CẢNH — Giống như ở Hội I.

Lady Windermere. [Nằm trên ghế sô-pha.] Làm sao mình có thể nói với anh ấy cơ chứ? Mình không thể nói được. Chắc chết mất. Không biết chuyện gì đã xảy ra sau khi mình trốn khỏi căn phòng khủng khiếp đó nhỉ. Có lẽ bà ấy đã kể cho họ nghe lý do thực sự có mặt ở đó, và ý nghĩa đích thực của chiếc quạt tai hại ấy của mình. Ồ, nếu anh ấy biết—làm sao mình còn dám nhìn thẳng vào mặt anh ấy nữa? Anh ấy sẽ chẳng bao giờ tha thứ cho mình đâu. [Chạm tay vào chuông gọi.] Người ta cứ nghĩ mình sống yên ổn biết bao—tránh xa mọi cám dỗ, tội lỗi, dại khờ. Để rồi bất chợt—Ồ! Cuộc đời thật khủng khiếp. Nó chi phối chúng ta, chứ chúng ta nào chi phối được nó.

[Rosalie bước vào bên phải.]

Rosalie. Phu nhân có gọi tôi ạ?

Lady Windermere. Phải. Em có biết tối qua Lord Windermere về lúc mấy giờ không?

Rosalie. Thưa ngài, mãi tới năm giờ ngài mới về ạ.

Lady Windermere. Năm giờ cơ à? Sáng nay ngài có gõ cửa phòng chị đúng không?

Rosalie. Vâng, thưa phu nhân—lúc chín giờ rưỡi ạ. Tôi có thưa với ngài là phu nhân vẫn chưa dậy.

Lady Windermere. Ngài có nói gì không?

Rosalie. Ngài có nhắc gì đó đến chiếc quạt của phu nhân. Tôi không nghe rõ ngài nói gì lắm. Chiếc quạt bị mất hả phu nhân? Tôi tìm mãi không thấy, còn Parker bảo không thấy để ở căn phòng nào cả. Anh ấy đã lục tìm khắp các phòng và cả ngoài hiên nữa.

Lady Windermere. Không sao đâu. Em bảo Parker đừng bận tâm nữa. Thế là đủ rồi.

[Rosalie bước ra.]

Lady Windermere. [Đứng dậy.] Kiểu gì bà ấy cũng nói cho anh ấy biết cho mà xem. Mình có thể hình dung ra cảnh một người làm việc hy sinh cao cả, làm một cách bộc phát, liều lĩnh, cao thượng—để rồi sau đó nhận ra cái giá phải trả quá đắt. Tại sao bà ấy lại phải chần chừ giữa sự sụp đổ của bà ấy và của tôi cơ chứ? . . . Thật kỳ lạ! Lẽ ra tôi đã làm nhục bà ấy công khai ngay tại nhà mình. Thế mà bà ấy lại chấp nhận nỗi nhục nhã trước công chúng ở nhà kẻ khác để cứu tôi. . . . Cuộc đời thật lắm nỗi trớ trêu cay đắng, cay đắng làm sao cái cách chúng ta bàn về đàn bà hư hỏng và đoan trang. . . . Ồ, thật là một bài học đắt giá! Mà đáng tiếc làm sao, trong cuộc đời này, người ta chỉ nhận được bài học khi chúng chẳng còn tích sự gì nữa! Vì dẫu bà ấy không nói, thì tôi cũng buộc phải nói. Ồ! Thật hổ thẹn làm sao, hổ thẹn xiết bao. Nói ra chẳng khác nào phải trải qua lại tất cả một lần nữa. Hành động là bi kịch thứ nhất trong đời, lời nói là bi kịch thứ hai. Lời nói có lẽ là thứ tồi tệ nhất. Lời nói thật vô tình. . . . Ồ! [Giật mình khi Lord Windermere bước vào.]

Lord Windermere. [Hôn cô.] Margaret—trông em nhợt nhạt quá!

Lady Windermere. Đêm qua em ngủ không ngon giấc.

Lord Windermere. [Ngồi xuống ghế sô-pha cùng cô.] Anh rất tiếc. Anh về muộn quá nên không dám đánh thức em. Em đang khóc kìa, mình ơi.

Lady Windermere. Vâng, em đang khóc, vì em có chuyện muốn nói với anh, Arthur.

Lord Windermere. Em yêu của anh, trông em không khỏe chút nào. Em đã làm việc quá sức rồi đấy. Hay chúng ta về vùng quê đi. Em sẽ khỏe lại ở Selby cho mà xem. Mùa hội hè cũng sắp kết việc rồi. Ở lại đây chẳng ích gì đâu. Tội nghiệp em quá! Hôm nay chúng ta đi luôn nhé, nếu em thích. [Đứng dậy.] Chúng ta kịp chuyến tàu 3 giờ 40 phút dễ ợt. Để anh đánh điện cho Fannen. [Đi qua bàn và ngồi xuống để viết điện tín.]

Lady Windermere. Vâng; chúng ta đi hôm nay đi. Không; em không thể đi hôm nay được, anh Arthur ạ. Có một người mà em phải gặp trước khi rời khỏi thành phố này—một người từng đối xử rất tốt với em.

Lord Windermere. [Đứng dậy và cúi người qua thành ghế sô-pha.] Tốt với em á?

Lady Windermere. Còn hơn thế rất nhiều. [Đứng dậy và tiến lại gần anh.] Em sẽ kể cho anh nghe, Arthur, nhưng anh hãy yêu em, hãy yêu em như xưa nay vẫn yêu em.

