Khi ta cắm hoa, đôi khi hoa hóa thành thứ kỳ dị, ví dụ như khi không thấy bộ thảo (艹) trên đầu chữ “hoa (花 - hoa)” nữa. “Hoa hóa (化 - hóa) ma”[2] thì thật đáng sợ.

Nếu không có thú vui (趣味 - thú vị) thì bất kỳ vị (味) hấp dẫn thế nào, khi còn chưa (未 - vị) kịp đưa vào miệng đã phải lấy (取 - thủ) hết tốc lực để chạy cả đời mà chạy (走 - tẩu) rồi già yếu đi. Bị nói vậy nên sau cái chết của chồng, Toda Ichiko bắt đầu cắm hoa. Đúng như âm hưởng sờ sợ đâu đó trong từ “ikebana”, thời gian đầu ở lớp học hoa đạo (華道 - hoa đạo), mỗi khi cắt cụp một phần đầu (首 - thủ) của các loài thực vật rồi ngâm đầu cắt đó vào nước, cánh hoa than một tiếng “Á!” đau đớn với giọng đàn ông trầm, dòng máu nhợt nhạt vẽ nên hoa văn của đá hoa trên mặt nước khiến Ichiko rất khổ sở. Nhưng nhờ thầy Baba với đôi tay chỉ dẫn (導 - đạo) tài tình mà cô dần hiểu ra sự tươi sáng của con đường (道 - đạo) hoa, dù tương lai phía trước (寸 - thốn) còn mịt mờ nhưng ở đầu ngón tay của Toda Ichiko đã bắt đầu lung linh những đốm lửa nhỏ.

Trước khi học cắm hoa, cô đã theo học lớp tanka[3] nhưng không kéo dài được lâu. Cô thấy sợ hệt như bị kêu “lên đoạn đầu đài” mỗi khi giáo viên nhắc nộp một bài thơ[4]. Cô nghĩ vậy chi bằng cắt đầu hoa cho khỏe nên đã đổi sở thích.

Người chồng đã khuất của Toda Ichiko là người đàn ông kiệm lời, nhẫn nại, có phẩm cách (品格 - phẩm cách). Anh rất thích núi (山 - sơn), chẳng hề biết đến bệnh tật là gì, vậy mà không biết từ khi nào lại mắc bệnh ung thư (癌 - nham) dạ dày. Trước khi bắt đầu xạ trị, anh nói lâu rồi không về thăm ngôi nhà nơi mình sinh ra và lớn lên nên Toda Ichiko mua túi xách du lịch mới, cùng chồng đi nối các chuyến tàu thường, hướng về phía bắc. Cha mẹ chồng đã chuyển nhà từ lâu, không còn sống ở đó nữa, người trong làng cũng lần lượt ra đi, không còn ai sống ở đó tuy vậy dường như vẫn có người lui tới chăm sóc ruộng lúa nên chúng lên xanh tốt. Gạo ở đây không ai ăn nhưng điền viên phong cảnh vẫn còn. Hai vợ chồng cố tìm một khách sạn càng gần đó càng tốt để đặt song khi gọi điện thì họ đã hết phòng. Họ nói khách sạn đã kín phòng vì nhiều du khách tập trung về quê để ngắm ngôi nhà mình từng sinh sống. Không còn cách nào khác, họ đành lấy phòng ở một khách sạn mới xây, hơi xa một chút.

Chiều về, sau khi tảo mộ xong, họ ngồi ở khu vực ngoài trời của nhà hàng bên trong khách sạn, gọi thực đơn Pháp “phó mặc cho đầu bếp”. Từ “phó mặc” khiến Ichiko có chút lấn cấn, nhưng thay vì tự mình chọn từng món một, cô phó mặc cho ảo giác hạnh phúc khi được đưa món ngon nhất vào miệng ở thế bị động.

Rồi mặt trời cũng tắt nắng, mặt trăng như ổ phô mai Camembert hiện lên trong mây, rọi xuống đám ruộng xanh nhợt nhạt. Liệu rằng lòng kiên nhẫn trồng đám lúa không thể ăn này kéo dài được mấy năm nữa? Kể từ khi thuốc diệt cỏ bị cấm sử dụng, dù trong một môi trường đã bị ô nhiễm, cỏ (草 - thảo) dại mọc nhanh (早 - tảo), những mầm (芽 - nha) cây sắc nhọn hình răng nanh (牙 - nha) đuổi theo nuốt trọn cây lúa. Con người có chăm sóc, nuôi dưỡng lúa non (苗 - miêu) bao nhiêu đi nữa, ruộng (田 - điền) lúa rồi cũng bị biển có dại lấp đi thôi. Người ta đã trồng lúa ở vùng đất này từ mấy ngàn năm trước rồi nhỉ? Mặt trăng (月 - nguyệt) đã tồn tại còn sớm hơn ruộng (田 - điền) nhiều, nhưng vẫn giữ khoảng cách với con người, đủ để không bị nguy cơ tuyệt diệt. Bất chợt, người chồng nói: “Viết chữ ruộng (田 - điền), đến mặt trăng (月 - nguyệt), lại thành chữ dạ dày (胃 - vị) sao?”, rồi bật cười.

Mùa xuân năm cô tốt nghiệp trường cao đẳng, Toda Ichiko và người chồng có tính cách ôn hòa (穏 - ổn) đã gấp rút (急 - cấp) xem mắt rồi kết hôn, cô chẳng kịp tìm việc (就 - tựu) mà cứ thế chuyển đến Ibaraki, nơi chồng làm việc, dẫn theo chú chó (犬 - khuyển) shiba[5] mua ở tiệm thú cưng trong khu phố lao động Tokyo. Tuy đã xây dựng một gia đình với ba thành viên là hai vợ chồng và một con chó, nhưng con chó ấy già yếu nhanh gấp bảy lần con người và đã rời trần thế. Không con, chồng mất, Ichiko bị bỏ lại một mình trên đời này. Những thứ mà chồng cô để lại là cái họ “Toda” và số tiền bảo hiểm đủ cho cô không phải gặp khó khăn trong sinh hoạt, một căn nhà đã trả xong nợ và một núi cô độc (孤独 - cô độc).

