Bất cứ lúc nào được triệu tập họp, Amaia cũng cố thu xếp để là người đến trước tiên. Chị vẫn còn vài phút nhìn qua cửa sổ xuống Pamplona, tập trung suy nghĩ và tạm lắng lại vì nhiều tiếng xì xào đang lớn dần phía sau. Chỉ mình Jonan lẳng lặng đến gần, mang theo cốc cà phê và chị luôn nhận lấy, mặc dù thường để lại không động đến sau khi sưởi ấm hai bàn tay.

Khi nghe tiếng thanh tra Iriarte vui vẻ chào hỏi mọi người, chị quay lại đứng trước cả phòng. Cùng đi với anh là phó thanh tra Zabalza, anh ta gật đầu và nói khẽ gì đó lúc ngồi xuống cạnh Iriarte. Chị đợi đến lúc tất cả đã yên vị và sắp bắt đầu thì cửa bật mở và Chánh thanh tra bước vào. Ông đứng dựa vào tường, khoanh tay lại, xin lỗi rồi mời Amaia tiếp tục.

– Cứ coi như không có tôi ở đây, ông nói.

– Xin chào mọi người. Tôi chắc các bạn đã có mặt đủ, mục đích cuộc họp này là lập kế hoạch điều tra những hành động mạo phạm xảy ra tại nhà thờ ở Arizkun. Những xét nghiệm sơ bộ tiến hành trên các mẩu xương cho biết chúng thuộc về một trẻ sơ sinh chưa đến một tuổi, nhưng mặt khác, không làm sáng tỏ vấn đề được nhiều. Bác sĩ San Martín sẽ thông báo cho chúng ta về những tiến triển khi nào có thêm kết quả, nhưng trong khi chờ đợi, tôi muốn bắt đầu xem xét cái gì đã tạo thành hành động mạo phạm và tại sao riêng vụ này lại rơi vào loại đó… - Chị đứng lên và đi tới đằng sau phó thanh tra Etxaide. - Mạo phạm là hành động tước bỏ một thứ mang tính thiêng liêng, chiếm đoạt và đối xử khinh miệt với các đồ vật lẽ ra nên tôn trọng. Dựa vào giả thuyết này, và nhớ rằng những hành động mạo phạm một nơi thờ phụng và liên quan đến hài cốt con người, dường như chúng ta đang xử lý một vụ báng bổ thánh thần. Tuy nhiên, trước khi quyết định xem chúng ta nên tiến hành vụ này như thế nào, có vài việc cần làm rõ. Vì với mọi loại phạm tội, mạo phạm mang nhiều hình thái. Hiểu được cơ chế của hành động mạo phạm sẽ cho chúng ta một tiểu sử loại người chúng ta tìm kiếm.

– Loại mạo phạm phổ biến nhất là cố ý phá hoại các thắng cảnh thiên nhiên, nói chung gắn liền với các băng nhóm ở đô thị và các nhóm bên lề, là những kẻ thể hiện lòng căm hận xã hội bằng cách tấn công những nơi thiêng liêng hoặc các biểu tượng tôn giáo. Chúng thường chọn tấn công một đài kỷ niệm hoặc một thư viện, đốt cờ hoặc làm bẩn các tủ bày hàng của một cửa hàng bách hóa lớn. Loại mạo phạm này dễ nhận dạng nhất, vì nó bộc lộ tính chất quá khích đến phi lý.

– Loại thứ hai liên quan tới những người mạo phạm nhà thờ và nghĩa trang, những băng nhóm tội phạm có mục tiêu duy nhất là ăn cắp những đồ vật giá trị, trấn lột micro, các thiết bị âm thanh và ánh sáng, bất cứ vật gì bằng vàng, bạc của nhà thờ, tủ đựng bánh thánh, giá cắm nến, cốc rượu lễ, kể cả dụng cụ của phu đào huyệt. Trong các vụ ghê tởm nhất chúng còn ăn trộm đồ trang sức, thậm chí cả răng vàng của các xác chết. Gần đây, một băng bị bắt vì ăn trộm khung bạch kim ở các bức ảnh người quá cố trang trí ở nhiều ngôi mộ. Một số kẻ tội phạm này đã thú nhận việc dàn dựng tội ác của chúng trông giống như những nghi lễ thờ quỷ Xa tăng để cảnh sát lúng túng, đổ trách nhiệm cho các giáo phái và lan truyền nỗi sợ trong dân chúng. Trong những vụ như thế này, điều quan trọng là không để bị lừa, hãy nhớ rằng những kẻ thờ cúng quỷ Xa tăng thường không thích thú gì việc bỏ túi điện thoại di động của một thầy tu. Sự việc này đưa chúng ta tới loại mạo phạm thứ ba, một loại thâm thúy. Jonan…

Jonan đứng lên và tới bên cái bảng trắng.

