ lái giữa đôi bờ phì nhiêu hiếm bóng người gặt hái.

XV.

Hỡi Chúa Trời! Đẹp đẽ dường bao khi chiêm ngưỡng

Bao phép màu Trời ban cho xứ sở ngát hương này!

Hoa trái trĩu cành thẹn thùng ửng đỏ khắp nơi!

Cảnh sắc huy hoàng trải rộng ngút ngàn đồi núi!

Nhưng bàn tay tội lỗi của loài người toan vấy bẩn:

Và khi Đấng Toàn Năng vung ngọn roi trừng phạt

Giáng xuống kẻ dám khinh nhờn thánh lệnh,

Cơn thịnh nộ gấp ba sẽ thúc ngọn tên rực lửa

Quét sạch bầy châu chấu xứ Gaul, rửa sạch đất đai khỏi quân thù hung bạo.

XVI.

Kìa Lisboa mở ra muôn vàn kiều diễm!

Bóng hình nàng soi trên làn sóng biếc nghìn trùng,

Nơi thi nhân hoài công rải vàng lên bờ bãi,

Giờ đây nghìn chiến thuyền kiêu hùng rẽ sóng lướt đi

Từ thuở Albion kết mối liên minh bền chặt,

Đem sức mạnh chở che vùng đất Lusitania—

Một dân tộc ngập chìm trong kiêu căng và ngu muội,

Vừa liếm láp vừa căm hờn bàn tay vung gươm báu

Cứu vớt họ khỏi cơn thịnh nộ của bạo chúa xứ Gaul.

XVII.

Nhưng hễ ai đặt chân vào phố thị này,

Nơi nhìn từ xa ngỡ chốn bồng lai tiên cảnh,

Sẽ ngậm ngùi dạo bước ngược xuôi khắp chốn,

Mục sở thị bao điều chướng tai gai mắt;

Từ lều tranh đến cung điện đều nhơ nhuốc như nhau;

Dân cư bẩn thỉu lớn lên trong bùn lầy nhơ nhớp;

Chẳng một ai, dẫu kẻ sang hay người hèn mạt,

Chút bận lòng giữ tấm áo vạt quần cho sạch sẽ,

Dẫu mang tai ương Ai Cập, vẫn nhếch nhác, không tắm gội, thây kệ đời.

XVIII.

Lũ nô lệ khốn cùng! Lại sinh giữa cảnh sắc thần tiên—

Hỡi Mẹ Tự Nhiên, sao phung phí kỳ quan cho lũ người ti tiện?

Kìa! Thiên đường Cintra lộng lẫy trải dài

Giữa mê hồn trận non cao và thung lũng biếc trùng trùng.

Hỡi ôi! Bút mực nào, nét cọ nào tả xiết,

Để vẽ trọn một nửa vẻ đẹp khiến mắt người say đắm

Trước cảnh sắc chói ngời rạng rỡ cõi nhân gian

Hơn cả những gì người thi sĩ huyền thoại từng kể lại,

Kẻ mở toang cánh cửa cõi Elysium cho trần thế bàng hoàng?

XIX.

Những vách đá cheo leo, tu viện chênh vênh ngự trị,

Hàng sồi bần bạc phếch phủ sườn dốc gập ghềnh,

Rêu núi sạm màu dưới vòm trời bỏng rát,

Khe sâu khuất bóng, bui rậm rỉ rầu than khóc,

Màu xanh êm dịu của biển cả phẳng lặng như gương,

Sắc cam vàng dát lộng lẫy lên cành lá xanh tươi nhất,

Thác nước cuồn cuộn gieo mình từ vách đá xuống thung sâu,

Giàn nho vắt vẻo trên cao, nhành liễu buông lơi dưới thấp,

Hòa quyện thành một bức tranh hùng vĩ ngập tràn sắc hương.

XX.

Hãy chậm bước trèo lên nẻo đường quanh co khúc khuỷu,

Và đôi phen dừng gót ngoảnh lại ngắm nhìn,

Từ vách đá cheo leo thu trọn vẻ đẹp khôn cùng,

Rồi dừng chân nghỉ ngơi chốn "Nhà Mẹ Sầu Bi";

Nơi các tu sĩ đạm bạc đem thánh tích nhỏ nhoi ra khoe,

Kể bao huyền tích ly kỳ cho lữ khách lạ kỳ nghe:

Nơi đây lũ người báng bổ từng chịu đòn trừng phạt; và kìa,

Sâu trong hang đá kia Honorius từng nương náu tháng ngày dài,

Nuôi hy vọng xứng đáng chốn Thiên Đàng bằng cách biến trần gian thành Địa Ngục.

XXI.

Và rải rác đây đó, khi vượt dốc đá cheo leo,

Hãy nhìn những cây thập tự thô sơ khắc vội bên đường mòn;

Chớ lầm tưởng đấy là lễ vật lòng thành kính dâng—

Đó chỉ là dấu tích mong manh của cơn cuồng nộ sát nhân;

Bởi bất cứ nơi đâu nạn nhân gào thét rên xiết

Đổ máu đào dưới lưỡi dao sắc lạnh của kẻ giết người,

Tay ai đó lại dựng lên cây thập giá gỗ mục tàn phai;

Khắp rừng rậm thung sâu nghìn cây thập tự nhan nhản mọc đầy

Trên mảnh đất nhuốm máu này, nơi luật pháp chẳng giữ nổi mạng người!

XXII.

Trên sườn đồi thoai thoải, hay chốn thung lũng bên dưới,

Là cung điện nơi vương hầu xưa kia từng lui tới nghỉ ngơi;

Nhưng giờ đây chỉ còn hoa dại tỏa hương quanh phế tích:

Dẫu nét huy hoàng đổ nát vẫn vương vấn đâu đây.

Và đằng kia sừng sững tòa lâu đài nguy nga của vương tử:

Nơi người, hỡi Vathek! Đứa con giàu sang tột bậc của nước Anh,

Từng dựng xây chốn Thiên Đường trần thế, ngỡ đâu hay rằng

Khi Giàu Sang phung phí thi thố mọi quyền năng tột bực,

Bình Yên khiêm nhường luôn lánh xa những cạm bẫy xa hoa trụy lạc.

XXIII.

Nơi đây người từng ngự, từng mưu tính bao cuộc vui trần thế,

Dưới vầng trán diễm lệ muôn đời của ngọn núi đằng kia;

Nhưng giờ đây, như chốn trần gian ruồng bỏ khinh chê,

Tổ ấm thần tiên của người cũng cô quạnh tiêu điều như chính bóng hình người!

Cỏ dại khổng lồ chực bịt kín lối đi

Vào những sảnh đường hoang vắng, cổng lớn toang hoác mở;

Thêm bài học thấm thía cho cõi lòng biết nghĩ suy, rằng

Mọi lạc thú trần gian tạo dựng thảy đều phù phiếm hư vô;

Sớm muộn cũng bị dòng thời gian nghiệt ngã cuốn trôi thành tro bụi.

XXIV.

Kìa trông sảnh đường nơi các thủ lĩnh mới hội họp hôm nào!

Hỡi tòa nhà chướng tai gai mắt với người dân đất Anh!

Đội vương miện mang tên nón chú hề, kìa! Một ác quỷ,

Một con quỷ lùn không ngớt buông lời nhạo báng giễu cợt,

Ngồi chễm chệ trong tấm áo da cừu, và bên sườn

Treo một con dấu cùng cuộn giấy da đen kịt sẫm màu,

Nơi rực rỡ khắc ghi bao danh xưng hiệp sĩ lẫy lừng,

Cùng muôn chữ ký điểm tô cho cuộn giấy nhơ nhuốc,

Con quỷ nhỏ trỏ ngón tay vào đó, cười khoái chí hả hê hết lòng.

XXV.

Hiệp Định là tên gọi của con quỷ lùn ti tiện kia,

Kẻ phỉnh lừa các trang hiệp sĩ dưới mái vòm Marialva:

Nó cướp sạch trí khôn (nếu họ từng có chút trí khôn),

Biến niềm vui nông cạn của cả quốc gia thành bóng tối u sầu.

Nơi đây thói Điên Rồ đập nát lông vũ mũ miện người chiến thắng,

Và Mưu Toan đoạt lại những gì Binh Đao đã đánh mất trên sa trường:

Bởi với những tướng lĩnh như ta, vòng nguyệt quế nở hoa phỏng có ích gì!

Họa thay cho đoàn quân chiến thắng, chứ chẳng phải đoàn quân bại trận,

Khi Khải Hoàn bẽ bàng rũ cánh gục đầu bên bờ cõi Lusitania.

XXVI.

Và kể từ thuở hội nghị quân sự ô nhục ấy nhóm họp,

Đất nước Britannia nghe tên Cintra mà cay đắng xót xa;

Bao quan chức chốn triều đình nghe nhắc tới liền bực dọc gắt gỏng,

Và thèm được đỏ mặt hổ thẹn, nếu họ còn biết thẹn là chi.

Hậu thế mai sau sẽ phán xét hành vi này ra sao!

Há chẳng phải muôn dân nước ta cùng láng giềng sẽ cười khinh bỉ,

Khi thấy những dũng sĩ bị cướp mất vinh quang chiến trận,

Bởi kẻ thù bại trận nơi chiến trường, nhưng lại thành người thắng cuộc nơi đây,

Nơi Ngón Tay Khinh Miệt sẽ trỏ vào suốt muôn năm về sau?

XXVII.

Childe Harold nghĩ ngợi như thế, khi lầm lũi một mình

Rảo bước qua những dãy núi trập trùng quạnh quẽ:

Cảnh sắc hữu tình nhường bao, nhưng chàng sớm toan cất bước rời đi,

Lòng bồn chồn hơn cánh én liệng chao trên vòm trời rộng:

Dẫu chốn này đôi khắc chàng học được cách suy ngẫm lẽ đời,

Bởi Trầm Tư đôi phen níu chân chàng đứng lặng,

Và Lý Trí tỉnh táo khẽ thì thầm bảo chàng hãy khinh chê

Thời trai trẻ hoang phí trong những cơn điên rồ rồ dại;

Nhưng khi ngước nhìn Sự Thật, đôi mắt đau đáu của chàng bỗng mờ lệ nhạt nhòa.

XXVIII.

Lên ngựa! Lên ngựa mau! Chàng dứt áo, mãi mãi dứt áo

Rời xa cảnh tượng thanh bình, dẫu từng xoa dịu tâm can:

Một lần nữa chàng bừng tỉnh khỏi cơn u uất ủ ê,

Nhưng nay chẳng còn thèm tìm gái điếm hay chén rượu say mèm.

Chàng lao nhanh về phía trước, dẫu chưa định đích đến cuối cùng

Nơi chàng sẽ dừng chân nghỉ lại trong cuộc hành hương dặm trường;

Và muôn ngàn cảnh đời đổi thay sẽ cuộn trôi qua mắt chàng,

Trước khi nỗi nhọc nhằn làm vơi cơn khát hải hồ phiêu lãng,

Hay lòng chàng tìm lại được bình yên, hoặc học đặng bài học trải đời khôn ngoan.

XXIX.