Nếu có người chồng lúc nào cũng gật gù lắng nghe, mình không cần phải giao du kết bạn phiền phức, cũng không bị con sâu (虫 - trùng) cô đơn hay con cáo (狐 - hồ) cô độc tấn công, có thể bình an vô sự đi đến cuối cuộc đời – vốn lạc quan nghĩ vậy nên cô đã lấy làm phiền với những mối quan hệ giao tiếp, nhưng đâu ngờ cái ngày người chồng ấy không còn tồn tại lại đến sớm thế này.

Ngay cả sau khi bắt đầu đi học lớp cắm hoa, Ichiko vẫn chỉ quan sát mọi người từ xa, rất ít nói. Không phải vì cô khép kín mà vì sợ bị tổn thương bởi lời nói của người khác, và thấy phiền khi phải đọc suy nghĩ của người khác.

Vừa phấn đấu trở thành một nghệ thuật gia vừa làm giáo viên lớp cắm hoa để mưu sinh, thầy Baba trong lòng đã chán ngấy các bà các cô theo học quá thiếu tinh thần cầu tiến lẫn học hỏi. Có lần mọi người buôn chuyện sôi nổi, lớp học ầm ĩ như cái chợ, thầy đã nghiêm khắc mắng: “Chỉ biết mở miệng (口 - khẩu) ra mà nói thì mặt trời (日 - nhật) lặn mất, buổi tối cho dù có mở to mắt (日 - mục) bao nhiêu đi nữa cũng không nhìn thấy (見 - kiến) điều gì sẽ đến đấy. Các cô có nhìn thấy hoa trong bóng tối không?” Thầy đã cố tình nhắm đến hiệu quả lớn dần mang tính hình ảnh trong bài thuyết giảng bằng cách sử dụng những chữ Hán tăng dần số nét viết là “khẩu (□)”, “nhật (日)”, “mục (目)”, “kiến (見)” nhưng khi nhìn khắp lớp, thầy thấy chẳng ai có vẻ gì là kinh ngạc (驚 - kinh) trước tuyệt chiêu này mà cứ như niệm kinh bên tai ngựa (馬 - mã), và họ lại bình thản bắt đầu những câu chuyện vô bổ (駄 - đà), chẳng mấy chốc lớp học lại huyên náo (騒 - tao). Cứ như vậy, lớp học cắm hoa như một thú vui cứ tiếp diễn đều đều, không thi năng lực cũng chẳng có buổi đánh giá nào.

Thế nhưng, trong số đó, có một học viên đầy tham vọng, mặc mọi người nói hươu nói ngựa (馬), chỉ một mình cô ta nhướng mắt, chiến đấu với những bông hoa trước mắt như một kỵ sĩ (騎- kỵ) thời Trung cổ chiến đấu với con rồng. Đầu tóc cô ta rối bời, nghiêng người sang phải rồi lại né sang trái, cầm kéo lên và ngay khi vừa cắt cụp một nhát lại kêu lên đau đớn vì ngón tay bị kẹp, hay có khi cố uốn cong đầu hoa thành vòng cung mà lãng trí thả tay ra để rồi bị đập ngay vào trán, lúc khác bị gai đâm vào ngón tay, và sau cuộc chiến đấu cam go, cô ngắm nhìn tác phẩm hoàn thiện của mình với ánh mắt đầy tự hào. Họ của cô ta là “Deguchi” nhưng sau lưng cô, mọi người gọi là “cô Chê cái chi”. Nếu chỉ chiến đấu với những bông hoa của mình thì không nói làm gì, đằng này cô còn chõ mỏ vào cả bông hồng mà người bên cạnh đang cắm rồi nói “Không cân đối gì cả” nên rất bị ghét. Ở mấy chỗ rèn luyện này, cùng nhau phấn đấu là điều tốt, nhưng với người này lại thành chiến đấu lẫn nhau. Cô Deguchi thường dùng những câu từ tràn đầy tự tin, như “Tôi tự tin với cảm giác màu sắc của mình”, “Tôi tin vào đôi tay của mình”, “Mấy chuyện văn phòng tôi tự tin”, “Việc nhà thì tôi rất tự tin”, nhưng điều này lại rất dị thường trong mắt những người luôn khiêm tốn giữ ý để không bị lạc lõng tách biệt với bạn bè.

Có một người phụ nữ rất đẹp tên Tsukada Toko, luôn đi học lớp cắm hoa, không nghỉ ngày nào. Ichiko có chút quan tâm đến người này. Môi cô ta đỏ, mọng như hạt lựu, đôi mắt thi thoảng ánh lên dưới hàng lông mi dày trông như đang che giấu điều bí mật gì. Sống lưng cô ta mềm mại, cái dáng khi quay lại nhìn qua vai thật quyến rũ. Vòng eo thon gọn nhưng không phải kiểu gầy ốm tự ngược đãi bản thân như những người phụ nữ khác. Đôi bắp vế được bọc trong đôi tất đen săn chắc, cổ chân thon chắc. Có thể cô ta từng tham gia câu lạc bộ điền kinh. Cô ta ít nói và cũng như Toda Ichiko, thường quan sát những người xung quanh, có khi ánh mắt đầy hiếu kỳ của hai người họ gặp nhau trong không trung khi nhìn hết người này đến người nọ.