Lord Windermere. Như xưa nay vẫn...? Không lẽ em lại nghĩ đến người đàn bà khốn nạn đã đến đây tối hôm qua đấy chứ? [Đi vòng ra và ngồi bên phải cô.] Em vẫn không nghĩ là—không, em không thể nào...

Lady Windermere. Em không nghĩ thế. Giờ thì em biết mình đã sai và ngốc nghếch biết bao.

Lord Windermere. Em thật tử tế khi tiếp đón bà ta tối qua—nhưng em sẽ không bao giờ được gặp lại bà ta nữa.

Lady Windermere. Sao anh lại nói thế? [Khoảng lặng.]

Lord Windermere. [Nắm lấy tay cô.] Margaret, anh cứ ngỡ Mrs. Erlynne là một phụ nữ đáng thương hơn là đáng trách, như người ta vẫn thường nói. Anh tưởng bà ấy muốn hướng thiện, muốn lấy lại địa vị đã đánh mất chỉ vì một phút dại khờ, muốn bắt đầu lại một cuộc đời lương thiện. Anh đã tin những gì bà ấy nói—nhưng anh đã nhầm về bà ấy. Bà ấy là kẻ hư hỏng—hư hỏng đến mức tột cùng.

Lady Windermere. Arthur, Arthur, đừng cay nghiệt khi nói về bất kỳ người phụ nữ nào như thế. Giờ đây em không nghĩ con người ta có thể rạch ròi thành người tốt kẻ xấu như thể họ thuộc hai chủng tộc hay tạo vật riêng biệt đâu. Những người được gọi là phụ nữ tốt đôi khi cũng ẩn chứa những điều khủng khiếp, những cơn cuồng nộ của sự liều lĩnh, sự tự khẳng định, lòng ghen tuông và tội lỗi. Còn những người phụ nữ bị gọi là hư hỏng, biết đâu trong thâm tâm họ lại mang nỗi buồn, sự hối hận, lòng trắc ẩn và sự hy sinh. Và em không nghĩ Mrs. Erlynne là một phụ nữ hư hỏng—em biết bà ấy không phải thế.

Lord Windermere. Em yêu ạ, người phụ nữ đó là một trường hợp không thể chấp nhận được. Dù bà ta có cố tình gây ra tai họa gì cho chúng ta đi nữa, em cũng tuyệt đối không được gặp lại bà ta. Bà ta không thể dung thân ở bất cứ đâu.

Lady Windermere. Nhưng em muốn gặp bà ấy. Em muốn bà ấy đến đây.

Lord Windermere. Không bao giờ!

Lady Windermere. Bà ấy từng đến đây với tư cách là khách của anh. Bây giờ bà ấy phải đến với tư cách là khách của em. Thế mới công bằng chứ.

Lord Windermere. Lẽ ra bà ta không bao giờ nên đặt chân đến đây.

Lady Windermere. [Đứng dậy.] Bây giờ mà nói câu đó thì quá muộn rồi, anh Arthur ạ. [Bước đi nơi khác.]

Lord Windermere. [Đứng dậy.] Margaret, nếu em biết Mrs. Erlynne đã đi đâu vào tối qua, sau khi rời khỏi ngôi nhà này, em sẽ chẳng đời nào chịu ngồi chung một phòng với bà ta đâu. Toàn bộ sự việc hoàn toàn là một trò trơ trẽn không thể chối cãi.

Lady Windermere. Arthur, em không thể chịu đựng thêm được nữa. Em phải nói với anh tất cả. Tối hôm qua—

[Parker bước vào mang theo chiếc khay đựng chiếc quạt của Lady Windermere và một tấm danh thiếp.]

Parker. Mrs. Erlynne đến để gửi lại chiếc quạt của phu nhân mà bà ấy đã cầm nhầm tối qua. Mrs. Erlynne có viết mấy lời nhắn trên danh thiếp ạ.

Lady Windermere. Ồ, mời Mrs. Erlynne lên đây giúp tôi. [Đọc danh thiếp.] Bảo là tôi rất vui được gặp bà ấy.

[Parker bước ra.]

Bà ấy muốn gặp em, Arthur.

Lord Windermere. [Nhận danh thiếp và nhìn vào đó.] Margaret, anh cầu xin em đừng gặp. Dù sao thì hãy để anh gặp bà ta trước. Bà ta là một người phụ nữ cực kỳ nguy hiểm. Bà ta là người phụ nữ nguy hiểm nhất mà anh từng biết. Em không hề ý thức được mình đang làm gì đâu.

Lady Windermere. Gặp bà ấy là điều phải lẽ.

Lord Windermere. Em yêu ạ, em đang đứng bên bờ vực của một nỗi đau lớn đấy. Đừng có lao đầu vào đó. Anh bắt buộc phải gặp bà ta trước khi em gặp.

Lady Windermere. Tại sao lại phải như thế chứ?

[Parker bước vào.]

Parker. Mrs. Erlynne.

[Mrs. Erlynne bước vào.]

[Parker bước ra.]

Mrs. Erlynne. Chào Lady Windermere nhé? [Hướng về Lord Windermere.] Chào anh? Lady Windermere này, tôi rất xin lỗi vì chuyện chiếc quạt của cô. Tôi không tài nào hiểu nổi sao mình lại có thể mắc một lỗi ngớ ngẩn đến thế. Thật là ngốc nghếch hết chỗ nói. Và nhân tiện đi ngang qua khu nhà cô, tôi nghĩ mình nên ghé vào trao lại tận tay món đồ này kèm theo ngàn lời xin lỗi vì sự bất cẩn của mình, đồng thời cũng để chào tạm biệt cô luôn.