Nhưng Mafra sẽ níu chân chàng dừng bước đôi giây,

Nơi hoàng hậu bất hạnh của xứ Lusitania thuở nào từng ngự trị;

Nơi giáo hội và triều đình hòa lẫn xiêm y tráng lệ,

Thánh lễ và tiệc tùng thay phiên nhau diễn ra rộn rã;

Vương tôn cùng tu sĩ—đúng là lũ người ô hợp chẳng xứng đôi!

Nhưng nơi đây ả dâm phụ Babylon đã dựng xây

Một mái vòm nguy nga, nơi ả phô trương vẻ lộng lẫy chói lòa,

Khiến muôn người quên đi biển máu đào do chính tay ả vấy,

Mà quỳ gối cúi đầu tôn sùng Cảnh Xa Hoa chuyên điểm phấn tô son cho tội ác.

XXX.

Vượt qua những thung lũng trĩu quả, rặng đồi thơ mộng ngút ngàn,

(Ôi, giá chi những ngọn đồi này là nơi dung dưỡng giống nòi tự do!)

Nơi chỉ nhìn thôi cũng khiến lòng ngập tràn niềm hân hoan rạo rực,

Childe Harold cất bước qua bao cảnh sắc tươi đẹp êm đềm.

Dẫu phường lười biếng coi đó chỉ là cuộc săn đuổi điên rồ viển vông,

Và lấy làm kinh ngạc khi người ta chịu rời chiếc ghế êm ấm,

Để dấn thân vào con đường gian nan, vượt nghìn dặm trường dằng dặc.

Ôi, có sự ngọt ngào diệu kỳ trong làn gió mát vùng cao nguyên

Và nhựa sống tràn trề, mà thói An Nhàn béo bở chẳng bao giờ mơ tới.

XXXI.

Những ngọn đồi lạnh lẽo hoang vu dần lùi xa về phía sau,

Nhường chỗ cho thung lũng bằng phẳng, bớt rậm rạp cỏ cây:

Kế tiếp là bình nguyên bao la bát ngát chạm đường chân trời!

Tầm mắt dõi xa tít tắp, không bờ không bến,

Xứ sở Tây Ban Nha hiện ra, nơi mục đồng chăn dắt

Đàn cừu mang bộ lông mượt mà giới thương gia tường tận—

Giờ đây cánh tay kẻ chăn cừu phải đứng lên che chở đàn chiên non:

Bởi Tây Ban Nha đang bị vây hãm bởi kẻ thù sắt đá khôn cùng,

Và tất thảy phải bảo vệ bờ cõi, bằng không đành chịu kiếp trầm luân nô lệ.

XXXII.

Nơi Lusitania giáp mặt Người Chị Em láng giềng,

Các người ngỡ ranh giới nào chia cắt hai cõi thù địch?

Há chăng trước khi hai nữ vương đầy đố kỵ gặp gỡ chào nhau,

Dòng Tayo đã đem sóng nước mênh mông ngăn cách đôi bờ?

Hay những rặng sierra sừng sững uy nghi đầy vách đá?

Hay bức tường thành nhân tạo, tựa Vạn Lý Trường Thành Trung Hoa đồ sộ?—

Chẳng có chiến lũy ngăn chia, chẳng có sông sâu biển rộng,

Chẳng có mỏm đá rợn người, hay rặng núi thâm u cao vút

Dựng đứng tựa vách đá chia cắt đất Hispania khỏi xứ Gaul.

XXXIII.

Giữa hai bờ chỉ có dòng suối bạc lững lờ trôi,

Một con suối nhỏ nhoi đến độ chẳng mấy ai buồn đặt tên,

Dẫu hai vương quốc đối đầu cùng tựa vào bờ cỏ xanh rì rào.

Nơi đây gã mục đồng rảnh rỗi tựa mình vào chiếc gậy cong,

Đăm đăm nhìn từng đợt sóng lăn tăn nối tiếp nhau trôi,

Dòng nước vẫn êm đềm chảy giữa đôi bờ thù địch truyền kiếp cay đắng:

Bởi mỗi người nông dân nơi đây đều kiêu hãnh tựa bậc công tước danh gia:

Người tá điền Tây Ban Nha thừa hiểu rõ sự khác biệt một trời một vực

Giữa thân phận chàng và lũ nô lệ Lusitania, hạng người mạt rệp hèn hạ nhất cõi trần.

XXXIV.

Nhưng chưa kịp vượt xa khỏi ranh giới giao thoa mờ mịt ấy,

Dòng Guadiana sẫm màu đã cuồn cuộn phô trương sức mạnh oai hùng

Bằng những lớp sóng ngầm cuộn trào ầm ầm giận dữ,

Từng vang danh lẫy lừng trong khúc dân ca thuở trước xa xưa.

Thuở xưa đôi bờ sông từng rầm rập muôn vạn chiến binh tụ hội,

Những chiến binh Moor và chàng Hiệp sĩ trong giáp trụ sáng lòa lộng lẫy;

Nơi đây kẻ nhanh chân đành dừng bước, bậc dũng mãnh ngã quỵ xuôi tay;

Khăn quấn giáo dân Paynim và phù hiệu Thập Tự Quân tung bay

Cùng chìm nổi trên dòng sông đẫm máu, dưới gót giày muôn vạn thây ma trôi nổi.

XXXV.

Ôi, Tây Ban Nha kiều diễm! Xứ sở lãng mạn lẫy lừng muôn thuở!

Đâu rồi ngọn cờ Pelagio từng kiêu hãnh giương cao,

Khi người cha phản trắc của Cava lần đầu tiên hiệu triệu đoàn quân

Nhuộm đỏ dòng suối non ngàn bằng máu đào người Goth?

Đâu rồi những lá cờ đẫm máu thuở xưa oai hùng

Từng tung bay phần phật trong gió chiến thắng trên đầu đàn con đất Việt,

Quét sạch bóng quân cướp nước đuổi về tận bờ cõi xa xôi?

Thập tự giá ánh đỏ rực rỡ, vầng trăng khuyết tàn lụi nhạt nhòa,

Trong khi tiếng than khóc của đàn bà xứ Moor làm rung chuyển cả cõi Phi châu.

XXXVI.

Há chẳng phải mỗi khúc ca đều dạt dào thiên anh hùng ca tráng lệ?

Than ôi! Đó là số phận rạng rỡ nhất của bậc anh hùng trần thế!

Khi đá hoa cương rêu phong mục nát, khi sử sách tàn phai bụi mờ,

Khúc ca than thở của gã nông phu lại lưu truyền danh tiếng mơ hồ qua năm tháng.

Hỡi Kiêu Hãnh! Hãy hạ mắt từ trời cao nhìn xuống gia tài mục nát của ngươi,

Hãy xem bậc vĩ nhân co ro thu mình vào trong một bài ca ngắn ngủi!

Sách vở, cột đồng, bia đá, liệu có giữ nổi danh tiếng ngươi vĩ đại?

Hay ngươi đành phó mặc miệng lưỡi mộc mạc của Dân Gian lưu truyền,

Khi Thói Xu Nịnh đã cùng ngươi yên giấc dưới mồ, còn Lịch Sử thì bóp méo công lao?

XXXVII.

Hãy thức tỉnh, hỡi đàn con Tây Ban Nha! Thức tỉnh! Tiến lên!

Kìa Nữ thần Tinh thần Hiệp sĩ cổ xưa đang cất tiếng gọi mời,

Nhưng nàng không vung ngọn giáo khát máu như thuở nào xa xưa,

Chẳng rũ chùm lông vũ đỏ rực rỡ giữa vòm trời lộng gió:

Giờ đây nàng cưỡi làn khói súng rực lửa bay đi muôn nẻo,

Cất tiếng thét gầm vang tựa sấm sét qua họng pháo gầm gừ!

Trong từng tiếng nổ rền vang nàng thét gào—'Hãy thức tỉnh! Đứng lên!'

Hỏi xem giọng nàng có yếu ớt hơn thuở nào xưa cũ,

Khi bài ca xung trận rền vang khắp bờ cõi xứ Andalusia?

XXXVIII.

Lắng nghe xem! Ngươi há không nghe tiếng vó ngựa kinh hoàng dồn dập?

Tiếng gươm đao va chạm chát chúa há không vang dậy khắp cánh đồng hoang?

Ngươi không thấy nhát gươm đẫm máu chém gục ai ngã xuống;

Chẳng cứu nổi anh em đồng đội trước khi họ gục ngã xuôi tay

Dưới gót giày bạo chúa và lũ tay sai bạo tàn?—ngọn lửa tử thần rực cháy,

Lửa hiệu chiến tranh bùng cháy sáng rực trên cao:—từ vách đá này sang mỏm đá nọ

Từng loạt đạn xé trời báo hiệu muôn ngàn sinh linh ngừng thở:

Thần Chết cưỡi ngọn gió Sirocco nồng nặc mùi lưu huỳnh gay gắt,

Trận Chiến Đỏ dậm chân rung chuyển, muôn dân nước bàng hoàng kinh sợ.

XXXIX.

Kìa! Gã Khổng Lồ sừng sững đứng trên đỉnh núi cao nguyên,

Mái tóc đỏ như máu sẫm màu dưới ánh mặt trời rực lửa,

Đạn lửa chết chóc đỏ rực trong đôi bàn tay bốc cháy ngùn ngụt,

Ánh mắt thiêu rụi mọi thứ nơi ánh nhìn quét qua;

Đôi mắt đảo điên cuồng dại, lúc đứng sững, lúc thoắt cái

Chớp sáng nơi xa xăm,—và dưới bàn chân sắt đá của gã

Sự Hủy Diệt nép mình run rẩy, dõi xem bao chiến tích kinh hoàng;

Bởi sáng nay ba quốc gia hùng mạnh kéo quân hội ngộ,

Để dâng lên trước bệ thờ gã thứ máu đào gã thèm khát ngọt ngào nhất cõi trần.

XL.

Có Trời chứng giám! Thật là một cảnh tượng lộng lẫy tráng lệ xiết bao

(Đối với kẻ chẳng có lấy một người bạn, người anh em nào nơi chiến địa)

Những dải khăn thêu muôn màu tranh nhau khoe sắc thắm,

Vũ khí muôn hình vạn trạng lấp lánh ánh thép giữa thinh không!

Bao con chó săn chiến trận dũng mãnh bừng tỉnh khỏi hang ổ rình rập,

Nghiến răng nghiến lợi gầm gừ, thét gào lồng lộn thèm mồi!

Thảy đều xông vào cuộc săn đuổi, nhưng mấy ai chia phần chiến thắng:

Nấm Mồ sẽ ôm trọn phần thưởng béo bở nhất về tay,

Và Thần Tàn Phá hả hê đến mức chẳng thèm bận tâm sắp đặt hàng ngũ quân tàn.

XLI.

Ba đạo quân cùng chung tay dâng lên vật tế thần kinh dị;

Ba thứ tiếng nguyện cầu những lời khấn vái lạ lùng lên trời xanh;

Ba ngọn cờ sặc sỡ bay phấp phới trêu ngươi vòm trời xanh nhợt nhạt.

Tiếng hò reo vang dội: Pháp, Tây Ban Nha, Albion, Chiến Thắng rền vang!

Kẻ thù nghịch, nạn nhân khốn cùng, và người đồng minh mù quáng dại dột

Chiến đấu vì tất cả, nhưng muôn đời chiến đấu uổng công vô ích,

Cùng tề tựu nơi đây—ngỡ như ở quê nhà họ không thể nhắm mắt xuôi tay—

Để nuôi bầy quạ đói trên cánh đồng Talavera đẫm máu,

Và bón phân cho mảnh đất màu mỡ mà mỗi bên đều tự nhận thuộc về mình.