Thỉnh thoảng, có một người đi cùng gọi là “chị”, người này gọi Tsukada Toko là “bé Ten”. Người chị lớn hơn khoảng mười tuổi, yêu mến bé Ten như một con búp bê. Khi Toda Ichiko hỏi người chị: “Sao lại là bé Ten ạ?”, cô ta trả lời: “Tại vì số 10 trong tiếng Anh là ‘ten’[6] mà, đúng không? Với lại khuôn mặt của bé Ten có gì đó giống giống con chồn vàng ấy”. Nghe vậy cô cũng thấy Toko sang quý như chồn vàng, và có vẻ dễ thương kèm chút tinh nghịch.

Một lần nọ, Ichiko muốn đi vệ sinh nên rời khỏi lớp và thấy bé Ten đi phía trước. Bé Ten rẽ khuất vào góc hành lang. Ichiko rẽ theo thì bé Ten đã mất dạng. Phía trước đã cụt đường, góc phải là nhà vệ sinh nên đương nhiên bé Ten đã vào đó, cô nghĩ vậy. Nhưng khi ấy cửa các phòng trong nhà vệ sinh nữ đều mở, không có ai trong đó cả. Khi Ichiko quay lại lớp học, bé Ten đang cắt cành của những bông hoa với vẻ mặt lãnh đạm.

Đêm đó, Ichiko mơ một giấc mơ kỳ lạ. Bé Ten trần truồng đang bò, mông nhổng lên lắc qua lắc lại. Mấy bông hồng xanh vừa cười vừa đung đưa trong gió. Trong số đó có một bông hồng cành cong, không chút e ngại mà để cánh hoa chui vào háng bé Ten ngửi ngửi. Là hoa mà cũng bày đặt ngửi mùi giới tính con người. Mông của bé Ten làm bằng hoa hồng màu tím. Ichiko say sưa theo dõi. Hóa ra ở đời cũng có những chuyện thế này. Mà đây đâu phải giờ ngoại khóa môn xã hội của trẻ con, có học hỏi được ít nhiều đấy song đâu thể tham quan mãi được. Biết là vậy, Ichiko vẫn không thể rời mắt.

Thời trung học, Ichiko không hề trang điểm cũng chẳng bao giờ mặc đồ hở đùi, hở tay nhưng thật ra cô không ngây thơ như người ta nghĩ, hay tìm đọc tiểu thuyết dịch có mấy nhân vật nữ hám sắc, đặc biệt, cô tích lũy chắc chắn những kiến thức về giới tính, đêm nào cũng quay cuồng với tưởng tượng và mong đợi ngày được kết hôn. Ẩn sâu dưới dáng vẻ thanh thoát là lòng hiếu kỳ không thôi về giới tính, đêm tân hôn, cô đã vồ lấy chú rể như thể “em đã chờ lâu lắm rồi”. Sau đó, vợ chồng cô đã chìm sâu trong bóng đêm, rồi thình lình cô bị bỏ lại một mình, không biết hướng cơn cuồng nhiệt không rõ nguồn gốc về đâu, chẳng kiếm tìm mà cứ thể tìm kiếm trong cơn mê một điều gì đó.

Hôm ấy là ngày Phật diệt[7]. Khi Deguchi ngắm bông cúc vàng rực và tuyên bố: “Hôm nay tôi tự tin (自信 - tự tin)”, Toda Ichiko giật thót, ngừng tay. Hôm nay có động đất (地震 - địa chấn) sao[8]? Ichiko bắt đầu tập trung cắm hoa cúc để xua đuổi lời cảnh báo như điềm gở ấy. Từ cửa sổ nhìn ra bên ngoài, bầu trời xanh như thể cười nhạo. Mãi rồi cũng cắm xong, sau khi được thầy chỉnh, các học viên lần lượt rời khỏi lớp, riêng Ichiko không muốn về nhà ngay. Cô bước ra ngoài cùng với bé Ten, người ở lại đến cuối, và sau đôi ba câu xã giao đại loại: “Hôm nay trời đẹp đến mức khiến người ta muốn đi dạo nhỉ?”, cô thu hết can đảm rủ bé Ten: “Hay chúng ta uống chút trà rồi về?”. Bé Ten không chút do dự, trả lời: “Đi thôi. Chị có biết gần đây có cái tiệm tên Vibrato[9] không?”, Toda Ichiko chợt cảm thấy bất an. Tại sao bé Ten lại nhận lời ngay lập tức vậy nhỉ? Điều cô từng sợ nhất là bị mời mua bảo hiểm. Điều đáng sợ thứ hai là bị rủ rê gia nhập các tôn giáo mới.

Bé Ten đi len vào con đường giữa hai tòa nhà với bước chân quen thuộc. Dãy quán rượu đèn tắt ngóm, tù mù vì còn hàng giờ đồng hồ mới đến giờ mở cửa, mấy con mèo hoang thong thả liếm đuôi mình. Đi hết con đường đó, rẽ phải, họ đi ngang qua tiệm mắt kính và hiệu thuốc, đi hết con đường nằm giữa một căn hộ và bãi đỗ xe vẫn chưa đến được tiệm Vibrato nên Ichiko trở nên lo lắng. Họ đi dọc sân một ngôi trường tiểu học, băng qua một trạm xăng, đi qua cả một khu nhà ở, rồi ra đến đại lộ. Một cái bàn của thầy bói xuất hiện nhưng không có thầy bói ở đó. “Bộ nghiễm (广) của chữ tiệm (店 - điểm) trong tiệm nước bị rơi rụng mà thành chữ bói (占 - chiêm)”, nghĩ đến đó Toda Ichiko thở dài, đúng lúc tấm bảng hiệu “Vibrato” hiện ra trước mặt.

