Chớp mắt đã đến cuối năm 1999, kỳ đánh giá cán bộ hàng năm lại bắt đầu.

Trong kỳ đánh giá hàng năm, các cán bộ cùng bộ phận thực hiện chấm điểm "lưng đối lưng" (bỏ phiếu kín), vừa có sự chấm điểm lẫn nhau giữa các cán bộ, vừa có sự chấm điểm giữa cán bộ và lãnh đạo.

Do thể hiện trước nay của Hồ Mộng không tốt trong mắt mọi người, nên những năm trước điểm đánh giá của cô ta đa phần không lý tưởng.

Trưởng phòng Ân bồi dưỡng Hồ Mộng, ngày đêm dạy bảo, ý định đề bạt trọng dụng, nhưng muốn đề bạt thì phải tạo thanh thế trước, kỳ đánh giá hàng năm có được bình chọn là xuất sắc hay không là một chỉ số rất quan trọng. Ngay cả khi Hồ Mộng khó lòng được bình chọn là xuất sắc, Trưởng phòng Ân cũng phải tạo ra một danh hiệu xuất sắc cho Hồ Mộng, làm bước đệm cho việc đề bạt sau này.

Năm nay, Trưởng phòng Ân cố tình sắp xếp cho Hồ Mộng phát và thu phiếu đánh giá. Ai điền gì, Hồ Mộng chỉ cần liếc mắt là thấy rõ, điều này tạo ra một áp lực vô hình đối với người điền phiếu, khiến họ không dám chấm điểm quá thấp cho Hồ Mộng để tránh kết oán với cô ta.

Trưởng phòng Ân sắp xếp như vậy còn có một mục đích quan trọng nữa, ông ta mới đến bộ phận này, quan hệ giữa các nhân viên còn chưa hoàn toàn rõ ràng, ông ta nghi ngờ có người bất mãn với mình, thậm chí sẽ thể hiện ra trong kỳ đánh giá cán bộ. Nếu những phiếu đánh giá như vậy nộp lên Ban Tổ chức sẽ rất bất lợi cho ông ta. Để Hồ Mộng, một thân tín như vậy, phát và thu phiếu, thì ai điền gì Hồ Mộng đều có thể liếc nhìn, trong lòng ông ta sẽ nắm chắc.

Sự sắp đặt của ông ta quả thực tinh ranh và cũng thu được hiệu quả thực tế. Sau khi thu phiếu đánh giá cán bộ về, Trưởng phòng Ân giao cho Hồ Mộng bảo quản thống kê. Cuối cùng, trong danh sách những người xuất sắc, Hồ Mộng chễm chệ có tên. Còn về việc được bao nhiêu phiếu và độ chân thực ra sao, có lẽ chỉ có Trưởng phòng Ân và Hồ Mộng biết rõ.

Hồ Mộng biết ơn báo đáp, cũng cung cấp cho Trưởng phòng Ân tin tức quan trọng: có hai người trong phiếu đánh giá Trưởng phòng Ân không điền gì cả, dùng việc bỏ phiếu trắng để bày tỏ sự phản đối, đó là Trình Không trẻ tuổi và lão đồng chí Lão Điền. Sau đó, tin tức từ Ban Tổ chức truyền về đã xác thực tin báo của Hồ Mộng. Trưởng phòng Ân khẳng định công tác trinh sát của Hồ Mộng, cảm thấy người phụ nữ này không chỉ có giá trị sử dụng về thể xác, mà trí tuệ và lòng trung thành cũng có thể tận dụng.

Thủ đoạn này không tính là quá cao minh, người sáng mắt liếc qua là nhìn thấu, chỉ là đa số mọi người vì nhiều lý do khác nhau nên không muốn nói nhiều, không dám bàn tán, cứ nghe theo, nhắm một mắt mở một mắt, thấy cũng giả vờ như không thấy.

Tất nhiên, cũng có vài kẻ "ngây ngô" không hiểu sự đời cảm thấy rất chướng mắt với hiện tượng này, đặc biệt là những người trẻ tuổi đầy nhiệt huyết, Trình Không chính là một trong số đó.

Trình Không vẫn luôn mang nỗi uất ức vì bị chèn ép bài xích vô cớ, nhưng không tiện phát tác, hắn đang chờ thời cơ. Thấy Trưởng phòng Ân lộng quyền, vi phạm kỷ luật đánh giá cán bộ, làm giả giấy tờ, hắn vô cùng phẫn nộ. Lại thấy kẻ tiểu nhân gian nịnh hãm hại mình là Hồ Mộng, không biết chơi trò ma thuật gì mà cũng trở thành người xuất sắc, hắn càng giận sôi máu.

Sau nhiều ngày cân nhắc kỹ lưỡng, so sánh nhiều phương án, Trình Không cuối cùng cũng hạ quyết tâm, lấy hết dũng khí, quyết định phản ánh việc này lên Ban Tổ chức.

Hắn nghĩ: "Đằng nào mình ở đây cũng đã bị Ân Cương chèn ép tới đáy, tối tăm mù mịt, không có tương lai, còn gì tệ hơn và thê thảm hơn thế này nữa? Còn ai có thể giúp mình? Chỉ có tự tìm cách cứu mình, phản ánh hành vi xấu xa của hắn lên cơ quan nhân sự tổ chức, công khai cho mọi người biết, để sức mạnh của tổ chức, sức mạnh dư luận kiềm chế và trừng phạt hắn. Làm vậy biết đâu còn một tia hy vọng, dù hắn không bị trừng phạt, không bị điều động, thì cũng nên thu liễm lại chút, đừng quá đáng nữa."

Hắn nhớ tới Phó trưởng ban Tổ chức Thành ủy, Cục trưởng Cục Nhân sự - bà Mã, khi tuyển dụng hắn vào Chính quyền thành phố Ngạn Đông chính bà là người chấm thi và quyết định thu nhận hắn. Nếu nói theo cách của chế độ khoa cử ngày xưa, bà chính là ân sư của hắn. Hơn nữa, Cục trưởng Mã là người chính trực, đối đãi với mọi người hòa nhã, tìm bà phản ánh chắc sẽ không có vấn đề gì.

"Cục trưởng Mã có ở đây không?" Trình Không lên tầng 4 tòa nhà chính quyền thành phố, hỏi Cục Nhân sự.

"Vừa nãy còn ở đây, anh lên văn phòng bà ấy xem sao." Đồng chí ở Cục Nhân sự đương nhiên quen biết Trình Không, cây bút trẻ của văn phòng chính quyền thành phố, liền nhiệt tình nói.

"Cộc, cộc, cộc." Trình Không gõ cửa.

"Ai đấy? Mời vào." Bên trong truyền ra giọng nam trầm đục.

Chuyện này là sao? Trình Không đành phải đẩy cửa bước vào.

Ồ, hóa ra là Trưởng ban Tổ chức Thành ủy - Trưởng ban Ngưu, ông ta đang ngồi ở ghế của Cục trưởng Mã xem một tài liệu. Hóa ra ông ta đang cùng Cục trưởng Mã nghiên cứu quy hoạch nhân tài, Thị trưởng Trịnh gọi điện thoại tới gọi Cục trưởng Mã đi, nên Trưởng ban Ngưu ngồi lại xem tài liệu trước.

"Chào Trưởng ban Ngưu." Trình Không quen ông ta.

"Ồ, cậu là sinh viên được tuyển dụng, tên Trình..." Trưởng ban Ngưu nói.

"Trình Không." Trình Không nhắc thay ông ta.

"Ồ, phải rồi Trình Không, chính tôi là người tuyển dụng cậu đấy. Lại đây, ngồi đi."

"..." Trình Không muốn nói lại thôi, hắn nghĩ, phản ánh vấn đề, tìm Trưởng ban Tổ chức là tốt nhất, đúng là cơ hội ngàn năm có một.

"Có chuyện gì không?" Trưởng ban Ngưu nhìn Trình Không bằng đôi mắt vẩn đục, hỏi.

"Trưởng ban Ngưu, tôi có một số tình hình muốn phản ánh với ban tổ chức, không biết có nên nói hay không, không biết nên nói với ai." Trình Không cuối cùng cũng lấy hết can đảm, nói.

"Có chuyện gì, cậu cứ nói với tôi." Trưởng ban Ngưu mời Trình Không ngồi xuống.

"Lãnh đạo bộ phận chúng tôi làm giả trong kỳ đánh giá cán bộ hàng năm..."

Sắc mặt Trưởng ban Ngưu khựng lại một chút, nhưng nhanh chóng khôi phục vẻ bình thản vô cảm. Ông ta kiên nhẫn nghe Trình Không phản ánh tình hình, cuối cùng nói:

"Được rồi, vấn đề kỳ đánh giá hàng năm mà cậu phản ánh, chúng tôi sẽ điều tra nghiêm túc. Về vấn đề cậu nói trong việc bồi dưỡng cán bộ trẻ ở bộ phận các cậu, cơ quan nhân sự tổ chức cũng sẽ nghiên cứu nghiêm túc, cậu về đi."

"Tôi mong tổ chức giữ bí mật việc tôi phản ánh tình hình, nếu không tôi sẽ rất bị động." Lúc chia tay, Trình Không không yên tâm nói.

"Cậu yên tâm, chúng tôi sẽ làm vậy." Trưởng ban Ngưu vẫn vô cảm nói.

Vài ngày sau, Trình Không cảm thấy ánh mắt Trưởng phòng Ân nhìn mình như toát ra hung quang, như thể muốn ăn tươi nuốt sống mình. Hắn cảm thấy không ổn, lẽ nào việc mình phản ánh với cơ quan tổ chức đã bị ông ta biết?

Sau đó, khi bộ phận họp, Trưởng phòng Ân lớn tiếng nói:

"Có người, à, giở trò âm mưu quỷ kế, sau lưng kích động thổi lửa, tung tin đồn nhảm, nói xấu, cậu tưởng tôi không biết à? À, cậu nói gì, nói với ai, tôi đều rõ như lòng bàn tay. Tôi không sợ cậu tố cáo bậy bạ! Cậu còn non lắm..."