– Những nghi lễ sử dụng phép thuật này bắt nguồn từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Phần lớn những thứ gọi là hành động mạo phạm trên thực tế là những nghi lễ tôn giáo trong Santería, đạo vô đu ở Haiti, candomblé ở Brazilia hoặc palo mayombé ở Cuba, - anh nói và viết những từ đó lên bảng. - Những nghi lễ này gắn liền với cái chết và thuật thông linh, thường thực hiện tại các nghĩa trang hơn là trong nhà thờ hoặc đền chùa. Chỉ những người thờ cúng Xa tăng mới chọn các địa điểm thờ cúng của đạo Thiên Chúa, vì ngoài việc là người thờ phụng ma quỷ, mục tiêu của họ là xúc phạm Chúa. Rất hiếm có những hành động báng bổ quỷ Xa tăng, tuy trong cuộc họp ngày hôm qua với Tổng giám mục đã ám chỉ rằng những hành động như thế thường được bưng bít nhằm ngăn chặn bọn tội phạm bắt chước. Chúng ta thường thấy nhất là các biểu tượng linh thiêng bị bôi bẩn bằng phân, bãi nôn, nước tiểu và tro, với mục đích gây chú ý: chặt đầu các tượng thánh, vẽ nguệch ngoạc các biểu tượng dương vật lên người các bà xơ đồng trinh, treo ngược thánh giá, đại loại thế. Vài năm trước, một nhóm những người thờ quỷ Xa tăng đã dùng rìu bổ vỡ cửa một nhà thờ nhỏ tại A Lanzada ở Galicia. Chúng chặt các bàn tay Đức Mẹ rất được sùng kính trong vùng và ném qua vách đá. Đây là một ví dụ điển hình rất kịch tính: chúng có thể ép mở cửa, tuy vững chắc nhưng ổ khóa cổ lỗ và không có hệ thống báo động, chúng có thể lấy đi cả pho tượng, nhưng thứ chúng muốn là gây chú ý nhiều hơn và gớm ghiếc hơn.

Amaia lại phát biểu:

– Sau rốt, chúng ta có vụ mạo phạm như một sự phản kháng xã hội hoặc bọn tội phạm muốn gây chú ý. Tôi đã có dịp nghiên cứu kỹ loại hành vi này trong thời gian làm việc với FBI ở Mỹ. Loại này bao gồm cố ý phá hoại mồ mả, đào xác các nhân vật nổi tiếng rồi thực hiện việc cắt xẻo, mục tiêu duy nhất để gây sốc. Những cá nhân thực hiện các hành vi này nuôi dưỡng lòng căm thù xã hội rất mạnh, các nhà viết tiểu sử coi chúng là quá ư nguy hiểm, vì mạo phạm chỉ là điểm khởi đầu cho các hành động, có thể tiếp tục nhằm vào người sống. Một vụ nổi tiếng đã xảy ra khi một sĩ quan cảnh sát tử nạn trong lúc vây bắt ngôi nhà bọn khủng bố ẩn nấp ở Leganés, sau hành động tàn bạo 11-M ở Madrid. Sau tang lễ, một nhóm đã đào xác anh ta lên, cắt xẻo rồi đốt cháy. Cần lưu ý rằng trong đạo Hồi, lửa có ý nghĩa hủy diệt hoàn toàn linh hồn của người chết, làm họ vĩnh viễn không được hồi sinh.

– Những nghiên cứu về hành vi phạm tội coi loại này là một giai đoạn của bệnh thái nhân cách. Chúng thường có tiểu sử hành hạ súc vật, phóng hỏa, đái dầm, quá chậm tiến ở trường học, lạm dụng… Thông thường, có yếu tố tâm lý sinh dục vì bọn chúng rất khó khăn trong quan hệ bình thường với người khác giới.

– Tôi phải thừa nhận rằng lúc đầu, tôi thiên về giả thuyết cố ý phá hoại tài sản công cộng và không loại bỏ nó hoàn toàn. Tuy nhiên, có nhiều khía cạnh trong lịch sử Arizkun mà các bạn chưa quen, nên Jonan đã chuẩn bị một bản tường thuật, giải thích các động cơ liên quan đến lịch sử, có nghĩa là chúng ta không thể gạt bỏ khả năng những cuộc tấn công này là một hình thái phản kháng xã hội mặc dù trong giai đoạn phôi thai.

– Loại mạo phạm khác mà chúng ta loại bỏ là ăn cắp các tác phẩm nghệ thuật. Bọn tội phạm đột nhập nhà thờ đã xác định từ trước, gây ra hư hỏng tối thiểu, và chỉ lấy đi những đồ giá trị nhất. Những kẻ này thường làm việc cho một người nào đó, không bao giờ là người cơ hội hoặc thiếu tổ chức.

– Tốt, - Chánh thanh tra phụ họa. - Giờ hãy cho tôi biết các bạn đã làm được gì rồi?

Iriarte mở sổ ghi chép và đọc to:

– Chúng tôi đã bố trí một xe tuần tra suốt ngày đêm bên ngoài nhà thờ, việc này dường như làm dân chúng vững tâm hơn; vài người đã tới cảm ơn cảnh sát. Không có sự việc nào xảy ra nữa.