Trong tiệm tối mờ, vừa có cảm giác như đang chui vào chiếc áo kiểu đã được gài nút, Ichiko nhận ra đó không phải nút mà là những chiếc mặt nạ treo thành dãy trên tường. Mặt nạ châu Úc thì phải. Cái hình elip, cái hình vợt đánh cầu, vân vân, những khuôn mặt đầy nếp nhăn kỳ lạ, chẳng biết là ký hiệu hay những đường gợn sóng. Duy nhất một chiếc có khuôn mặt hơi giống giống Deguchi. Khi chăm chú quan sát thật kỹ, Ichiko nghe được tiếng sóng Thái Bình Dương vỗ vào bờ cát từ phía bên kia bức tường.

“Chúng ta ngồi xuống đi”, Ichiko trở về với thực tại khi được nhắc. Những chiếc bàn, chiếc ghế tận dụng từ những cành cây méo mó với vân gỗ bất quy tắc, được bày biện trong tiệm. Hai người họ ngồi đối diện nhau, bắt đầu chăm chú đọc thực đơn với vẻ thần bí. Một cậu thanh niên mặc chiếc tạp dề đen ôm sát thân hình gầy gò đến chờ họ gọi món. Vẻ bất ngờ, Toda Ichiko ngẩng mặt lên nói: “Cà phê đen”, bé Ten tiếp nối: “Tôi cũng vậy”. Cậu bồi bàn xác nhận: “Cà phê pha đúng không ạ?”

Toda Ichiko nghĩ mình đã rủ rê phải có nhiệm vụ gợi chuyện để làm người kia vui, nhưng thật ra cô hoàn toàn không có chút tự tin. Ngược lại, bằng một giọng thư giãn, bé Ten thoải mái buôn chuyện như học trò cấp ba, nào “mấy cái mặt nạ thổ (土 - thổ) dân treo trên tường (壁 - bích), nhìn hay nhỉ. Tranh phục chế trường phái ấn tượng Pháp ấy, chính vì có tính lưỡng lự (辟易 - tích dịch) nên mới sướng mắt”, hay “chị tôi nói uống cà phê gan sẽ bị khô, còn thận yếu đi nên chẳng mấy khi có cơ hội được uống cơ”, “tiệm này có bánh quả sung với bánh chuối ngon lắm”, vân vân. Ichiko không giỏi tung hứng nên chỉ biết nuốt nước bọt, không dám gọi bánh dù rất muốn ăn.

Cà phê được bưng ra. Có vẻ bé Ten thường đi đến các buổi triển lãm, cô kể mấy ngày (日 - nhật) trước, đã đi triển lãm “Một trăm (白 - bách) chiếc dĩa (血 - mãnh)”, nơi trưng bày những bức tranh được rất nhiều trẻ em bị bệnh máu trắng (白血 - hắc bạch) vẽ trên dĩa, hoặc đi xem triển lãm ảnh khắc họa đời sống dân chúng (眾 - chúng) sống ở vùng sản xuất hạt cà phê (珈琲豆 - già bội đậu). Nếu bỏ bớt hai ông vua (王 - vương) bên trái trong chữ cà phê (珈琲 - già bội), đó vẫn là cà phê (加非 - già phi), nếu thêm chữ đầu ( 頁 - hiệt) vào chữ đậu (豆 - đậu) thì thành chữ đầu (頭 - đầu). Trong lúc nghĩ ngợi những chuyện vớ vẩn như thế, Toda Ichiko cũng nhớ lại những cuộc triển lãm mình từng đi. Cô thử góp chuyện: “Lúc trước, tôi từng xem triển (展 - triển) lãm dụng cụ xay (碾 - niễn) hạt cà phê. Không chỉ có dụng cụ làm bằng gỗ, còn có cả loại làm bằng đá (石 - thạch). Mà đúng là hấp dẫn nhỉ, âm thanh và mùi hương tỏa ra khi xay hạt cà phê bằng đá ấy” Thế là như để đáp lời, dưới chân cô, sàn nhà bắt đầu quay chầm chậm như cái cối xay, những chiếc mặt nạ treo trên tường bắt đầu ồn ã phát ra những tiếng lục cục lạc cạc. Toda Ichiko sốt ruột nghĩ: “Hồn ma đã ám vào mấy cái mặt nạ”, nhưng cô thấy bé Ten bình tĩnh một cách lạ thường nên tự nhủ chỉ có mình bấn loạn thật kỳ cục nên ráng kềm giọng nói đang run run: “Chắc là động đất thường thôi nhỉ?” Cả mấy chiếc cốc cà phê cũng đang nhảy múa trên bàn như bị ma ám. Nếu biết có chuyện thế này, cô đã gọi món bánh trái sung ăn thì tốt rồi. Mà chữ quả sung (無花果 - vô hoa quả) viết bằng chữ Hán thế nào nhỉ? Chữ đầu tiên là “vũ (舞)” hay “dũng (踊)”[10]? Nếu gọi món này, chiếc bánh quả sung có thể nhảy mà cũng có thể múa trên dĩa cũng nên. Không, không, làm gì có chuyện múa, cũng không có chuyện phân vân. Chắc chắn chữ quả sung (無花果) bắt đầu bằng chữ “vô (無)”. Là chữ “vô” như nhà tù với song sắt có chân[11].

Những chiếc mặt nạ trên tường mỗi lúc đập vào tường dữ dội hơn, mấy tách cà phê cũng nhảy thiết hài[12] lách cách hòa nhịp với chúng. Sàn nhà quay tròn hoa cả mắt. Có lẽ anh chàng DJ Địa ngục đã quan sát để chọn đĩa nhạc và quay thành phố bằng ngón tay của mình. Bé Ten siết chặt chiếc túi xách trước đó còn đặt trên đùi, áp vào ngực, cơ thể bắt đầu dịch chuyển lên xuống. Toda Ichiko dùng hai tay nắm chặt chân ghế nhưng chiếc ghế cũng như bị ma ám, bắt đầu nhảy múa, thả cơ thể cô đang ngồi trên đó vào không trung. Bé Ten ngồi đối diện cũng nảy tưng tưng lên cùng chiếc ghế. Không thể như thế này mãi được. Xem ra dự báo “hôm nay có động đất” của Deguchi chính xác thật rồi.