Quả nhiên, việc Trình Không phản ánh với Trưởng ban Ngưu, Trưởng phòng Ân đã nắm được.

Vậy thì, là ai đã tiết lộ cho ông ta? Chính là Trưởng ban Ngưu.

Trưởng ban Ngưu là kẻ lọc lõi gian xảo trong quan trường, nếu không thì khó mà leo lên được vị trí Trưởng ban Tổ chức. Đối với ông ta, Trưởng phòng Ân có địa vị cao quyền trọng thế lớn, lại có quan hệ nhiều năm với mình, đương nhiên có giá trị hơn. Hy sinh Trình Không để lấy lòng Trưởng phòng Ân là một vụ mua bán không cần vốn mà lãi đậm. Còn về nguyên tắc tổ chức, công lý công bằng gì đó, thứ đó đáng mấy đồng? Cái thời đại này, nói Chủ nghĩa Mác là kim chỉ nam dẫn đường cho chúng ta, thực ra cái mọi người thực sự dùng là chủ nghĩa thực dụng!

Đáng thương cho Trình Không, gã thư sinh này quá nhẹ dạ tin vào cơ quan tổ chức, tin vào Trưởng ban Tổ chức, tin vào nguyên tắc tổ chức, kết quả khiến bản thân càng thêm bị động, rơi vào tình cảnh hiểm nghèo.

Trưởng phòng Ân tìm đủ mọi cách để gây khó dễ cho Trình Không, thái độ càng thô bạo.

Trình Không chỉ có thể nhẫn nại, nhẫn nại, lại nhẫn nại. Dù hắn có lý đến đâu, cấp dưới chống lại cấp trên vẫn là không thông suốt, không chấp hành mệnh lệnh, vi phạm chính lệnh, tội danh như vậy là rất lớn.

Trưởng phòng Ân vẫn chưa hả giận, ông ta đề nghị với Cục Nhân sự muốn điều Trình Không đi, và đã liên hệ cho hắn một đơn vị cấp dưới, là Hội Người khuyết tật thuộc Cục Dân chính. Ý định đã quá rõ ràng, muốn cắt đứt con đường chính trị của Trình Không, tống hắn vào lãnh cung.

May mà Cục trưởng Mã xử lý vì công tâm, bà nói với Trưởng phòng Ân:

"Trưởng phòng Ân à, tiểu Trình còn quá trẻ, không hiểu chuyện, anh cũng không cần chấp nhặt với cậu ta. Bây giờ chuyện này cũng đang ồn ào cả lên, hơn nữa, đứa trẻ đó nghe nói tính khí có chút quá bướng bỉnh, chúng ta phải chú ý giữ ổn định cục diện, đừng để xảy ra chuyện gì không lường trước được."

Trưởng phòng Ân nghe vậy, thấy cũng đúng. Trước đó đã liên tiếp có vài lá thư tố cáo phản ánh vấn đề của ông ta, đều bị anh em bên cơ quan tổ chức và cơ quan kỷ luật đè xuống, nếu lại làm loạn thêm gì đó cũng không hay, vì vậy Trình Không mới được tiếp tục làm việc.

Nhưng, dù là Trình Không hay Trưởng phòng Ân, trong lòng đều hiểu đây là sự giằng co tạm thời. Chừng nào Trưởng phòng Ân còn ở đó thì tương lai chính trị của Trình Không không có hy vọng, chừng nào Trình Không còn ở đó thì Trưởng phòng Ân vẫn coi đó là một phần tử dị biệt.

Trình Không đương nhiên hiểu chính Trưởng ban Ngưu đã bán đứng mình, hắn hận kẻ tiểu nhân đặt lợi ích cá nhân lên trên công lý này, gặp mặt cũng không muốn để ý tới ông ta.

Trưởng ban Ngưu kia từ đó cũng bắt đầu khinh miệt Trình Không, thấy thằng nhóc này không hòa nhập được với văn hóa quan trường, quá nông cạn. Phản ánh vấn đề của lãnh đạo mình, cậu không phải là tìm chết sao? Không tổ chức không kỷ luật, không thể dạy bảo được! Đặc biệt là khi có Trưởng phòng Ân ở đó, Trưởng ban Ngưu càng lạnh nhạt, không đếm xỉa gì tới Trình Không, đây là để thể hiện với Trưởng phòng Ân: "Chúng ta mới là anh em, cậu ta là cái thá gì?"

Trình Không bắt đầu học uống rượu, cũng học hút thuốc, hắn sống một cách vô cảm dưới sự kích thích và gây tê của rượu thuốc.

Có mấy lần, hắn uống say bí tỉ, lúc này, hắn sẽ tự nhốt mình trong ký túc xá, chửi bới, khóc lóc...

Thoắt cái đã hai năm trôi qua.

Trong thời gian này, xảy ra một số chuyện kỳ lạ và thú vị.

Hồ Mộng trước là sinh con, sau đó thì ly hôn.

Lúc mới sinh con, chồng Hồ Mộng rất vui mừng, vì bất kể quan hệ của hai người thế nào, tác phong ra sao, cô ta dù sao cũng đã sinh cho gia tộc mình một đứa con trai để nối dõi tông đường. Cả nhà lớn nhỏ đều rất vui, mẹ chồng Hồ Mộng lại càng vui mừng khôn xiết, vì bà ta chỉ có mỗi người con trai này. Khi con đầy tháng, họ mở tiệc mời người thân bạn bè, bày hơn 10 bàn tiệc, nào là bắn pháo hoa, nào là đốt pháo, náo nhiệt vô cùng.

Thế nhưng, đợi đứa trẻ dần lớn lên, mọi người đều không thể vui nổi nữa, hơn nữa, trong nhà Hồ Mộng chiến tranh bùng nổ, cãi vã thậm chí đánh nhau liên miên. Tại sao vậy?

Hóa ra, bất cứ ai nhìn thấy con của Hồ Mộng đều không tìm thấy điểm nào giống bố. Mà những người quen biết Trưởng phòng Ân đều thốt lên trong lòng một tiếng đầy kinh ngạc:

"Trời ơi, sao mà giống Trưởng phòng Ân thế!"

Trên đời không có bức tường nào không lọt gió, vả lại, người nhà chồng Hồ Mộng cũng không phải kẻ ngốc, cũng có mắt, họ bắt đầu nghi ngờ, qua điều tra, cuối cùng xác nhận, đứa trẻ này không phải của nhà mình!

Cũng khó trách, chồng Hồ Mộng quanh năm đi biển, ở bên ngoài cũng "ngủ hoa ngủ liễu", không biết đã nhiễm bệnh tình dục ở nước nào, dù âm thầm tự chữa khỏi, nhưng lại ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bản thân. Chính anh ta cũng không biết, lúc làm bố vẫn chưa nhận thức được, sau này mới hiểu ra, là Trưởng phòng Ân đã "giúp" anh ta một tay.

Nhưng sự giúp đỡ này là điều chẳng ai muốn người khác làm hộ. Sau một thời gian chiến tranh gia đình, vợ chồng Hồ Mộng cuối cùng cũng ly hôn, nhà cửa và con cái đều được phán cho Hồ Mộng.

Hồ Mộng giao con cho mẹ mình chăm sóc, cô ta lại giành được tự do, mỗi ngày không phải đi ăn uống chơi bời với Trưởng phòng Ân thì cũng tự do tự tại ở vũ trường, quán bar, tiêu sái vô cùng.

Trên đời luôn có đạo lý, lòng người chính là một cái cân. Trưởng phòng Ân tuy dùng quyền giở trò, làm càn làm bậy, nhưng dư luận quần chúng cũng có cái nhìn về ông ta, hơn nữa, cũng có một số người chính trực mạo hiểm tố cáo, đường đường chính chính không được thì chơi ám, tố cáo nặc danh.

Tâm trạng Trưởng phòng Ân dạo này không tốt lắm, vì những lá thư nặc danh phản ánh vấn đề kinh tế, vấn đề tác phong của ông ta cứ tới tấp gửi đến, có thư gửi tới chỗ Bí thư Thành ủy, Thị trưởng, có thư thậm chí gửi đến các cơ quan liên quan của Trung ương. Dù dưới sự bảo vệ của mạng lưới quan hệ chằng chịt, những lá thư tố cáo nặc danh không thể gây ra sát thương thực sự cho ông ta, nhưng vẫn khiến ông ta vô cùng khó chịu.

Ông ta triệu tập toàn thể nhân viên trong bộ phận họp một buổi, chuyên nói về vấn đề này:

"Gần đây, à, thời gian trước đây, có kẻ tâm địa khó lường, ôm mục đích không thể nói ra, gửi thư tố cáo nặc danh lên trên, phản ánh bộ phận chúng ta có vấn đề kinh tế, còn có... thật là to gan lớn mật! Không coi pháp luật ra gì! Tôi có vấn đề gì? Cơ quan tổ chức cũng đã tới rồi, cơ quan kỷ luật cũng đã tới rồi, họ nói gì? Nói tôi có vấn đề gì? Tôi cảnh cáo những kẻ cực kỳ cá biệt đó, đừng có quá ngây thơ, đừng có nhìn sai tình hình, bây giờ là tôi nắm quyền! Tôi cũng nói cho các người biết, nội dung các người viết, gửi cho ai, tôi đều biết, vì thư tố cáo đang ở trong tay tôi, tin hay không, không tin tôi lấy ra cho các người xem..."

Trưởng phòng Ân làm một tư thế như muốn kéo ngăn kéo, nhưng ông ta do dự một chút, cuối cùng không lấy ra thật. Cho nên, thư tố cáo có thực sự ở trong tay ông ta hay không thì không được kiểm chứng, nhưng nội dung thư tố cáo ông ta biết thậm chí đã xem qua, đó là điều không còn nghi ngờ gì nữa.