– Các bạn đã thẩm vấn dân chúng sống ngay cạnh đó chưa? - Amaia hỏi.

– Đã, nhưng mặc dù vào ban đêm, Arizkun tĩnh lặng như tờ nhưng không ai trông thấy hoặc nghe thấy gì hết. Chặt nhỏ một chiếc ghế dài bằng rìu ắt phải gây ồn lắm chứ.

– Tường nhà thờ đó vững chãi, có thể giảm âm, chưa kể tường các nhà dân. Trong một đêm đông giá lạnh, cửa ra vào và các cửa sổ nhà dân thường đóng chặt.

Iriarte gật đầu.

– Chúng tôi cũng điều tra các băng nhóm thanh thiếu niên trong vùng có xu hướng phản xã hội, nhưng không thu được gì. Nói chung, những người trẻ tuổi ở Arizkun khá thoải mái, ủng hộ chủ nghĩa dân tộc, nhưng chỉ thế thôi. Phần lớn - dù có đi lễ hay không - đều coi nhà thờ là một biểu tượng của làng.

– Còn vấn đề các agote thì sao? - Amaia hỏi.

Iriarte thở dài.

– Đó là một chủ đề quá nhạy cảm, sếp ạ, và đa số dân Arizkun không thích nói đến. Tôi có thể cam đoan với chị rằng cho đến gần đây, một người ngoài cuộc tới Arizkun hỏi về họ sẽ vấp phải một bức tường im lặng không thể xuyên qua.

– Có vài câu chuyện kỳ lạ về việc đó, Zabalza xen vào. - Vài năm trước, tôi có nghe kể một tác gia nổi tiếng đã tới Arizkun định viết về các agote, nhưng buộc phải bỏ đề tài đó vì mọi người ông hỏi chuyện đều im thin thít, hoặc giả vờ chưa bao giờ nghe về họ. Tất cả đều cam đoan với ông rằng các agote chỉ là chuyện hoang đường và không ai tin là họ thực sự tồn tại. Gần đây, tiểu thuyết gia Camilo José cũng quan tâm tới họ và bị đối xử y như thế.

– Anh đang nói về người của tôi đấy, - Amaia nói và mỉm cười. - Nhiều sự việc ắt phải khác đi trong thế hệ trẻ hơn. Họ thường tự hào về nguồn cội của mình, nhưng không có mặc cảm tội lỗi như các thế hệ trước. Hôm qua tôi đã nói với Jonan rằng chuyện về các agote tương tự như người Do Thái hoặc các tín đồ Hồi giáo ở Tây Ban Nha; họ bị đối xử phân biệt vì tôn giáo, giới tính, tổ tông và tài sản của họ, hầu như hiện giờ cũng thế… kể cả các phụ nữ quý tộc cũng bị ép kết hôn hoặc bị giam cầm trong các nhà tu kín.

– Chắc là cô đúng. Với hầu hết lứa trẻ, bất cứ sự việc gì xảy ra trước cuộc nội chiến đều là thời tiền sử. Dù sao đi nữa, chúng ta cần tránh làm mếch lòng dân chúng.

– Chúng tôi sẽ làm thế, - Amaia cam đoan. - Chiều nay tôi sẽ đến Elizondo vài ngày để chịu trách nhiệm cuộc điều tra.

Chánh thanh tra gật đầu, nên chị nói tiếp:

– Jonan sẽ tìm hiểu các nhóm hành động chống Giáo hội và mọi thứ liên quan tới agote, cũng như các vật thể bị mạo phạm. Tôi muốn ai đó thu xếp cho tôi gặp riêng cha xứ và giáo sĩ ở Arizkun: chúng ta không thể gạt bỏ khả năng đây là hành động trả thù, chống lại một người trong đó. Đừng quên rằng vụ trộm gần đây ở Codex Calixtinus té ra là một phần trong cuộc trả thù cá nhân, một người làm công cũ chống lại linh mục của Thánh đường Santiago. Nói khác đi, trước khi chúng ta bắt đầu phát triển một giả thuyết lịch sử hoặc thần bí nào, cũng nên tìm ra những người liên quan, như đã làm với bất kỳ vụ nào khác. Tôi có vài ý tưởng muốn tiếp tục. Hiện giờ chỉ có thế, - chị nói và đứng lên theo Chánh thanh tra ra khỏi phòng. - Hẹn gặp các bạn vào sáng mai.

Bản báo cáo khiến chị phải thức đến ba giờ sáng đang nằm trên bàn Chánh thanh tra. Chị kiểm tra bìa xem có dấu hiệu nào cho thấy ông đã đọc.

– Thưa ngài, ngài đã có dịp đọc báo cáo của tôi chưa?

Chánh thanh tra quay lại, chăm chú nhìn chị, trầm ngâm một lúc trước khi trả lời:

– Có, tôi đã đọc, Salazar ạ. Rất thấu đáo.

