by
RAINER MARIA RILKE
Translated by Jessie Lemont
With an Introduction by H.T.
New York
Tobias A. Wright
1918
TO THE MEMORY OF
AUGUSTE RODIN
THROUGH WHOM I CAME TO KNOW
RAINER MARIA RILKE
CONTENTS
Introduction:
The Poetry of Rainer Maria Rilke
First Poems:
Evening
Mary Virgin
The Book of Pictures:
Presaging
Autumn
Silent Hour
The Angels
Solitude
Kings in Legends
The Knight
The Boy
Initiation
The Neighbour
Song of the Statue
Maidens I
Maidens II
The Bride
Autumnal Day
Moonlight Night
In April
Memories of a Childhood
Death
The Ashantee
Remembrance
Music
Maiden Melancholy
Maidens at Confirmation
The Woman who Loves
Pont du Carrousel
Madness
Lament
Symbols
New Poems:
Early Apollo
The Tomb of a Young Girl
The Poet
The Panther
Growing Blind
The Spanish Dancer
Offering
Love Song
Archaic Torso of Apollo
The Book of Hours:
The Book of a Monk's Life
I Live my Life in Circles
Many have Painted Her
In Cassocks Clad
Thou Anxious One
I Love My Life's Dark Hours
The Book of Pilgrimage
By Day Thou Art The Legend and The Dream
All Those Who Seek Thee
In a House Was One
Extinguish My Eyes
In the Deep Nights
The Book of Poverty and Death
Her Mouth
Alone Thou Wanderest
A Watcher of Thy Spaces
POEMS OF RAINER MARIA RILKE
INTRODUCTION
Acknowledgment
To the Editors of Poetry—A magazine of Verse, and Poet Lore, the translator is indebted for permission to reprint certain poems in this book—also to the compilers of the following anthologies—Amphora II edited by Thomas Bird Mosher—The Catholic Anthology of World Poetry selected by Carl van Doren. Titlepage: Dugald Stewart Walker.
THE POETRY OF RAINER MARIA RILKE
εἶσὶ γὰρ οὖν, οἳ ἐν ταῖς ψυχαῖς κυοῦσιν
Plato
Vấn đề tối cao của mọi thời đại là tìm kiếm cho được biểu hiện nghệ thuật hoàn mỹ của mình. Trước vấn đề này, mọi thứ khác đều trở nên thứ yếu. Lịch sử định hình và dẫn dắt tiến trình vật chất của nó, khoa học cộng tác trong việc đạt tới các mục tiêu vật chất, nhưng chỉ có Nghệ thuật mới ban cho thời đại ấy diện mạo tinh thần, biểu hiện tối hậu và trường tồn của nó.
Tiến trình của Nghệ thuật một mặt mang tính cảm quan, với quan niệm có nền tảng là sự tinh tế trong cấu trúc của các giác quan; mặt khác, nó mang tính khoa học nghiêm ngặt, với giá trị của sự sáng tạo phụ thuộc vào tay nghề, sự làm chủ công cụ và kỹ thuật.
Nghệ thuật, cũng như Tự nhiên – kho chứa vĩ đại và duy nhất của nó cho mọi thời đã qua và mọi thời sắp tới – luôn phấn đấu để gạt bỏ và chọn lọc. Nó nghiêm khắc và quý phái trong việc áp dụng các quy luật của mình, đồng thời khép kín trước mọi lời kêu gọi phục vụ cho mục đích nào khác ngoài mục đích của chính nó. Mục đích của Nghệ thuật là tượng trưng hóa Cuộc sống. Trong thánh điện của nó ngự trị sự tĩnh lặng của những thành tựu vĩ đại, sự cô độc thanh thản, tuyệt đối và bất biến – đó là tiêu chuẩn tối hậu của mọi kỳ công sáng tạo.
Nói về Thơ ca là nói đến công cụ tinh vi nhất, tế nhị nhất và chính xác nhất để đo lường Cuộc sống.