Ông ta nói như vậy cũng chẳng có gì lạ, vì trong đời sống chính trị hiện nay ở Trung Quốc, chuyện thư tố cáo qua các cấp phê chuyển, cuối cùng rơi vào tay người bị tố cáo là chuyện quá đỗi bình thường. Trong hoàn cảnh này, tố cáo danh tính thật thường là tự tìm đường chết, tố cáo nặc danh cũng không an toàn, vì người bị tố cáo sẽ căn cứ vào nội dung thư thậm chí nét chữ để suy đoán truy tìm người tố cáo, tiến hành trả thù. Quách Quang Duẫn ở tỉnh Hà Bắc tố cáo Bí thư Tỉnh ủy Trình Duy Cao, chẳng phải là một ví dụ như thế sao? Những ví dụ như vậy còn ít sao?

Có cán bộ cơ quan tổ chức, cơ quan kỷ luật thậm chí khéo léo lợi dụng thư tố cáo để đạt được mục đích cá nhân, họ tiết lộ thư tố cáo hoặc nội dung của nó cho đương sự bị tố cáo, chứng minh mình đã nắm thóp của đối phương, khiến đối phương khuất phục hoặc cảm kích, nghe theo mình sai khiến, làm việc cho mình. Thậm chí có người còn "lấy độc trị độc", dùng cái đó uy hiếp người bị tố cáo, khiến đối phương phải cống nạp hối lộ, đến mức có chuyện cười đen tối là Cục Chống tham nhũng quay lại tham nhũng.

Tại sao Trưởng phòng Ân lại hống hách như vậy? Chính vì ông ta đã nhìn thấu hiện thực chính trị này. Ông ta dựa vào mạng lưới quan hệ mà mình xây dựng suốt mấy chục năm qua, ông ta có người che chở phía trên, bất kể là ai, bất kể phản ánh tới đâu, cuối cùng giải quyết vấn đề vẫn phải quay lại mảnh đất Ngạn Đông này, ở đây, ông ta là người quyết định!

Tại sao nhiều vấn đề khiếu nại tố cáo năm này qua năm khác không được giải quyết? Nhiều người đi khiếu kiện vượt cấp nhiều năm, thậm chí cắm trại ở Bắc Kinh, hình thành làng khiếu kiện, không những không giải quyết được vấn đề mà còn liên tục bị trả thù, thường xuyên bị giam giữ ngược đãi? Trong đó có vấn đề của thể chế. Cách làm việc thông thường của Cục Tiếp dân, Phòng Tiếp dân là "con ai người nấy bế", phản ánh việc ở địa phương A, địa phương A đón người về tiếp đón xử lý, phản ánh vấn đề của bộ phận B, bộ phận B chịu trách nhiệm thụ lý giải quyết cụ thể, phản ánh sai lầm của lãnh đạo C, lãnh đạo C tự điều tra mình, tự giải quyết vấn đề, hơn nữa là chuyển đi là xong, thiếu sự giám sát theo dõi, kết quả vấn đề được giải quyết coi như may mắn, không được giải quyết đó là tất yếu.

Đối với những việc làm của Trưởng phòng Ân, Thị trưởng Trịnh không phải là không nghe thấy gì, nhưng Trưởng phòng Ân trung thành, hết mình vì ông ta. Người thì ai cũng có chút khuyết tật nhỏ, háo sắc lại càng là bệnh chung của đàn ông. Trong cơ quan này, cán bộ cấp trưởng phòng trở lên có nhân tình không phải là ít, đối với chuyện này chỉ có thể nhắm một mắt mở một mắt, miễn là đừng quá quắt là được.

Hơn nữa, lãnh đạo dùng người thì dùng sở trường của họ, kẻ trộm gà móc túi còn có thể giúp chủ nhân mình vượt ải thoát nạn, huống hồ là người có năng lực hoạt động mạnh như Trưởng phòng Ân, Thị trưởng Trịnh vẫn phải trọng dụng. Nhiều việc bản thân không tiện ra mặt, không thể đích thân đi làm, buộc phải làm dưới mặt bàn, đều phải nhờ cấp dưới như Trưởng phòng Ân lo liệu.

Ví dụ, để tranh thủ dự án và vốn cho thành phố, các nơi đều đang công khai với tỉnh và các bộ ngành quốc gia liên quan, đặc biệt là các lãnh đạo chủ chốt, nhân sự chủ chốt, quà cáp tiền nong là điều khó tránh khỏi. Hiện nay, còn thịnh hành tặng xe, tặng nhà, tặng phụ nữ, tặng chuyến du lịch nước ngoài, tặng việc cho con cái du học nước ngoài và những món quà lớn khác. Những thứ này đều cần người mặt dày, gan dạ, khéo giao tiếp đi lo liệu, Trưởng phòng Ân chính là tay thiện nghệ trong việc này.

Chỉ nói riêng đợt trước Tết năm ngoái thôi, Trưởng phòng Ân đã làm được không ít việc lớn như vậy -

Ông ta đã phân phát an toàn 5 triệu nhân dân tệ tiền quà biếu cho các mối quan hệ liên quan ở tỉnh và các bộ ngành quốc gia, ông ta cũng đã phân phát an toàn 50 nghìn nhân dân tệ tiền quà biếu cho lãnh đạo và phóng viên các cơ quan truyền thông lớn của tỉnh và Trung ương, có vài trường hợp trả lại cũng đã nhập vào quỹ đen của văn phòng.

Ông ta mời những nhân sự chủ chốt phụ trách và xử lý quỹ dự án của tỉnh và bộ ngành quốc gia tới Ngạn Đông khảo sát, nghiên cứu, trong thời gian đó có mỹ nữ tiếp đón, mỹ tửu để uống, mỹ kim để tặng. Có nhiều lãnh đạo tỉnh và bộ ngành quốc gia hoặc người thân của họ còn vui vẻ xuất ngoại du lịch, khảo sát, du học dưới sự tài trợ của thành phố Ngạn Đông. Nguồn vốn có cái do các công ty trực thuộc thành phố Ngạn Đông hạch toán, có cái do chính quyền thành phố ám chỉ một số công ty tư nhân, công ty liên doanh hạch toán, rất an toàn, rất bảo mật. Thông qua những công việc này, chính sách, dự án, nguồn vốn mà Ngạn Đông đáng được hưởng đa phần đều được đảm bảo an toàn, và còn tranh thủ được một số nguồn vốn bổ sung, lợi ích thu được lớn hơn chi phí công khai gấp 10 lần trở lên, nếu cái này mà làm kinh doanh thì đó là siêu lợi nhuận, kiếm đậm, đáng!

Sự cố duy nhất xảy ra cũng không liên quan đến Trưởng phòng Ân, là do bản thân đương sự tự tìm tới.

Vợ của một vị trưởng phòng nào đó ở Sở Tài chính tỉnh, bà Trương, cùng chồng và vài vị trưởng phòng khác của tỉnh, bộ ngành quốc gia, nhận sự tài trợ ngầm (hay nói cách khác là hối lộ) của chính quyền thành phố Ngạn Đông, với chi phí 50 nghìn tệ mỗi người đi Mỹ "khảo sát thương mại", thực chất là du lịch công vụ. Kết quả, do bà Trương không biết tiếng Anh, không hiểu quy tắc của Mỹ, thêm vào đó tính hiếu kỳ quá cao, khi đi dạo ở Florida, muốn đi vệ sinh, lại lẻn vào điểm quan sát của cảnh sát chống ma túy nhà người ta.

Người Mỹ sau sự kiện "9/11" thần kinh căng thẳng, cảnh sát da đen coi bà ta là phần tử khủng bố, chĩa súng vào bà ta hét lên:

"Don’t move (đừng động)!"

Bà Trương đương nhiên không nghe hiểu, lại giơ tay vào ngực định móc hộ chiếu ra, muốn cho người ta xem, xóa bỏ hiểu lầm.

Theo luật pháp Mỹ, gặp trường hợp này cảnh sát Mỹ có quyền nổ súng, vì nếu là phần tử nguy hiểm, kẻ đó có thể đang giơ tay móc súng, cảnh sát có thể ra tay trước, bắn hạ kẻ đó. May mà anh cảnh sát da đen Mỹ này "thân thiện" với bà ta, không nổ súng, mà rút ra một bình xịt hơi cay dùng để đối phó người biểu tình xịt vào mặt bà Trương, khiến bà ta mất thị giác tức khắc, sau đó, cảnh sát da đen kéo bà ta vào trong nhà đánh cho một trận tơi bời, sau đó mới bắt đầu thẩm vấn.

Sự kiện này trong chốc lát trở thành tin tức trọng đại, vụ kiện tụng kéo dài không dứt, thậm chí gây ra vấn đề ngoại giao giữa Trung Quốc và Mỹ, nhưng bí mật phía sau cuối cùng không bị phơi bày. Về điểm này, Ban Tuyên giáo Thành ủy có công lớn, để bịt miệng mấy tay phóng viên quạ mỏ của truyền thông, cũng không ít tiền.

Thực ra, những việc này tuyệt nhiên không phải điều Thị trưởng Trịnh muốn làm, rất nhiều việc là điều ông ta chán ghét, nhưng, môi trường lớn là như vậy, muốn giữ mình trong sạch, nổi bật giữa đám đông, nói thì dễ hơn làm! Đừng nhìn trên mảnh đất Ngạn Đông này, ông Trịnh Thiết là nhân vật đứng thứ nhất thứ hai, nhưng, ở phía trên, ở tỉnh, ở Trung ương, người có địa vị cao quyền trọng hơn ông ta đầy ra đó, rất nhiều việc, ông ta và thành phố Ngạn Đông của ông ta đều phải dựa vào phía trên, cầu xin phía trên, bạn không tranh thủ, cái đáng cho bạn cũng không cho bạn, có lẽ sẽ cho nơi khác, bạn tranh thủ tốt, thì cái đáng cho bạn sẽ cho bạn, cái không đáng cũng có khả năng cho.

Thể chế Trung Quốc quyết định, chính quyền nhà nước nắm giữ phần lớn tài nguyên và của cải, đặc biệt là các cơ quan cấp cao, cán bộ cao cấp, tỷ lệ tài nguyên xã hội mà họ nắm trong tay quá lớn, chẳng phải giáo sư Trường Đảng Trung ương đã giảng rồi sao, 87% GDP hàng năm của nước ta nằm trong tay chính phủ.