XLII.

Nơi đây thây họ sẽ rữa nát—lũ ngu muội vinh quang của Tham Vọng ngông cuồng!

Phải, Vinh Quang điểm trang cho nấm mồ bọc kín nắm xương tàn tro bụi!

Thói Ngụy Biện hão huyền! Hãy nhìn xem, họ chỉ là công cụ vô tri,

Những công cụ gãy nát mà phường bạo chúa nhẫn tâm vứt bỏ

Từng muôn vạn sinh linh, khi chúng dám lấy máu tim nhân loại lát đường

Dẫn tới đâu?—chỉ là một giấc mộng hão huyền hư ảo.

Lũ bạo chúa liệu có nắm giữ nổi thứ gì nghênh đón quyền uy thống trị?

Hay dám dõng dạc nhận một tấc đất cõi trần là của riêng mình,

Ngoại trừ mảnh đất chôn vùi nắm xương mục tàn rữa nát cuối đời?

XLIII.

Hỡi Albuera, chiến trường ngập tràn vinh quang và sầu thảm!

Khi chàng Khách Hành Hương thúc ngựa ruỗi dong qua cánh đồng hoang của ngươi,

Ai có thể ngờ rằng, chỉ trong một khoảng khắc ngắn ngủi nhường ấy,

Nơi đây sẽ hóa thành chiến địa nơi quân thù hỗn chiến khoe khoang và đổ máu đào.

Cầu cho người đã khuất được an nghỉ nghìn thu! Mong sao phần thưởng của trang dũng sĩ

Và những giọt nước mắt khải hoàn sẽ nối dài chiến công oanh liệt!

Cho đến khi những kẻ khác gục ngã nơi chiến trường dưới quyền những chủ tướng khác,

Tên tuổi ngươi sẽ truyền tụng trên môi đoàn người há hốc mồm kinh ngạc,

Và tỏa sáng trong những khúc ca tầm thường, làm chủ đề cho muôn điệu hát thoáng qua.

XLIV.

Quá đủ rồi lũ tay sai hèn mọn của Chiến Tranh! Hãy để chúng mặc sức chơi đùa

Ván bài sinh mạng, đổi lấy hơi thở tàn để rước danh tiếng hão huyền:

Thứ danh tiếng chẳng thể nào hà hơi thổi ngọn lửa sống vào nắm xương tàn mục nát,

Dẫu muôn vạn người ngã xuống chỉ để điểm tô cho tên tuổi một cá nhân độc nhất.

Thật tình mà nói, can thiệp vào mục đích cao cả của họ làm chi cho thêm buồn thảm,

Những kẻ đánh thuê có phúc! Đang vung gươm chém giết vì mối lợi quê hương xứ sở,

Và ngã xuống, bởi nếu còn sống sót họ có thể hóa thành nỗi ô nhục của nước nhà;

Biết đâu lại bỏ mạng trong một cuộc ẩu đả huynh đệ tương tàn nơi góc tối xó nhà,

Hoặc dấn thân vào con đường cướp bóc hoang dại nơi ngõ hẻm chật hẹp tối tăm.

XLV.

Harold vội vã rảo bước trên nẻo đường đơn độc quạnh quẽ

Tới nơi thành Sevilla kiêu hãnh ngẩng cao đầu chưa từng chịu khuất phục:

Nàng vẫn còn tự do—miếng mồi béo bở mà quân cướp bóc khao khát thèm thuồng!

Sớm muộn thôi, sớm muộn gót giày rực lửa của Kẻ Xâm Lược sẽ dẫm đạp xông vào,

Bôi đen những mái vòm diễm lệ của nàng bằng muôn vết tích bạo tàn thô lỗ.

Giờ khắc nghiệt ngã ắt phải đến! Cưỡng lại số mệnh an bài làm chi

Nơi Thần Điêu Tàn đã gieo rắc đàn con đói khát nhe nanh múa vuốt

Thảy đều uổng công, bằng không Ilion, Tyre ắt vẫn còn tồn tại đến ngày nay,

Và Đức Hạnh đã chiến thắng tất cả, còn Tội Ác Giết Người đã hết đường sinh sôi.

XLVI.

Nhưng hoàn toàn chẳng mảy may hay biết số phận đen tối cận kề,

Tiệc tùng, ca hát, hoan lạc nơi đây vẫn ngập tràn rộn rã muôn nơi;

Bao trò vui lạ lẫm cuốn trôi từng giờ từng khắc thời gian êm đềm,

Những kẻ mang danh ái quốc này chẳng hề rỉ máu trước vết thương rách nát của non sông;

Nơi đây chẳng nghe tiếng tù và Chiến Trận, chỉ rộn vang tiếng đàn rebeck của Tình Yêu;

Thói Điên Rồ vẫn mê hoặc bao tín đồ cuồng tín khờ dại,

Và Dục Vọng mang ánh mắt trẻ thơ vẫn lượn lờ tuần thú giữa đêm đen mịt mùng:

Bao bọc bởi muôn tội ác âm thầm kín đáo chốn phồn hoa đô hội,

Thói Hư Tật Xấu nhân từ vẫn bám chặt lấy những bức tường thành xiêu vẹo cho đến phút tàn hơi.

XLVII.

Người nông phu thì không thế: cùng người bạn đời run rẩy sợ hãi

Chàng lẩn khuất nơi góc tối, chẳng dám đưa đôi mắt nặng trĩu nhìn ra xa xăm,

E sợ phải chứng kiến vườn nho xanh tươi của mình hóa thành bình địa tan hoang,

Bị thiêu rụi dưới hơi thở nóng bỏng khét lẹt nồng nặc mùi thuốc súng chiến tranh.

Dưới ánh sao êm đềm chiều hôm buông xuống chẳng còn thấy đâu

Điệu múa Fandango rộn rã cùng tiếng gõ sênh castanet tưng bừng nhảy múa:

Hỡi các bậc đế vương! Giá như các người nếm được niềm vui các người nỡ lòng đập nát,

Thì các người đã chẳng bận lòng vướng bận vào chiếc bẫy Vinh Quang phù phiếm;

Tiếng trống trận trầm đục khàn khàn sẽ ngủ yên, và Con Người sẽ lại được hưởng thái bình.

XLVIII.

Giờ đây gã phu dắt lừa lực lưỡng cất tiếng hát ca vang khúc ca gì?

Khúc hát tình yêu, khúc tình ca lãng mạn, hay bài thánh ca sùng đạo thiết tha,

Như thuở nào gã vẫn thường cất giọng xua tan mỏi mệt trên muôn dặm đường dài,

Cùng chuỗi lục lạc leng keng vui tai rộn rã rung lên nhịp nhàng suốt lối đi?

Không! Khi sải bước rảo chân, gã gào thét vang trời 'Viva el Rey!'

Rồi ngưng bặt câu hát để buông lời nguyền rủa rủa sả thậm tệ Godoy,

Nguyền rủa gã vua khờ Charles bị cắm sừng, và nguyền rủa cái ngày định mệnh cay đắng

Khi nữ hoàng Tây Ban Nha lần đầu đưa mắt liếc nhìn gã trai mắt đen lúng liếng,

Và mầm mống Phản Trắc mặt vấy đầy máu tươi nảy nở từ mối hoan lạc loạn luân nhơ nhuốc ấy.

XLIX.

Trên vùng bình nguyên bằng phẳng ngút ngàn đằng xa kia, nơi được điểm tô vương miện

Bằng những vách đá sừng sững, nơi ngự trị bao tháp canh Ả Rập thuở trước,

Dấu vết móng ngựa giẫm đạp tan tác in hằn sâu hoắm trên mảnh đất mang đầy thương tích;

Và lớp áo cỏ xanh rì bị lửa thiêu rụi cháy đen thui thui thủi

Báo hiệu rằng quân thù hung bạo từng là vị khách ghé thăm mảnh đất Andalusia:

Nơi đây từng dựng trại đóng quân, từng bập bùng ngọn lửa canh gác đêm trường,

Nơi người nông dân dũng cảm từng liều mình công phá hang ổ lũ rồng lửa dữ tợn;

Giờ đây chàng vẫn kiêu hãnh trỏ tay khoe khoang chiến tích khải hoàn rực rỡ,

Và chỉ về phía những vách đá cheo leo đằng xa, nơi bao phen giành giật mất còn.

L.

Và bất cứ người nào ngươi bắt gặp cất bước dọc trên lối mòn quanh co,

Đều mang trên chiếc mũ chiếc huy hiệu mang sắc đỏ thắm rực rỡ,

Nhìn vào đó ngươi sẽ biết ai là kẻ nên lánh xa và ai là người đáng chào đón đón mừng:

Khốn nạn thay cho kẻ nào dám nghênh ngang dạo bước trước bàn dân thiên hạ

Mà thiếu mất tấm huy hiệu minh chứng lòng trung thành son sắt này:

Lưỡi dao găm sắc lẹm vô cùng, và nhát đâm chớp nhoáng khôn lường giáng xuống;

Và quân thù xứ Gaul ắt sẽ phải ôm hận xót xa cay đắng ngậm ngùi,

Nếu những lưỡi dao găm bí mật giấu kín dưới vạt áo choàng kia,

Có thể làm cùn mòn lưỡi gươm sắc bén, hay xua tan làn khói đại bác mịt mù chiến trường.

LI.

Tại mỗi khúc quanh co rặng núi Morena u tối thâm nghiêm sừng sững

Lại gánh trên lưng tải trọng sắt đá nặng nề của những khẩu đội pháo binh uy nghi;

Và xa tít tắp ngút ngàn tầm mắt con người có thể bao quát thu trọn,

Hiện ra những khẩu lựu pháo miền sơn cước, con đường giao thông hào sụt lở nát bươm,

Hàng rào chông nhọn hoắt tua tủa, hào sâu ngập ngụa nước lũ tràn trề,

Những toán quân đóng giữ nghiêm ngặt, lính canh gác đêm ngày chẳng lúc nào vắng bóng,

Kho đạn dược cất giấu kỹ lưỡng trong ngục tối đá hoa cương kiên cố,

Chiến mã nai nịt yên cương sẵn sàng nép mình dưới mái lều lợp rạ đơn sơ,

Kim tự tháp chất đống đạn pháo tròn vo, ngòi nổ cháy le lói sáng rực chẳng bao giờ tắt,

LII.

Báo trước những chiến tích kinh hoàng sắp sửa diễn ra:—nhưng kẻ mà chỉ bằng một cái gật đầu

Đã xô đổ bao bậc bạo chúa yếu hèn rớt khỏi ngai vàng quyền lực thống trị,

Bỗng dừng bước đôi khắc trầm tư trước khi vung ngọn roi trừng phạt uy quyền;

Chỉ một khoảnh khắc ngắn ngủi thôi hắn rủ lòng trì hoãn chần chừ:

Chẳng mấy chốc các quân đoàn thiện chiến của hắn sẽ càn quét mở toang lối đi qua chốn này;

Phương Tây ắt phải cúi đầu quy phục Kẻ Cầm Roi Trừng Phạt của cả thế giới trần gian.