Thơ ca là bản chất của thực tại được nhìn nhận và hiển lộ bởi một tâm hồn được phú bẩm khả năng tri giác nhạy bén tột cùng với âm thanh, hình khối và màu sắc, cùng tài năng nhào nặn những phản ứng trước các hiện tượng của Cuộc sống thành các biểu tượng ngôn từ có nhịp điệu và vần điệu. Nhà thơ nhào nặn những gì tưởng chừng mong manh và phù du trong hình ảnh và tâm trạng thành những giá trị vĩnh hằng. Trong hành động sáng tạo ấy, nhà thơ phụng sự sự vĩnh cửu.
Thơ ca, đặc biệt là thơ trữ tình, phải được thừa nhận là nghệ thuật tối cao, bởi nó đạt đến đỉnh cao trong sự hòa quyện của các loại hình nghệ thuật khác: âm nhạc, tạo hình và hội họa.
Các nhà thơ đương đại lỗi lạc nhất của châu Âu, mỗi người theo khí chất cá nhân của mình, đã phản ánh trong tác phẩm của họ bản chất tinh thần của thời đại chúng ta, những nỗi sợ hãi và thất bại, những niềm hy vọng và thành tựu cao cả của nó: Maeterlinck, với tâm trạng buông xuôi và sự lui về chốn hoàng hôn mờ ảo nơi những bóng hình của ông di chuyển lặng lẽ như những bóng ma trong màn sương trĩu nặng định mệnh; Dehmel, kẻ tôn sùng ý chí, với niềm đam mê vật chất và vẻ đẹp của mọi sự vật thể lý, hữu hình; Verhaeren, nhà tiên tri của một sinh khí mới, người nhìn thấy ở những người lao động trên đồng ruộng và trong nhà xưởng cử chỉ anh hùng của thời đại chúng ta và suýt chút nữa đã có thể viết nên sử thi vĩ đại về nền công nghiệp nếu không vì tâm trạng trữ tình ngập tràn trong tâm hồn ông.
Cho đến vài năm trước, chỉ được biết đến trong một cộng đồng tương đối nhỏ ở lục địa nhưng lại thu hút sự chú ý ngày càng tăng – điều đã đưa tên tuổi ông đi xa vượt qua biên giới đất nước mình, nhân cách của Rainer Maria Rilke ngày nay sánh vai cùng những nhà thơ lừng lẫy nhất của châu Âu hiện đại.
Bối cảnh làm nổi bật hình bóng của Rainer Maria Rilke vô cùng đa dạng, những ảnh hưởng dung nạp vào đời sống ông vô cùng phong phú, khiến việc nghiên cứu tác phẩm của ông, dẫu sơ lược đến đâu, cũng cần phải tính đến những yếu tố qua đó nhà thơ này đã trưởng thành thành một bậc thầy vĩ đại.
Prague, thành phố nơi Rilke sinh ra vào năm 1875, với những cung điện ảm đạm và những ngọn tháp đổ nát vươn lên từ đầu thời Trung cổ và kéo dài đến tận thời đại chúng ta như những ngón tay đe dọa của những bàn tay hùng mạnh từng vung gươm qua nhiều thế hệ và vấy máu trong biết bao vết thương của nhiều dân tộc; thành phố nơi giữa những phơi tàn xám xịt, những thiếu nữ tóc vàng đang đùa giỡn hoặc thả hồn mơ màng trong những công viên xanh mát và khu vườn râm mát vốn tràn ngập ở thủ đô Bohemia, thành phố Prague vừa kỳ dị vừa xinh đẹp ấy đã mang lại cho cậu thiếu niên những ấn tượng đầu tiên.