Amaia nhìn lướt gương mặt bí hiểm của ông, tự hỏi thấu đáo là tốt hay xấu đây.

Sau một lát im lặng, ông nói tiếp khiến chị sửng sốt:

– Thấu đáo và vô cùng thú vị. Tôi có thể hiểu vì sao cô lại quan tâm tới mọi chuyện này đến thế. Tôi có thể hiểu vì sao trung úy Padua coi vụ này đáng được điều tra tiếp, nhưng tôi tán thành cấp trên của cậu ta. Nếu cô nộp báo cáo này cho tôi một tuần trước, tôi sẽ nói với cô đúng như họ đã nói với cậu ta vậy. Những khía cạnh giống nhau có phần khó tin và có thể là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Trên thực tế, các tù nhân liên lạc với nhau hoặc với những người thán phục tội ác của chúng phổ biến hơn nhiều người nghĩ.

Ông dừng sững lại và ngồi xuống đối diện chị.

– Đương nhiên, những sự kiện ngày hôm qua đã soi sáng chúng khác hẳn. Quiralte trực tiếp đòi gặp cô bằng cách quyết định nói với cô nơi chôn xác. Tôi đã suy nghĩ nhiều về việc này, nhưng vẫn chưa chắc chắn. Các vụ này đã chính thức khép lại. Những kẻ giết người đã chết vì chính tay mình. Các vụ riêng rẽ, ở các tỉnh khác nhau, do các lực lượng khác nhau xử lý, còn cô đang đề nghị tôi mở một cuộc điều tra.

Amaia nín lặng, nhìn ông chằm chặp.

– Tôi tin cô, Salazar, tôi tin vào bản năng của cô. Tôi biết ắt phải có gì đó khiến cô quan tâm. Tuy nhiên, tôi không đủ bằng chứng để cho phép mở cuộc điều tra chính thức, sẽ chỉ khuấy động sự kình địch giữa các lực lượng khác nhau mà thôi.

Ông im bặt, còn Amaia nín thở.

– Trừ khi có gì đó cô chưa nói với tôi…

Amaia mỉm cười. Không phải bỗng dưng ông là Chánh thanh tra. Chị rút trong túi áo ra bao nylon đựng phong bì và đưa cho ông.

– Jasón Medina đem theo phong bì này vào ngày hắn tự sát trong phòng vệ sinh ở tòa.

Ông cầm lấy, kiểm tra thứ bên trong qua lớp nylon.

– Nó đề gửi cô, - ông ngạc nhiên nói. Ông mở ngăn kéo bàn, tìm đôi găng tay.

– Ngài có thể chạm vào nó, vì đã xét nghiệm lấy dấu vân tay rồi, họ không tìm thấy dấu vết nào.

Chánh thanh tra rút phong bì khỏi bao nylon và đọc tấm thiếp bên trong rồi ngước nhìn Amaia.

– Thôi được, - ông nói. - Tôi cho phép mở cuộc điều tra dựa trên thực tế hai kẻ sát nhân đều gửi riêng cho cô.

Amaia gật đầu.

– Cố hết sức không làm mếch lòng ai, và trước khi xuất phát phải được Markina cho phép, mặc dù tôi ngờ ông ta không dễ dàng chấp thuận. Markina có vẻ rất kính trọng cô là một thám tử. Mới sáng nay thôi, ông ấy gọi cho tôi, bàn về vụ Aguirre và khen cô hết lời. Tôi không muốn va chạm với các lực lượng khác, vì thế tôi yêu cầu cô hãy lịch thiệp và cư xử tế nhị. - Ông ngừng để gây hiệu quả. - Đáp lại, tôi mong thấy một số tiến triển trong vụ mạo phạm ở Arizkun.

Amaia nhăn mặt, mệt mỏi.

– Tôi biết cô nghĩ gì về vụ này, nhưng cấp trên có lệnh chúng ta phải phá án càng sớm càng tốt. Lúc nãy thị trưởng đã gọi điện, ông ấy có vẻ rất lo lắng.

– Tôi tin chắc thủ phạm là một nhóm thanh niên hùng hổ và vô trách nhiệm.

–Vậy hãy bắt giữ chúng và cho tôi vài cái tên, để Tổng giám mục không thúc vào lưng tôi nữa. Họ đang hốt hoảng vì chuyện này, thực ra họ thường cường điệu lên khi dính dáng đến Giáo hội, tôi chẳng thấy chúng kích động bằng nhiều vụ mạo phạm còn giật gân hơn nhiều.

– Ngài đừng lo, tôi sẽ cố gắng hết mức có thể. Như ngài đã biết, chúng tôi đã bố trí một xe tuần tra ở bên ngoài nhà thờ, như thế sẽ làm họ yên lòng và có lẽ sẽ không quấy rầy ngài nữa.

– Tôi hy vọng thế - Chánh thanh tra đáp.

Amaia đứng dậy và đi ra cửa.

– Cảm ơn ngài.

– Khoan đã Salazar, còn một việc nữa.

Amaia dừng lại và đợi.