Đối với những việc mà bản thân chán ghét nhưng lại buộc phải làm này, Thị trưởng Trịnh rất cần những người như Trưởng phòng Ân đi lo liệu, tất nhiên, khi mời khách mà mình phải tiếp đón thì thường khó tránh khỏi, chỉ khổ nỗi tiệc rượu quá nhiều, bản thân ông tuy tửu lượng cũng được, cũng đặt ra quy tắc cho mình, mỗi lần đi dự tiệc, uống rượu không quá ba chén. Như vậy tốt cho sức khỏe của mình, đôi khi chạy liên tiếp mấy chỗ, cũng có thể đối phó tự nhiên, không đến mức uống quá chén.

Nói đến uống rượu, lại nên nói về Trình Không.

Trình Không u uất không đạt được ý nguyện, ngoài công việc đối phó qua loa, không cầu có lỗi, bình thường xem sách, luyện thư pháp, cũng học cách mượn rượu giải sầu.

Một buổi tối sau Tết năm 2001, hắn đi thăm lãnh đạo cũ đã vinh thăng Phó Chủ nhiệm Hội đồng Nhân dân thành phố Ngạn Đông - Chủ nhiệm Quốc, mang theo một chai Cổ Tỉnh Cống.

Chủ nhiệm Quốc đã lâu không gặp Trình Không, cũng nghe nói về chuyện u uất của đứa trẻ này, bèn quyết định khai sáng cho hắn, liền nói:

"Cậu đến chỗ tôi còn mang theo thứ gì, được rồi, tối nay chúng ta uống chai rượu này, tôi và cậu cũng tâm sự tử tế!"

Chủ nhiệm Quốc bảo người giúp việc xào mấy món, cùng Trình Không vừa ăn vừa uống, vừa uống vừa trò chuyện.

Uống một hồi, vậy mà hết hai chai rượu trắng!

Trò chuyện một hồi, cũng giúp Trình Không mở mang tầm mắt, hưởng lợi không ít!

Trình Không đi thăm lãnh đạo cũ - Chủ nhiệm Quốc, hai người nâng ly đối ẩm, tâm sự đêm khuya.

Rượu uống nhiều, lời cũng nhiều theo.

Chủ nhiệm Quốc hỏi:

"Bây giờ sống thế nào rồi?"

"Sống lay lắt, tạm bợ qua ngày thôi ạ." Trình Không uống một ngụm rượu lớn, nói.

"Nghe nói quan hệ của cậu và Trưởng phòng Ân không mấy hòa hợp, có phải không?" Chủ nhiệm Quốc hỏi.

"Vâng ạ. Người ta là lãnh đạo, tôi không hề nghĩ tới chuyện phản kháng, cũng không biết sao nữa, có lẽ là do có kẻ tiểu nhân giở trò sau lưng, Trưởng phòng Ân nhìn tôi thế nào cũng không thuận mắt."

"Đứa trẻ à, cậu còn trẻ, việc trải qua còn ít, trong đời người khó tránh khỏi khúc quanh trắc trở, những gì cậu gặp phải bây giờ thực ra không tính là gì cả."

"Dù sao bây giờ tôi thấy tương lai không có chút 'sáng sủa' nào, không có hy vọng gì nữa, thôi thì kiếm miếng cơm ăn vậy." Trình Không lại kính rượu Chủ nhiệm Quốc.

Chủ nhiệm Quốc uống một ngụm rượu, thở dài một tiếng, nói:

"Khụ, tiểu đệ, hôm nay tôi uống nhiều, có thể nói cũng hơi nhiều, vả lại bây giờ chúng ta cũng ít có cơ hội ngồi cùng nhau, tôi xin nói chút cảm nhận và kinh nghiệm trong nửa đời người lăn lộn chốn quan trường của mình vậy."

"Nhìn bộ dạng bây giờ của cậu, tôi cũng nghĩ tới lúc mình từng đắc ý thất vọng. Lịch sử của tôi có lẽ cậu cũng nghe được chút ít, lúc đó, tôi mang gánh nặng lịch sử trên lưng, cho dù nỗ lực làm việc thế nào, nỗ lực tiến bộ thế nào, cũng không thể xóa nhòa bóng tối của lịch sử. Lúc đó, tôi cũng giống cậu, cảm thấy tương lai ảm đạm, không có hướng đi."

"Nhưng, núi không quay thì nước quay, nước không quay thì đường quay, đường không quay thì người quay, người không quay thì tâm quay, mọi thứ đều là dòng chảy, đều là biến hóa, tương lai cũng khó mà hoàn toàn dự liệu và hình dung được. Những biến hóa sau này cũng nằm ngoài dự liệu của tôi, giống như tôi không dự liệu được những trắc trở khúc quanh mình gặp phải vậy."

"Vị lão cán bộ mà tôi từng cứu giúp đã nói đỡ cho tôi, câu nói mấu chốt của nhân vật mấu chốt này đã thay đổi vận mệnh cuộc đời tôi, giúp tôi thoát khỏi gánh nặng lịch sử đeo bám nhiều năm, năng lực và nỗ lực của tôi cũng dần dần giành được sự công nhận của tổ chức và các đồng chí, chính trị có tương lai."

"Nói về năng lực, học sinh các cậu đi ra từ trường học có một bệnh chung, đó là luôn đi từ cổng trường này sang cổng trường khác, ở trong trường xoay vần mười mấy năm, ở mười mấy năm, kinh nghiệm xã hội ít, năng lực thực tiễn kém, đặc biệt là thiếu hiểu biết về quan hệ nhân sự phức tạp, năng lực và tu dưỡng xử lý quan hệ nhân sự cần phải nâng cao mạnh mẽ."

"Xã hội chính là xã hội, nói văn vẻ là phong phú, nói thẳng ra là phức tạp, quan trường lại càng như vậy. Ở ngoài xã hội thì phải học cách thích ứng với xã hội, tăng cường năng lực thích ứng xã hội, ở chốn quan trường thì phải thích ứng với quan trường, hiểu và tuân thủ các quy tắc trò chơi ở đây."

"Ví dụ như, gặp việc phải ổn, nhìn người phải chuẩn. Gặp việc nhất định không được nóng nảy, phải trầm ổn, 'bất ngờ đến mà không kinh ngạc, vô cớ thêm vào mà không giận dữ', phải cẩn trọng lời nói việc làm, ít nói nhiều làm, vững vàng, tích lũy kinh nghiệm và tư cách từng chút một, làm phong phú vốn sống, tăng trưởng năng lực. Lòng người cách lớp da bụng, đối với người nhất định phải có phán đoán chính xác, người có tâm cơ nhìn người một cái, không chỉ nhìn ra trạng thái bên ngoài, hiện tại của người đó, mà còn nhìn thấy được nhiều thứ trong nội tâm và quá khứ của họ, người nào có thể tin cậy, người nào không thể tin cậy, người nào có thể dùng, người nào không thể dùng, người nào có thể kết giao sâu, người nào không thể kết giao sâu, đều sẽ có tính toán trong lòng."

"Ví dụ như, lăn lộn chốn quan trường, nhất định phải hiểu đạo Trung Dung, người Trung Quốc từ xưa đều phụng hành đạo xử thế này, nó thực sự là lựa chọn thực tế của con người để sinh tồn phát triển trong xã hội phức tạp, làm như vậy có lợi cho cậu, nếu không, cậu ngay cả việc sinh tồn đứng chân cũng thành vấn đề, còn bàn gì tới lý tưởng báo bão? Còn bàn gì tới theo đuổi chủ nghĩa? Đối với những chuyện cậu thấy chướng mắt, nếu cậu không thay đổi được, cũng không có trách nhiệm phải quản, thì thấy coi như không thấy, nhắm một mắt mở một mắt, đừng lúc nào cũng nghĩ tới việc để thế giới thay đổi theo suy nghĩ của mình. Vả lại, cái cậu thấy chướng mắt nhất định là không hợp lý sao? Hegel từng nói: 'Phàm là tất cả sự vật tồn tại khách quan, đều tự có tính hợp lý của sự tồn tại đó', là cái lý của lý trí, không phải cái lễ của lễ nghi, có rất nhiều thứ, nhìn qua không có đạo lý, thực ra chúng tự có đạo lý của chúng, đạo lý đó có lẽ không phù hợp với đạo đức thậm chí pháp luật, nhưng đó thực sự là đạo lý khách quan, đạo lý mà con người không quyết định được, không thay đổi được."

"Một cái lợi của Trung Dung là ít đắc tội người, thậm chí không đắc tội người, thu hẹp mặt đối lập, mở rộng mức độ ủng hộ, điều này đối với việc làm quan mà nói là rất quan trọng! Hiện nay mọi người đều khá thông minh, dù phê bình cũng né tránh chuyện nhà mình, truyền thông phê bình các tệ nạn xã hội, luôn nói địa phương khác không nói địa phương mình, như thu phí cao loạn thu phí của ngành giáo dục, y tế, giá nhà tăng vọt, phân phối xã hội bất công, khoảng cách giàu nghèo cách biệt lớn, an ninh xã hội không tốt vân vân, những vấn đề này thực ra đa phần là bệnh chung của toàn quốc, địa phương mình sao lại không có vấn đề? Là người đời đều say mình ta tỉnh? Không thể nào, mấu chốt là không dám nói, không thể nói, nói ra không những không giải quyết được vấn đề, còn tự rước họa vào thân, thậm chí còn tự đập vỡ bát cơm của mình."

"Tôi có một người bạn học, trước kia dạy ở Trường Đảng Thành ủy, rất có học thức, đã làm giáo sư, nhưng anh ta có một thói xấu, miệng không ngăn cách, nói năng tùy tiện, hơn nữa coi thường uy quyền, thích phê bình. Khi giảng bài cho cán bộ, anh ta thường chỉ ra công tác này của thành phố Ngạn Đông có sai sót, công tác kia có vấn đề, không chút kiêng dè, thậm chí chỉ đích danh lãnh đạo thành phố để phê bình. Nhiều lãnh đạo thành phố đều rất phản cảm với anh ta, Bí thư Thành ủy cũng biết có một người như vậy, ăn cơm của thành phố mà cứ nói cái không phải của thành phố."