“Trận động đất dai nhỉ? Vẫn còn rung lắc”, bé Ten nói. Qua cánh cửa kính, họ thấy ngọn lửa ở phía xa đang bốc lên. Chỉ động đất thôi, vậy là còn may nhưng nếu thêm cả hỏa hoạn chuyện sẽ ra sao chứ? Deguchi từng nói: “Việc nhà thì tôi rất tự tin. Phải chăng đó là nói nhầm câu “Động đất có cá hỏa hoạn”?[13]

Cậu bồi bàn bò cả ra sàn, uốn lượn cơ thể gầy gò như một con báo đen, lồm cồm bò chếch đến trước cánh cửa, cậu ta đứng dậy hích vai vào cửa để mở ra rồi ba chân bốn cẳng bỏ chạy. Lúc ấy, một tiếng động mạnh vang lên, xoảng. Từ trong quầy, những chiếc cốc xếp thành một hàng, bay ào ra, gõ xuống sàn rồi đồng loạt tan thành trăm mảnh.

Toda Ichiko nói bằng giọng bình tĩnh: “Chúng ta ra ngoài nào”, bé Ten còn đáp lại bằng giọng bình tĩnh hơn: “Quyết định vậy đi”. Khi rời tiệm, hai người họ nắm chặt tay nhau.

Bên ngoài, những căn nhà nhỏ biệt lập cũng đang lắc lư qua lại, nhảy múa như những chiếc cốc cà phê. Những trụ điện chậm rãi cúi chào, bày tỏ lòng kính trọng với người đi ngang qua, tiếp theo là gạch ngói trên mái nhà rơi xuống loảng xoảng thay cho lời chào. Bước chân hai người đều khớp với nhau, hệt như bốn chiếc chân của một con vật. Khi họ dừng lại, cảm giác như mặt đất đang quằn quại dưới lòng bàn chân, cảm giác ghê ghê nên họ thấy tiếp tục đi, thế tốt hơn vạn lần. Chẳng bao lâu sau, như bất chợt nghĩ ra, bé Ten nói: “Nhà tôi gần đây”.

Mặt đất vẫn bướng bỉnh, cứ giẫm lên thì nó lại hụt đi, hoặc lõm xuống. Khi bé Ten gần như ngã chúi về phía trước, Ichiko suýt bị kéo cả cánh tay theo nhưng vẫn không rời nên bé Ten không bị ngã.

Cứ nghĩ là đang đi bộ nhưng chẳng biết tự lúc nào, họ lại đang chạy. Chạy một cách nhẹ nhàng. Mình có thể chạy như thế này sao, cơ thể thật nhẹ nhàng, Ichiko nghĩ bụng. Hơi thở của hai người họ thật đều nhau. Họ cứ thế chạy thẳng. Họ trông thấy lưng của những người đang chạy cùng một hướng ở phía xa.

Toda Ichiko lạnh sống lưng khi trong đầu hiện lên hình ảnh cô đang lẻ loi chạy một mình. Cô nghĩ: “Ôi, thật là may, mình còn có bé Ten”, rồi nhìn mặt bé Ten, đúng lúc đó bé Ten kêu một tiếng thật to: “Á!” Một căn nhà hai tầng đang nghiêng đổ liểng xiểng. Bé Ten buông tay Toda Ichiko, lấy chiếc điện thoại di động trong túi xách mà trước khi bỏ chạy, cô đã đeo chéo ở ngực như một cô bé mẫu giáo để khỏi làm mất. “Có liên lạc của chị tôi. Mọi người bình an rồi. Hình như không có ai ở nhà. Ichiko muốn biết kỹ hơn nhưng lúc ấy, phía sau lưng có ai đó nói bằng một giọng trầm: “Ở chỗ này nguy hiểm lắm”, nên hai người họ lại nắm chặt tay nhau, tạm thời không có mục đích nhưng cứ chạy theo hướng mà mọi người chạy. Lạ lùng là mọi người đều nhắm về hướng giống nhau, trong khi hướng ngược lại không một bóng người. Có một người đàn ông hết hơi, đứng lại nên Ichiko hỏi thăm: “Xin lỗi anh, chạy về hướng đó thì có gì ạ?” Người đàn ông trả lời: “Chà, tôi không biết”, rồi chạy đi. Ichiko và bé Ten vẫn nắm chặt tay nhau, cùng gật đầu và chạy. Bé Ten nói: “Quan trọng là giữ cho hơi thở đúng quy tắc”, với vẻ chắc chắn như một đàn chị trong câu lạc bộ điền kinh. Ichiko vừa lưu ý nhịp thở như được nhắc nhở, vừa chạy. Những tưởng là chạy chậm nhưng thật ra hai người họ dần dần vượt qua những người xung quanh.

Họ trông thấy một số người chạy trước rẽ phải ở góc đường. Con đường cắt ngang có một chiếc xe buýt đang dừng lại. Người đàn ông mặc đồng phục màu xanh dương đậm, cử động bàn tay đang đeo găng trắng một cách dứt khoát - “Nào, nào, mọi người mau lên xe đi” – ông ta cất cao giọng. “Khu vực này rất nguy hiểm, chúng ta sẽ đi đến chỗ lánh nạn bằng xe buýt. Không cần phải trả tiền xe. Mọi người lên xe đi.”

