"Lý thiếu, đi đâu ạ?" Tiền Đa biết Lý Nghị chắc chắn sẽ không về nhà trước nên lên tiếng hỏi.

"Đến chỗ bác cả của tôi." Lý Nghị trầm giọng nói.

Cậu hiện đang nóng lòng muốn giám định xem những tài liệu mà Brown giao cho mình rốt cuộc là thật hay giả, có giá trị hay không, và giá trị bao nhiêu?

Muốn giám định những thứ này, cách nhanh nhất chính là tìm bác cả Lý Chính Vũ để nhờ giúp đỡ.

Đến nhà bác cả, lại không thấy vợ chồng Lý Chính Vũ đâu, chỉ có Lý Quyên ở nhà.

Lý Quyên mở cửa cho Lý Nghị, cười nói: "Anh Lý Nghị! Anh tới đúng lúc lắm, em có mấy bài tập không biết làm, anh dạy em với."

Lý Nghị nói: "Em đâu còn là học sinh tiểu học, cũng chẳng phải học sinh trung học cơ sở nữa, bài tập của em, anh chưa chắc đã biết làm đâu."

Lý Quyên cười: "Anh chắc chắn biết! Nếu anh không biết thì trên đời này chẳng còn ai biết nữa. Mau dạy em đi."

Lý Nghị hỏi: "Bố em đâu?"

"Không biết, ai quản ông ấy làm gì! Dù sao thì cũng không lạc mất được đâu." Lý Quyên nói rồi kéo Lý Nghị vào phòng mình, bắt cậu phải dạy cô làm bài tập.

Đây là mấy bài toán cao cấp. Tất nhiên, đối với Lý Nghị thì chỉ là chuyện nhỏ.

"Em phải học cách tư duy để giải bài trước đã, tư duy của em mà sai thì không bao giờ giải được những bài này đâu. Dù là hàm số hay hình học vi tích phân, tất cả đều có phương pháp tư duy để giải."

"Em không hiểu mà! Thầy cô cũng đâu có dạy chúng em phải dùng tư duy gì để giải bài đâu."

"Không dạy cho các em tư duy à?" Lý Nghị hỏi ngược lại.

"Đâu có dạy đâu! Họ chỉ dạy công thức, sau đó là ra đề. Phát đề thi rồi bảo chúng em luyện nhiều vào!"

"Đúng là nên luyện nhiều, cần cù bù thông minh, tư duy giải bài cũng là từ trong quá trình luyện tập mà đúc kết ra thôi."

"Em không biết người khác thế nào, chứ em thì càng luyện càng thấy ngốc đi!"

Lý Nghị bật cười: "Càng luyện càng ngốc? Thế thì em đi học kiểu này chẳng thú vị chút nào!"

Lý Quyên phiền não nói: "Em đâu có làm nhà toán học. Học mấy cái này có tác dụng gì đâu chứ?"

"Sau này em đi làm, thế nào cũng có lúc cần dùng đến thôi."

"Cho dù em đi làm, em cũng tuyệt đối sẽ không tìm công việc liên quan đến toán học! Em ghét toán nhất! Em chưa bao giờ biết việc học thuộc mấy công thức này, ghi nhớ mấy dạng bài này sẽ ảnh hưởng thế nào đến cuộc đời của em sau này! Bố em cũng đâu hiểu mấy cái này, ông ấy đến bài tập toán của chúng em còn chẳng làm được, thế mà chẳng phải vẫn làm quan lớn đó sao? Ai dám bảo ông ấy không xứng chức? Cũng chẳng thấy ông ấy cần dùng đến những kiến thức này. Đến người quan trọng như ông ấy còn không cần hiểu mấy cái này, em sau này cùng lắm cũng chỉ là một công nhân nhỏ bé như hạt vừng, học mấy thứ này có ích gì?"

Lý Nghị bị cô em gái này hỏi đến mức không biết trả lời sao.

Giáo dục mà chúng ta tiếp nhận từ nhỏ rốt cuộc là gì?

Người lớn thường nói, đời người có hạn, mà tri thức là vô hạn, chúng ta phải đem sinh mệnh hữu hạn đổ vào việc học tập vô hạn.

Nhưng, rốt cuộc chúng ta nên học cái gì?

Hình như, chúng ta chẳng có lựa chọn nào khác.

Lý Nghị vừa nghĩ tới đây, Lý Quyên cũng đã nghĩ tới rồi. Cô không giấu nổi vẻ oán trách: "Từ lúc học mẫu giáo, thậm chí từ giây phút chúng ta chào đời, nền giáo dục mà chúng ta tiếp nhận về cơ bản đã được định hình rồi. Sau khi nhập học, những kiến thức chúng ta nhận được đều là cố định. Sách giáo khoa là nhất định, kiến thức là nhất định. Nội dung cũng nhất định. Bất kể có ích hay không, bất kể chúng ta có thích hay không, chúng ta đều phải học, hơn nữa còn phải học cho tốt! Học không tốt, ở trường bị thầy cô mắng. Về nhà lại phải chịu sự giáo huấn của phụ huynh!"