"Có một lần, người anh em này viết một bài báo, đăng trên nội san của Trường Đảng Trung ương, viết cái gì? Viết về việc thành phố Ngạn Đông chúng ta ham hư danh, làm giả, làm các công trình hình ảnh, công trình bộ mặt để giành sự tán thưởng của cấp trên, người dân lại không mua sổ, thậm chí rất phản cảm. Tin tức tuyên truyền hư giả, tâng bốc quá mức lãnh đạo chủ chốt, phóng đại thành tích, che giấu thiếu sót và vấn đề. Nếp xấu trong sử dụng người nghiêm trọng, thịnh hành quan hệ thân hữu, hối lộ quà cáp phổ biến, mua quan bán chức không hiếm thấy, một lượng lớn nhân tài không được sử dụng đúng cách, tôn trọng đầy đủ, ở một số nơi và bộ phận thậm chí bị chèn ép bức hại, cuộc sống quần chúng khó khăn, khiếu kiện tập thể nhiều, bị chèn ép và trả thù cũng nhiều vân vân."

"Bí thư Thành ủy Trương sau khi biết chuyện này thì vô cùng nổi giận, ông ta kiêm chức Hiệu trưởng Trường Đảng Thành ủy, nhưng bình thường không hỏi đến các công việc cụ thể, lần này, ông ta gọi Hiệu trưởng thường trực Trường Đảng Thành ủy và chủ nhiệm bộ môn của người bạn học đó của tôi tới, mắng cho một trận tơi bời, ra lệnh nghiêm ngặt không được để loại người như vậy ở lại Trường Đảng, nên kỷ luật thì kỷ luật, nên điều đi thì điều đi, mau chóng cho anh ta đi khỏi."

"Rất nhanh, người anh em đó bị điều tới một trường trung cấp dạy học, hơn nữa, môn dạy cũng bị điều chỉnh, không được giảng chính trị nữa, chuyển sang dạy ngữ văn, anh ta dạy ngôn ngữ, nhưng ngôn ngữ của anh ta không còn cách nào truyền ra xã hội được nữa."

"Cậu đấy, chính là tính tình quá thẳng. Vốn dĩ, tính cách thẳng thắn không phải là khuyết điểm gì, thậm chí còn được xem là một loại mỹ đức, chẳng phải Chủ tịch Mao dạy chúng ta học tập lập trường giai cấp yêu ghét phân minh của đồng chí Lôi Phong sao? Nhưng, Lôi Phong đã qua đời từ lâu rồi, thời đại đã sớm khác rồi, hơn nữa, quan trường có đặc điểm của nó, yêu ghét phân minh là không được đâu, sẽ chịu thiệt đấy. Người trẻ tuổi không thể để lọt hạt cát nào vào mắt, thế là không được. Rất nhiều chuyện, rất nhiều hiện tượng, rất nhiều người, đừng nói cậu không quản được, tôi cũng không quản được, quan lớn hơn tôi cũng không quản được, Tổng Bí thư thì sao chứ? Một số chuyện ông cũng không có cách nào, cậu tin không? Bây giờ tệ nạn quan trường rất nhiều, có cái còn rất nghiêm trọng, không chỉ là nếp xấu, mà là tham nhũng thậm chí tham nhũng nghiêm trọng, những kẻ bị lôi ra cuối cùng cũng chỉ là số ít xui xẻo, pháp không trách chúng, quan quan tương hộ (quan bảo vệ quan), đó là chuyện không sai!"

"Có câu tục ngữ, gọi là 'không điếc không mù, không thể làm chủ', nói nghĩa là gì? Chính là nói người làm lãnh đạo, quản lý một tập thể, một đơn vị, phải có lòng bao dung, có hàm dưỡng, đối với một số vấn đề phải nhắm một mắt mở một mắt, nếu không, bản thân sống mệt mỏi, người khác cũng sẽ bị đắc tội hết, vậy thì lãnh đạo còn để cậu làm nữa không? 'Nước trong quá thì không có cá, người xét nét quá thì không có bạn', chính là đạo lý này đấy!"

Chủ nhiệm Quốc vừa uống vừa giảng, Trình Không vừa uống vừa nghe. Người giảng thao thao bất tuyệt, chân thành hết mực; người nghe lọt tai lọt tâm, gật đầu lia lịa.

Cũng là trải qua bao nhiêu khúc quanh trắc trở, Trình Không nghe những lời dạy bảo này của Chủ nhiệm Quốc mới sản sinh ra sự cộng hưởng, nếu để lúc trước mới ra cổng trường đó, có lẽ hắn sẽ không cho là đúng.

"Người trẻ tuổi, góc cạnh quá sắc nhọn, tất nhiên sẽ phải bị mài giũa, chuyện này không tính là chuyện xấu, là quá trình tất yếu phải trải qua. Tất nhiên, quá trình này không được quá dài, nếu quá dài, mất đi ưu thế về tuổi tác, thì tương lai khó mà nói được. Gặp trắc trở, đối mặt áp lực và khốn cảnh đương nhiên là không dễ chịu, nhưng, cuộc đời của ai mà chẳng xuôi chèo mát mái chứ? Người làm nên đại sự lại càng phải trải qua nhiều nạn hơn, lớn hơn người thường. Chẳng phải nước ngoài có câu ngạn ngữ sao, 'muốn làm Tổng thống, trước tiên phải ngồi tù', càng gian nan khốn khổ, càng là sự thử thách và rèn luyện đối với con người, người trụ vững được, mới có hy vọng, mới có phát triển."

"Nào, hôm nay tôi tặng cậu chút mực báu, ha ha ha..." Chủ nhiệm Quốc yêu thích thư pháp và văn cổ, tạo nghệ đối với văn hóa truyền thống rất sâu, ông đứng dậy đi vào thư phòng của mình, bước tới bàn làm việc, cầm bút lông, ngưng thần tĩnh khí, vung tay viết ngay mấy chữ đại tự Âu thể cứng cáp:

"Gian nan khốn khổ, ngọc nhữ dữ thành. Hương tự hàn xuất, ý tòng tửu lai." (Gian nan khốn khổ, mài giũa thành ngọc. Hương tỏa từ hàn, ý đến từ rượu.)

Trình Không ở bên cạnh lặng lẽ đọc một lượt:

"Gian nan khốn khổ, mài giũa thành ngọc. Hương tỏa từ hàn, ý đến từ rượu. Người ta thường nói: nét chữ là nét người. Hay, hay, hay! Thư pháp hay, ý cảnh hay!"

"Nét chữ là nét người, có cách nói này, chữ trước kia của tôi cũng từng góc cạnh rõ ràng, thời trẻ cũng từng nhiệt huyết dâng trào, dần dần, trải qua vô số việc, tính cách con người thay đổi, chữ cũng có sự thay đổi, không còn sắc bén lộ liễu như thế nữa rồi." Chủ nhiệm Quốc nói.

"Nhưng, tôi vẫn cảm thấy trong chữ của ông có luồng khí cương liệt." Trình Không nói.

"Tôi cảm thấy làm người và làm quan đều phải nhớ một điểm, 'ngoài tròn trong vuông', không có cái tròn bên ngoài, con người sẽ đụng đâu cũng va vấp, việc gì cũng không thuận lợi; không có cái vuông bên trong, hoàn toàn không có nguyên tắc, không có chủ kiến, thì cũng không được, không làm được việc, cũng làm không tốt việc." Chủ nhiệm Quốc nói. "Vả lại, người không có nguyên tắc thì người khác cũng coi thường, thậm chí bản thân cũng coi thường."

"'Ngoài tròn trong vuông', hay, hay lắm!" Trình Không nhấm nháp kỹ lưỡng, cảm thấy vô cùng tuyệt diệu.

Thấy thời gian không còn sớm, Trình Không bèn cầm bức chữ Chủ nhiệm Quốc tặng, luyến tiếc cáo từ.

Lời dạy bảo của Chủ nhiệm Quốc khiến hắn khắc cốt ghi tâm, tuy là ý say mơ màng, vẫn lâu lâu không ngủ được.

Sau một hồi giáo huấn của Chủ nhiệm Quốc, cộng thêm kinh nghiệm giáo huấn đau đớn, Trình Không dường như hiểu sâu sắc hơn về phương pháp nghệ thuật làm người làm quan, cách hành xử của hắn cũng đang dần thay đổi.

Hắn nỗ lực khiến bản thân hòa nhập vào môi trường mình đang ở, đến lúc ăn thì ăn, lúc uống thì uống, lúc chơi thì chơi, lúc vui thì vui, hòa làm một với mọi người, cố gắng xóa bỏ ấn tượng thanh cao cô độc từng để lại trong lòng mọi người trước kia. Với người không bằng mình, không kỳ thị; với người từng có hiềm khích, cũng nỗ lực hóa giải hiểu lầm, làm hòa quan hệ.

Dần dần, mọi người cảm thấy chàng trai Trình Không này trưởng thành hơn trước nhiều, hắn cơ bản đã hòa nhập vào môi trường này.

Đối với Trưởng phòng Ân và Hồ Mộng, hắn cũng cố gắng giả vờ tỏ ra tôn trọng, trên mặt nở nụ cười, cúi đầu, tỏ ý cam chịu thua. Trưởng phòng Ân bị bệnh nằm viện, các cán bộ mang đủ loại mục đích tranh nhau đi thăm hỏi, Trình Không cũng vội vàng mua hoa quả, sữa ong chúa các loại đồ bổ đi thăm, tuy không tranh được vị trí đầu, nhưng cũng không rơi vào cuối. Hắn còn thường xuyên mua đồ chơi gì đó cho con của Hồ Mộng, để lấy lòng Hồ Mộng.

Trưởng phòng Ân vẫn luôn giữ khoảng cách và cảnh giác với Trình Không, khi Trình Không mặt dày tới nhà ông ta tặng quà, hai vợ chồng Trưởng phòng Ân đều không mặn không nhạt, giữ vẻ uy nghiêm. Sau đó, ông ta cân nhắc kỹ lưỡng, cũng không còn quá cay nghiệt với Trình Không nữa, vì trước đó trong hoạt động "Tam giảng", quần chúng nêu mấy chục ý kiến cho ông ta, trong đó có tác phong độc đoán, thái độ ngạo mạn vân vân, cơ quan cũng đã nói chuyện với ông ta, yêu cầu ông ta phân tích từng mục, sửa chữa từng mục, ông ta cũng đã cam đoan, nếu còn như trước kia thì sợ là không hay. Hơn nữa, thằng nhóc này đã biết sự lợi hại của Ân tôi rồi, vậy thì tạm tha cho nó đi.