– Thanh tra Montes bị treo giò sau sự việc xảy ra trong thời gian cô điều tra vụ basajaun đã một năm. Xem xét vấn đề này, Bộ Nội vụ đã đề nghị phục hồi chức vị cho cậu ta. Tôi chắc cô hiểu rằng việc đó chỉ xảy ra khi các cảnh sát có liên quan - là cô và thanh tra Iriarte - cho Montes một nhận xét thiện chí.

Amaia nín lặng, đợi xem Chánh thanh tra đưa việc này tới đâu.

– Nhiều sự việc đã thay đổi. Hồi đó cô là thám tử chỉ huy cuộc điều tra, còn bây giờ cô là đội trưởng đội điều tra án mạng. Nếu thanh tra Montes được phục hồi chức vị, cậu ta sẽ dưới quyền chỉ huy của cô như mọi người khác. Tôi nói lời cuối cùng, dù có chỉ định cậu ta về đội cô hay không, nhưng đội đang thiếu người, nên nếu cô không muốn có Montes, tôi sẽ bổ nhiệm một cảnh sát thường trực khác.

– Tôi sẽ suy nghĩ về việc này, - Amaia nói, lạnh nhạt.

Chánh thanh tra cảm nhận được sự thù oán của chị.

–Tôi không có tác động đến quyết định của cô đâu, thanh tra, tôi chỉ thông báo với cô thôi.

– Cảm ơn ngài, - chị đáp.

– Giờ cô đi được rồi.

Amaia khép cửa lại sau lưng và lẩm bẩm: “Không, lẽ tất nhiên là ngài không làm thế”.

Giữa trưa, Viện Pháp y Navarre vắng tanh. Giữa các cơn mưa, mặt trời ngập ngừng chiếu sáng các bề mặt lấp lánh vì trận mưa vừa qua, những khoảng trống trong bãi xe chứng tỏ đang giờ ăn trưa. Tuy nhiên, Amaia không lấy làm lạ khi thấy hai phụ nữ quăng điếu thuốc hút dở và tiến đến ngay lúc trông thấy chị. Chị thấy mình phải lục lọi trí nhớ lúc cố vật lộn nhớ tên của họ: “Chị em nhà Lazaro”.

– Chào Marta, María, - chị chào họ. - Các cô không nên tới đây, - Amaia nói, thừa biết chẳng có chỗ nào cho các thành viên trong gia đình tới, họ phải ở ngoài đường hoặc trong phòng đợi bé xíu cho đến lúc người thân của mình được giải thoát. - Các cô nhà thì hơn, tôi sẽ báo ngay khi… - Chị luôn thấy từ khám nghiệm tử thi đầy sát khí, không thể cất lời trước mặt người nhà nạn nhân. Phải dùng từ khác thôi, tất cả đều biết vì sao họ ở đây, một số người còn tự dùng từ đó. Biết là việc phải thế, song chị vẫn thấy đau đớn khi con dao mổ rạch một nhát hình chữ Y lên thi thể người họ thương yêu. - … ngay khi họ tiến hành xong các xét nghiệm, - Amaia nói.

– Thanh tra. - Người chị nói, song Amaia không biết chắc là Marta hay María. - Chúng tôi biết là phải khám nghiệm tử thi vì mẹ chúng tôi là nạn nhân của một tội ác tàn bạo, nhưng hôm nay người ta bảo chúng tôi rằng có lẽ vài ngày nữa họ mới trả bà… vâng, xác bà.

Cô em òa khóc. Lúc cố kìm nước mắt, cô thở hổn hển như bị bóp cổ.

– Tại sao? - Người chị hỏi. - Người ta đã biết ai giết bà ấy. Họ biết kẻ hung tợn đó. Nhưng hiện giờ hắn đã chết và xin Chúa tha tội cho tôi, tôi lấy làm mừng vì hắn chết như một con chuột bẩn thỉu.

Nước mắt cũng chảy xuống mặt cô ta. Cô gạt mạnh vì không như cô em, chúng là những giọt nước mắt giận dữ.

–… đồng thời tôi ước gì hắn còn sống, bị giam giữ, chết dần chết mòn trong tù. Chị có hiểu điều đó không? Tôi ước gì có thể bóp cổ hắn bằng chính đôi tay này, tôi ước có thể làm mọi việc hắn đã làm với mẹ tôi.

Amaia gật đầu:

– Mặc dù thế, cô sẽ không cảm thấy khá hơn.

– Tôi không muốn cảm thấy khá hơn, thanh tra. Lúc này, tôi không tin bất cứ thứ gì trên đời có thể làm tôi cảm thấy khá hơn, đơn giản thế thôi.

– Đừng nói năng như thế, - cô em năn nỉ.

Amaia đặt tay lên vai người phụ nữ tức giận.

– Không, cô sẽ không làm thế. Tôi biết cô nghĩ đó là thứ cô muốn, và trong chừng mực nào đó là bình thường, nhưng cô không thể muốn gì làm nấy với bất cứ ai, tôi biết là cô không thể.