"Kiến thức trong sách giáo khoa là kết quả của quá trình thảo luận và chọn lọc nghiêm túc từ các chuyên gia giáo dục." Lý Nghị trước kia chưa từng cân nhắc sâu xa vấn đề này, lúc này để giải đáp thắc mắc của Lý Quyên, đành phải bịa ra: "Học tập kiến thức chính thống, chúng ta có thể tránh đi được rất nhiều đường vòng trên con đường khám phá."

"Vậy, Lý Bạch có học hàm số không? Ông ấy có hiểu phương pháp giải hình học không?" Lý Quyên hỏi xoáy.

"Cái này, chắc là ông ấy không biết." Lý Nghị gãi đầu.

"Thời cổ đại cũng có nhà toán học mà! Định lý Pytago đã được người xưa của nước ta phát minh từ hơn một ngàn năm trước Công nguyên rồi. Tại sao Lý Bạch, Đỗ Phủ họ không học mấy thứ này?"

"Cái này!" Lý Nghị hơi bí từ: "Sách giáo khoa thời đại đó, cũng đâu có quy định tất cả mọi người đều phải học những thứ này?"

"Thế thì cũng đâu cản trở họ trở thành thi nhân và học giả vĩ đại!" Lý Quyên nói: "Nếu Lý Bạch từ ba tuổi, cứ học mãi cho đến khi tốt nghiệp tiến sĩ, tức là hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi, ngày nào cũng phiền não vì bài tập hình học, vì học thuộc từ vựng tiếng Anh mà phải hy sinh cả thời gian đi vệ sinh, liệu ông ấy còn có thể trở thành thi tiên vĩ đại được nữa không?"

Lý Nghị hoàn toàn câm nín, cậu căn bản không biết làm sao để giải đáp những câu hỏi này của Lý Quyên.

"Có lẽ, ông ấy sẽ trở thành một nhà toán học xuất sắc, cũng có khả năng, trở thành một phiên dịch viên ưu tú." Lý Nghị chỉ có thể trả lời như vậy.

Lý Quyên nói: "Nhưng, đất nước chúng ta không thiếu những nhà toán học xuất sắc, cũng không thiếu những phiên dịch viên ưu tú, mà thi tiên Lý Bạch thì nghìn năm qua cũng chỉ có một người thôi!"

Cô thấy Lý Nghị không trả lời, lại nói: "Còn nữa, Vương Hi Chi có học toán không? Có học tiếng Anh không?"

"Tiếng Anh thì chắc chắn là không học rồi, còn toán ư? Anh cũng không biết ông ấy có hiểu không, nhưng toán học cơ bản thì chắc là ông ấy biết." Lý Nghị cười: "Nếu không, làm sao ông ấy biết cách bố cục được? Trong các tác phẩm thư pháp cũng ẩn chứa những nguyên lý hình học mà."

Lý Quyên nói: "Em nghĩ, giáo dục mà Vương Hi Chi nhận được từ nhỏ tuyệt đối sẽ không rắc rối như chúng ta! Nếu không, chữ của ông ấy cũng không thể viết tốt như thế! Em nghe nói, ông ấy vì luyện chữ mà đem bánh bao vợ đưa cho, chấm mực ăn luôn! Thế nên em nghĩ, một người chỉ cần dồn hết tinh lực cả đời vào một việc, làm tốt việc đó thì thành tựu của người đó sẽ cực kỳ đáng kinh ngạc."

Lý Nghị nói: "Trong nhà có phụ huynh cởi mở hơn, hoặc có phụ huynh có sở trường riêng, thì trẻ con sẽ được phụ huynh truyền thụ các kiểu học tập đặc biệt. Ngoài việc học bình thường, chúng cũng có thể phát triển sở trường của riêng mình mà! Giống như Lý Bạch, nếu ông ấy thích làm thơ thì có thể dùng thời gian rảnh để học thơ, viết thơ chứ!"

Lý Quyên nói: "Em không biết người khác thế nào, chứ em thì không có thời gian rảnh. Bây giờ đến việc muốn tới nhà anh chơi một chút thôi cũng phải tranh thủ đấy! Em còn bận hơn cả bố em nữa! Đừng nói chi đến việc phát triển sở thích gì."

Lý Nghị không khỏi có chút thương cảm cho cô bé: "Vậy sở thích của em là gì?"

Lý Quyên nói: "Bi kịch lớn nhất của em chính là ở chỗ đó. Em căn bản không biết mình có sở thích gì. Bởi vì từ nhỏ em chưa từng được nuôi dưỡng sở thích nào cả. Vẽ tranh, thư pháp em đều không thích, đàn, thổi sáo em cũng không muốn học."

"Đó là vì em chưa từng thử qua, cũng chưa từng thực sự suy nghĩ về nhu cầu trong lòng mình. Em có thể thử làm, thử tìm kiếm sở thích của bản thân, sau đó chắt chiu thời gian để học tập và luyện tập. Rồi cuối cùng em cũng sẽ phát triển được sở thích của mình thôi."

"Nhưng em không có thời gian."