Những ý kiến lần trước ông ta nghi ngờ có cả Trình Không nêu, nhưng ông ta cũng không có bằng chứng xác thực, đó đều là viết không ghi tên, kỷ luật tổ chức lại nhấn mạnh nghiêm ngặt không được trả thù, không được tính sổ sau lưng, ông ta cũng không thể quá lộ liễu, chỉ có thể trong một cuộc họp khi nhắc đến "Tam giảng" mà bóng gió nói:

"Trong 'Tam giảng' cũng có người nêu ý kiến với tôi, nhưng không nhiều, mấy chục mục, có người còn nhiều hơn tôi nhiều, hàng trăm mục, ý kiến gì, tôi đều xem rồi, cái ảo cái thực cái thật cái giả đều có, có người còn nêu ý kiến bảo tôi chú ý nghỉ ngơi, đừng làm việc không cần mạng, đó gọi là ý kiến gì cơ chứ. Có ý kiến gì với tôi, sau này cứ nói thẳng, không cần viết những thứ đó sau lưng, tốn sức làm gì, không cần thiết mà."

Nhưng trong lòng ông ta vẫn hơi chột dạ, tốt nhất là trong hoạt động kiểu này những ý kiến nêu về mình ít đi chút. Chỉnh Trình Không mạnh tay quá, nó "thỏ cùng đường cắn người" (chó cùng rứt giậu), đối với bản thân Trưởng phòng Ân cũng không có lợi. Thế là, hai người trên mặt bắt đầu trở nên khách khí, không còn cau mày đối đầu nữa.

Hồ Mộng vẫn kiêu ngạo, ngang ngược như vậy, nhưng do sự nhẫn nhịn của Trình Không, cơ hội xung đột ít hơn nhiều.

Trình Không còn xuất phát từ thực tế, nhanh chóng giải quyết vấn đề hôn nhân của mình, tìm một giáo viên tiểu học làm vợ.

Trước đó, Lưu Gia đã kết hôn, vợ là con gái của một vị trưởng phòng nào đó ở Thành ủy. Trình Không vốn tâm cao, nhưng hiện thực không như ý hắn, kén chọn tới lui, càng lúc càng không ưng ý, hắn bèn dứt khoát quyết đoán, lựa chọn một người tạm được trong khả năng thực tế, quyết định nhanh chóng, nhanh chóng kết hôn.

Người ta thường cảm thấy người sau khi kết hôn trưởng thành hơn. Nếu chưa kết hôn, bất kể cậu bao nhiêu tuổi, năng lực mạnh thế nào, trong lòng người thường luôn cảm thấy cậu vẫn là gã nhóc lông bông, không mấy trưởng thành, không mấy đáng tin. Sau khi kết hôn thì hoàn toàn khác, mọi người thường sẽ cảm thấy đột nhiên trưởng thành rồi, là người lớn rồi, đáng để tôn trọng và ủy thác công việc rồi.

Hơn nữa, kết hôn cũng chặn đứng cái miệng quạ của Trưởng phòng Tạng cố dựng chuyện Trình Không phong lưu thành tính, vấn đề tác phong. Thực chất của kết hôn là nhận giấy phép hoan lạc nam nữ. Khi chưa kết hôn, cậu nắm tay người khác giới cũng sẽ trở thành tin tức, có lẽ cậu còn chưa nắm tay, người khác cũng sẽ dựng nên tin đồn nhảm. Sau khi kết hôn, cậu và người khác giới lên giường đều là chuyện bình thường (tất nhiên, phải là người khác giới mà cậu kết hôn cùng), người khác muốn dựng chuyện vấn đề tác phong của cậu không phải là chuyện dễ dàng, ít nhất nắm tay, hôn môi người khác giới cũng khó mà cấu thành tư liệu, trừ khi là dựng chuyện ngoại tình. Nhưng nếu vợ chồng cậu hòa thuận, loại tin đồn đó cũng tự nhiên tan vỡ.

Trình Không lúc đầu thể hiện không tệ, từng được lãnh đạo thành phố coi trọng, nhưng Lưu Gia sau đó đã vươn lên, vượt qua hắn, đã trở thành Phó trưởng phòng, còn Trình Không u uất không đạt ý nguyện, vẫn dậm chân tại chỗ, điều này đã cho thấy trình độ thích ứng quan trường cao thấp của hai người.

Nhưng Lưu Gia không vì thế mà tự mãn, cậu ta tỉnh táo nhận thức được môi trường xung quanh phức tạp hiểm ác, nhận thức được sự biến hóa khó lường của quan trường, nhận thức được con đường làm quan không có điểm dừng, cậu ta vẫn đang suy tính, hành động.

Lưu Gia nhận thức sâu sắc, lăn lộn chốn quan trường, bắt buộc phải giữ sự thống nhất cao độ với cấp trên, bắt buộc phải bán mạng, hết lòng vì lãnh đạo, bắt buộc phải tìm mọi cách giành được sự tin tưởng và coi trọng của lãnh đạo, con đường làm quan mới có hy vọng. Cậu ta rất có tâm cơ, thiết kế và quy hoạch con đường làm quan của bản thân một cách khéo léo.

Để giành được sự tin tưởng của Trưởng phòng Ân, Lưu Gia siêng năng xin chỉ thị, siêng năng báo cáo, và đem các loại tình hình mình tìm hiểu nắm bắt được báo cáo kịp thời với lãnh đạo, tự giác đóng vai tai mắt của Trưởng phòng Ân, và nỗ lực trở thành tâm phúc của ông ta.

Hôm nay, khi Lưu Gia tới văn phòng Trưởng phòng Ân, nói xong công việc, Trưởng phòng Ân hỏi Lưu Gia:

"Dạo này nghe thấy chuyện gì không?"

"Cũng không có chuyện gì lớn, chỉ là... những lời xì xào phàn nàn của một số đồng chí vẫn còn." Lưu Gia đáp.

"Ai thế? Nói những gì?" Trưởng phòng Ân truy vấn.

"Lão Lý ở Phòng Hành chính thích kể mấy chuyện dung tục, đôi khi còn lấy anh ra làm trò tiêu khiển. Trình Không vẫn là nói năng không chú ý, cậu ta nói có những lãnh đạo là háo sắc không hiền, yêu tiền không yêu người, hình như là ám chỉ anh." Lưu Gia nói. Thực ra đây cũng là nghe người khác kể, hơn nữa là chuyện trước kia, nhưng Lưu Gia để lấy lòng Trưởng phòng Ân, giành được cảm tình và sự tin tưởng của ông ta, nên nhắc lại chuyện cũ.

"Ồ, lão Lý là cái bệnh đó. Trình Không cậu ta còn nói gì nữa không."

"Việc khác thì không nghe thấy gì, bình thường tôi cũng ít khi ở cùng cậu ta." Lưu Gia biết Trưởng phòng Ân có thành kiến với Trình Không, nên cố ý giữ khoảng cách với Trình Không.

"Thằng nhóc này, chó không bỏ được thói ăn cứt, bệnh cũ, nó nằm trong lòng bàn tay Ân này là chết chắc rồi!" Trưởng phòng Ân thầm nói trong lòng. Nhưng ông ta không thể hiện ra, mà bình thản nói:

"Được, sau này giúp tôi chú ý nhiều hơn, nắm bắt tâm trạng, động thái của cán bộ, kịp thời báo cáo với tôi."

"Nhất định, nhất định, tôi nhất định nỗ lực làm tốt." Lưu Gia thầm vui mừng, điều này chứng minh, Trưởng phòng Ân thực sự coi cậu ta là người của mình, khoảng cách của cậu ta với Trưởng phòng Ân càng gần hơn, cơ hội được ông ta quan tâm trọng dụng đương nhiên càng lớn hơn.

Trưởng phòng Ân dù đã ngoài 50, nhưng vẫn có "tinh thần tiến thủ", ông ta thâm niên, quan hệ nhiều, biết đưa tiền, biết làm việc, vẫn được cơ quan tổ chức liệt vào đối tượng bồi dưỡng trọng điểm, dự kiến đề bạt ông ta làm Phó Thị trưởng chính quyền thành phố Ngạn Đông. Dưới sự giúp đỡ nhiệt tình của Trưởng ban Mã và những người khác, Ban Tổ chức Tỉnh ủy đã tiến hành khảo sát Trưởng phòng Ân, nhưng, khi Ban Tổ chức Tỉnh ủy thẩm tra, có lãnh đạo nêu ra một vấn đề, khiến ông ta không thông qua được.

Vấn đề gì? Vấn đề học vấn.

Trưởng phòng Ân thực tế chỉ có văn hóa cấp hai, sau khi xuống nông thôn cắm trại vài năm, sau khi trở về thành phố cũng không tiếp nhận giáo dục chính quy, sau khi đảm nhận chức vụ lãnh đạo mới chỉ được đào tạo qua vài lần ở Trường Đảng, bằng đại học quản lý hành chính Đảng chính hiện có cũng là do lớp hàm thụ Trường Đảng Thành ủy cấp. Lần này có vị lãnh đạo ở tỉnh nêu ra, đảm nhận chức vụ lãnh đạo cấp thành phố, bằng đại học là quá thấp, không phù hợp với yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ và phát triển tình hình, các tỉnh khác có nơi đưa lượng lớn tiến sĩ vào ban lãnh đạo cấp thành phố thậm chí ban lãnh đạo cấp huyện, trình độ nghiên cứu sinh lại càng nhiều, hiện nay công chức tuyển dụng vào cơ quan bằng cấp thấp nhất cũng là đại học, đối tượng nghiên cứu này nên nghiên cứu kỹ hơn, xem có ứng cử viên nào phù hợp hơn không.