Than ôi, Tây Ban Nha! Ngày phán xét tính sổ của ngươi sẽ sầu thảm bi ai biết nhường nào,

Khi Cánh Chim Kền Kền xứ Gaul sải rộng đôi cánh đen ngòm bay lượn trên cao,

Và ngươi sẽ phải đau đớn chứng kiến đàn con thân yêu lớp lớp bị xô đẩy xuống địa ngục Hades sâu thẳm.

LIII.

Và há chi họ phải gục ngã xuôi tay—những chàng trai trẻ tuổi, kiêu hãnh, can trường dũng cảm—

Chỉ để bồi đắp cho vương triều nhơ nhớp phù phiếm của một tên bạo chúa trướng phình bụng dạ?

Chẳng còn con đường nào khác giữa sự đầu hàng nhục nhã và nấm mồ chôn thân lạnh lẽo ư?

Sự trỗi dậy của loài cướp bóc hung tàn và sự sụp đổ tan tành của non sông Tây Ban Nha?

Và há chăng Đấng Toàn Năng mà con người đêm ngày sùng kính van vái lại an bài

Số phận nghiệt ngã của họ, chẳng thèm đoái hoài lắng nghe lời van nài tha thiết của kẻ cầu xin?

Phải chăng mọi hành động Quả Cảm tuyệt vọng thảy đều trở nên uổng công vô ích?

Và Lời Khuyên răn thông thái, cùng Bầu Nhiệt Huyết yêu nước nồng nàn son sắt,

Tài nghệ của bậc lão tướng từng trải, ngọn lửa sôi sục tuổi thanh xuân, và trái tim sắt đá can trường tuổi trưởng thành?

LIV.

Há phải vì lẽ này mà người thiếu nữ Tây Ban Nha bừng bừng thức tỉnh,

Đem cây đàn guitar chùng dây treo lên cành liễu rủ ven sông buồn bã,

Và rũ bỏ vẻ dịu dàng thùy mị nữ nhi, thắt chặt bên mình thanh đoản kiếm sắc lạnh,

Cất cao khúc quân hành vang dội, liều mình dấn thân vào trận mạc hiểm nguy?

Và nàng, người con gái thuở nào từng run rẩy kinh hoàng trước vết sẹo nhỏ nhoi,

Từng chết khiếp lạnh ngắt tâm can trước tiếng kêu u buồn của loài cú vọ đêm trường,

Giờ đây điềm nhiên nhìn lưỡi lê xé toang hàng ngũ quân thù va chạm chan chát,

Ánh gươm đao lóe sáng chói lòa, và dẫm lên bao xác chết quân thù còn hơi ấm nồng nàn

Sải bước kiêu dũng với dáng điệu của nữ thần Minerva nơi chính thần Chiến Tranh Mars cũng phải run rẩy chùn chân.

LV.

Hỡi những ai từng kinh ngạc sững sờ khi lắng nghe câu chuyện huyền thoại về nàng,

Ôi! Giá chi các người từng được biết nàng trong những giờ phút dịu dàng thùy mị thuở trước,

Chiêm ngưỡng đôi mắt đen huyền lúng liếng chế giễu cả tấm khăn voan đen tuyền óng ả,

Lắng nghe giọng nói trong trẻo, rộn rã vui tươi của nàng nơi khuê phòng đài các,

Ngắm nhìn làn tóc mây dài tha thướt làm bất lực mọi nét cọ tài hoa của người họa sĩ,

Thân hình mảnh mai tiên nữ giáng trần, mang nét duyên dáng vượt xa vẻ đẹp yêu kiều nữ nhi thường tình,

Thì khó lòng các người có thể tin rằng trên đỉnh tháp canh Saragoza kiên cường ngạo nghễ

Nàng từng mỉm cười điềm nhiên trước khuôn mặt quỷ dữ Gorgon đầy Nguy Hiểm,

Làm tan tác hàng ngũ quân thù ken dày đặc, và dẫn đầu đoàn quân trong cuộc rượt đuổi Vinh Quang kinh hoàng đến thót tim.

LVI.

Người yêu nàng gục ngã xuôi tay—nàng chẳng buồn rơi một giọt lệ bi lụy sai thời khắc;

Chủ tướng nàng tử trận nơi sa trường—nàng hiên ngang bước lên trám vào vị trí hiểm nghèo tử huyệt;

Đồng đội nàng hoảng loạn tháo lui—nàng dang tay chặn đứng bước đường hèn hạ nhục nhã của họ;

Quân thù bắt đầu núng thế rút lui—nàng dẫn đầu đoàn quân dũng cảm xông pha xuất kích:

Ai có thể xoa dịu linh hồn người yêu nơi cõi âm bằng chiến tích lẫy lừng như nàng?

Ai có thể trả thù rửa hận sâu sắc đến nhường ấy cho cái chết oan khiên của vị thủ lĩnh kính yêu?

Người trinh nữ nào có thể cứu vãn tình thế khi niềm hy vọng bừng cháy của đấng mày râu đã lụi tàn?

Ai có thể bám đuổi quyết liệt ráo riết đến thế trên lưng đoàn tàn quân xứ Gaul đang hoảng loạn tháo chạy,

Bị khuất phục cay đắng bởi bàn tay mềm mại của một người phụ nữ, ngay trước bức tường thành lỗ chỗ vết đạn pháo bầm dập?

LVII.

Ấy thế nhưng những người con gái Tây Ban Nha đâu phải là bộ tộc nữ chiến binh Amazon hung tợn,

Họ sinh ra là để đón nhận và dâng hiến mọi ngón nghề ma thuật quyến rũ mê hoặc của tình yêu:

Dẫu giờ đây họ cầm vũ khí noi gương sáng chiến đấu của đàn ông trai tráng xứ sở này,

Và kiên cường tiến bước trong đội hình quân ngũ rợn người gươm giáo sáng lòa,

Đó chỉ là sự dữ dội đầy âu yếm dịu dàng của loài chim bồ câu hiền lành tha thiết,

Mổ trả vào bàn tay toan rình rập bắt bớ con chim trống bạn tình dấu yêu của nó:

Về nét dịu dàng êm ái cũng như lòng kiên định sắt son nàng vượt xa muôn phần

Những người đàn bà nơi phương xa xa xôi, vốn nổi tiếng chỉ vì thói lắm lời ba hoa phát ốm;

Tâm hồn nàng cao thượng cao quý hơn bội phần, vẻ đẹp kiều diễm của nàng há chẳng sánh ngang bằng.

LVIII.

Dấu ấn lúm đồng tiền xinh xắn mà ngón tay thần Ái Tình đã tinh nghịch ấn dấu

Minh chứng cho chiếc cằm mềm mại nõn nà nhường bao khi đón nhận cái chạm tay của thần:

Đôi môi mọng đỏ của nàng, với những nụ hôn chúm chím như chực bay khỏi tổ ấm ngọt ngào,

Nhắn nhủ đấng mày râu phải tỏ rõ lòng can trường dũng cảm trước khi xứng đáng đón nhận ân huệ ấy:

Ánh mắt nàng nhìn đời, hoang dại và diễm lệ biết bao! Đã bao phen

Thần Mặt Trời Phoebus hoài công ve vãn toan cướp đi nét trắng ngần tươi tắn nơi gò má nàng

Nhưng gò má ấy chỉ càng ửng hồng rạng rỡ mịn màng hơn sau cái nắm tay si tình say đắm của thần!

Ai lại thèm cất công đi tìm kiếm những người đàn bà nhợt nhạt xanh xao nơi phương Bắc lạnh giá?

Dáng vóc hình hài của họ trông mới tội nghiệp làm sao? Trông uể oải, nhợt nhạt, và yếu ớt biết nhường nào!

LIX.

Hãy sánh bằng với ta đi, hỡi các miền đất trù phú! Nơi các thi nhân thường tha thiết ngợi ca tụng niệm;

Hãy sánh bằng với ta đi, hỡi các chốn thâm cung nội viện! Của miền đất nơi giờ đây

Ta đang gảy lên khúc đàn ca tha thiết, từ phương trời xa xôi ngút ngàn, để cất lời tán tụng

Những vẻ đẹp kiều diễm tuyệt trần mà ngay cả kẻ yếm thế khắt khe nhất cũng phải gật đầu công nhận!

Hãy sánh bằng với ta những nàng tiên houri chốn bồng lai, những kẻ các người hiếm khi cho phép

Được nếm trải làn gió mát thoảng qua vì nơm nớp lo sợ Ái Thần sẽ cưỡi ngọn gió buông lời quyến rũ,

So với những người con gái mang ánh mắt đen lay láy huyền bí xứ Tây Ban Nha—hãy mở mắt mà nhận biết rằng,

Chính nơi đây ta đã tìm thấy chốn thiên đường bồng lai của vị Tiên Tri thông thái của các người,

Những trinh nữ mang đôi mắt đen huyền bí chốn Thiên Đàng, với tấm lòng nhân từ bao dung tựa thiên thần.

LX.

Hỡi đỉnh Parnassus ngút ngàn! Nơi giờ đây ta đang hướng mắt ngưỡng vọng ngắm nhìn,

Không phải trong cơn cuồng sảng mê man của đôi mắt kẻ mộng mơ viển vông hư ảo,

Không phải trong khung cảnh thần tiên thêu dệt nên từ những câu ca vần vò mộng tưởng,

Mà vút cao kiêu hãnh phủ kín tuyết trắng tinh khôi giữa bầu trời quê hương ngập tràn nắng gió,

Trong vẻ uy nghiêm lộng lẫy hoang sơ hùng vĩ của chốn non ngàn cao vời vợi!

Có gì lạ lùng đâu nếu ta mạo muội thử cất cao tiếng hát ngợi ca?

Người lữ khách hành hương hèn mọn nhất của người khi rảo bước ngang qua chốn này

Cũng sẵn lòng gảy cung đàn tha thiết để ướm hỏi tìm kiếm tiếng vọng của người ngân nga,

Dẫu từ đỉnh cao ngút ngàn của người chẳng còn một Nàng Thơ nào chịu vẫy cánh bay lượn đón chào.

LXI.

Đã bao lần ta mơ mộng về người! Tên tuổi lẫy lừng rạng rỡ của người

Hễ ai không tường tỏ, ắt kẻ đó chẳng thấu triệt tri thức thần thánh tuyệt mỹ nhất của loài người:

Và giờ đây khi ta ngước mắt chiêm ngưỡng người, than ôi, thật ngập tràn nỗi hổ thẹn xót xa

Khi ta chỉ có thể cất lên những lời tôn thờ bằng giọng điệu yếu ớt ngập ngừng nhất.

Khi ta đếm lại bao tín đồ sùng kính tôn thờ người thuở xa xưa oai hùng

Lòng ta run rẩy kinh hoàng, và chỉ biết cúi đầu quỳ gối phủ phục sám hối bái lạy;

Chẳng dám cất cao tiếng hát, cũng chẳng dám ngông cuồng giương cánh bay cao vút,

Chỉ biết lặng thinh ngắm nhìn người ẩn mình dưới vòm mây mờ ảo che phủ ngút ngàn

Trong niềm hân hoan thầm lặng khôn xiết khi nghĩ rằng rốt cuộc ta đã được tận mắt chiêm ngưỡng dung nhan người!

LXII.