Có một giai đoạn trong cuộc đời của mọi nghệ sĩ mà toàn bộ bản thể dường như chìm đắm trong việc chiêm ngắm thế giới xung quanh, khi việc ứng dụng vào công việc trở nên khó khăn, giống như việc gượng ép một cách bạo liệt thứ hãy còn đang chờ thời điểm chín muồi. Đó là thời gian của những giấc mơ, thiêng liêng như những ngày đầu xuân trước khi gió, mưa và ánh sáng chạm đến những trái cây trên đồng, khi có một sự im lặng căng thẳng, lạnh lẽo bao trùm toàn bộ tự nhiên, ôm ấp trong lòng sức mạnh của những cơn bão và ánh hào quang của mặt trời mùa hè. Đó là thời gian của giấc mơ sâu thẳm nhất, và chính trên giấc mơ ấy cùng sự gìn giữ nó mà việc hiện thực hóa toàn vẹn công trình cuộc đời ông mới tùy thuộc.
Cậu học trò tốt nghiệp trường Trung học cổ điển (Gymnasium) vốn phải bước vào con đường binh nghiệp theo truyền thống gia đình, một dòng dõi quý tộc cổ xưa có gia phả ngược về tận cội nguồn Carinthia. Tuy nhiên, khuynh hướng của ông lại hướng dứt khoát về phía nghệ thuật tinh tế của cuộc sống, khiến ông rời Học viện Quân sự chỉ sau một thời gian rất ngắn theo học để hiến mình cho việc nghiên cứu triết học và lịch sử nghệ thuật.
Khi lật giở những trang cuốn sách thơ nhỏ đầu tiên của Rilke, ban đầu được xuất bản dưới nhan đề Larenopfer vào năm 1895 và xuất hiện trong các ấn bản gần đây hơn với cái tên ít tính mô tả hơn là Erste Gedichte, người ta nhận ra ngay lập tức, bất chấp sự thiếu vắng tính tạo hình trong cách thể hiện, rằng ở đây đang cất lên tiếng nói của một kẻ từng lưu luyến dài lâu và đầy trìu mến bên giấc mơ thời niên thiếu. Đúng như tựa đề cho thấy, những vần thơ này là một sự tri ân, một lễ vật dâng lên các Lares – những vị thần hộ mệnh gia đình tại quê hương ông. Prague và vùng đất quanh vùng là chủ đề lặp đi lặp lại trong hầu hết mọi bài thơ này. Những đồng cỏ, những thiếu nữ, con sông sẫm tối trong buổi chiều, những ngọn tháp nhà thờ về đêm vươn lên như màn sương xám được nhìn ngắm với vẻ kinh ngạc – suối nguồn vĩ đại của mọi trí tưởng tượng thi ca – và với sự kính cẩn gần như tôn giáo. Xuyên qua tất cả những bài thơ ấy vang lên như một khúc đệm trầm là nốt nhạc biết ơn vì khả năng được nhìn thấu thế giới như thế, được đắm chìm trong âm nhạc của vạn vật. "Bên ngoài là tất cả những gì tôi cảm nhận trong thẳm sâu bản thân, và bên ngoài lẫn bên trong tôi, vạn vật đều vô lượng, vô biên."
Những bức tranh về thị trấn và phong cảnh ấy không bao giờ tách rời khỏi mối quan hệ cá nhân của nhà thơ đối với chúng. Ông cảm nhận quá sâu sắc sự phụ thuộc của mình vào chúng, giống như một đứa trẻ nhìn hoa và các vì sao như những món đồ sở hữu riêng. Mãi cho đến sau này ông mới đạt đến đỉnh cao của sự khách quan phi cá nhân trong nghệ thuật của mình. Điều phân biệt những bài thơ đầu tay này với các sáng tác tuổi trẻ tương tự chính là sự tiết chế trong cách thể hiện, sự cô đọng và cường độ biểu cảm cùng phẩm chất lắng nghe tiếng nói bên trong của vạn vật – thứ biến nhà thơ thành bậc tiên tri của nhân loại.