Hơn nữa, còn có người phản ánh Trưởng phòng Ân có nhà ở vượt tiêu chuẩn, những lá thư tố cáo vấn đề kinh tế của ông ta trước kia cũng có tới vài lá, tuy nói sau khi cơ quan kỷ luật và cơ quan tổ chức thành phố Ngạn Đông điều tra kết luận là tố cáo vu khống, nhưng vẫn có người bày tỏ nghi ngờ đối với ông ta.

Thế là, việc tiến bộ của Trưởng phòng Ân bị đổ bể.

Tin tức truyền tới, Trưởng phòng Ân thất vọng tột độ, vô cùng chán nản. Ông ta sớm đã biết việc mình được đề cử làm Phó Thị trưởng, chuyện tốt như vậy, những người liên quan nắm tình hình sẽ tranh nhau tới tiết lộ và nhận công với ông ta, không ngờ lại là chó cắn bàng quang - một tràng không (công cốc).

Tâm trạng ông ta rất tệ, hút thuốc càng dữ dội hơn, liên tiếp mấy tối uống rượu say, cũng ngủ không yên giấc.

Những ngày này, gần như tối nào ông ta hoặc là coi Hồ Mộng như thuốc phiện, chơi một trận tơi bời quá nửa đêm, hoặc là ra ngoài tự tìm trung tâm tắm rửa, trung tâm làm đẹp của khách sạn, tìm một thậm chí hai cô gái ra, bao phòng ở khách sạn, quậy phá quá nửa đêm. Ông ta cảm thấy không phải đang giải tỏa dục vọng, mà là giải tỏa sự u uất trong lòng. Tất nhiên, làm những chuyện này là không thể thiếu thuốc xuân dược giúp sức.

Cơ thể ông ta thì thả lỏng, nhưng sự u uất trong lòng vẫn không sao tan đi, hơn nữa, quầng mắt đen rõ rệt, tinh thần cũng lộ vẻ kém cỏi.

Lưu Gia biết được chuyện này, bèn chủ động tìm Trưởng phòng Ân, chia sẻ nỗi lo phiền:

"Trưởng phòng Ân, anh có thể tiếp tục học tập nâng cao mà, bây giờ cán bộ lãnh đạo lấy bằng nghiên cứu sinh thậm chí bằng tiến sĩ không ít, điều này có lợi cho anh."

"Khụ, anh đã ở cái tuổi này rồi, còn có thể đi học? Đâu có dễ dàng như vậy chứ. Tiểu Lưu, cậu là đứng nói chuyện không đau thắt lưng đấy (nói thì dễ làm mới khó)." Trưởng phòng Ân lắc đầu, nói.

"Trưởng phòng, chuyện này thực ra không khó khăn như anh tưởng tượng đâu, em có thể học thay anh mà. Vả lại, bây giờ cán bộ lãnh đạo đi học nâng cao, chẳng phải rất nhiều người đều là như vậy sao."

"Ồ, ý này không tồi." Trưởng phòng Ân như đột nhiên khai sáng.

"Ý này không tồi." Ông ta lặp lại lần nữa.

"Vậy thì nhờ chú em nhé!" Ông ta nhìn Lưu Gia đầy hy vọng, nói.

"Em sẽ dốc toàn lực, anh cứ yên tâm." Lưu Gia nói.

Lưu Gia đã đăng ký học chuyên tu đại học cho Trưởng phòng Ân tại Trường Đảng Thành ủy, và thay ông ta nghe giảng, thay ông ta làm bài tập, thay ông ta đi thi.

Tại Trường Đảng Thành ủy vốn đã có quan hệ của chủ nhiệm Ân, họ hoàn toàn thấu hiểu và tạo điều kiện cho những việc Lưu Gia làm thay cho chủ nhiệm Ân. Thật ra, rất nhiều lãnh đạo đến đây tu nghiệp đều như thế này cả, từ nghe giảng, làm bài tập, cho đến thi cử đều do thư ký làm thay, cuối cùng bằng cấp thì thuộc về lãnh đạo. Lãnh đạo ai cũng bận rộn, đâu có thời gian và sức lực mà đến đây học hành nghiêm túc như học sinh cơ chứ. Trường Đảng thu học phí cao như vậy, hà cớ gì lại phải làm khó mấy vị lãnh đạo này chứ.

Đương nhiên, lãnh đạo đi học thì không tiếc tiền học phí, vì đều là công quỹ thanh toán mà, chủ yếu là xem nơi nào dễ học, bằng cấp nào dễ kiếm dễ lấy. Hệ thống Trường Đảng là thị trường lớn nhất, nhận giáo dục học vấn ở đây, quản lý không nghiêm, thư ký học thay thi thay đã là chuyện công khai, là hiện tượng phổ biến. Thi cử cũng thường là thi mở, hoặc viết tiểu luận gì đó, chuyện đó tuyệt đối không làm khó được thư ký. Chính vì chứa quá nhiều "nước" (hư danh), quản lý lại quá lỏng lẻo, nên bằng cấp của Trường Đảng thường không được xã hội công nhận. Cầm bằng cấp của Trường Đảng ra ngoài xã hội xin việc, mười lần thì chín lần sẽ va vào tường. Thế nhưng, bộ phận tổ chức lại quy định, bằng cấp của Trường Đảng trong cơ quan Đảng chính quyền là được công nhận, nó là "phiếu lương thực địa phương", là "giấy thông hành nội bộ". Thế là đủ rồi, lãnh đạo kiếm tấm bằng đó chẳng phải để làm quan sao? Chẳng phải để thăng tiến sao? Được nội bộ cơ quan Đảng chính quyền công nhận là được.

Một năm sau, chủ nhiệm Ân đã lấy được bằng cử nhân.

Chủ nhiệm Ân vẫn chưa thỏa mãn, ông bảo Lưu Gia tiếp tục học cao học thay mình, vẫn ở Trường Đảng, ở đây tương đối dễ dàng hơn.

Bởi vì trong thời đại này, lãnh đạo cấp địa cục đa số đều có trình độ cao học, có người thậm chí đã là tiến sĩ, lãnh đạo cấp phòng cũng lũ lượt đi tu nghiệp, theo học cao học. Tất nhiên, những cán bộ lãnh đạo đã đạt được hoặc đang cố gắng giành lấy học vấn, bằng cấp cao học này, đa số đều là học lớp cao học tại các Trường Đảng các cấp, nhiều người lại do thư ký làm thay, công quỹ trả tiền, tự mình vơ lấy tấm bằng, mạ vàng cho bản thân chút đỉnh thôi, chứ năng lực thực tế, bất kể là trình độ lý luận hay khả năng thực tiễn, đều không tăng thêm bao nhiêu.

Chủ nhiệm Ân tuy trước kia vì hạn chế thời đại mà không thể may mắn như người trẻ bây giờ, được vào đại học, đọc cao học, nhưng hiện giờ quyền lực đang nằm trong tay ông. Ở Trung Quốc, vào thời đại này, có quyền là có tiền, có quyền là có danh, có quyền là có văn hóa, có quyền là có tất cả. Có vị lãnh đạo thậm chí còn chẳng nhận mặt đủ 26 chữ cái tiếng Anh, thế mà chẳng phải vẫn cứ lấy được bằng cao học, thậm chí là bằng tiến sĩ đó sao? Chứng chỉ tiếng Anh cấp sáu chẳng phải cũng cầm trên tay rồi sao?

Cục trưởng Vương của Cục Công thương thì còn tuyệt hơn nữa, ông ta thực tế chỉ có trình độ tiểu học, là sau khi xuất ngũ thì đề bạt thành cán bộ, sau khi chuyển ngành thì đến Cục Công thương. Ông ta biết ngoại ngữ của mình hoàn toàn không có nền tảng, đã ngoài 40 tuổi, cũng không học vào được nữa, vả lại bản thân ông ta vốn dĩ cũng chẳng định dựa vào học tập để lấy bằng cấp. Nếu không phải vì quan trường hiện nay đang thịnh hành việc này, bộ phận tổ chức khảo sát cán bộ, đề bạt cán bộ coi trọng cái này, thì ông ta cũng chẳng có tâm trí đâu mà đi lấy tấm bằng này. Trong quá trình phục vụ các doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài, ông ta quen một người bạn ở Ma Cao, người bạn này sau khi biết tâm tư của Cục trưởng Vương, đã giúp ông ta dùng tiền mua lấy một tấm bằng tiến sĩ ở Ma Cao, trong đó môn "ngoại ngữ" chính là tiếng Trung, tức là tiếng mẹ đẻ thực tế của ông ta! Hơn nữa, kỳ thi cũng được hoàn thành với sự hỗ trợ của thư ký.

Các thư ký vì chuyện học tập và thăng tiến của lãnh đạo, đều rất tận tâm tận lực. Nếu thực sự không xong, vẫn còn có "tay súng" (người thi hộ). Thi chứng chỉ tiếng Anh cấp bốn, cấp sáu, rất nhiều người đều tìm "tay súng" để qua cửa. Nếu dựa vào bản lĩnh thật sự, chẳng có mấy thí sinh xã hội nào thi qua nổi. Đề thi tiếng Anh cấp bốn, cấp sáu hiện nay ra ngày càng quái gở, khoảng cách với ứng dụng thực tế ngày càng xa, lại toàn những từ ngữ hiếm lạ, nếu không am hiểu con đường này, thì dù tiếng Anh có học giỏi đến đâu, cũng rất khó vượt qua kỳ thi. Truyền thông đã từng đưa tin: Nghiên cứu sinh Mỹ thi tiếng Anh cấp bốn, cấp sáu của Trung Quốc, kết quả lại trượt!

Tất nhiên, chủ nhiệm Ân cũng không quên khao thưởng Lưu Gia. Khi biết sau khi kết hôn nhà ở của Lưu Gia rất chật chội, ông liền bảo Công ty Bất động sản Long Thái trực thuộc Cục Quản lý Nhà ở thành phố bán cho Lưu Gia một căn hộ thương mại với giá tượng trưng.

Chẳng bao lâu sau, Lưu Gia được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Tổng hợp. Trưởng phòng Tạng của phòng Tổng hợp được thăng chức lên làm Điều nghiên viên cấp phó phòng.

