“Sông lớn chảy về đông, hết sóng ghềnh, nhân vật phong lưu còn mãi mãi”. Người tuy chết đi, song mưu trí còn lưu muôn thuở. Với ngọn bút tuyệt diệu của mình, La Quán Trung đã thể hiện hình tượng đó trong tác phẩm bất hủ Tam quốc diễn nghĩa.
Tam quốc diễn nghĩa là bộ tiểu thuyết lịch sử dài kiểu bách khoa toàn thư. Vì nó miêu tả một thời đại động loạn gần một thế kỷ nên thế tất sẽ đụng chạm đến mọi lĩnh vực của “khoa học xã hội”. Và cũng vì nó là tiểu thuyết, nên thời gian và không gian của nó có thể kéo dài vô hạn, dung hòa tất cả trí tuệ cổ đại của Trung Quốc vào trong đó. Ngoài văn học ra, nó còn biểu hiện ở các mặt khác như chính trị, quân sự, ngoại giao, pháp luật, nhân sự v.v… ở mỗi mặt đều phản ánh quy luật nhất định của nó, nên nó có tác dụng vay mượn bằng nhiều cách.
Tam quốc diễn nghĩa nói về kinh tế tuy không nhiều, mà nói về mưu lược quân sự là chính, thế nhưng cuộc chiến trong thương mại vốn giống như trong quân sự, mà sự đắc thắng của nó sẽ là cái “đầu tàu” kéo theo sự phát triển của nền kinh tế. Người Nhật Bản vận dụng mưu trí Tam Quốc vào cuộc chiến thương mại, đã có tác dụng tương đối lớn trong sự nhảy vọt kinh tế của Nhật Bản. Cho nên người Nhật Bản đã cho rằng mưu trí Tam quốc diễn nghĩa là của quý trong quản lý kinh doanh xí nghiệp. Chẳng lẽ trong thời kỳ lấy xây dựng kinh tế làm trung tâm ở nước ta, đối với thứ của quý “sinh ra trên đất nước Trung Quốc, ta lại vứt đi, không dùng hay sao?”
Trên thế giới ngày nay, sự cạnh tranh về mọi mặt đều rất kịch liệt, mà tham gia vào bất kể một cuộc cạnh tranh nào, nếu không có nhân tài và mưu trí thì sẽ bị gạt bỏ. Bởi vậy, học cách dùng người và mưu trí trong Tam quốc, quyết không phải là không có tác dụng.
Cuốn sách này chủ yếu gồm có bốn chương: Chương một là “Mượn xưa để nhìn nay”, nói rõ mưu trí trong Tam quốc vốn có tác dụng vay mượn bằng nhiều cách. Chương hai là “Nghệ thuật dùng người”, đánh giá về đặc điểm và mặt hay mặt dở cũng như hiệu quả khác nhau về sự dùng người trong Tam quốc. Chương thứ ba nói về “Điển tích quý báu về mưu trí”, bàn sâu về các loại mưu lược trong Tam quốc. Chương thứ tư “Bí quyết giành thắng lợi”, dùng mưu trí trong Tam quốc để tổng kết ra những kinh nghiệm và rút ra bài học thành bại trong cuộc chiến thương mại.
Được sự ủng hộ của nhà xuất bản Kinh tế Trung Quốc và đề nghị của biên tập viên Dương Cương của nhà xuất bản, tác giả cuốn sách này mới đi thu thập những luận văn nghiên cứu về việc ứng dụng Tam quốc có liên quan đến những vấn đề trên đã viết hơn chục năm trở lại đây, sửa chữa lại và xuất bản ra cuốn sách này. Ở đây xin được gửi lời cám ơn nhà xuất bản Kinh tế Trung Quốc và cá nhân biên tập viên Dương Cương.