Diễm phúc hơn bội phần những thi nhân cự phách vĩ đại nhất cõi trần thuở trước,

Những bậc tài hoa mà số phận nghiệt ngã đã giam cầm cuộc đời họ nơi chốn quê nhà xa xôi cách trở,

Liệu ta có thể dửng dưng vô cảm đứng nhìn cảnh tượng thiêng liêng thánh thiện này,

Nơi bao kẻ khác từng phát cuồng mê mẩn ngợi ca, dẫu họ chưa một lần từng được đặt chân tới?

Dẫu nơi đây thần Apollo chẳng còn lui tới hang đá thâm u huyền bí của ngài,

Và người, nơi ngự trị muôn đời của Chín Nàng Thơ, giờ đây lại hóa thành nấm mồ chôn cất họ,

Một linh hồn dịu dàng thanh tao nào đó dường như vẫn bao trùm quanh quẩn khắp chốn này,

Thở dài xao xuyến trong ngọn gió thoảng, giữ vẻ tĩnh mịch trang nghiêm nơi hang đá vắng lặng,

Và lướt nhẹ gót hài trong suốt như pha lê trên làn sóng biếc réo rắt du dương đằng kia.

LXIII.

Về người ta sẽ kể lại sau.—Ngay cả giữa dòng chảy dạt dào của khúc ca này

Ta đã phải rẽ lối ngoảnh mặt để cúi đầu dâng trọn lòng tôn kính nơi đây;

Tạm quên đi mảnh đất, những người con trai, và những người thiếu nữ kiều diễm xứ Tây Ban Nha;

Số phận của nàng, vốn gắn bó thiết tha với mọi cõi lòng sinh ra đã mang dòng máu tự do;

Và cất lời chào đón người, có lẽ chẳng thiếu một giọt lệ rưng rưng xúc động.

Giờ đây xin trở lại với chủ đề chính—nhưng từ chốn ngự thiêng liêng thanh tịnh của người

Xin hãy cho ta mang theo một chút di vật, một kỷ vật nhỏ nhoi làm tin nơi trần thế;

Ban tặng cho ta dù chỉ một chiếc lá xanh tươi của loài cây Daphne bất tử ngàn đời,

Và xin chớ để niềm hy vọng cháy bỏng của tín đồ sùng kính người bị coi là lời khoe khoang khoác lác phù phiếm.

LXIV.

Nhưng chưa bao giờ người, hỡi ngọn núi xinh đẹp diễm lệ, vào thuở Hy Lạp còn đương độ thanh xuân,

Được chứng kiến quanh chân núi khổng lồ của mình một dàn đồng ca rực rỡ tươi thắm nhường này;

Và cũng chưa từng có Delphi, khi nàng nữ tư tế tối cao cất cao giọng hát

Bài thánh ca Pythia với ngọn lửa nhiệt thành bừng cháy vượt xa sức tưởng tượng của phàm nhân,

Được chiêm ngưỡng một đoàn người tề tựu xứng đáng hơn để truyền nguồn cảm hứng bất tận

Cho khúc ca tình yêu nồng nàn hơn những người thiếu nữ kiều diễm xứ Andalusia,

Những người con gái được nâng niu nuôi dưỡng trong lòng dạ ấm áp rực lửa của niềm khao khát dịu êm:

Ôi! Giá chi những cô gái này được ban tặng những bóng râm thanh bình an lạc nhường ấy

Như đất nước Hy Lạp vẫn có thể hào phóng ban phát, dẫu Vinh Quang đã vỗ cánh bay xa khỏi những trảng rừng xanh ngát của nàng.

LXV.

Thật kiều diễm biết bao thành Seville kiêu hãnh; hãy để quê hương nàng tự hào khoe khoang

Sức mạnh oai hùng, sự giàu sang vô tận, vị thế lẫy lừng từ thuở xa xưa của nàng,

Nhưng Cadiz, đang kiêu hãnh vươn mình trỗi dậy bên bờ biển xa xăm tít tắp,

Lại gợi lên một lời tán dương ngọt ngào êm ái hơn, dẫu có phần chẳng mấy vẻ vang thanh cao.

Than ôi, Thói Hư Tật Xấu! Những con đường khoái lạc trụy lạc của ngươi mới êm ái dịu dàng làm sao!

Khi dòng máu tuổi trẻ sôi sục cuộn trào trong huyết quản, ai có thể trốn thoát nổi

Sức mê hoặc ma quái từ ánh mắt đầy ma thuật huyền bí của ngươi?

Tựa như một con rắn hydra mang hình hài thiên thần há ngoác miệng vây quanh lấy chúng ta,

Và uốn nắn nhào nặn theo mọi thị hiếu trần tục hình hài lừa mị ngọt ngào tha thiết của ngươi.

LXVI.

Khi thành Paphos sụp đổ tan tành dưới bàn tay Thời Gian—Thời Gian nghiệt ngã bị nguyền rủa rủa sả!

Nữ Vương từng chinh phục khuất phục muôn loài cũng đành phải cúi đầu quy phục trước người—

Những Khoái Lạc hoảng loạn bay xa, nhưng đã tìm đến một miền khí hậu ấm áp nồng nàn không kém;

Và Nữ thần Venus, người muôn đời chỉ thủy chung với vùng biển mẹ sinh thành,

Chẳng bao giờ chung thủy với bất cứ điều chi khác, đã rủ lòng hạ cố trốn chạy tới chốn này,

Và dựng đặt bệ thờ linh thiêng của nàng bên trong những bức tường thành trắng muốt tinh khôi này;

Dẫu nàng chẳng chịu giam hãm bó hẹp nghi lễ thờ phụng của mình

Vào trong một mái vòm duy nhất, mà để hiến dâng trọn vẹn cho nghi thức của nàng,

Cả nghìn bàn thờ rực rỡ mọc lên khắp chốn, đời đời bập bùng ngọn lửa sáng rực lung linh.

LXVII.

Từ sáng sớm tinh mơ cho tới đêm khuya thanh vắng, từ đêm sâu cho tới khi ban mai giật mình thức giấc

Thẹn thùng ửng hồng hé mắt nhìn xuống đám người say sưa hoan lạc đang cười đùa rộn rã,

Khúc ca hát rộn ràng cất lên, vòng hoa hồng tươi thắm được kết trên đầu phơi phới;

Bao mưu mô trò vui tinh quái kỳ lạ, và bao trò đùa nghịch ngợm luôn luôn mới mẻ,

Cứ dẫm gót nối đuôi nhau chen chúc không dứt. Lời từ biệt vĩnh viễn dằng dặc

Sẽ được thốt lên cho niềm vui chừng mực nghiêm trang của kẻ nào dám dừng chân nương náu chốn này:

Chẳng có điều chi cắt đứt nổi cuộc trác táng cuồng say, dẫu thay vì

Lòng sùng kính chân thành thì làn khói hương của các thầy tu vẫn bốc lên nghi ngút,

Và tình yêu cùng lời cầu nguyện hòa quyện làm một, hoặc thay phiên nhau thống trị ngự trị từng giờ từng khắc trôi qua.

LXVIII.

Ngày Sabbath thánh thiện đã tới, ngày nghỉ ngơi ngập tràn phước lành ân huệ;

Điều gì làm nên sự thiêng liêng thánh thiện cho ngày này trên bờ cõi Thiên Chúa giáo này?

Kìa trông! Ngày ấy được dâng hiến trọn vẹn cho một ngày hội trang trọng rùng rợn:

Lắng nghe xem! Ngươi há không nghe thấy tiếng gầm rống kinh hoàng của chúa tể rừng xanh?

Làm gãy nát ngọn giáo nhọn hoắt, nó hít hà dòng máu tươi đang phun trào có vòi đỏ thẫm

Của người và ngựa chiến, bị húc ngã gục nhào dưới cặp sừng nhọn hoắt hung tợn của nó:

Đấu trường chật ních người xem rung chuyển ầm ầm trước những tiếng thét gào đòi xem thêm nữa;

Đám đông điên cuồng gào rống man dại trước những khúc ruột đứt lìa còn tươi rói máu me,

Ánh mắt người phụ nữ chẳng hề chớp mắt sợ hãi, cũng chẳng thèm giả vờ tỏ vẻ xót thương buồn thảm.

LXIX.

Đây là ngày thứ bảy trong tuần; ngày hội hân hoan giải phóng của kiếp phàm nhân.

London ơi! Ngươi thừa biết rõ ngày dành riêng cho những lời cầu nguyện sùng đạo:

Khi ấy người thị dân bảnh bao chải chuốt, gã thợ thủ công vừa tắm rửa sạch sẽ thơm tho,

Và chú học việc trông ra vẻ đứng đắn cùng nhau hít hà bầu không khí trong lành của ngày nghỉ hàng tuần:

Những chiếc xe thổ mộ cho thuê, xe ngựa hai bánh whiskey, xe kéo một ngựa đơn sơ,

Và chiếc xe gig mọn mằn nhất, cùng nhau quay cuồng lướt nhanh qua bao vùng ngoại ô khắp chốn;

Hướng thẳng tới Hampstead, Brentford, Harrow, cùng nhau tìm về nghỉ ngơi thư giãn;

Cho tới khi con ngựa còi mệt lử kiệt sức quên cả việc guồng chân kéo bánh xe lăn tròn,

Kêu gọi những lời chế giễu bỡn cợt đầy ghen tị từ từng gã bộ hành thô lỗ nghèo hèn.

LXX.

Vài kẻ chèo thuyền chở những giai nhân cài nơ ruy-băng lướt đi trên dòng sông Thames êm đềm,

Những kẻ khác lại chọn cách phóng như bay dọc theo con đường thu phí an toàn phẳng lặng;

Vài kẻ leo lên ngọn đồi Richmond thoai thoải, vài kẻ lại lướt nhanh như bay tới Ware,

Và biết bao kẻ hối hả rảo bước tìm đến con dốc cao vút của Highgate sừng sững.

Hỡi những bóng ma ngốc nghếch xứ Boeotia, các ngươi có tò mò gặng hỏi lý do tại sao chăng?

Ấy là để tôn sùng cúng bái Chiếc Sừng trang nghiêm thần bí,

Được nắm giữ trang trọng trong bàn tay thần thánh của Đấng Huyền Bí nhiệm mầu,

Dưới danh xưng đáng sợ của ngài cả đàn ông lẫn đàn bà con gái đều phải cất lời thề thốt,

Và thánh hóa lời thề thiêng liêng ấy bằng những chén rượu cạn đáy và những điệu nhảy cuồng say cho tới tận ban mai.

LXXI.

Ai ai cũng đều mang trong mình những trò điên rồ rồ dại; nhưng những trò ấy đâu giống với trò của ngươi,

Hỡi Cadiz xinh đẹp diễm lệ, đang kiêu hãnh vươn mình trỗi dậy trên mặt biển xanh thẳm ngút ngàn!

Ngay khi tiếng chuông ban mai điểm chín tiếng ngân nga vang vọng báo hiệu,

Những tín đồ sùng kính vị thánh của ngươi vội vã lần tràng hạt mân côi cầu nguyện:

Đức Mẹ Đồng Trinh bị quấy rầy tha thiết để ban phước xá tội rửa sạch thanh thản

(Ta dám chắc như đinh đóng cột rằng nàng là người trinh nữ duy nhất còn sót lại nơi chốn này)

Khỏi những tội lỗi nhiều vô kể như chính số hạt trên chuỗi tràng hạt của các tín đồ mải miết lần;

Rồi họ túa ra như ong vỡ tổ hướng thẳng tới đấu trường chật ních người chen chúc:

Trẻ, già, sang, hèn, tất thảy cùng lúc chia sẻ chung một thú vui tiêu khiển man dại cuồng nhiệt.