"Thời gian giống như ngực phụ nữ vậy, nặn một chút là có thôi." Lý Nghị buột miệng thốt ra, ngay sau đó chợt nghĩ, trước mặt mình đây là em gái, một thiếu nữ đang trong giai đoạn phát triển dậy thì!

May mà Lý Quyên vẫn đang bận tâm chuyện bài tập làm không xong, kiến thức cần học không hết, nên không hề suy nghĩ kỹ hàm ý sâu xa trong câu nói vừa rồi của Lý Nghị.

"Lý Nghị tới rồi à!" Vợ chồng Lý Chính Vũ cùng lúc bước vào cửa. Họ theo lệ thường chạy đến phòng con gái để kiểm tra, vừa hay nhìn thấy Lý Nghị.

"Bác cả!" Lý Nghị cất tiếng gọi: "Cháu có chuyện muốn nói với bác."

Lý Chính Vũ ừ một tiếng: "Nói chuyện trong thư phòng."

Lý Quyên nói: "Này, còn hai bài nữa anh chưa dạy em cách giải mà!"

Lý Nghị không thèm quay đầu lại, vẫy vẫy tay: "Em cứ suy nghĩ trước đi, lát nữa anh quay lại dạy em."

Lý Chính Vũ nói: "Con bé này, cứ quấn lấy đòi ta dạy làm bài tập, ta biết làm thế nào được? Mẹ nó cũng không biết luôn! Bài tập bây giờ đúng là khó thật, dù sao thì ta cũng không nhìn hiểu nổi."

Lý Nghị cười khà khà: "Đó là vì học sinh thế hệ các bác không được học đến những điểm kiến thức này thôi."

Lý Chính Vũ nói: "Trẻ con bây giờ học nhiều thứ như vậy, rốt cuộc có ích thật không? Tuy nói đa nghệ đa tài không bao giờ thừa, nhưng những thứ học vẹt, hoặc là những thứ chúng không hứng thú, chờ sau khi vượt qua được cửa ải thi cử, liệu chúng có thực sự còn nhớ nổi không?"

Lý Nghị nói: "Cuối cùng cháu cũng hiểu tại sao Quyên Tử lại thích hỏi 'tại sao' đến thế, hóa ra là di truyền từ bác cả đấy."

Lý Chính Vũ sững sờ, rồi cười lớn.

Vào thư phòng ngồi xuống, Lý Nghị đi thẳng vào vấn đề, lấy mấy tờ tài liệu mà Brown giao cho mình đưa cho Lý Chính Vũ: "Bác cả, bác xem qua trước đi. Những thứ này có ích không ạ?"

Lý Chính Vũ nhận lấy, nhìn vài lần, rồi vươn tay lấy chiếc kính lão trên bàn, gác lên sống mũi, tỉ mỉ quan sát.

Lý Nghị thấy bác cả xem chăm chú như vậy liền hỏi: "Bác cả, thế nào ạ?"

Sắc mặt Lý Chính Vũ trở nên phấn chấn: "Tiểu Nghị, những thứ này cháu lấy ở đâu ra?"

Lý Nghị chưa vội nói nguồn gốc, mà hỏi ngược lại: "Bác cả, những thứ này thực sự hữu dụng ạ? Bác nhìn hiểu được ư?"

Lý Chính Vũ cười: "Cháu đang chê bác không biết tiếng Anh đấy à? Ha ha, bảo bác đi đọc nguyên tác tiếng Anh của Shakespeare thì có lẽ bác chịu, chứ nhìn mấy bản vẽ kỹ thuật này thì bác vẫn hiểu được đôi chút. Cần cù bù thông minh mà, bác thường xuyên tiếp xúc, bị ép buộc nên không còn cách nào khác, đành phải tự học, mấy thuật ngữ hay tiếng Anh hay dùng đều phải tìm hiểu cho bằng được."

Lý Nghị khen ngợi: "Bác cả đúng là tấm gương sáng của việc học tập suốt đời."

Lý Chính Vũ nói: "Kiến thức thực sự hữu dụng đối với một người chính là thứ được tích lũy trong quá trình làm việc và thực tiễn."

Lý Nghị hỏi: "Những tài liệu này rốt cuộc là liên quan đến cái gì vậy ạ?"

Lý Chính Vũ nói: "Đây là bảo bối đấy! Đây là tài liệu nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực tàu vũ trụ! Không, phải nói đây là bản thảo thiết kế mới đúng!"

"Có giá trị không ạ?" Lý Nghị hỏi.

"Giá trị vô cùng!" Lý Chính Vũ cười nói: "Gần đây bác đang khảo sát nghiên cứu về sự nghiệp hàng không vũ trụ của nước ta, những nút thắt mà hiện nay gặp phải đều được nhắc đến trong này đấy."

Lý Nghị nói: "Nói như vậy, những tài liệu này thực sự hữu ích ạ?"

"Quá hữu ích luôn!" Lý Chính Vũ mắt sáng rực: "Tiểu Nghị, cháu mau nói cho bác biết, những bảo bối này cháu lấy ở đâu ra? Còn những phần khác đâu? Ở đây chỉ có một phần thôi! Đồ không toàn diện thì cũng không có giá trị tham khảo là bao."