Toda Ichiko và bé Ten nhìn nhau, không nói gì, chỉ gật đầu với nhau rồi lên xe. Cảm giác chiếc ghế đôi rất chật chội, hai người ngồi sát rạt nhau rồi chờ xe buýt chạy. Toda Ichiko rất ghét mùi khói xe nhưng chiếc xe buýt này có mùi hoa oải hương. Một lúc sau, xe buýt kín chỗ nên bắt đầu xuất phát.

Ngồi sát cửa sổ nên Ichiko hơi quay đầu, sợ sệt nhìn ra bên ngoài, quang cảnh thành phố đổ nát lần lượt nhảy vào tầm mắt của cô như các lá bài được lật lên. Những tấm cửa kính nứt theo hình mạng nhện. Khăn dính máu thò ra từ những chiếc túi thể thao bị ném trên đường đi bộ. Những tấm ảnh với tấm lưng trần tuyệt đẹp bị giẫm rách. Chắc là bảng hiệu của một tiệm mát xa bị ngã. Chiếc lồng chim trống rỗng, nằm lăn lóc trên đường, bánh xe của chiếc xe đạp bị ngã chổng ngược cứ xoay tròn liên hồi. Những món hàng như chai dầu gội, xà bông cục rơi vãi khắp trên đường.

Bên ngoài cửa sổ dần tối. Toda Ichiko vẫn cứng đờ trong tư thế từ lúc ngồi xuống ghế, giờ thình lình tan nhũn ra làm cho cơ thể chìm xuống, bé Ten cũng giải tỏa căng thẳng, dựa người vào Ichiko như miếng đậu hũ dựa vào rau câu. Trên trời có hai mặt trăng xếp cạnh nhau. “Vậy có nghĩa là sao nhỉ?” – Toda Ichiko chỉ vào hai mặt trăng và hỏi. Bé Ten cười, trả lời: “Bằng hữu (朋 - bằng). Chắc có nghĩa là bằng hữu có da có thịt chứ gì.”[14] Họ nhìn nhau, hai khuôn mặt lúc đầu cách nhau khoảng mười xentimét. Khoảng cách đó còn chín xentimét, rồi tám, rồi bảy, dần dần khoảng cách ngắn lại. Cứ nghĩ bé Ten hoàn toàn (全然 - toàn nhiên) là người phụ nữ không có chỗ nào kỳ dị nhưng trong chữ “nhiên (然 - nhiên)” lại có gắn thêm chữ lửa (火 - hỏa), lửa bắt đầu bốc cháy (燃 - nhiên), chiếc lưỡi thành ngọn lửa (炎 - viêm). Hai người bắt đầu đối mặt bằng ngọn lửa lưỡi. Chẳng bao lâu sau, hai chiếc lưỡi xoắn vào nhau, khi ẩn khi hiện bên trong miệng, hai người họ trở nên thèm muốn, say sưa ăn trọn đôi môi của người kia. Cảm giác như bên trong miệng của người còn lại là vũ trụ, còn thế giới bên ngoài chỉ là phiên bản tí hon quá khổ của vũ trụ đó mà thôi.

Chiếc xe buýt tiếp tục chạy, bên trong xe tối om, không một tiếng trò chuyện mà vẫn đầy hơi người. Người ngáy khò khò, người đổ mồ hôi, người gõ email trên điện thoại. Ít nhiều có phiền nhiễu vì chiếc mũi và đôi tai nhưng Ichiko và bé Ten dịu dàng cọ mặt vào nhau, vòng một cánh tay quấn thân mình người kia, tay còn lại nhiệt tình tìm kiếm cơ thể nhau. Trước giờ, cả hai chưa từng cho tay vào cơ thể người khác sâu đến như thế. Ví dụ, nếu có chữ “Đông (束)” ở đó thì việc không đụng chạm gì vào bên trong chữ là phép lịch sự đối với chữ Hán. Thế nhưng, bé Ten thọc tay vào tận bên trong chữ khẩu (口) của chữ To (東) trong Toda (東田), nắm lấy thanh ngang[15] trông có vẻ ngon lành ở đó như muốn kéo ra ngoài. “Không được đâu, không được đâu”, Ichiko hổn hển. Để lấy lại thứ bị cướp đi, đến lượt Ichiko cho tay vào tận nơi hai chân giao nhau của Toko, cái tên quê mùa ẩn sau biệt danh dễ thương của “bé Ten”, cô nắm lấy thanh dọc trong “To (十)”[16], vừa lắc vừa kéo về phía mình. Thế là, cái thanh lẽ ra đã cứng đờ bị sút ra, bé Ten “ự” một tiếng rồi oằn người lại. Hai người họ, cướp, cướp lẫn nhau, thay đổi thể chữ, thay đổi số nét, nếm trải trọn vẹn khoái lạc kỳ lạ mà chỉ có chữ Hán mới có thể đem lại cho họ. Chẳng bao lâu sau đó, bản thân họ không còn biết ai là Toda Ichiko (東田一子), ai là Tsukada Toko (東田十子).

Tự lúc nào, họ thấm mệt với hành vi cuồng nhiệt đó nên ngủ gục, có lúc ánh đèn trạm xăng như tò mò rọi vào khuôn mặt hai người. Trời đêm nhẹ nhàng đắp tấm chăn màu xanh dương thẫm lên thành phố nhưng vẫn có rất nhiều người đón bình minh mà không nhắm những đôi mắt như mắt cú vọ lại.

Giật mình bởi ánh nắng chói lóa, Ichiko mở choàng mắt thì nhìn thấy nụ cười mỉm của bé Ten ngay trước mũi. Chiếc xe buýt dừng lại một cách êm ái, và họ được hướng dẫn xuống xe. Hai chiếc áo kiểu của hai người đều bung nút từ trên xuống quá nửa, áo ngực xộc xệch thòng xuống bụng, chiếc nịt bị tháo bung như con rắn dưới bầu ngực lồ lộ. Họ nhanh chóng chỉnh trang áo xống, nắm tay nhau xuống xe. Người xung quanh đầu bù tóc rối. Ichiko sững sờ, không ngờ những cư dân của một thế giới không gương lược lại có diện mạo thế này, có lẽ đầu tóc mình giờ đây cũng như thế này chăng? Hễ nghĩ đến việc thôi quan tâm đến gương soi, cô lại thấy cơ thể nhẹ bổng.

