Trường Hợp Kỳ Lạ Về Bác Sĩ Jekyll Và Ông Hyde

Lượt đọc: 315 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sự Cố Kỳ Lạ Của Bác Sĩ Lanyon

❊ ❊ ❊

Thời gian cứ thế trôi đi; hàng ngàn bảng Anh đã được treo thưởng, bởi cái chết của Sir Danvers bị xem như một sự tổn hại đến công ích; nhưng ông Hyde đã bặt vô âm tín đối với lực lượng cảnh sát như thể chưa từng tồn tại trên đời. Quả thực, phần lớn quá khứ của hắn đã bị đào bới lên, và tất cả đều nhơ nhớp: những câu chuyện truyền tai về sự tàn nhẫn của con người ấy, vừa nhẫn tâm lại vừa bạo ngược; về lối sống đồi trụy, những kẻ giao du kỳ quái, và về sự căm ghét dường như bao trùm cả cuộc đời hắn; thế nhưng, tung tích hiện tại của hắn thì bặt vô âm tín. Kể từ lúc rời khỏi ngôi nhà ở Soho vào buổi sáng xảy ra vụ án mạng, hắn như thể bốc hơi hoàn toàn; và dần dần, khi thời gian trôi qua, ông Utterson bắt đầu nguôi ngoai nỗi sợ hãi gay gắt ban đầu, lòng trở nên bình thản hơn. Theo cách nghĩ của ông, cái chết của Sir Danvers coi như đã được đền đáp xứng đáng bằng sự biến mất của ông Hyde. Giờ đây, khi ảnh hưởng ma quái đó đã bị triệt tiêu, một cuộc đời mới bắt đầu với bác sĩ Jekyll. Ông bước ra khỏi sự ẩn dật, nối lại quan hệ với bạn bè, một lần nữa trở thành vị khách quen thuộc và người tiếp khách niềm nở của họ; và trong khi xưa nay ông vốn nổi tiếng là người hay làm việc thiện, thì nay ông lại càng nổi bật hơn nhờ lòng kính ngưỡng tôn giáo. Ông bận rộn, thường xuyên ra ngoài trời, làm nhiều việc thiện; khuôn mặt ông có vẻ rộng mở và bừng sáng, như thể đang mang trong mình niềm hạnh phúc thầm kín vì được phụng sự; và trong hơn hai tháng trời, vị bác sĩ sống trong cảnh yên bình.

Vào ngày mùng 8 tháng Giêng, Utterson đã dùng bữa tối tại nhà bác sĩ cùng một nhóm bạn nhỏ; Lanyon cũng có mặt ở đó; và ánh mắt của người chủ nhà cứ hướng về người này rồi người nọ như những ngày xưa cũ khi bộ ba họ là những người bạn không thể tách rời. Đến ngày 12, và lại một lần nữa vào ngày 14, cánh cửa lại đóng sập trước mặt viên luật sư. Poole cho biết: “Bác sĩ phải ở yên trong nhà và không tiếp ai cả.” Vào ngày 15, ông lại đến thử vận may, và lại bị từ chối; giờ đây, vì đã quen với việc gặp người bạn của mình hầu như mỗi ngày suốt hai tháng qua, ông cảm thấy sự cô độc quay trở lại này thật nặng nề đối với tâm trạng của mình. Đêm thứ năm, ông mời Guest đến dùng bữa tối cùng; và đêm thứ sáu, ông tự mình đến nhà bác sĩ Lanyon.

Ít ra thì ở đó ông không bị từ chối cho vào; nhưng khi bước vào, ông vô cùng bàng hoàng trước sự thay đổi đã diễn ra ở diện mạo của vị bác sĩ. Bản án tử hình như đã được viết rõ mồn một trên khuôn mặt ông. Người đàn ông từng hồng hào nay đã xanh xao; thịt da tiêu điều; trông ông rõ ràng là già đi và hói hơn; tuy nhiên, điều khiến viên luật sư chú ý không hẳn là những dấu hiệu suy sụp thể xác nhanh chóng ấy, mà là ánh mắt và phong thái dường như tố lộ một nỗi kinh hoàng sâu xa nào đó trong tâm trí. Thật khó tin rằng vị bác sĩ lại sợ cái chết; thế nhưng đó lại là điều khiến Utterson hoài nghi. Ông thầm nghĩ: “Đúng vậy, ông ấy là một bác sĩ, hẳn ông phải biết rõ tình trạng của mình và thời gian chẳng còn lại bao nhiêu; và sự thật đó quả là quá sức chịu đựng.” Thế nhưng khi Utterson nhắc đến vẻ ngoài ốm yếu của bạn, Lanyon lại tuyên bố mình là một kẻ đã cầm chắc cái chết với một vẻ điềm tĩnh đáng kinh ngạc.