Lady Windermere. Chào tạm biệt ư? [Tiến về phía ghế sô-pha cùng Mrs. Erlynne và ngồi xuống bên cạnh bà.] Thế ra cô sắp đi xa sao, Mrs. Erlynne?

Mrs. Erlynne. Vâng; tôi chuẩn bị sang nước ngoài sống tiếp đây. Khí hậu Anh không hợp với tôi lắm. Tim tôi có chút vấn đề khi ở đây, và tôi không thích điều đó. Tôi thích sống ở miền Nam hơn. Luân Đôn quá nhiều sương mù và—và những con người nghiêm nghị quá mức, thưa Lord Windermere. Tôi chẳng biết liệu sương mù sinh ra những con người nghiêm nghị hay chính những con người nghiêm nghị sinh ra sương mù nữa, nhưng tổng thể mọi thứ cứ làm thần kinh tôi căng lên, thế nên chiều nay tôi sẽ rời đi bằng chuyến Tàu Câu lạc bộ.

Lady Windermere. Chiều nay ư? Nhưng em rất muốn đến thăm cô cơ mà.

Mrs. Erlynne. Thật là tử tế biết bao! Nhưng e rằng tôi phải đi rồi.

Lady Windermere. Chẳng lẽ em không bao giờ được gặp lại cô nữa sao, Mrs. Erlynne?

Mrs. Erlynne. E là không rồi. Cuộc đời chúng ta cách xa nhau quá. Nhưng có một việc nhỏ này tôi muốn nhờ cô. Tôi muốn xin một tấm ảnh của cô, Lady Windermere—cô tặng tôi được không? Cô không biết tôi sẽ vui mừng biết nhường nào đâu.

Lady Windermere. Ồ, vinh hạnh quá đi chứ. Trên chiếc bàn kia có một tấm đấy. Để em lấy cho cô xem. [Đi sang phía chiếc bàn.]

Lord Windermere. [Tiến lại gần Mrs. Erlynne và nói bằng giọng thấp.] Thật trơ trẽn khi cô lại dám bén mảng đến đây sau hành vi của cô tối hôm qua.

Mrs. Erlynne. [Với nụ cười đầy vẻ thích thú.] Windermere thân mến, phép tắc phải đặt trước đạo đức chứ!

Lady Windermere. [Quay lại.] E là bức ảnh này hơi nịnh người chụp một chút—em không được đẹp đến thế đâu. [Đưa ảnh ra cho xem.]

Mrs. Erlynne. Cô đẹp hơn thế nhiều. Nhưng cô không có tấm nào chụp chung với cậu con trai nhỏ của mình à?

Lady Windermere. Em có chứ. Cô thích xem tấm đó hơn à?

Mrs. Erlynne. Vâng.

Lady Windermere. Để em đi lấy cho cô nhé, nếu cô phiền chờ em một lát. Em cất một tấm ở trên lầu.

Mrs. Erlynne. Thật ngại quá, Lady Windermere, lại phiền cô một mẻ lớn thế này.

Lady Windermere. [Đi về phía cửa bên phải.] Không phiền chút nào đâu, Mrs. Erlynne.

Mrs. Erlynne. Cảm ơn cô nhiều lắm.

[Lady Windermere bước ra bên phải.] Trông anh có vẻ không được vừa lòng cho lắm vào sáng nay nhỉ, Windermere. Tại sao lại thế cơ chứ? Margaret và tôi hòa hợp với nhau một cách tuyệt vời cơ mà.

Lord Windermere. Tôi không tài nào chịu nổi cảnh cô ở cạnh cô ấy. Hơn nữa, cô đã không nói sự thật với tôi, Mrs. Erlynne.

Mrs. Erlynne. Ý anh là tôi chưa nói sự thật với con bé chứ gì.

Lord Windermere. [Đứng giữa phòng.] Đôi khi tôi ước gì cô đã nói thật. Thế thì tôi đã không phải chịu đựng nỗi khổ sở, sự lo âu và phiền muộn trong suốt sáu tháng qua. Nhưng thà để vợ tôi biết rằng—người mẹ mà nó vẫn đinh ninh là đã chết, người mẹ mà nó từng tiếc thương như đã mất, thực ra vẫn đang sống—một người phụ nữ đã ly hôn, lăng xăng dưới một cái tên giả, một kẻ xấu xa chuyên bòn rút cuộc đời người khác, đúng như tôi nhận thức về cô lúc này—thà là vậy, còn hơn là tôi phải cung phụng tiền bạc để cô trả hết hóa đơn này đến hóa đơn khác, thỏa mãn sự xa hoa hết lần này đến lần khác, để rồi chuốc lấy nguy cơ như ngày hôm qua, vụ cãi vã đầu tiên trong đời giữa tôi và vợ mình. Cô chẳng thể hiểu điều đó có ý nghĩa thế nào với tôi đâu. Sao mà hiểu được chứ? Nhưng tôi nói cho cô biết, những lời cay đắng duy nhất từng thốt ra từ đôi môi ngọt ngào ấy đều là vì cô, và tôi căm ghét cái cảnh cô đứng cạnh con bé. Cô làm vấy bẩn sự ngây thơ trong sáng vốn có ở nó. [Di chuyển sang bên trái khoảng giữa phòng.] Thế mà có lúc tôi từng nghĩ dù cô mang bao thói hư tật xấu thì vẫn là một kẻ thẳng thắn, thành thật. Hóa ra không phải.