Dễ cũng có đến ba mươi người cả nam lẫn nữ xuống xe. Một nhân viên bán hàng có vẻ hợp với quầy bán máy tính, cặp vợ chồng đầu bạc mang giày đôi leo núi, nhóm sinh viên xách túi chấm bi, người phụ nữ trang điểm đậm, chân chỉ mang một chiếc giày cao gót, người đàn ông mặc vét đeo dải băng mắt, người tài xế taxi tay vẫn đeo găng, người phụ nữ đeo chiếc mắt kính hợp với khuôn mặt, cậu thanh niên mặc đồ làm việc của trạm xăng, v.v., đủ loại người đang xếp thành hai hàng, đi bộ băng qua sân trường, họ thấy cánh cửa nhà thi đấu thể thao khổng lồ phía trước đang mở. Họ bước vào, trong đó chăn mền đã được chất thành núi. Đột nhiên, Ichiko thấy lạnh nên cô quấn tấm chăn quanh người. Bé Ten cũng bắt chước ngay lập tức. Họ được hướng dẫn là có thể ngủ tạm ở đây một thời gian. Ngôi trường này đã bị đóng cửa vào năm ngoái vì sĩ số học sinh giảm mạnh.

Ở góc nhà thi đấu có chất khoảng một trăm thùng các tông. Hai người đàn ông mặc quần jeans, cầm dao lần lượt rọc mở những chiếc thùng này. Họ mỉm cười với những người đến gần mình và nói: “Xin mời, cứ tự nhiên lấy cái nào mình thích. Đương nhiên, làm gì có chuyện vật tư cứu trợ đến nhanh như thế. Nghe nói đó là những đồ dùng được gửi đến trong trận động đất trước nhưng không kịp phân phát nên vẫn được giữ nguyên như thế. Mọi người nhìn quang cảnh như buổi bán hàng đại hạ giá diễn ra trước mắt nhưng không lòng dạ nào tranh giành, ngược lại họ cảm thấy bối rối như được gửi tặng những món hàng công nghiệp chưa từng thấy từ một hành tinh xa xôi. Áo len, gối đệm, nón, dép, đồng hồ để bàn, radio, khăn, bàn chải đánh răng, xà bông, máy sấy tóc, bình nước, cốc, nĩa, muỗng, dĩa, túi nylon, thú nhồi bông. Trong khoảnh khắc, Ichiko cảm thấy thật kỳ lạ trước những món đồ mà mình và mọi người từng mặc định là cần thiết trong đời sống. Phải mất một lúc lâu, bộ não mới bắt đầu hoạt động một cách thực tế.

Sàn nhà thi đấu được chà kỹ, không có lấy một cọng tóc rụng. Ichiko và bé Ten trải chăn lông cạnh nhau, lấy gối đệm làm gối, đặt chiếc đồng hồ để bàn cạnh đó, làm thành phòng ngủ. Họ lại trải hai chiếc đệm ngồi rồi đặt một chiếc radio lên đó, cắm cành hoa bồ công anh ngắt được vào một chiếc cốc để trang trí, làm thành phòng khách. Họ đặt chén, đũa, ấm trà nhỏ và tách uống trà lên một cái mâm lớn, quyết định dùng bữa ở đó. Cuối cùng, họ dựng những chiếc thùng các tông đã được rọc làm tường bao quanh những căn phòng đó, dùng kẹp phơi đồ để cố định chúng và hoàn thành ngôi nhà của mình. Ichiko và bé Ten trở thành một hộ gia đình. Ichiko nói: “Cứ như chơi đồ hàng.” Bé Ten phấn khích: “Cứ như vợ chồng son!”

Cứ như thế, bên trong nhà thi đấu lần lượt xuất hiện hộ gia đình vợ chồng, hộ gia đình độc thân, phòng cắm trại của sinh viên. Phòng tắm vòi sen và nhà vệ sinh được trang bị trong nhà thi đấu nay được sử dụng chung. Nấu nướng thì dùng bếp lò từng được dùng để đốt rác lúc trước, mọi người thay phiên nhau sử dụng. Bảo tàng vật dụng địa phương hỗ trợ cái nồi khổng lồ cho mọi người. Những người nông dân gần đó đem rau củ đến. Những túi bánh mì được gửi đến với số lượng lớn.

Vài ngày sau, hàng thùng quần áo được gửi đến. Ichiko thử mặc một chiếc đầm lụa màu tím mà cô chưa từng thử bao giờ. Không có gương soi nên cô có cảm giác được giải phóng, không giống mình cũng chẳng sao. Bé Ten mặc chiếc quần yếm đàn ông, đội chiếc mũ bóng chày ngược ra sau rồi cười. Do bé Ten vừa cười vừa nói: “Cứ như hóa trang”, nên Ichiko hỏi: “Đóng vai gì?” và được trả lời rằng:

“Vai tôi”.

Ichiko đã rất hạnh phúc. Từ sáng đến tối, cô không ở một mình. Bé Ten luôn ở gần bên cô. Cô ngâm bánh mì vuông vào súp rau để ăn, ngắt cỏ dại để cắm, phơi đồ lót giặt ở chỗ uống nước lên cành cây hoa anh đào như trang trí cây thông Noel, ngồi xích đu ngắm trăng, uống bia được cứu trợ, làm gì cô cũng thấy vui. Đương nhiên, cũng có nhiều lần cô buồn nôn hoặc trào nước mắt nhưng khi được lọc qua chiếc rây thời gian, vô vàn kỷ niệm vui vẻ đọng lại trong ký ức mà kỷ niệm buồn chỉ có một. Thay vào đó, kỷ niệm buồn duy nhất đó nặng nề đến mức đè bẹp hàng chục hàng trăm kỷ niệm vui.