Ông nói: “Tôi vừa trải qua một cú sốc, và sẽ chẳng bao giờ hồi phục được nữa. Chỉ còn tính bằng tuần mà thôi. Thôi nào, cuộc đời vốn dĩ tươi đẹp; tôi từng yêu quý nó; vâng, thưa anh, tôi đã từng yêu quý nó. Đôi khi tôi nghĩ rằng nếu chúng ta thấu tỏ mọi sự, chúng ta sẽ càng vui mừng hơn khi được rời khỏi chốn này.”

Utterson nhận xét: “Jekyll cũng đang lâm bệnh. Anh đã gặp cậu ấy chưa?”

Nhưng nét mặt Lanyon biến sắc, và ông giơ một bàn tay run rẩy lên. Ông cất giọng lớn và đầy vẻ bất ổn: “Tôi không muốn nhìn thấy hay nghe bất cứ điều gì về bác sĩ Jekyll nữa. Tôi đã đoạn tuyệt hoàn toàn với con người đó; và tôi cầu xin anh đừng nhắc tới bất kỳ điều gì liên quan đến một kẻ mà tôi coi như đã chết.”

Ông Utterson thốt lên: “Ấy chết, ấy chết!”; rồi sau một khoảng lặng khá dài, ông gặng hỏi: “Tôi không thể làm gì được sao? Chúng ta là ba người bạn vô cùng thân thiết, hỡi Lanyon; chúng ta sống chẳng còn được bao lâu nữa để mà kết giao thêm những người khác.”

Lanyon đáp: “Chẳng có gì làm được đâu; hãy hỏi chính hắn ta ấy.”

Viên luật sư nói: “Cậu ấy có chịu gặp tôi đâu.”

Câu trả lời là: “Tôi không lấy làm ngạc nhiên về điều đó. Có một ngày nào đó, hỡi Utterson, sau khi tôi chết đi, có lẽ anh sẽ tường tận đâu là phải trái trong chuyện này. Tôi không thể nói cho anh biết được. Và trong lúc này, nếu anh có thể ngồi và trò chuyện với tôi về những chuyện khác, thì vì ơn trên, hãy ở lại mà làm thế; nhưng nếu anh không thể dứt ra khỏi cái đề tài bị nguyền rủa này, thì nhân danh Chúa, hãy rời đi, bởi tôi không thể nào chịu nổi nữa.”

Ngay khi về đến nhà, Utterson liền ngồi xuống viết thư cho Jekyll, phàn nàn về việc mình bị ngăn không cho bước chân vào nhà, đồng thời gặng hỏi nguyên nhân của sự rạn nứt bất hạnh này với Lanyon; và ngày hôm sau mang đến cho ông một bức thư hồi âm dài, có những câu chữ rất đỗi não nề, và có lúc hướng đi lại vô cùng mờ ám khó hiểu. Cuộc cãi vã với Lanyon là điều không thể hàn gắn. Jekyll viết: “Tôi không trách người bạn cũ của chúng tôi, nhưng tôi chia sẻ quan điểm với anh ấy rằng chúng ta không bao giờ được gặp nhau nữa. Từ nay trở đi, tôi có ý định sống một cuộc đời vô cùng ẩn dật; anh đừng lấy làm ngạc nhiên, cũng đừng hoài nghi tình bạn của tôi, nếu có lúc cánh cửa của tôi đóng lại ngay cả với anh. Anh phải rủ lòng tha thứ để tôi bước đi trên con đường tăm tối của riêng mình. Tôi đã tự chuốc lấy một hình phạt và mối hiểm họa mà tôi không thể gọi tên. Nếu tôi là kẻ có tội đầu sỏ, thì tôi đồng thời cũng là kẻ chịu đựng nỗi thống khổ lớn nhất. Tôi không thể ngờ rằng trái đất này lại có một nơi chứa đựng những nỗi đau đớn và kinh hoàng làm suy sụp ý chí đến nhường này; và hỡi Utterson, anh chỉ có thể làm một điều duy nhất để xoa dịu định mệnh này, đó là tôn trọng sự im lặng của tôi.” Utterson bàng hoàng kinh ngạc; sức ảnh hưởng đen tối của Hyde đã bị quét sạch, vị bác sĩ đã quay trở lại với những công việc và tình thân ái xưa cũ; chỉ một tuần trước thôi, tương lai hãy còn trải rộng với mọi hứa hẹn về một tuổi già viên mãn và được kính trọng; thế nhưng giờ đây chỉ trong chớp mắt, tình bạn, sự bình yên trong tâm hồn và toàn bộ nhịp sống của ông đã tan thành mây khói. Một sự thay đổi quá lớn và bất ngờ như thế chỉ có thể là dấu hiệu của chứng điên loạn; nhưng xét theo thái độ và lời nói của Lanyon, hẳn phải có một căn nguyên sâu xa nào đó ẩn giấu đằng sau.