Mrs. Erlynne. Sao anh lại nói thế?

Lord Windermere. Cô đã bắt tôi phải kiếm cho bằng được lời mời dự buổi tiệc của vợ tôi.

Mrs. Erlynne. Dự tiệc của con gái tôi chứ—phải.

Lord Windermere. Cô đã đến, và chỉ chưa đầy một tiếng đồng hồ sau khi rời khỏi nhà, người ta phát hiện cô ở trong phòng của một gã đàn ông—cô bị hạ nhục trước mặt tất cả mọi người. [Đi lên phía trên sân khấu ở giữa phòng.]

Mrs. Erlynne. Vâng.

Lord Windermere. [Quay phắt lại nhìn cô.] Thế nên tôi hoàn toàn có quyền nhìn nhận cô đúng với bản chất của mình—một người đàn bà đồi bại, vô tích sự. Tôi có quyền cấm cô không bao giờ được bước chân vào ngôi nhà này, không bao giờ được bén mảng đến gần vợ tôi—

Mrs. Erlynne. [Lạnh lùng.] Ý anh là con gái tôi.

Lord Windermere. Cô không có quyền nhận nó là con gái mình. Cô đã bỏ rơi nó, vứt bỏ nó khi nó còn là một đứa trẻ đỏ hỏn trong nôi, vứt bỏ nó vì gã tình nhân, kẻ rồi cũng quay lưng vứt bỏ cô mà thôi.

Mrs. Erlynne. [Đứng dậy.] Anh tính công trạng đó cho hắn ta hay cho tôi thế, Lord Windermere?

Lord Windermere. Cho hắn ta, giờ thì tôi đã rõ mặt cô rồi.

Mrs. Erlynne. Cẩn thận đấy—anh nên giữ mồm giữ miệng thì hơn.

Lord Windermere. Ồ, tôi chẳng việc gì phải rào trước đón sau với cô nữa. Tôi hiểu rõ tận gốc rễ con người cô rồi.

Mrs. Erlynne. [Nhìn thẳng vào anh một cách kiên định.] Tôi nghi ngờ điều đó đấy.

Lord Windermere. Tôi hiểu rõ cô chứ. Suốt hai mươi năm trời đằng đẵng, cô sống không cần con, chẳng buồn bận tâm lấy một mảy may đến đứa con dứt ruột sinh ra. Cho đến một ngày nọ, cô đọc được trên báo tin nó kết hôn với một kẻ giàu có. Cô thấy ngay cái cơ hội béo bở đầy kinh tởm đó. Cô biết rằng để che giấu cho nó khỏi nỗi nhục nhã khi biết một người đàn bà như cô chính là mẹ ruột của nó, tôi có thể cam chịu bất cứ điều gì. Và cô bắt đầu bài ca tống tiền.

Mrs. Erlynne. [Nhún vai.] Đừng dùng những từ ngữ khó nghe thế chứ, Windermere. Nghe thô tục lắm. Đúng là tôi đã nhìn thấy cơ hội của mình, và tôi nắm lấy nó.

Lord Windermere. Phải, cô đã nắm lấy nó—để rồi tự tay phá hỏng tất cả vào tối hôm qua vì bị người ta bắt tận tay day tận trán.

Mrs. Erlynne. [Với một nụ cười kỳ lạ.] Anh nói rất đúng, tối qua tôi đã tự tay phá hỏng tất cả.

Lord Windermere. Còn cái vụ ngớ ngẩn cầm nhầm chiếc quạt của vợ tôi từ đây rồi bỏ quên nó ở phòng của Darlington thì quả là không thể dung thứ nổi. Bây giờ nhìn thấy nó là tôi lại lộn ruột. Tôi sẽ không bao giờ để vợ tôi dùng lại chiếc quạt đó nữa. Món đồ ấy đã bị cô làm cho vấy bẩn rồi. Lẽ ra cô nên giữ luôn nó chứ không phải mang trả lại đây.

Mrs. Erlynne. Thiết nghĩ tôi sẽ giữ nó thật đấy. [Đi ngược lên trên.] Nó xinh xắn vô cùng. [Nhặt chiếc quạt lên.] Tôi sẽ xin Margaret tặng lại cho tôi.

Lord Windermere. Tôi hy vọng vợ tôi sẽ cho cô.

Mrs. Erlynne. Ồ, tôi chắc chắn con bé sẽ chẳng có ý kiến gì đâu.

Lord Windermere. Tôi ước gì nhân dịp đó nó tặng luôn cho cô một bức tiểu họa mà đêm nào trước khi cầu nguyện nó cũng hôn lên—Đó là bức ảnh của một thiếu nữ ngây thơ với mái tóc đen tuyệt đẹp.

Mrs. Erlynne. À, vâng, tôi nhớ chứ. Xưa lắm rồi nhỉ! [Đi về phía ghế sô-pha và ngồi xuống.] Nó được vẽ từ trước khi tôi kết hôn. Tóc đen và vẻ mặt ngây thơ từng là mốt thời bấy giờ đấy, Windermere ạ! [Khoảng lặng.]

