Hôm nay trên đường đi làm về, mình lái xe chui tọt vào con đường hẹp một chiều. Tự nhiên thấy tiếng quát tháo, mở kính ra xem. Toàn những cặp mắt ngùn ngụt hình viên đạn: “Đi ngược chiều thế à?”, “Mắt không nhìn biển cấm à?”, “Đi gì mà ngu thế”... Hãi quá. May mà kịp định thần lại. Mình bèn nở nụ cười hình chữ nhật, lễ độ đánh xe lùi, cổ gật gật liên tục ra chiều hối lỗi. Hú vía!
Con dâu u tôi dặn đi lại phải hết sức cẩn thận, các cụ bảo hạn áo xám mà. Một cô em ở xa nhắn tin: “Anh giữ gìn sức khoẻ nhé. Sau đám tang thường hay bị chao đảo mà mình không biết. Đi đường đừng mất tập trung…”. Ôi, lời dặn dò chu đáo biết bao.
Bụng đã bảo dạ, thế mà…
Cách đây già hai năm, sau bữa ăn, có đông đủ mấy anh chị em, u mình mới dõng dạc: “U nói với các con, có cái thằng đi học hành, công tác xa nhà từ bé, mà nó lại không nhận phần đất đai được chia như các đứa khác, nay u nghe tin chúng nó cố mua ô tô để lấy cái đi lại, u cho chúng nó ít tiền, các con hiểu cho, không đứa nào được tị nạnh nhé”…Nói xong, u trịnh trọng trao gói tiền cho con dâu của u trong sự chính đáng công lý.
Tiền bọn mình dành dụm, cộng cả tiền u cho mới được chừng cái đầu và cái thân xe, vẫn thiếu cái đuôi xe, mình đành xoay sang trả góp.
Mang xe về quê, cả nhà vui. Vui nhất là u. U bảo: “Đi đường cẩn thận con nhá. Có xe thì hay, nhưng có người có xe cũng khổ vì xe đấy con ạ”. Mỗi lần về thăm u, mình đánh xe tiến thẳng vào sân, đỗ chềnh ềnh trước cửa nhà để u từ trong nhà nhìn thấy chống gậy lần ra, ánh cười rạng rỡ: “Con đã về”.
Một hôm, đôi vợ chồng thằng bạn thân về quê mình chơi. Trong lúc mặn chuyện, u mình kể câu chuyện mà lần đầu tiên mình mới được nghe. Chuyện rằng: Chả là cái đận những năm sau 75 của thế kỷ trước, cả làng chỉ có vài cái xe máy thôi. Lúc bấy giờ, xe máy là niềm mơ ước của cả làng. Một hôm, thằng em mình thấy cái xe máy của ông anh họ để đấy, chìa khoá thì vẫn cắm ở xe, nó tò mò trèo lên bật khoá, nổ máy. Khổ, cả làng lúc ấy đã mấy ai biết xe máy là gì. Nó hốt hoảng, vặn ga thế là xe máy vọt đi, được mấy mét rồi ngã chổng vó lên trời. Ông anh họ từ đâu chạy lại, lôi thằng em lên, tát cho một cái trời giáng. Rồi ông ta chỉ tay vào mặt hầm hầm: “Tao nói cho mày biết nhá, truyền đời cả lò nhà mày đừng hòng có nổi cái xe máy mà đi đâu, biết chửa!”.
U mình bảo: “Bá ạ, nó nói thế đấy! Nhưng bá biết không, bây giờ nhà tôi không chỉ có 4-5 cái xe máy, mà lại còn mấy cái ô tô của con, của cháu nữa. Trong khi đó nhà nó vẫn chỉ cái xe máy ấy. Rủa người thì có hay ho gì bá nhỉ?”. Vừa quyệt nước cốt trầu, u bảo: “Chả có gì qua được mắt ông giời bá ạ?”. U cười hể hả. Gương mặt u hồng lên lấp lánh…
*
Bây giờ, mỗi khi gặp vợ chồng thằng bạn, chúng lại hay nhắc chuyện này theo cái cách đặc biệt thích thú, như là một phát hiện mới về những người dân quê tuy nghèo khổ mà kiêu hãnh.
Mình phải luôn luôn nhớ trong đầu lời u dặn:“Đi đường cẩn thận con nhá. Có xe thì hay, nhưng có người khổ vì xe đấy con ạ”.
Nhớ u, 1/11/2017