Cô ta nhìn chị trừng trừng. Amaia cảm thấy cô ta sắp sụp xuống.

– Sao chị có thể chắc chắn thế?

– Bởi vì làm mọi việc hắn đã làm, cô cần phải như hắn.

Cô ta bịt chặt lấy miệng, qua vẻ mặt kinh hoàng, Amata thấy cô ta đã hiểu. Trong hai người, cô em có vẻ yếu đuối hơn và không có khả năng tự vệ, cô quàng tay quanh người chị gái và khi không thấy chống cự, cô đưa bàn tay kia nhẹ nhàng kéo đầu chị ngả vào vai mình, cử chỉ đầy an ủi và trìu mến mà Amaia tin chắc cô đã học được từ người mẹ.

– Chúng tôi tin mẹ tôi sẽ được trả lại sau khi khám nghiệm tử thi. Tại sao lại kéo dài lâu hơn?

– Mẹ chúng tôi đã bị bỏ nằm dưới hố suốt năm tháng trời trong cánh đồng băng giá. Giờ đây chúng tôi cần có thời gian với bà, để nói lời từ biệt và chôn cất bà.

Amaia nhìn họ chăm chú, đánh giá họ mới kiên cường làm sao. Tương phản với những thứ kỳ cục, không kể bằng chứng trái ngược, những người thân của nạn nhân chứng tỏ sự kiên cường lớn lao, được nuôi dưỡng bởi niềm tin rằng người họ yêu quý vẫn còn sống. Nhưng khi tìm thấy xác, mọi sinh lực đã giữ cho họ đứng vững liền sụp đổ như lâu đài cát trong dông tố.

– Thôi được, giờ hãy nghe tôi, nhưng xin nhớ những điều tôi sắp nói với các cô liên quan tới cuộc điều tra đang tiến hành, vì thế mong các cô giữ kín cho.

Hai người phụ nữ nhìn chị, mong đợi.

– Tôi đã thành thật với các cô ngay từ ban đầu, từ ngày cô đề nghị cho phép tìm kiếm mẹ mình vì tin rằng bà không tự nguyện biến mất. Tôi đã thông báo với các cô từng bước một. Bây giờ tôi cần hai người tiếp tục tin tôi. Chúng tôi đã xác định Quiralte giết mẹ các cô; tuy vậy có thể hắn không phải là người liên quan duy nhất.

Sự đề phòng của họ nhường chỗ cho nỗi kinh ngạc.

– Ý chị là hắn có kẻ đồng phạm?

– Tôi vẫn chưa chắc chắn, nhưng vụ này giống với một vụ mà tôi làm cố vấn, có thể thủ phạm thứ hai cũng bị tình nghi. Một lực lượng khác chịu trách nhiệm cuộc điều tra đó, nên so sánh các yếu tố và bằng chứng khác sẽ phức tạp hơn và mất thời gian hơn. Chúng tôi đã được bật đèn xanh, nhưng quá trình này mất nhiều giờ, có thể nhiều ngày, tôi không thể nói chắc. Tôi biết việc này rất khó khăn cho các cô, nhưng mẹ các cô không còn trong cánh đồng giá lạnh nữa, bà ấy đang ở đây, để có thể giúp chúng tôi phá vụ án mà bà ấy là nạn nhân. Tôi sẽ vào đó với bà ấy, và tôi bảo đảm rằng không ai biết đánh giá từng chi tiết nhỏ nhất mà bà ấy có thể kể cho chúng tôi hơn các nhà bệnh lý học này. Hãy tin tôi, chúng là tiếng nói của các nạn nhân.

Bằng vào vẻ chấp nhận trên khuôn mặt, Amaia biết chị đã thuyết phục được họ. Mặc dù chị không cần đến sự ưng thuận của họ, song sẽ chẳng đạt được gì từ những người thân nổi giận, ngáng trở công việc của chị.

– Ít ra chúng tôi có thể tổ chức lễ Mi xa cho vong hồn bà, - Marta lẩm bẩm.

– Vâng. Việc đó sẽ làm các cô dễ chịu, mọi người đều biết bà ưng thế. - Amaia giơ bàn tay vững chắc cho cả hai người phụ nữ bắt. - Tôi sẽ cố hết sức đẩy nhanh tiến độ. Tôi hứa sẽ gọi cho các cô.

Amaia đổi áo khoác lấy áo choàng và vào phòng xét nghiệm tử thi. Bác sĩ San Martín cúi lom khom trên cái bàn thép không gỉ, đang chỉ cái gì đó trên máy tính cho hai trợ lý.

– Chào buổi sáng, - chị nói. - Hay đúng hơn là buổi trưa nhỉ?

– Với chúng tôi là buổi trưa, vì chúng tôi đã ăn trưa rồi, - một trợ lý đáp.

Amaia kìm nén vẻ không tin đang lan khắp mặt mình. Chị có một cái dạ dày khá khỏe, nhưng cứ nghĩ ba người này ăn trước một cuộc khám nghiệm tử thi có vẻ như… không thích hợp.