Lord Windermere. Sáng nay cô đến đây có ý đồ gì? Mục đích của cô là gì? [Đi sang bên trái khu vực giữa phòng và ngồi xuống.]

Mrs. Erlynne. [Với một giọng điệu đầy mỉa mai.] Đương nhiên là để chào tạm biệt cô con gái cưng của tôi rồi chứ còn gì nữa. [Lord Windermere giận dữ cắn chặt môi dưới. Mrs. Erlynne nhìn anh, giọng điệu và thái độ bỗng trở nên nghiêm túc. Trong từng lời cô cất lên ẩn chứa một nỗi bi kịch sâu sắc. Thoáng chốc, cô bộc lộ chính con người thật của mình.] Ồ, đừng có tưởng tượng là tôi sẽ diễn một màn sướt mướt với nó, ôm cổ khóc lóc rồi khai ra tôi là ai hay mấy thứ vớ vẩn kiểu đó nhé. Tôi chẳng có chút tham vọng nào để đóng vai một người mẹ cả. Chỉ có đúng một lần trong đời tôi biết được cảm giác của một người mẹ là như thế nào. Đó là vào tối hôm qua. Cảm giác ấy thật khủng khiếp—nó khiến tôi đau đớn—nó làm tôi đau đớn quá mức chịu đựng. Suốt hai mươi năm trời, như anh đã nói, tôi sống không con cái,—và tôi vẫn muốn tiếp tục sống không con cái như thế. [Che giấu cảm xúc bằng một tiếng cười nhạt nhẽo.] Hơn nữa, Windermere thân mến, làm sao trên đời này tôi lại có thể đóng vai mẹ của một cô con gái đã lớn đùng được chứ? Margaret đã hai mươi mốt tuổi, trong khi tôi chưa bao giờ thừa nhận mình quá hai mươi chín, hay tối đa là ba mươi tuổi. Hai mươi chín khi có ánh đèn mờ ảo, ba mươi khi không có. Thế nên anh thừa biết việc đó rắc rối cỡ nào. Thôi nào, xét về phần tôi, cứ để vợ tôi ôm ấp ký ức về một người mẹ đã khuất và trong sạch đi. Tại sao tôi phải đan tâm phá vỡ những ảo tưởng của nó làm gì? Bản thân tôi cũng chật vật lắm mới giữ nổi những ảo tưởng của chính mình đây. Tôi vừa đánh mất một ảo tưởng vào tối hôm qua. Tôi từng tưởng mình vô cảm. Hóa ra tôi vẫn có trái tim, mà có trái tim thì chẳng hợp với tôi chút nào đâu, Windermere ạ. Kiểu gì nó cũng chẳng đi đôi được với thời trang hiện đại. Nó làm người ta trông già đi. [Nhận chiếc gương cầm tay từ trên bàn và soi vào đó.] Hơn nữa, nó còn làm hỏng cả cuộc đời người ta vào những thời khắc quyết định.

Lord Windermere. Cô làm tôi thấy kinh hãi—hoàn toàn kinh hãi.

Mrs. Erlynne. [Đứng dậy.] Chắc hẳn anh muốn tôi lui vào tu viện, hay đi làm y tá bệnh viện, hoặc đại loại thế, giống như người ta vẫn hay làm trong mấy cuốn tiểu thuyết hiện đại vớ vẩn phải không, Windermere? Anh ngốc thật đấy, Arthur ạ; ở đời thực người ta không làm mấy chuyện đó đâu—ít nhất là chừng nào chúng tôi vẫn còn chút nhan sắc. Không—thứ an ủi người ta thời nay không phải là sự hối hận, mà là lạc thú. Hối hận là mốt xưa từ tám hoánh rồi. Hơn nữa, nếu một phụ nữ thực sự hối hận, cô ta phải đến tiệm may dở tệ, bằng không thì chẳng ai thèm tin cô ta cả. Và không đời nào có chuyện tôi đi làm cái việc đó đâu. Không; tôi sẽ biến mất hoàn toàn khỏi cuộc đời hai người. Việc tôi bước chân vào cuộc đời các người là một sai lầm—tối qua tôi đã ngộ ra điều đó.

Lord Windermere. Một sai lầm tai hại.

Mrs. Erlynne. [Cườim] Suýt thì tai hại.

Lord Windermere. Giờ thì tôi thấy hối hận vì lúc nãy đã không kể hết mọi chuyện cho vợ tôi nghe ngay lập tức.

Mrs. Erlynne. Tôi hối hận vì những việc xấu mình đã làm. Còn anh hối hận vì những việc tốt—đó là điểm khác biệt giữa chúng ta đấy.

Lord Windermere. Tôi không tin cô. Tôi sẽ kể cho vợ tôi nghe. Để nó biết sự thật vẫn hơn, và nghe từ chính miệng tôi. Dù điều đó sẽ gây cho nó nỗi đau vô bờ bến—sẽ hạ nhục nó một cách khủng khiếp, nhưng biết sự thật vẫn là điều phải lẽ.

Mrs. Erlynne. Anh định kể cho nó nghe thật sao?

Lord Windermere. Tôi sắp đi nói đây.

Mrs. Erlynne. [Tiến lại gần anh.] Nếu anh dám làm thế, tôi sẽ bôi nhọ danh tiếng của mình đến mức làm vấy bẩn từng khoảnh khắc trong cuộc đời nó. Tôi sẽ hủy hoại nó, đẩy nó vào cảnh khốn cùng. Nếu anh dám hé răng nói với nó, sẽ chẳng có tầng đáy đồi bại nào mà tôi không lao xuống, chẳng có vũng bùn ô nhục nào mà tôi không bước vào. Anh không được phép nói với nó—tôi cấm anh.