Tập thơ thứ hai xuất hiện hai năm sau đó và cũng như tập đầu, Traumgekrönt tràn ngập thứ âm nhạc gợi nhớ nỗi u sầu dịu ngọt của các làn điệu dân ca Bohemia, nơi nhịp điệu dịu dàng của chúng dường như ru ngủ sức mạnh dã man của giống nòi hệt như những con sóng của một vùng biển bão tố xa xôi đang vỗ nhẹ vào bờ. Các chủ đề của Traumgekrönt được mở rộng ra đôi chút vượt khỏi không gian cận kề của Prague, và một số bài thơ đẹp nhất là những bức tranh rực rỡ về những ngôi làng ẩn mình trong sắc hoa trắng muốt của tháng Năm và tháng Sáu, từ đó vươn lên đây đó tiếng nói đơn độc, dịu dàng của một cậu bé hay cô bé đang ca hát. Trong hai tập thơ đầu tiên này, nhà thơ thỏa mãn với việc vẽ bằng ngôn từ – đầy vẻ đẹp vang vọng – thế giới xung quanh. Từ giai đoạn này ra đời bài thơ ngắn Evening, có vẻ như được phác thảo bởi một họa sĩ Nhật Bản, với cấu trúc trong trẻo và rực rỡ màu sắc đến nhường nào, với những đường nét quý giá và chuẩn xác biết bao.
Với Advent và Mir Zur Feier, cả hai đều được xuất bản trong vòng ba năm tiếp theo, một giai đoạn hoài nghi bắt đầu, một khao khát mơ hồ bắt đầu trỗi dậy muốn với tới thế giới rộng lớn hơn "sâu thẳm vào cuộc đời, vươn ra ngoài thời gian." Trong khi các bài thơ đầu tay mang đặc trưng là khuynh hướng quay lưng lại với sự hỗn độn của cuộc đời – trên thực tế, thế giới hiện thực cụ thể dường như không tồn tại – thì ở hai tập sau này, người ta nhận thấy một bước tiến hướng tới cuộc đời theo nghĩa là nhà thơ đang bắt đầu tiếp cận và nhìn nhận một số biểu tượng vĩ đại nhất của nó.
Xuyên suốt toàn bộ tác phẩm của Rilke, trong thơ ca cũng như trong các bài bình phẩm về hội họa và điêu khắc, có hai yếu tố cấu thành những hòn đá tảng trong cấu trúc nghệ thuật của ông. Nếu, như người ta đã nói với một mức độ xác thực nào đó, Nietzsche trước hết là một nhạc sĩ với triết học có nền tảng từ và rút ra các khía cạnh tối hậu từ phẩm chất âm nhạc trong thiên búi nghệ sĩ của ông, thì cũng có thể duy trì với một lượng sự thật tương đương rằng Rilke trước hết là một họa sĩ và nhà điêu khắc mà thơ ca đặt nền móng trên các nguyên lý của nghệ thuật tạo hình và hội họa.
Cho đến thời điểm xuất bản các tập sách này, thơ của Rilke sở hữu một vẻ tĩnh lặng, một sự yên bình được gợi lên qua những đường nét thẳng tắp, không đứt đoạn nhưng tinh tế của bức tranh mà ông miêu tả và qua nhịp điệu mềm mại, gần như không đập của ngôn từ ông. Sự đến gần của buổi chiều hay chập tối, sự xuất hiện của bình minh, sự chuyển mùa, những biến đổi chậm chạp từ ánh sáng sang bóng tối và từ bóng tối sang ánh sáng – tóm lại, những biến thái thầm lặng nhất nhưng vĩ đại nhất trong các khía cạnh ngoại tại của tự nhiên tạo nên nội dung của nhiều bài thơ đầu tay này. Vật vô tri và sinh linh trong tự nhiên không được nhìn nhận trong những đường viền sắc nét của sự cô lập; chúng được quan sát và giải thích trong bầu không khí bao quanh chúng, nơi chúng được bọc lấy và che phủ dày đặc đến mức các đường nét chỉ mờ ảo hiện hình, dù bầu không khí ấy là sắc xám huyền bí của chốn hoàng hôn phương bắc hay sắc xanh nhung tối của những đêm hè phương nam. Trong Advent, trải nghiệm về bầu không khí trở thành một trải nghiệm trong tâm hồn thẳm sâu nhất của ông, và do đó, mọi sự vật chỉ trở nên có giá trị đối với ông chừng nào chúng dự phần vào bầu không khí ấy, chừng nào chúng được nhìn thấy trong một bầu không khí và khoảng cách kỳ lạ. Giai đoạn đầu tiên này trong sáng tác của Rilke có thể được định nghĩa là giai đoạn của tự nhiên tĩnh mịch.