San Martín bắt đầu xỏ găng.

– Thanh tra, trong hai cái thì chị muốn bắt đầu bằng cái nào?

– Hai cái gì kia? - Chị hỏi lại, lúng túng.

– Lucía Aguirre, ông nói và chỉ cái xác phủ tấm khăn trên cái bàn gần đó, - hay Ramon Quiralte, - ông nói thêm, ra hiệu vào cái bàn xa hơn, chị hình dung cái hình dáng to tướng trong túi đựng xác vẫn khóa kín.

Amaia nhìn ông, dò hỏi.

– Cả hai cuộc khám nghiệm đều lên lịch hôm nay, vì thế chúng ta có thể bắt đầu bằng bất cứ cái nào chị muốn.

Amaia đến bên cái đống lù lù là xác Quiralte trên bàn, kéo khóa và săm soi mặt hắn. Cái chết đã xóa sạch mọi dấu vết điển trai hắn từng sở hữu một thời. Quanh mắt hắn có nhiều đốm màu tía sẫm hình thành ở nơi những tĩnh mạch nhỏ xíu bị vỡ do nôn mửa dữ dội. Miệng hắn há nửa chừng, cứng lại giữa cơn co thắt, để lộ những cái răng và đầu lưỡi trắng nhởn, thè ra như cái môi thứ ba. Môi hắn sưng phồng vì bỏng axit và vẫn còn nhiều vệt nôn mửa chảy rỏ giọt vào tai, tạo thành nhiều cục trong tóc. Amaia nhìn nơi người phụ nữ nằm và lắc đầu. Nạn nhân và đao phủ cách nhau có hai mét; có thể hiểu rằng đội pháp y sẽ dùng một con dao mổ để cắt xẻ cả hai cái xác.

– Không nên để hắn ở đây, - Amaia nói thành lời ý nghĩ của mình.

– Gì kia? - San Martín đáp lại.

– Không nên để hắn ở đây… Không để cùng bà ấy. - Những người trợ lý nhìn chị chòng chọc, kinh ngạc. - Đừng để cùng với nhau, - chị nói thêm, ra hiệu về phía xác Lucía.

– Tôi ngờ rằng chẳng ai trong bọn họ quan tâm đến ý kiến này, chị thấy sao?

Chị nhận thức được rằng dù có giải thích, họ cũng sẽ không hiểu.

– Tôi không chắc về việc này, chị lẩm bẩm một mình.

– Đúng, vậy chị muốn làm cái nào trước?

– Tôi không quan tâm đến hắn, chị lạnh lùng đáp. - Tự sát, kết cục một tiểu sử.

Chị kéo khóa bao đựng xác và mặt Quiralte biến mất.

Nhà bệnh lý học nhún vai lúc mở xác Lucía. Đến gần bàn, Amaia dừng lại, đọc nhanh một lời cầu nguyện, ngước nhìn lên. Lột cái áo len chui sọc đỏ-trắng, chị nhận ra ngay người phụ nữ vui vẻ, có gương mặt tươi cười trên hành lang nhà bà. Xác đã được rửa ráy, nhưng nhiều cú đánh, vết xây xước và thâm tím khiến bà như bị vấy bẩn.

– Bác sĩ, - Amaia nói và đến gần ông hơn, tôi muốn xin ông một ân huệ. Tôi biết ông tuân theo những thủ tục nghiêm ngặt, nhưng ông có thể tưởng tượng thứ tôi quan tâm là việc cắt cụt chi. Tôi đã xoay xở để có được các bức ảnh chụp những cái xương còn lại mà Guardia Civil phát hiện ra trong hang ở Elizondo, - chị nói và giơ cho San Martín một phong bì dày cộp. - Đây là mọi thứ họ cho tôi. Tôi muốn ông so sánh hai phần nơi xương bị cắt. Nếu chúng ta xác lập được sự liên kết của vụ này và vụ Johana Márquez, thẩm phán Markina sẽ cho phép cuộc điều tra đi xa hơn và chúng tôi có thể có tiến triển trong vụ này. Tôi sẽ gặp ông ấy cuối ngày hôm nay, và tôi hy vọng mang theo một thứ có sức thuyết phục hơn là giả thuyết.

San Martín gật đầu.

– Được thôi, chúng ta bắt đầu nào.

Bật ngọn đèn cực mạnh bên trên xác, ông soi kính lúp lên chi bị cắt và vết thương trong ảnh. Rồi ông cúi xuống, gần đến mức mũi ông suýt chạm vào cánh tay bị cắt.

– Một nhát cắt sạch sẽ, sau khi chết. Tim đã ngừng đập, và máu đang đóng cục. Cắt bằng vật thể có răng cưa tương tự cái cưa điện, song có khác; nhớ lại vụ Johana Márquez, hướng cắt cũng gợi ý một con dao điện hoặc máy mài góc. Vì trong vụ Márquez, thủ phạm là bố dượng, không có những câu hỏi sâu hơn về vật hắn có thể dùng, đã kiểm tra vài dụng cụ trong nhà và xe của hắn, nhưng không tìm ra sự trùng khớp.