Lord Windermere. Tại sao?

Mrs. Erlynne. [Sau một khoảng lặng.] Nếu tôi nói với anh rằng tôi quan tâm đến con bé, thậm chí có lẽ là yêu nó—chắc anh sẽ mỉa mai tôi lắm phải không?

Lord Windermere. Tôi sẽ thấy điều đó là giả dối. Tình mẫu tử nghĩa là sự tận tụy, lòng vị tha, sự hy sinh. Cô thì biết gì về những thứ đó chứ?

Mrs. Erlynne. Anh nói đúng đấy. Tôi thì biết gì về những thứ đó cơ chứ? Thôi chúng ta đừng bàn về chuyện này nữa—còn việc nói cho con gái tôi biết tôi là ai, điều đó tôi không cho phép. Đó là bí mật của tôi, không phải của anh. Nếu tôi quyết định nói với con bé, và tôi nghĩ mình sẽ làm thế, tôi sẽ tự nói trước khi rời khỏi nhà—còn không, tôi sẽ chôn giấu nó đến hết đời.

Lord Windermere. [Giận dữ.] Vậy thì tôi van xin cô hãy rời khỏi nhà chúng tôi ngay lập tức. Tôi sẽ tìm lời thoái thác với Margaret giúp cô.

[Lady Windermere bước vào từ bên phải, trên tay cầm bức ảnh tiến về phía Mrs. Erlynne. Lord Windermere lùi ra phía sau ghế sô-pha, lo lắng theo dõi Mrs. Erlynne khi màn kịch tiếp diễn.]

Lady Windermere. Em xin lỗi vì để cô phải đợi lâu, Mrs. Erlynne. Em tìm hoài mà không thấy bức ảnh ở đâu cả. Cuối cùng lại phát hiện nó trong phòng thay đồ của chồng em—anh ấy đã “cầm nhầm” nó đấy.

Mrs. Erlynne. [Nhận lấy bức ảnh và ngắm nghía.] Tôi không ngạc nhiên chút nào đâu—nó đáng yêu lắm. [Đi về phía ghế sô-pha cùng Lady Windermere và ngồi xuống bên cạnh. Lại nhìn chăm chú vào bức ảnh.] Thế ra đây là cậu con trai nhỏ của cô đấy à? Nó tên là gì thế?

Lady Windermere. Thưa là Gerard, đặt theo tên người cha đáng kính của em.

Mrs. Erlynne. [Đặt bức ảnh xuống.] Thật thế ạ?

Lady Windermere. Vâng. Giả sử là con gái, em sẽ đặt tên theo mẹ em. Mẹ em cũng có tên giống em, Margaret.

Mrs. Erlynne. Tên tôi cũng là Margaret đấy.

Lady Windermere. Thật vậy ạ!

Mrs. Erlynne. Vâng. [Khoảng lặng.] Chồng cô nói với tôi rằng cô rất tôn kính ký ức về người mẹ quá cố của mình, phải không Lady Windermere?

Lady Windermere. Ai trong đời cũng có những hình mẫu lý tưởng. Ít nhất thì chúng ta nên có. Mẫu mực của em chính là mẹ.

Mrs. Erlynne. Lý tưởng là những thứ nguy hiểm lắm. Thực tế vẫn tốt hơn. Dẫu chúng có gây tổn thương, nhưng vẫn tốt hơn nhiều.

Lady Windermere. [Lắc đầu.] Nếu đánh mất lý tưởng, em sẽ mất đi tất cả.

Mrs. Erlynne. Tất cả ư?

Lady Windermere. Vâng. [Khoảng lặng.]

Mrs. Erlynne. Cha cô có hay kể cho cô nghe về mẹ cô không?

Lady Windermere. Không ạ, điều đó làm ông quá đau lòng. Ông kể rằng mẹ tôi qua đời chỉ vài tháng sau khi tôi cất tiếng khóc chào đời. Mắt ông rưng rưng lệ khi nhắc đến chuyện đó. Rồi ông cầu xin tôi đừng bao giờ nhắc lại tên bà trước mặt ông nữa. Ngay cả việc nghe thấy cái tên ấy cũng khiến ông đau đớn. Cha tôi—thực ra cha tôi qua đời vì một trái tim tan vỡ. Cuộc đời ông là một chuỗi những bất hạnh tột cùng.

Mrs. Erlynne. [Đứng dậy.] E là tôi phải đi bây giờ rồi, Lady Windermere.

Lady Windermere. [Đứng dậy.] Ồ không, xin đừng đi vội.

Mrs. Erlynne. Tôi nghĩ mình nên đi thì hơn. Chắc xe ngựa của tôi đã quay lại rồi. Tôi có gửi nó kèm một bức thư ngắn sang nhà Lady Jedburgh.

Lady Windermere. Arthur, anh xem thử xe ngựa của Mrs. Erlynne đã về chưa giúp em với?

Mrs. Erlynne. Xin phu nhân đừng bận tâm, Lord Windermere.

Lady Windermere. Vâng, anh Arthur, đi xem giúp em đi mà.

[Lord Windermere chần chừ giây lát rồi nhìn Mrs. Erlynne. Bà vẫn giữ nguyên vẻ mặt dửng dưng. Anh bước ra khỏi phòng.]