LXXII.

Vũ đài thi đấu mở toang cánh cửa, bãi đất rộng thênh thang được dọn dẹp sạch bóng,

Muôn vàn lớp người chất chồng lên nhau ngồi chật kín xung quanh các khán đài rực rỡ;

Rất lâu trước khi tiếng tù và đầu tiên gióng giả cất lên vang dội ngân nga,

Chẳng còn lấy một chỗ trống nào dành cho kẻ chậm chân đến muộn màng:

Nơi đây các quý ngài don, các bậc đại quý tộc grandee, nhưng đông đảo nhất vẫn là các mệnh phụ phu nhân kiều diễm,

Những bậc thầy điêu luyện trong nghệ thuật liếc mắt đưa tình đầy tinh quái lọc lõi,

Ấy thế nhưng lại luôn luôn sẵn lòng rủ lòng thương chữa lành vết thương lòng rỉ máu;

Chẳng có kẻ nào vì sự khinh khỉnh lạnh lùng của họ mà phải chịu số phận chết mòn chết mỏi đau đớn,

Như những thi sĩ dở hơi si tình vẫn thường than vãn thảm thiết, bởi mũi tên bắn sẻ buồn bã của thần Ái Tình.

LXXIII.

Tiếng ồn ào huyên náo của muôn vàn giọng nói bỗng chốc im bặt như tờ—trên những chú chiến mã dũng mãnh kiêu hùng,

Với chùm lông vũ trắng như sữa, cựa gà bằng vàng sáng chói, và ngọn giáo thanh mảnh cầm chắc thăng bằng trong tay,

Bốn chàng kỵ sĩ dũng cảm chuẩn bị sẵn sàng cho những chiến tích liều lĩnh hiểm nguy,

Và cúi mình thật thấp cung kính tiến vào vũ đài thi đấu rực lửa;

Dải khăn choàng của họ lộng lẫy xa hoa, những chú chiến mã dậm chân nhảy múa điệu nghệ nhịp nhàng:

Nếu trong trò chơi chết chóc đầy hiểm nguy ngày hôm nay họ tỏa sáng rực rỡ oanh liệt,

Tiếng hò reo vang dội long trời lở đất của đám đông, và ánh mắt đắm đuối say mê của các mỹ nhân,

Phần thưởng tuyệt vời nhất cho những hành động quả cảm cao đẹp hơn, họ sẽ kiêu hãnh ẵm trọn về tay,

Và tất thảy những gì các bậc vua chúa hay các tướng lĩnh từng đoạt được sẽ đền đáp xứng đáng cho nỗi nhọc nhằn của họ.

LXXIV.

Khoác trên mình bộ y phục lộng lẫy đắt tiền và chiếc áo choàng sặc sỡ hoa mỹ kiêu sa,

Nhưng hoàn toàn đi chân đất sải bước, chàng đấu sĩ matador với đôi chân nhanh nhẹn thoăn thoắt

Đứng sững sững ngay chính giữa tâm vũ đài, khao khát hăm hở xông vào nghênh chiến

Chúa tể của những đàn gia súc rống vang trời; nhưng chàng không hề manh động trước khi

Mặt đất được bước chân thận trọng dò dẫm bước qua xem xét kỹ lưỡng từng tấc một,

E sợ có vật gì khuất mắt ẩn nấp có thể cản trở bước chân nhanh như cắt của chàng:

Vũ khí của chàng chỉ là một mũi lao nhọn hoắt, chàng giữ khoảng cách chiến đấu từ xa xa, chứ sức phàm nhân

Khó lòng làm nên chuyện lớn nếu thiếu đi sự trợ giúp đắc lực của chú chiến mã trung thành—

Than ôi! Con vật quá đỗi thường xuyên bị kết án phải chịu đựng đòn roi và đổ máu đào vì chủ nhân.

LXXV.

Ba hồi tù và dồn dập vang lên rền rĩ; kìa trông! Tín hiệu tử thần đã buông rơi xuống,

Cánh cửa chuồng thú bật mở toang hoác, và sự chờ đợi nín thở lặng thinh

Há hốc mồm kinh ngạc dán chặt vào các bức tường vây quanh chật ních bóng người câm bặt.

Lao vút ra chỉ bằng một cú phóng mình quất đuôi man dại, con thú khổng lồ lồng lộn xuất hiện,

Và giương đôi mắt hoang dại trừng trừng, dùng móng guốc dậm mạnh xuống nền cát bụi mù mịt,

Chứ không hề mù quáng điên cuồng lao bổ ngay vào kẻ thù đối diện trước mặt:

Nơi này, nơi kia, nó chĩa chiếc đầu bờm xồm đầy đe dọa sang hai bên, để lựa thế

Cho đòn tấn công phủ đầu đầu tiên của mình, chiếc đuôi giận dữ quất qua quất lại

Hết sức dữ tợn; đôi mắt đỏ ngầu mở to trừng trừng cuộn trào ngọn lửa giận dữ rực cháy bừng bừng.

LXXVI.

Bất thình lình nó khựng lại dừng bước; đôi mắt nó khóa chặt bất động: chạy đi mau,

Chạy đi mau, hỡi chàng trai ngông cuồng khinh suất! Mau chuẩn bị sẵn sàng ngọn giáo nhọn hoắt trong tay;

Giờ là lúc để ngươi bỏ mạng chôn thân, hoặc phô diễn ra cho thiên hạ thấy

Tài nghệ tuyệt luân có thể kìm cương hãm phanh bước đường phi nước đại điên cuồng man dại của nó.

Bằng cú xoay hông đúng lúc điệu nghệ những chú chiến mã nhanh nhẹn thoăn thoắt bẻ ngoặt lối đi;

Con bò mộng sùi bọt mép lao thốc tới, nhưng nó đâu thể lành lặn thoát thân không tì vết;

Từ mạn sườn rách toạc của nó dòng máu đỏ thẫm tuôn trào xối xả thành dòng trong vắt:

Nó lồng lộn bỏ chạy, nó quay cuồng đảo điên, quằn quại phát điên lên vì những cơn đau đớn dữ dội giằng xé:

Mũi phi tiêu này nối tiếp mũi phi tiêu khác cắm ngập; ngọn giáo này nối tiếp ngọn giáo khác đâm sâu; tiếng rống vang trời thảm thiết nói lên nỗi thống khổ tột cùng của nó.

LXXVII.

Một lần nữa nó điên cuồng quay trở lại; dẫu mũi phi tiêu hay ngọn giáo nhọn hoắt chẳng còn phát huy tác dụng,

Cả những cú chồm chồm hoang dại của chú ngựa chiến đang quằn quại trong cơn tra tấn đau đớn cũng bằng thừa;

Dẫu con người và thứ vũ khí báo thù sắc lạnh của con người thi nhau xông vào tấn công dồn dập,

Vũ khí của chàng trở nên vô dụng, sức mạnh cơ bắp của chàng lại càng thêm bất lực hoài công.

Một chú chiến mã dũng mãnh kiêu hùng đã ngã gục nằm dài thành một cái xác chết nát bươm tanh bành;

Một con ngựa khác, cảnh tượng mới rùng rợn kinh hoàng làm sao! Bị xé toạc da thịt toang hoác cả thân hình,

Khuôn ngực đẫm máu bê bết phơi bày ra cội nguồn sự sống đang thoi thóp thở dốc từng cơn hổn hển;

Dẫu phải đòn chí mạng của tử thần, nó vẫn gượng gập dựng dậy tấm thân tàn yếu ớt rệu rã;

Lảo đảo bước đi, nhưng kiên cường ngăn chặn tất cả mọi đòn hiểm, nó cõng người chủ của mình an toàn không hề mảy may thương tích.

LXXVIII.

Bị phỉnh lừa, máu me đầm đìa, hơi thở hổn hển đứt quãng, nhưng vẫn điên cuồng hung tợn cho tới hơi thở cuối cùng,

Đứng sừng sững ngay chính giữa tâm vũ đài con bò mộng quay đầu lại cùng đường chống trả quyết liệt,

Giữa muôn vàn vết thương rách toạc, những mũi phi tiêu găm chặt vào da thịt, và những ngọn giáo gãy nát vụn văng tung tóe,

Cùng những kẻ thù tàn tật bị hạ gục nằm la liệt trong cuộc ẩu đả tàn bạo dã man nhường ấy:

Và giờ đây các đấu sĩ matador lượn lờ vây quanh trêu ngươi khiêu khích nó,

Rũ rũ tấm áo choàng đỏ rực rỡ, và lăm lăm ngọn kiếm sắc bén sẵn sàng kết liễu trong tay:

Một lần nữa nó dồn hết tàn lực phá tan vòng vây mở ra con đường sấm sét ầm ầm lao tới—

Cơn thịnh nộ vô vọng hão huyền! Tấm áo choàng khéo léo rời khỏi bàn tay ma thuật điêu luyện lọc lõi,

Trùm kín đôi mắt hung dữ đỏ ngầu của nó—mọi chuyện thế là xong—nó đổ sụp ngã quỵ xuống nền cát bụi mù mịt.

LXXIX.

Ngay nơi chiếc cổ khổng lồ lực lưỡng giao nhau với đốt sống lưng cứng cáp,

Cắm ngập sâu vào thân hình đồ sộ của nó là thứ vũ khí giết người sắc lạnh chết chóc.

Nó khựng lại dừng bước—nó giật mình run rẩy—vẫn ngạo nghễ khinh khỉnh không chịu cúi đầu khuất phục:

Chầm chậm từ từ nó ngã quỵ gục ngã, giữa muôn vàn tiếng hò reo khải hoàn chiến thắng vang dội đất trời,

Chẳng một tiếng rên rỉ than van, chẳng một cái giãy giụa quằn quại nó thanh thản trút hơi thở cuối cùng.

Chiếc xe kéo được trang hoàng lộng lẫy xuất hiện uy nghi trên khán đài cao cao:

Xác chết chất đống kéo đi—cảnh tượng mới ngọt ngào khoái trá làm sao cho những con mắt dung tục tầm thường;

Bốn chú chiến mã bất kham coi khinh dây cương cương ngựa, vừa nhanh thoăn thoắt lại vừa nhút nhát e dè,

Kéo lê xác con bò đen ngòm lướt nhanh vun vút, chỉ kịp nhìn thấy thoáng qua trong chớp mắt rồi biến mất hút.

LXXX.

Đó chính là trò tiêu khiển dã man chẳng mấy tao nhã thường xuyên mời gọi vẫy gọi

Người thiếu nữ Tây Ban Nha, và làm nức lòng hả dạ chàng trai tráng xứ Tây Ban Nha nồng nhiệt:

Được nuôi dưỡng đắm chìm trong bể máu đào ngay từ thuở lọt lòng ấu thơ, trái tim chàng khoái trá hân hoan

Trong sự trả thù rửa hận, đắc chí hả hê nhìn ngắm nỗi đau đớn quằn quại của đồng loại.

Bao mối thù oán riêng tư cá nhân đã vấy bẩn làm ô uế làng quê yên ả xáo trộn biết bao!