Amaia xếp những bức ảnh mà Padua cung cấp thành hàng trên máy đọc phim và bật đèn, trong lúc San Martín đặt chiếc máy in phun ra bên cạnh.

Ông nghiên cứu tỉ mỉ các hình ảnh, sắp xếp lại và thỉnh thoảng xếp chồng lên nhau, thốt ra những tiếng càu nhàu khe khẽ, nhịp nhàng khiến Amaia phát bực và những người trợ lý đưa ra những nhận xét buồn cười.

– Theo ông, các nhát cắt có do cùng một vật thể gây ra không? - Amaia hỏi, cắt ngang sự đăm chiêu của San Martín.

– Chà! - Ông kêu lên. - Giờ sẽ có nhiều thứ để nói. Nhưng tôi có thể khẳng định là cùng một kỹ thuật áp dụng cho tất cả các nhát cắt, do một người thuận tay phải, rất tự tin và cũng rất khỏe.

Amaia nhìn ông chằm chằm, muốn biết thêm.

San Martín nói tiếp, ông cười rõ tươi vì một chút hy vọng lóe lên trong mắt thanh tra:

– Nhưng tôi có thể khẳng định tất cả các xương đều thuộc người trưởng thành, không dính mô nào, nhìn ảnh không thể xác định chính xác độ tuổi hoặc giới tính, lại càng không rõ các chi này cắt lúc phẫu thuật hay lấy từ một ngôi mộ bị mạo phạm. Thoạt nhìn rõ ràng các nhát cắt giống nhau, tất cả đều là xương cẳng tay… Tuy nhiên, để chắc chắn 100%, tôi cần kiểm tra dụng cụ đã dùng. Chúng tôi có thể làm khuôn cho các xương, chụp cắt lớp rồi so sánh chúng. Thanh tra ạ, tôi xin lỗi, nhưng đó là việc tốt nhất tôi có thể làm, dựa vào bằng chứng trên ảnh. Nó có thể khác nếu chúng ta có mẫu thật.

– Guardia Civil có các phòng thí nghiệm riêng của họ, đó là nơi cất giữ mẫu. Ông thừa biết giới chức cao cấp của họ kín miệng biết chừng nào trong việc chia sẻ thông tin. Nhiều năm nay, tôi đã phát biểu rằng cho đến khi chúng ta có một đơn vị điều tra hình sự độc lập, gồm các thành viên từ mọi lực lượng khác nhau, kể cả Interpol, cùng làm việc trong các phòng thí nghiệm như nhau, các cuộc điều tra như thế này vẫn sẽ tiếp tục mò mẫm trong bóng tối, - Amaia phàn nàn. - Lạy Chúa phù hộ cho những cảnh sát như Padua, chân thành quan tâm đến việc phá án, chứ không cần ghi điểm.

Amaia trở lại cái xác, cúi xuống lúc San Martín đã xong việc, chị nhìn kỹ hơn vào vết thương.

Thịt trông teo lại và nứt nẻ, khô quắt. Da nhợt nhạt, hơi xanh xao so với phần thân còn lại. Quan sát những răng cưa tí xíu mà lưỡi dao để lại trên xương, chị chợt nghĩ có thể nhận ra một vật nhọn, màu sẫm dính vào trong thịt.

– Bác sĩ, ông có thể lại đây không? Ông nghĩ vật này là gì? - Chị hỏi và tránh sang bên để ông có thể nhìn qua kính lúp.

Ông ngước lên, ngạc nhiên.

– Tôi không nhìn thấy nó. Giỏi lắm, Salazar, - ông khen chị. - Tôi nghĩ là một mảnh xương gây ra trong lúc cắt cụt, - ông giải thích và dùng nhíp nhổ mảnh vụn. Ông kiểm tra cái hình tam giác bé xíu dưới kính lúp trước khi để nó vào khay, tạo ra tiếng leng keng, rõ ràng là của kim loại. Ông nhanh chóng đưa vào kính hiển vị rồi ngước mắt cười tươi tắn lúc nhường chỗ cho Amaia. - Thanh tra Salazar, thứ chúng ta có ở đây là rằng một cái cưa kim loại, cưa dùng để cắt cánh tay nạn nhân. Nếu chúng ta làm một bản sao từ cái răng này, sẽ có cơ hội để xác định gần đúng loại cưa. Nếu cô đủ thông minh để thuyết phục thẩm phán Markina, chúng ta có khả năng tiến hành các xét nghiệm để xác định xem có phải là cùng một dụng cụ cưa các xương tìm thấy trong hang ở Elizondo. Còn bây giờ, nếu cô không phiền, tôi sẽ tiếp tục cuộc khám nghiệm, - ông nói và đưa cái khay đựng mẫu cho trợ lý, anh ta bắt tay vào việc ngay lập tức.