[Hướng về Mrs. Erlynne.] Ồ! Em phải nói gì với cô đây? Đêm qua cô đã cứu em phải không? [Tiến lại gần bà.]

Mrs. Erlynne. Suỵt—đừng nhắc đến chuyện đó nữa.

Lady Windermere. Em buộc phải nhắc chứ. Em không thể để cô nghĩ rằng em sẽ nhắm mắt nhận sự hy sinh này được. Em không thể. Nó quá lớn lao. Em sẽ kể hết mọi chuyện cho chồng em nghe. Đó là bổn phận của em.

Mrs. Erlynne. Đó không phải là bổn phận của cô—ít ra thì cô còn phải gánh vác trách nhiệm với những người khác ngoài anh ta nữa chứ. Cô bảo cô mang ơn tôi cơ mà?

Lady Windermere. Em nợ cô tất cả.

Mrs. Erlynne. Vậy hãy trả món nợ ấy bằng sự im lặng đi. Đó là cách duy nhất để trả món nợ này. Đừng vì đem chuyện đó kể cho bất cứ ai mà phá hỏng việc tốt duy nhất tôi từng làm trong đời. Hãy hứa với tôi rằng những gì diễn ra tối qua sẽ mãi là bí mật giữa chúng ta. Cô không được phép mang đau khổ vào cuộc đời chồng mình. Tại sao lại phải phá vỡ tình yêu của anh ấy? Cô không được làm thế. Tình yêu rất dễ bị bóp chết. Ôi! Tình yêu bị bóp chết dễ dàng biết bao. Hãy thề với tôi đi, Lady Windermere, rằng cô sẽ không bao giờ kể cho anh ấy nghe. Tôi bắt buộc cô phải hứa điều đó.

Lady Windermere. [Cúi gằm mặt.] Đó là ý nguyện của cô, chứ không phải của em.

Mrs. Erlynne. Phải, đó là ý nguyện của tôi. Và đừng bao giờ quên đứa con của mình nhé—tôi thích hình dung cô là một người mẹ. Tôi muốn chính cô cũng phải thấy mình là một người mẹ.

Lady Windermere. [Ngước lên.] Từ nay em sẽ luôn như vậy. Chỉ có đúng một lần trong đời em quên mất người mẹ ruột của mình—đó là tối qua. Ôi, giá như lúc đó em nhớ đến bà thì đã chẳng ngốc nghếch và tội lỗi đến thế.

Mrs. Erlynne. [Hơi rùng mình.] Suỵt, chuyện tối qua đã qua hẳn rồi.

[Lord Windermere bước vào.]

Lord Windermere. Xe ngựa của cô vẫn chưa về đâu, Mrs. Erlynne.

Mrs. Erlynne. Không sao cả. Tôi sẽ bắt xe hạm bốn bánh. Trên đời này chẳng có gì đáng tin cậy và lịch sự bằng một cỗ xe Shrewsbury and Talbot tử tế cả. Và giờ đây, Lady Windermere thân mến, e rằng thực sự phải nói lời chào tạm biệt rồi. [Di chuyển lên phía trên sân khấu ở giữa phòng.] À, tôi nhớ ra rồi. Cô sẽ thấy tôi thật lố bịch cho xem, nhưng có biết là tôi bỗng đâm ra mê mệt cái chiếc quạt mà tối qua tôi đã ngốc nghếch cầm nhầm từ buổi tiệc của cô không. Này, không biết cô có rộng lượng tặng lại nó cho tôi luôn được không nhỉ? Lord Windermere bảo là cô cho phép đấy. Tôi thừa nhận đó là món quà của anh ấy tặng mà.

Lady Windermere. Ồ, chắc chắn rồi, nếu nó mang lại niềm vui cho cô. Nhưng trên đó có khắc tên em. Có chữ ‘Margaret’ đấy.

Mrs. Erlynne. Nhưng chúng ta trùng tên thánh cơ mà.

Lady Windermere. Ồ, em quên mất. Đương nhiên là cứ cầm lấy đi cô. Trùng tên nhau mới kỳ diệu làm sao!

Mrs. Erlynne. Quả thực rất kỳ diệu. Cảm ơn cô nhé—nó sẽ mãi là kỷ vật nhắc tôi nhớ về cô. [Bắt tay cô.]

[Parker bước vào.]

Parker. Lord Augustus Lorton ạ. Xe ngựa của Mrs. Erlynne đã đến rồi.

[Lord Augustus bước vào.]

Lord Augustus. Chào buổi sáng, cậu bạn thân mến. Chào Lady Windermere. [Trông thấy Mrs. Erlynne.] Ơ kìa, Mrs. Erlynne!

Mrs. Erlynne. Chào Lord Augustus nhé? Sáng nay ngài khỏe chứ ạ?

Lord Augustus. [Lạnh lùng.] Tôi hoàn toàn khỏe mạnh, cảm ơn Mrs. Erlynne.

Mrs. Erlynne. Trông ngài chẳng khỏe chút nào đâu, Lord Augustus ạ. Ngài cứ thức khuya quá mức—thế hại sức khỏe lắm đấy. Ngài thực sự nên chăm sóc bản thân cẩn thận hơn đi. Chào anh nhé, Lord Windermere. [Đi về phía cửa, cúi đầu chào Lord Augustus. Bỗng mỉm cười và quay lại nhìn ông.] Lord Augustus! Ngài không tiễn tôi ra xe được sao? Tiện thể cầm hộ tôi chiếc quạt luôn nhé.