Dẫu giờ đây cả một đạo quân kết thành khối sắt đá kiên cường phải đứng lên nghênh tiếp quân thù xâm lược,

Vẫn còn quá nhiều kẻ, than ôi, lẩn khuất ẩn nấp trong những mái nhà tranh khiêm nhường mọn mằn,

Để toan tính ủ mưu tung ra nhát đâm lén lút sau lưng nhằm vào chính những người bạn chí cốt thân thương,

Chỉ vì một nguyên cớ giận dữ nhỏ nhen vớ vẩn, khiến dòng máu nóng ấm áp của sinh mạng phải tuôn trào xối xả.

LXXXI.

Nhưng Thói Ghen Tuông mù quáng đã cất cánh bay xa: những chấn song sắt, những chiếc then cài then chốt của nó,

Mụ lính canh già nua khô héo teo tóp, mụ gia sư duenna thông thái dở hơi!

Và tất thảy những xiềng xích mà tâm hồn hào hiệp khoáng đạt khinh ghét nổi loạn chống đối,

Thứ mà gã già lẩm cẩm cay nghiệt từng ngỡ rằng mình có thể giam cầm nhốt chặt trong lồng son,

Đều đã lùi sâu vào bóng tối đen kịt vĩnh hằng cùng với thời đại xa xưa đã biến mất hút.

Mới đây thôi ai dám tự do phóng khoáng tự tại như những người con gái Tây Ban Nha rạng rỡ

(Trước khi ngọn lửa Chiến Tranh bùng lên dữ dội trong cơn thịnh nộ cuồng nộ tựa núi lửa phun trào),

Với mái tóc tết đuôi sam duyên dáng nhảy múa tung tăng trên thảm cỏ xanh rờn mượt mà,

Trong khi Nữ Hoàng của Đêm Đen vốn yêu chuộng những kẻ si tình rọi ánh sáng lung linh xuống điệu múa say mê?

LXXXII.

Ôi! Đã bao phen và biết bao lần Harold từng đắm say yêu đương nồng nàn tha thiết,

Hoặc chàng ngỡ rằng mình đang yêu say đắm, bởi men say ngây ngất chỉ là một giấc mộng hão huyền;

Nhưng giờ đây cõi lòng bướng bỉnh ngang tàng của chàng đã dửng dưng nguội lạnh vô cảm,

Bởi chàng vẫn chưa từng được nhấp một ngụm nước nào từ dòng suối lãng quên Lethe thần thánh:

Và dạo gần đây chàng mới học được một sự thật cay đắng thấm thía rằng

Tình Yêu chẳng có món quà nào đáng để người ta biết ơn đón nhận bằng đôi cánh vỗ cánh bay xa của nó:

Dẫu tình yêu có tươi đẹp, trẻ trung, dịu dàng êm ái đến nhường nào đi chăng nữa,

Thì ngay từ cội nguồn con suối tuôn trào những khoái lạc ngọt ngào ngây ngất nhất

Vẫn luôn có một vị đắng chát nào đó sủi bọt phun nọc độc cay nghiệt phủ lên muôn cánh hoa tươi thắm.

LXXXIII.

Ấy thế nhưng trước những hình hài diễm lệ kiều diễm chàng đâu phải kẻ đui mù không biết rung động,

Dẫu giờ đây vẻ đẹp ấy chỉ làm chàng xao xuyến tựa như cách nó làm lay động bậc hiền triết thông thái;

Đâu phải vì Triết Học cao siêu trên một tâm hồn trần tục nhường ấy

Lại từng đoái hoài rủ lòng hạ cố hướng đôi mắt thanh cao đầy kính cẩn nghiêm trang nhìn xuống chàng:

Mà bởi vì Dục Vọng cuồng si sau cơn gào thét cuồng loạn tự nó sẽ mỏi mệt lắng xuống ngủ yên, hoặc bay biến mất;

Và Thói Hư Tật Xấu, kẻ luôn tự tay đào sẵn nấm mồ khoái lạc chôn vùi chính bản thân mình,

Đã vùi sâu chôn chặt từ lâu bao niềm hy vọng le lói của chàng, chẳng bao giờ còn cơ hội trỗi dậy phục sinh:

Nạn nhân chán chê ê chề của Thú Vui trần tục! Nỗi u uất chán ghét căm thù cuộc đời cay đắng

Đã khắc sâu lên vầng trán phai tàn tạ của chàng bản án trừng phạt lang bạt không bao giờ được nghỉ ngơi của kẻ sát nhân Cain bị nguyền rủa.

LXXXIV.

Chàng vẫn đứng nhìn ngắm tất thảy, nhưng tuyệt nhiên chẳng hòa mình vào dòng người đông đúc chen chúc;

Chàng dõi mắt nhìn họ nhưng đâu phải bằng ánh mắt căm thù hằn học của kẻ ghét đời chán giống loài;

Giá như chàng có thể tham gia vào điệu nhảy cuồng say, cất cao tiếng hát rộn rã lúc này,

Nhưng ai có thể gượng gạo mỉm cười khi tấm thân đang chìm nghỉm lún sâu dưới số phận nghiệt ngã của chính mình?

Chẳng có điều chi chàng nhìn thấy có thể làm vơi bớt đi nỗi buồn rầu u uất nặng trĩu tâm can:

Ấy thế nhưng có một lần chàng đã gắng gượng đấu tranh chống lại quyền năng thống trị của quỷ dữ,

Và khi ngồi trầm ngâm lặng lẽ thẫn thờ nơi khuê phòng thơm ngát của Người Đẹp diễm lệ,

Chàng đã buột miệng thốt ra khúc ca ngẫu hứng chẳng hề chuẩn bị trước này,

Để dâng tặng cho những nét quyến rũ yêu kiều xinh đẹp tựa như những nhan sắc từng vỗ về an ủi những ngày tháng êm đềm tươi vui hơn của chàng.

GỬI INEZ.

Xin nàng chớ mỉm cười nhìn vầng trán u sầu của ta,

Than ôi! Ta chẳng thể nào nở nụ cười tươi tắn được nữa đâu:

Nhưng cầu xin Trời cao che chở đừng bao giờ để nàng

Phải rơi những giọt lệ sầu, và đau đớn thay lại rơi lệ trong vô vọng uổng công.

Và nàng có gặng hỏi nỗi đau thầm kín bí mật nào

Mà ta đang cưu mang gánh nặng, đang gặm nhấm tàn phá tuổi thanh xuân và niềm vui phơi phới?

Và nàng có hoài công tìm kiếm kiếm tìm để thấu hiểu

Một nỗi nhói đau giày vò mà ngay cả nàng cũng phải bất lực chẳng thể nào xoa dịu?

Đó đâu phải là tình yêu nồng nàn, đó đâu phải là lòng thù hận căm hờn,

Cũng chẳng phải những tước vị danh vọng hão huyền của thói Tham Vọng hèn mọn đã tuột khỏi tầm tay,

Đã giục giã ta căm ghét ghê tởm thân phận tình cảnh hiện tại của chính mình,

Và vội vã trốn chạy khỏi tất thảy những gì ta từng trân quý nâng niu nhất cõi đời:

Đó chính là nỗi mỏi mệt chán chường rã rời bắt nguồn sâu xa

Từ mọi thứ ta bắt gặp trên đường đời, từ mọi điều ta nghe thấy, hay trông thấy tận mắt:

Đối với ta Vẻ Đẹp kiều diễm chẳng còn đem lại chút khoái lạc rung động nào nữa;

Đôi mắt biếc long lanh của nàng giờ đây cũng khó lòng có được chút sức quyến rũ mê hoặc đối với ta.

Đó chính là nỗi u uất thâm căn cố đế, triền miên không dứt dằng dặc

Mà gã Do Thái lang bạt huyền thoại thuở nào từng phải cưu mang gánh chịu trên vai,

Kẻ chẳng thèm ngoảnh mặt nhìn xa hơn nấm mồ lạnh lẽo tăm tối,

Nhưng cũng chẳng thể nào dám nuôi hy vọng tìm được sự yên nghỉ bình yên trước khi nhắm mắt xuôi tay.

Kẻ tha hương nào có thể trốn chạy thoát khỏi chính bản thân mình?

Dẫu có trốn chạy tới những phương trời xa xôi, dẫu ngày càng cách trở nghìn trùng muôn dặm,

Thì bất cứ nơi đâu ta đặt chân tới, nó vẫn mãi mãi, mãi mãi ráo riết đuổi theo sau lưng,

Nỗi tàn phá gặm nhấm cuộc đời tàn úa—con quỷ mang tên Tư Tưởng ngẫm suy.

Ấy thế mà những kẻ khác dường như vẫn đắm chìm ngây ngất trong khoái lạc trần tục,

Và tha hồ thưởng thức nếm trải tất thảy những gì ta đã dứt áo từ bỏ ruồng rẫy:

Ôi! Cầu mong sao họ vẫn mãi mãi mơ về những cơn say sưa ngây ngất cuồng nhiệt ấy,

Và đừng bao giờ, ít nhất là đừng bao giờ giống như ta, phải bàng hoàng tỉnh giấc mộng vàng!

Số phận bắt ta phải bôn ba phiêu bạt qua muôn vàn miền đất xứ sở xa lạ,

Mang theo nỗi nguyền rủa cay đắng của muôn vàn ký ức dĩ vãng ngoảnh đầu nhìn lại;

Và niềm an ủi duy nhất xoa dịu lòng ta là nhận biết thấu tỏ rằng,

Dù bất cứ tai ương trắc trở nào xảy đến, ta cũng đã nếm trải đủ điều tồi tệ nhất trần gian.

Điều tồi tệ nhất ấy là chi ư? Thôi xin nàng, xin nàng đừng gặng hỏi làm gì nữa—

Xin rủ lòng thương xót mà từ bỏ ý định đào sâu tìm kiếm căn nguyên:

Hãy cứ mỉm cười tươi tắn tiếp đi—chớ dại dột liều lĩnh lột bỏ chiếc mặt nạ che đậy

Trái tim con người, để rồi phải kinh hoàng chứng kiến địa ngục tăm tối đang rực cháy sâu thẳm nơi ấy.

LXXXV.

Tạm biệt, hỡi Cadiz xinh đẹp diễm lệ! Phải, một lời từ biệt vĩnh viễn dằng dặc thiết tha!

Ai có thể lãng quên được những bức tường thành của người đã kiên cường đứng vững vàng biết bao?

Khi vạn vật thảy đều đổi thay tráo trở, duy chỉ có mình người là trước sau như một sắt son chung thủy,

Người đầu tiên giành lấy ngọn cờ tự do, và là thành trì cuối cùng chịu khuất phục quy hàng.

Và nếu như giữa một khung cảnh khốc liệt, một chấn động dữ dội dã man nhường ấy,

Có vài giọt máu đào của người con xứ sở đổ xuống nhuộm đỏ những con đường ngõ phố của người,

Thì chỉ có duy nhất tên phản bội trắc nết là ngã gục dưới mối thù oán hận mà thôi:

Nơi đây muôn dân thảy đều cao quý hào hiệp, ngoại trừ chính tầng lớp quý tộc danh gia vọng tộc;

Chẳng có một ai chịu ôm chặt lấy xiềng xích nô lệ của kẻ xâm lược ngoại trừ Tinh thần Hiệp sĩ đã thoái hóa suy đồi!