Đến vương quốc thư thái và tĩnh lặng này – nơi các vật thể ở trạng thái tĩnh và chỉ thay đổi theo tác động của bầu không khí xung quanh – giai đoạn thứ hai trong sự phát triển của nhà thơ bổ sung thêm một yếu tố khác, sau này sẽ lớn mạnh đến mức độ hùng hồn, bứt phá bạo liệt vượt qua những giới hạn của sự diễn đạt đơn thuần bằng ngôn từ để chỉ có thể tìm thấy sự thỏa mãn trong một bài ca đê mê ca ngợi tác phẩm của nghệ sĩ tạo hình vĩ đại thời đại chúng ta, những sáng tạo của Auguste Rodin. Yếu tố thứ hai này chính là điều mà nhà điêu khắc người Pháp đã đưa đến sự hoàn mỹ trong một phương tiện khác. Đó là yếu tố của cử chỉ, của chuyển động kịch tính.
Đây có lẽ là nơi thích hợp để nói về chuyên khảo của Rilke về nghệ thuật của Rodin. Tuy nhiên, làm như vậy sẽ là một sự đón đầu quá đà, bởi sẽ cần phải lần theo sự phát triển của Rilke qua một số bước chuyển đổi trước khi giá trị từ sự tiếp xúc của ông với tác phẩm của Rodin có thể được đo lường đầy đủ.
Cử chỉ, chuyển động bắt đầu xuất hiện trong Advent và Celebration để làm xáo trộn sự tĩnh lặng ngự trị trong hai tập thơ đầu tiên. Ngay cả ở đây, nó vẫn còn dịu dàng và rụt rè lúc ban đầu giống như làn gió thoảng lay động trên mặt biển yên tĩnh; và những sinh linh dịu hiền thực hiện cử chỉ đầu tiên này: trẻ em và những thiếu nữ đang đùa giỡn, ca hát, múa may hay cầu nguyện.
Đặc biệt trong chuỗi bài Songs of the Maidens trong tập Celebration, bầu không khí được cô đọng lại và trở thành phông nền tâm lý của phong cảnh, nơi cử chỉ của khát vọng hoặc sự chờ mong được nhìn nhận và cảm nhận. Đó là sự thiếu kiên nhẫn muốn bung nở, là khát khao tình yêu đang đập nhịp trong các Bài ca Thiếu nữ này với sự căng thẳng của niềm hồi hộp. Những Lời cầu nguyện của các Thiếu nữ dâng lên Đức Mẹ không mang giai điệu dịu dàng của lời kinh thiếu nữ; chúng rung động với sự ngây ngất của cuộc sống đang chờ mong, và Đức Mẹ không chỉ đơn thuần là Nữ vương Thiên đàng, nỗi khát khao của họ đã biến ngài thành biểu tượng của tình yêu và mẫu tính chốn trần gian. Sự chờ mong này, bất chấp cường độ của nó, vẫn được kìm nén và chỉ vang lên như khúc ca của một giấc mơ xa xôi:
"How shall I go on tiptoe
From childhood to Annunciation
Through the dim twilight
Into Thy Garden?"