Một tuần sau, bác sĩ Lanyonổ bệnh, và chưa đầy hai tuần sau thì ông qua đời. Đêm sau tang lễ, nơi ông đã chịu nhiều nỗi buồn đau tang tóc, Utterson khóa cửa phòng làm việc của mình lại, ngồi đó dưới ánh nến ảm đạm, rút ra và đặt trước mặt mình một bức thư được đề gửi bằng nét chữ và niêm phong bằng con dấu của người bạn quá cố. Bì thư được ngoài ghi chú một cách dứt khoát rằng: “MẬT: chỉ dành riêng cho tay G. J. Utterson và trong trường hợp ông ấy qua đời trước thì phải được tiêu hủy khi chưa bóc.”; và viên luật sư cảm thấy sợ hãi khi phải nhìn vào phần nội dung bên trong. Ông thầm nghĩ: “Hôm nay tôi vừa chôn cất một người bạn: nhỡ vật này lại tước đi của tôi một người bạn nữa thì sao?” Và rồi ông tự trách sự sợ hãi đó là một hành động bất nghĩa, rồi phá vỡ con dấu. Bên trong có một phong bì khác cũng được niêm phong, trên vỏ bìa có ghi chú là “không được mở cho đến khi bác sĩ Henry Jekyll qua đời hoặc biến mất.” Utterson không thể tin nổi vào mắt mình. Vâng, chính là sự biến mất; ở đây một lần nữa, cũng giống như trong bản di chúc điên rồ mà từ lâu ông đã trao trả lại cho người lập ra nó, một lần nữa ý tưởng về một sự biến mất và cái tên Henry Jekyll lại được đặt cạnh nhau trong cùng một ẩn ý. Thế nhưng trong bản di chúc, ý tưởng ấy bắt nguồn từ sự gợi ý nham hiểm của kẻ tên Hyde; nó được đặt ở đó với một mục đích quá đỗi hiển nhiên và rợn ngợp. Được viết chính tay Lanyon, thì điều này có nghĩa là gì? Một sự tò mò lớn lao trỗi dậy trong lòng người quản tài, muốn phớt lờ lệnh cấm và lao thẳng xuống tận đáy của những bí ẩn này; nhưng danh dự nghề nghiệp và lòng trung thành với người bạn đã khuất là những ràng buộc nghiêm ngặt; thế nên bọc tài liệu vẫn nằm im lìm ở góc sâu kín nhất trong chiếc két sắt cá nhân của ông.

Nén lại sự tò mò là một chuyện, còn chiến ngự được nó lại là chuyện khác; và có lẽ từ ngày hôm đó trở đi, Utterson không còn tha thiết mong mỏi bầu bạn với người bạn duy nhất còn lại của mình như trước nữa. Ông vẫn nghĩ về người đó với sự ân tình; nhưng những suy nghĩ ấy lại đầy âu lo và sợ hãi. Quả thực ông vẫn đến thăm; nhưng có lẽ ông lại cảm thấy nhẹ nhõm khi bị từ chối cho vào cửa; có lẽ trong thâm tâm, ông thích đứng nói chuyện với Poole ở bậc thềm cửa giữa bầu không khí và âm thanh của thành phố rộng mở hơn là được bước vào ngôi nhà của sự tự giam cầm ấy, để rồi phải ngồi và trò chuyện với kẻ ẩn dật khó lòng thấu hiểu nổi. Quả thực, Poole chẳng mang lại tin tức gì lấy làm vui vẻ. Dường như vị bác sĩ nay lại càng giam mình kỹ hơn trong căn phòng trên phòng thí nghiệm, nơi thỉnh thoảng ông còn ngủ lại ở đó; tâm trạng ông sa sút, trở nên vô cùng lầm lì, không đọc sách; trông ông có vẻ như đang bận tâm điều gì nặng trĩu trong lòng. Utterson dần trở nên quen thuộc với sự đơn điệu của những bản báo cáo ấy, đến mức ông cứ thưa dần tần suất những chuyến viếng thăm của mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.