LXXXVI.

Những người con trai đất nước Tây Ban Nha là thế đấy, và số phận của nàng mới kỳ lạ trớ trêu làm sao!

Họ đứng lên chiến đấu quên mình vì tự do, những con người vốn chưa từng bao giờ được hưởng mùi vị tự do chân chính;

Một dân tộc không có vua cai trị đứng lên gánh vác cho một quốc gia rệu rã kiệt quệ bạc nhược,

Những kẻ thần dân thảo dân của nàng lao vào vòng chiến đấu khi những vị thủ lĩnh chủ tướng của họ đã hoảng loạn tháo chạy mất hút,

Trung thành son sắt với những kẻ tôi đòi mạt rệp nhất của thói Phản Trắc tráo trở lừa lọc;

Tha thiết yêu thương mảnh đất quê hương vốn chẳng ban tặng cho họ thứ gì ngoài mạng sống trần trụi,

Lòng Kiêu Hãnh kiên cường trỏ ngón tay dẫn lối chỉ đường dẫn tới bến bờ tự do giải phóng;

Lại hăm hở quay trở lại chiến hào dấn thân vào cuộc đấu tranh sinh tử, dẫu bao phen bị đánh tan tác trong cuộc xung đột,

Chiến tranh, chiến tranh vẫn mãi mãi là tiếng thét gào xung trận rền vang, 'Chiến tranh cho tới tận mũi dao cuối cùng!'

LXXXVII.

Hỡi những ai muốn thấu hiểu tường tận hơn nữa về Tây Ban Nha và những con người Tây Ban Nha quả cảm,

Hãy đi mà tìm đọc bất cứ trang sử nào được viết nên bằng cuộc xung đột đẫm máu tàn bạo nhất:

Bất cứ hành động nào mà ngọn lửa Báo Thù sục sôi căm hờn nhắm vào quân thù ngoại bang hung bạo

Có thể thi thố hành động, thì đều đang được đem ra thực thi ráo riết chống lại sinh mạng con người nơi chốn ấy:

Từ lưỡi gươm cong scimitar chém sáng loáng cho tới lưỡi dao găm sắc lẹm lén lút trong đêm đen,

Chiến Tranh nhào nặn gọt giũa nơi đây từng loại vũ khí giết người để phục vụ cho nhu cầu tàn sát của nó—

Miễn sao chàng có thể che chở bảo vệ cho người em gái nhỏ và người vợ hiền yêu dấu,

Miễn sao chàng có thể khiến cho từng tên áp bức bạo tàn bị nguyền rủa phải đền tội rỉ máu đào xót xa,

Miễn sao những kẻ thù dã man nhường ấy phải gánh chịu đích đáng hành động tàn nhẫn không chút xót thương nương tay nhất!

LXXXVIII.

Há có giọt nước mắt xót thương tội nghiệp nào tuôn rơi rỉ xuống vì những người đã khuất chăng?

Hãy phóng tầm mắt nhìn qua cảnh tàn phá hoang tàn ngút ngàn của cánh đồng hoang đang bốc khói nghi ngút máu me:

Hãy nhìn vào những bàn tay bấy bớt đỏ lòm máu tươi vì cuộc tàn sát dã man nhằm vào phụ nữ yếu mềm;

Rồi sau đó hãy nhẫn tâm phó mặc vứt bỏ những xác chết chưa được chôn cất nằm la liệt cho bầy chó hoang xâu xé gặm nhấm,

Rồi sau đó hãy để mặc từng cái xác chết thối rữa cho bầy kền kền rỉa rói ăn thịt béo bở;

Dẫu thân xác họ chẳng hề xứng đáng lọt vào dạ dày thèm thuồng của loài chim săn mồi đói khát,

Hãy để những khúc xương trắng phơi sương lạnh lẽo, và vết máu đỏ thẫm không bao giờ phai nhạt gột rửa được,

Mãi mãi ghi dấu chiến trường xưa bằng nỗi kinh hoàng ghê rợn rùng rợn đến thót tim qua muôn đời:

Chỉ bằng cách đó đàn con cháu mai sau của chúng ta mới có thể hình dung mường tượng nổi bao cảnh tượng kinh hoàng mà chúng ta từng tận mắt chứng kiến!

LXXXIX.

Ấy thế nhưng, than ôi, công việc rùng rợn kinh hoàng ấy vẫn chưa thể kết thúc dừng lại nơi đây;

Những quân đoàn thiện chiến mới tinh lại lũ lượt kéo nhau tràn xuống ầm ầm từ dãy núi Pyrenees hùng vĩ:

Chiến sự ngày càng thêm ác liệt sâu sắc, công việc tàn sát dường như mới chỉ bắt đầu manh nha,

Chẳng một con mắt trần tục phàm nhân nào có thể nhìn thấu dự đoán trước được hồi kết thúc xa xăm mịt mờ.

Những quốc gia đã gục ngã cúi đầu chăm chú dõi mắt nhìn về Tây Ban Nha: nếu nàng tự giải phóng được xiềng xích, nàng sẽ giải phóng

Nhiều sinh linh hơn cả những gì các tên tướng Pizarro hung tàn của nàng từng gông cùm xiềng xích thuở nào.

Sự báo ứng trả thù kỳ lạ trớ trêu thay! Giờ đây sự bình yên thanh thản của xứ sở Columbia tươi đẹp

Đang hàn gắn chữa lành những nỗi oan khiên bất công mà đàn con xứ Quito từng phải cắn răng gánh chịu nhục nhằn,

Trong khi ngay trên mảnh đất quê hương mẹ đẻ cội nguồn Tội Ác Giết Người lại nghênh ngang lượn lờ rình mồi không ai ngăn trở.

XC.

Chẳng phải tất thảy biển máu đào đổ ra lai láng nơi chiến trường Talavera đẫm máu,

Chẳng phải tất thảy những chiến công kỳ diệu phi thường trong trận huyết chiến Barossa oanh liệt,

Chẳng phải chiến địa Albuera hào phóng phung phí biết bao xác chết của các trang dũng sĩ ngã gục,

Đã giành lại được cho đất nước Tây Ban Nha quyền lợi thiêng liêng chính đáng mà nàng đã dõng dạc đòi hỏi khẳng định.

Đến bao giờ Cành Ô Liu hòa bình của nàng mới thôi không còn bị tàn phá héo úa bởi sâu bọ dịch bệnh rầy rà?

Đến bao giờ nàng mới được trút một hơi thở phào nhẹ nhõm thảnh thơi sau nỗi nhọc nhằn đỏ bừng mặt vì máu lửa tranh đấu?

Biết bao ngày tháng bấp bênh ngờ vực đen tối sẽ còn chìm sâu vào màn đêm mịt mùng tăm tối,

Trước khi tên cướp xứ Frank chịu quay đầu từ bỏ buông tha món mồi béo bở mà hắn đã cướp đoạt vơ vét,

Và Cây Tự Do từ phương xa lạ lẫm mới chịu bén rễ sâu tươi tốt biến thành loài cây bản địa cội rễ của mảnh đất này?

XCI.

Và người, hỡi người bạn chí cốt thân thương của ta! Bởi vì nỗi sầu muộn u uất vô vọng bất lực

Đang trào dâng vỡ òa từ sâu thẳm trái tim ta, và hòa quyện thấm đẫm vào khúc ca ai oán này—

Giá như ngọn gươm sắc bén của quân thù đã hạ gục người nằm xuống cùng bao bậc dũng tướng lẫy lừng uy nghi,

Thì lòng Kiêu Hãnh có thể nghiêm giọng ngăn cấm ngay cả Tình Bạn chân thành không được buông lời than thở oán trách:

Nhưng đằng này người lại phải ra đi nằm xuống nấm mồ tàn trong sự vô danh uổng phí chẳng có lấy một nhành nguyệt quế điểm trang,

Bị tất thảy người đời quên lãng xóa nhòa, ngoại trừ cõi lòng đơn độc quạnh quẽ côi cút này,

Và hòa lẫn tấm thân lành lặn chẳng hề đổ máu chiến trận vào cùng hàng ngũ những tử sĩ từng được tung hô ca ngợi rền trời,

Trong khi vòng hào quang vinh quang lại đua nhau đội lên đầu bao kẻ tầm thường hèn mọn ti tiện hơn bội phần!

Người đã làm nên tội tình chi, để rồi phải lặng lẽ chìm sâu vào giấc ngủ yên nghỉ bình yên thanh thản đến nhường này?

XCII.

Ôi, người bạn ta từng quen biết từ thuở ấu thơ sớm nhất, và là người ta hằng tôn kính quý trọng nhất đời!

Người thân thương ruột thịt nhất đối với một trái tim trần trụi nơi chẳng còn lại thứ gì đáng để nâng niu yêu dấu nhường ấy!

Dẫu đã mãi mãi vĩnh viễn biến mất khỏi những tháng ngày tăm tối tuyệt vọng cùng cực của cuộc đời ta,

Thì trong những giấc mộng đêm trường xin chớ nhẫn tâm từ chối không cho ta được hội ngộ trông thấy bóng hình người nơi đây!

Và Ban Mai thức giấc trong tĩnh mịch cô đơn sẽ lại âm thầm làm ướt đẫm dòng lệ sầu cay đắng

Của Ý Thức tỉnh táo bàng hoàng thức dậy đối diện với muôn nỗi đau đớn sầu thảm giằng xé của nó,

Và Trí Tưởng Tượng bay bổng sẽ lượn lờ bao quanh cỗ linh cữu lạnh lẽo chẳng hề vương một giọt máu đào của người,

Cho tới khi tấm thân tàn mỏng manh yếu ớt của ta trở về tan biến vào nơi cát bụi mà từ đó nó đã sinh ra trần thế,

Và kẻ khóc than cùng người được khóc than sẽ cùng nhau nằm chung an giấc ngàn thu đoàn tụ trong sự yên nghỉ vĩnh hằng.

XCIII.

Đến đây xin tạm khép lại một khúc ca về cuộc hành hương phiêu bạt dặm trường của chàng Harold.

Hỡi những ai còn khao khát tha thiết muốn được biết thêm tường tận về hành trình số phận của chàng,

Sẽ tìm thấy đôi điều tin tức hé mở trong những trang sách mai sau tiếp nối,

Nếu kẻ đang ngồi gieo vần rị mọ lúc này đây còn có thể nguệch ngoạc viết thêm đôi dòng thơ nữa.

Liệu khúc ca này có quá đỗi dài dòng lê thê chăng? Hỡi nhà phê bình khắt khe nghiệt ngã, xin chớ vội buông lời phán xét cay nghiệt nhường ấy:

Hãy kiên nhẫn đôi chút! Rồi các người sẽ được lắng nghe kể lại tất thảy những gì chàng đã tận mắt chứng kiến ngắm nhìn

Nơi những miền đất xa xôi diệu vợi khác, nơi số phận nghiệt ngã đã an bài định đoạt chàng phải dấn bước đặt chân tới:

Những miền đất linh thiêng vẫn còn lưu giữ bao đài kỷ niệm phế tích cổ xưa lẫy lừng từ thuở hồng hoang xa vắng,

Trước khi đất nước Hy Lạp và nền nghệ thuật Hy Lạp đỉnh cao tuyệt mỹ bị bàn tay man rợ bạo tàn đập nát dập tắt tan tành.