Lord Windermere. Xin phép để tôi!

Mrs. Erlynne. Không; tôi muốn Lord Augustus cơ. Tôi có lời nhắn nhủ riêng gửi đến Nữ công tước kính mến. Ngài cầm hộ tôi chiếc quạt nhé, Lord Augustus?

Lord Augustus. Nếu đó là điều Mrs. Erlynne thực sự mong muốn.

Mrs. Erlynne. [Cười vang.] Dĩ nhiên là tôi muốn rồi. Ngài cầm nó trông lịch lãm biết bao. Mà ngài cầm cái gì trông cũng lịch lãm hết thảy ấy chứ, Lord Augustus thân mến ạ.

[Khi đến gần cửa, cô quay lại nhìn Lady Windermere thoáng chốc. Ánh mắt họ chạm nhau. Sau đó cô quay người bước ra ngoài ở giữa phòng, theo sau là Lord Augustus.]

Lady Windermere. Từ nay anh sẽ không bao giờ nói những lời cay nghiệt về Mrs. Erlynne nữa phải không, Arthur?

Lord Windermere. [Nghiêm túc.] Bà ấy tốt hơn những gì người ta từng nghĩ.

Lady Windermere. Bà ấy còn tốt hơn cả em nữa.

Lord Windermere. [Mỉm cười vuốt tóc cô.] Em bé dại của anh, em và bà ấy thuộc về hai thế giới khác nhau. Thế giới của em chưa từng vấy bẩn bởi cái ác.

Lady Windermere. Anh đừng nói thế, Arthur ạ. Tất cả chúng ta chỉ sống chung trong một thế giới mà thôi, và ở đó thiện ác, tội lỗi với sự ngây thơ vẫn luôn đan tay song hành. Cố tình nhắm mắt làm ngơ trước một nửa sự thật của cuộc đời cốt để sống yên thân chẳng khác nào tự chọc mù mắt mình để mong bước đi an toàn hơn giữa chốn vực sâu hố thẳm.

Lord Windermere. [Cùng cô bước xuống dưới.] Mình ơi, sao em lại nói thế?

Lady Windermere. [Ngồi xuống ghế sô-pha.] Bởi vì em, kẻ từng nhắm mắt làm ngơ trước cuộc đời, suýt chút nữa đã ngã xuống bờ vực thẳm. Và chính một người từng tìm cách chia rẽ chúng ta—

Lord Windermere. Chúng ta chưa từng bị chia rẽ bao giờ.

Lady Windermere. Và chúng ta tuyệt đối không được phép để điều đó xảy ra lần nữa. Ôi Arthur, đừng bớt yêu em nhé, rồi em sẽ tin tưởng anh nhiều hơn. Em sẽ tin tưởng anh tuyệt đối. Mình về Selby đi anh. Trong Vườn Hồng ở Selby, những đóa hồng đang nở rộ cả sắc trắng lẫn sắc đỏ kìa.

[Lord Augustus bước vào từ giữa phòng.]

Lord Augustus. Arthur, cô ấy đã giải thích mọi chuyện rõ mười mươi rồi!

[Lady Windermere tỏ ra vô cùng hoảng sợ trước câu nói này. Lord Windermere giật mình thon thót. Lord Augustus kéo tay Windermere bước ra phía trước sân khấu. Ông nói nhanh và bằng giọng thấp. Lady Windermere đứng trân trân theo dõi họ trong sự kinh hoàng.] Cậu bạn thân mến ạ, cô ấy đã giải thích tường tận từng cái quái quỷ gì đâu hết rồi. Tất cả chúng ta đã hiểu lầm cô ấy một cách trầm trọng. Hoàn toàn vì lợi ích của tôi nên cô ấy mới đến phòng của Darlington đấy. Cô ấy ghé câu lạc bộ trước—thực ra là để giải tỏa mối lo cho tôi—rồi khi nghe tin tôi đã đi trước liền đuổi theo—đến nơi thì tự nhiên hoảng hốt khi nghe thấy đám đông chúng ta kéo vào—đành lánh sang phòng khác—tôi đảm bảo với cậu, toàn bộ sự việc nghe thật mát lòng mát dạ làm sao. Tất cả chúng ta đã cư xử quá tàn nhẫn với cô ấy. Cô ấy chính là người phụ nữ dành cho cuộc đời tôi. Hợp với tôi không chê vào đâu được. Điều kiện duy nhất cô ấy đặt ra là chúng tôi sẽ chuyển hẳn ra nước ngoài sinh sống. Thế lại càng hay. Mấy cái câu lạc bộ chết tiệt, cái thời tiết chết tiệt, mấy mụ đầu bếp chết tiệt, cái gì cũng chết tiệt. Chán ngấy tận cổ rồi!

Lady Windermere. [Hoảng hốt.] Chẳng lẽ Mrs. Erlynne—?

Lord Augustus. [Tiến về phía cô với một cái cúi đầu thật sâu.] Vâng, thưa Lady Windermere— Mrs. Erlynne đã ban ơn nhận lời phó thác cuộc đời mình cho tôi.

Lord Windermere. Chà, quả thực anh sắp kết hôn với một người phụ nữ cực kỳ thông minh đấy!

Lady Windermere. [Nắm lấy tay chồng.] À, anh chuẩn bị lấy một người phụ nữ vô cùng tốt bụng đấy chứ!

Hạ màn