Lưu Gia vô cùng cảm kích, càng thêm dốc sức làm việc cho chuyện học hành của chủ nhiệm Ân.

Trình Không vẫn là nhân viên, chưa có dấu hiệu gì được đề bạt. Nhưng chủ nhiệm Ân và những người khác cũng không gây khó dễ cho cậu nữa, mọi người cơ bản là chung sống hòa bình. Tất nhiên, đối với Trình Không mà nói, áp lực vô hình từ bên ngoài là rất lớn. Cùng vào cơ quan, tài hoa không hề thua kém Lưu Gia, vậy mà lúc này một người đã trở thành cấp trên của người kia, đối với một người mà nói gần như là một sự nhục nhã. Kẻ nào tâm địa hẹp hòi rất có thể sẽ nghĩ quẩn, thậm chí là tìm đến cái chết.

Trưởng phòng Tạng chờ xem trò cười của Trình Không. Chuyện này nếu đặt vào hoàn cảnh của bản thân ông ta, nỗi đau trong lòng có thể tưởng tượng được, ông ta đinh ninh rằng Trình Không chắc chắn đau khổ đến mức không chịu nổi.

Nhưng Trình Không dường như không có chuyện gì xảy ra, vẫn cứ là chính mình, việc gì cần làm cứ làm. Điều này khiến Trưởng phòng Tạng cảm thấy rất bất ngờ, rất khó hiểu.

"Không nghĩ thông cũng phải nghĩ thông, ngay cả khi là sự nhục nhã cũng phải chấp nhận." Trình Không tự điều chỉnh trong lòng, bề ngoài cậu giả ngốc, dù là Trưởng phòng Tạng cố tình kích bác:

"Cậu xem, cùng vào cơ quan, có người đã thành lãnh đạo, có người vẫn cứ như thế, sự khác biệt lớn quá nhỉ!"

Cậu cũng giả vờ như không nghe thấy. Khi người khác nhắc với cậu về chuyện này, cậu nói:

"Đều là bạn tốt cả, Lưu Gia thăng tiến, tôi cũng thấy mừng. Chuyện quan trường đâu phải muốn là được, tùy duyên thôi, tôi tận tâm tận lực, không thẹn với lòng là được."

Lưu Gia đối với Trình Không xem như vẫn khách khí, gặp việc gì thường không dùng giọng điệu ra lệnh để nói chuyện với cậu, mà dùng giọng điệu thương lượng, thể hiện sự tôn trọng đối với cậu.

Lúc đầu khi còn quan hệ cạnh tranh, Lưu Gia đối với Trình Không có lòng cảnh giác, thỉnh thoảng còn dùng chút tiểu xảo. Lúc này, cậu ta đã vượt xa Trình Không, hơn nữa, nói thật lòng, cậu ta quả thực cũng có chút thương cảm cho Trình Không. Dù sao thì bối cảnh văn hóa, xuất thân, trải nghiệm cũng khá tương đồng, trước kia cũng đều ở vào tình thế bị một số kẻ bài xích thậm chí hãm hại, cũng từng là anh em hoạn nạn mà. Nếu cậu ta là Trình Không, chắc tức chết mất thôi? Nếu lúc này mà còn đối xử bất nhã với cậu ấy, chẳng phải cậu ấy sẽ hận mình chết đi sống lại sao?

Tất nhiên, cậu ta cũng sẽ không vì Trình Không mà bán mạng. Gặp lúc có người nhắc đến Trình Không, bất kể là nói tốt hay nói xấu, Lưu Gia đều không hé răng một lời. Cậu ta vừa phải tránh xung đột với Trình Không, vừa phải tránh để người khác hiểu lầm cậu và Trình Không thực sự là bạn bè, rồi gom họ vào một nhóm. Dù sao thì, thân phận hiện tại của họ đã hoàn toàn khác biệt, tiền đồ của mỗi người cũng là những viễn cảnh phát triển hoàn toàn khác nhau, sao có thể xếp vào cùng một loại được chứ?

Con người là một loại động vật chính trị. Chủ tịch Mao đã từng nói: Ngoài Đảng không có đảng, là tư tưởng đế vương; trong Đảng không có phái, là chuyện kỳ quái. Ở trong một đơn vị, thậm chí là ở cùng một chiến hào, đều sẽ có các nhóm người và phe phái, đều sẽ có ý kiến và đấu tranh, đó chính là chính trị.

Đối với "chính trị văn phòng", có người đã luận giải như thế này——

Rất nhiều người vừa nghe đến "chính trị văn phòng", phản ứng đầu tiên là tránh càng xa càng tốt, không muốn cuốn vào vòng xoáy đấu đá của văn phòng. Đáng tiếc là, những người có suy nghĩ này vẫn chưa nhìn nhận rõ sự thật là mình đang ở trên cùng một con thuyền với người khác.

Những người đi làm muốn giữ mình trong sạch, muốn được yên ổn, kết quả cuối cùng không chỉ là cầu được ước thấy, tránh xa thị phi, mà thậm chí có thể còn mất việc một cách khó hiểu, mà vẫn không hiểu tại sao. Bạn hoàn toàn không cần phải theo người khác gây chuyện thị phi, nhưng tuyệt đối đừng cho rằng chỉ cần giữ mình trong sạch là có thể đứng ngoài cuộc, bởi vì bão tố văn phòng chưa bao giờ có mắt.

Sinh tồn ở văn phòng dựa vào trí tuệ. Môi trường văn phòng vốn dĩ được cấu thành từ con người, hành vi của mỗi cá nhân không tránh khỏi sẽ ảnh hưởng đến suy nghĩ của người khác, bầu không khí chung, và tiến độ công việc. Muốn tỏa sáng ở nơi làm việc, ngoài việc có tài năng, quan trọng hơn còn là tính cách, trí tuệ cảm xúc (EQ), giao tiếp xã hội và nhiều năng lực vô hình khác. Tài năng và năng lực chuyên môn chỉ có thể cộng điểm cho năng lực cạnh tranh của bạn khi bạn mới chập chững bước vào nghề. Khi bạn chính thức trở thành chiến binh trên đấu trường công việc, năng lực thực sự giúp bạn sống sót lại chính là: trí tuệ. Chính trị văn phòng chính là bài kiểm tra khả năng ứng biến, khả năng phối hợp... của người làm công ăn lương.

Doanh nghiệp nào cũng có cái khó là tài nguyên có hạn, vả lại không tránh khỏi vấn đề phân phối không đều, nên việc sử dụng một vài thủ đoạn để gia tăng lợi thế cạnh tranh cá nhân cũng là điều không có gì lạ. Công ty nào cũng có hai loại cơ cấu tổ chức: cơ cấu tổ chức chính thức có thể thể hiện bằng biểu đồ, còn cơ cấu tổ chức không chính thức chính là các mối quan hệ xã hội. Nói rõ ra, chính trị văn phòng chẳng qua là kết giao thêm nhiều bạn bè có lợi cho con đường làm quan của bạn, và bớt gây oán thù giữa các đồng nghiệp mà thôi.

Người làm công ăn lương nên nhìn rõ một sự thật rằng, thực hiện các hành vi chính trị trong văn phòng là chuyện bình thường, không có hoạt động chính trị mới là lạ. Những người nhắm mắt giả vờ như chính trị văn phòng không tồn tại cũng nguy hiểm chẳng khác gì qua đường mà không nhìn đèn tín hiệu, hoặc khi bão tới mà không chú ý đến tin tức về mưa lớn và sạt lở đất vậy.

Rộng kết thiện duyên, chớ kết oán thù. Vì vậy, thay vì bài xích sợ hãi chính trị văn phòng, chi bằng hãy buông bỏ tất cả những sự khinh thường và bất lực, dấn thân vào đó và tận hưởng chính trị văn phòng. Chính trị văn phòng khó tinh thông, nhưng không phức tạp. Chính trị văn phòng là gì? Là thái độ đối nhân xử thế, là chừng mực trong cách ứng đối tiến lùi, là lòng hại người không thể có, lòng phòng người không thể không. Nói tóm lại, đó chính là rộng giao bạn bè, đặc biệt là những người có thể khiến những người ở trung tâm quyền lực như cấp trên của bạn trở thành thầy hiền bạn tốt.

Thường thì khi nói đến chính trị văn phòng, đa số chia làm hai loại. Một loại là "hậu hắc học" văn phòng, dạy người ta làm thế nào để đạt được thành công, vượt lên trên người khác bằng mọi thủ đoạn, dù là đấu đá, giở trò, hy sinh bạn bè cũng không tiếc. Loại kia thì giống như Dale Carnegie, nhìn nhận chính trị chốn công sở với góc độ lạc quan tích cực hơn. Hai cách tiếp cận này tùy thuộc vào mỗi người, không cần phải quá thiên lệch. Thái độ lý tưởng nhất là "tham gia vừa độ" vào chính trị văn phòng, nhưng cũng phải biết cách tự bảo vệ mình mọi lúc mọi nơi.

Nói thật là rất có đạo lý, đối với những người lăn lộn trong văn phòng cơ quan Đảng chính quyền tức là quan trường, thì những đạo lý và nguyên tắc này cũng rất áp dụng được, đáng để tham khảo học hỏi.

Hai nhân vật chính là Trình Không và Lưu Gia, sau khi bước từ cổng trường đại học vào cổng cơ quan với những trải nghiệm khác biệt, cũng đã chứng minh đầy đủ nguyên lý và tác dụng của môn chính trị văn phòng. Trong môi trường quan trường thực tế, không chỉ cần ít gây thù chuốc oán, kết giao rộng rãi, mà còn phải biết khéo léo bợ đỡ những nhân vật thiểu số có tính chất quyết định đối với tiền đồ vận mệnh của mình, đồng thời chú ý tránh né hoặc hóa giải sự thù địch từ những nhân vật dễ gây tổn thương nghiêm trọng cho bản thân. Về phương diện này, Lưu Gia thông minh hơn Trình Không nhiều, cho nên thành công của cậu ta tuyệt đối không phải là ngẫu nhiên, còn sự thất bại của Trình Không cũng là một loại tất yếu.