Gia đình những người lánh nạn lần lượt đến đón họ, khi bên trong nhà thi đấu trở nên buồn bã, vào khoảng hai giờ chiều một ngày nắng nọ, chị của bé Ten mặc vét, cùng hai người đàn ông mặc com lê và một đứa bé trai học sinh tiểu học đi trên chiếc Mercedes Benz, xuất hiện. Người chị này từng học chung ở lớp cắm hoa nhưng không biết có phải do không nhớ hay không muốn nhớ ra Ichiko mà nhìn mặt cô, người này mặt lạnh tanh, không buồn chào hỏi. Bé Ten vừa nhìn thấy dáng chị đã òa khóc như vỡ đê, rồi như được ba người ôm bổng ra xe, cứ thế đi mất. Không một lần quay lại. Lúc ấy có thể tinh thần cô bị kinh động cũng nên. Song nếu có ý liên lạc, lại biết chỗ nhà thi đấu này, chắc chắn cô ấy đã đến gặp mình. Trái tim đã vỡ tan của Ichiko đông cứng lại, cô quyết tâm thôi chờ đợi, quyết tâm quên đi. Hôm sau, hôm sau nữa, cô đều xác nhận trong lòng mình ý chí mạnh mẽ “không chờ đợi”. Thế nhưng, bao nhiêu ngày trôi qua, cái tôi không chờ đợi ấy mắc kẹt ở cuống họng như một cục chai, chỉ có việc thôi chờ đợi là tiếp tục thống trị Ichiko bằng nỗi khổ hệt như chờ đợi.

Đêm trăng rằm, Ichiko cảm thấy trên ngực mình một sức ép như có con mèo trèo lên, cô bừng tỉnh. Không thể nằm nguyên như thế, cô ngồi dậy, mang giày thể thao, ra sân trường đang đóng băng, ngước nhìn bầu trời đêm. Mặt trăng như ổ phô mai Camembert trắng mềm hiện ra. Đây không phải truyện ông lão đốn tre. Không phải là tiên nữ đã bay về trời. Đứng lại sẽ bị lạnh nên Ichiko bắt đầu chạy. Cô điều chỉnh nhịp thở đang bị loạn nhịp, ý chí bướng bỉnh cấm mình đợi chờ được giải thoát. Chờ đợi không phải là việc xấu xa. Chắc chắn, một ngày nào đó, họ có thể tái ngộ trên Trái đất này. Ichiko tiếp tục chạy. Không biết là cô tự chạy hay bị xoay vòng. Cô vừa để ý mặt trăng trên đầu vừa hổn hà hổn hển thở ra làn hơi trắng, chạy hai, ba, bốn vòng sân trường rồi mà vẫn không ngừng chạy.

An Nhiên dịch

❀ ❀ ❀

[1] Vi đà hộ pháp (tiếng Nhật: Idaten) là vị thần hộ pháp trong Phật giáo Đại thừa, tương truyền rằng vị thần chạy rất nhanh. Do đặc trưng của truyện ngắn này là chơi chữ nên chúng tôi quyết định in đậm các từ khóa (như bản gốc tiếng Nhật) và đặt các chữ Hán cùng âm Hán Việt bên cạnh để độc giả tiện theo dõi.

[2] Trong tiếng Nhật, cắm hoa là “ikebana (生け花)”, tác giả chơi chữ thành “bakebana (化け花)” mà “bake” là ma quỷ, ông kẹ, v.v.

[3] Tanka (đoản ca): một thể thơ truyền thống của Nhật.

[4] Tác giả áp dụng cách đếm bài thơ trong tiếng Nhật là “đầu (首 - thủ)” để chơi chữ.

[5] Giống chó bản địa của Nhật.

[6] Tên của Toko viết bằng chữ Hán là “十子” (Thập Tử).

[7] Ngày xấu nhất trong lịch phong thủy Nhật Bản.

[8] “Sự tự tin / lòng tin (自信)” và “động đất (地震)” trong tiếng Nhật đều phát âm là “jishin”.

[9] Có nghĩa là “tiếng rung”.

[10] Do chữ “vô”, “vũ” trong tiếng Nhật đều có âm đọc là “bu”, còn “vũ”, “dũng” đều có nghĩa là “nhảy múa”.

[11] Độc giả có thể thấy chữ “無 - vô” với phần trên là các nét dọc và một nét ngang như song sắt và các nét chấm ở dưới như phần chân.

[12] Thiết hài (tiếng Anh: tap dance): kiểu nhảy dùng giày có đế cứng bằng kim loại gõ xuống sàn kêu lách cách.

[13] Trong tiếng Nhật, “Việc nhà thì tôi rất tự tin” là “Kaji nara jishin ga aru no”, còn “Động đất thì có cả hỏa hoạn” là “Jishin nara kaji mo aru no”. Ở đây, tác giả chơi chữ khi “việc nhà (gia sự)” và “hỏa hoạn (hỏa sự)” đều phát âm là “kaji”, “động đất (địa chấn)” và “tự tin” đều phát âm là “jishin”.

[14] Trong chữ “bằng (朋)” có bộ nhục (肉/月).

[15] Tức chữ “Đông (東)” bị lấy đi một nét ngang sẽ thành chữ “Thúc (束)” trong Tsukada (東田).

[16] Tức chữ “Thập (十)” bị lấy đi một nét dọc sẽ thành chữ “Nhất (一)”.