Cũng cần phải nhắc đến một số tác phẩm văn xuôi mà Rilke đã xuất bản vào năm 1898 và không lâu sau đó. Đó là Two Stories of Prague, The Touch of Life và The Last; ba tập truyện ngắn; một vở kịch hai màn, The Daily Life, cho thấy ảnh hưởng mạnh mẽ của Maeterlinck, và cuối cùng là Stories of God. Vừa mang vẻ đẹp của chi tiết vừa chứa đựng sự quan tâm mang tính vấn đề, các truyện ngắn cho thấy sự thiếu mạch lạc trong cách xử lý và thiếu sự điều phối kịch tính – điều dễ hiểu ở một nhà thơ vốn mang bản chất trữ tình và vào thời điểm đó chưa làm chủ được các phương tiện kỹ thuật để ban cho các nhân vật của mình những đường nét khắc tạc rõ ràng của hình thức sử thi.
Quãng thời gian lưu trú tại Nga và đặc biệt là sự làm quen với các tiểu thuyết của Dostoevsky đã trở thành những yếu tố mạnh mẽ trong sự phát triển của Rilke và góp phần làm sâu sắc thêm những sáng tác mà nếu không có ảnh hưởng này có lẽ đã kết thúc trong một thứ mỹ cảm hoa mỹ phô trương.
Nói một cách đại khái, nghệ thuật và văn học Nga có thể được mô tả là bắt nguồn từ một xung lực đạo đức và có động lực cùng lý do tồn tại (raison d'être) là khuynh hướng cải cách xã hội - chính trị, trái ngược với nghệ thuật và văn học của nền văn hóa phương Tây, vốn có động cơ và mục tiêu chủ yếu mang tính thẩm mỹ và tìm kiếm trong nghệ thuật sự hòa giải cho nhị nguyên luận giữa tinh thần và vật chất.
Dostoevsky, người mà Merejkovsky mô tả ở đâu đó là người đàn ông với khuôn mặt không bao giờ trẻ, khuôn mặt "với những bóng râm của sự đau khổ và những nếp nhăn của đôi má trũng sâu... nhưng điều mang lại cho khuôn mặt này biểu hiện bị đọa đày nhất chính là vẻ bất động dường như của nó, xung lực bị gián đoạn đột ngột, sự sống hóa đá:" Dostoevsky này và đặc biệt là chuỗi tác phẩm về Rodion Raskolnikov của ông đã trở thành một trải nghiệm nghệ thuật sâu sắc đối với Rilke. Những người nghèo khổ, những kẻ bị gạt ra bên lề, những người không nhà không cửa đã nhận được một ý nghĩa mới đối với ông – ý nghĩa của một hình bóng đơn độc đặt giữa dòng chảy hùng vĩ luôn biến đổi của cuộc đời, nơi hình bóng ấy đứng vững chãi và cô độc. Trong bài thơ mang tựa đề Pont Du Carrousel, được viết ở Paris vài năm sau đó, Rilke đã nhìn nhận gã ăn mày mù đứng lạc lõng giữa đám đông nhốn nháo của đô thị lớn.
Về nước Nga và ảnh hưởng của nó đối với ông, Rilke viết: "Nước Nga đã trở thành đối với tôi thực tại và sự nhận thức sâu sắc hằng ngày rằng thực tại là một thứ đến vô cùng chậm chạp đối với những ai có sự kiên nhẫn. Nước Nga là xứ sở nơi con người sống cô độc, mỗi người mang một thế giới trong tâm hồn, mỗi người sâu sắc trong sự nhún nhường của mình và không hề sợ hãi việc tự hạ mình, và chính vì thế nên họ thực sự sùng đạo. Ở đây, lời nói của con người chỉ là những chiếc cầu mong manh bắc qua cuộc sống thực sự của họ."
Các biểu tượng vĩ đại về Sự cô độc và Cái chết bước vào tác phẩm của nhà thơ.
Trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ mới, Rilke đã vươn tới đỉnh cao nghệ thuật của mình và với một vài ngoại lệ, những bài thơ được giới thiệu trong tập sách này được tuyển chọn từ các tác phẩm xuất bản trong khoảng thời gian từ năm 1900 đến năm 1908. Hành trình vươn lên đỉnh cao nghệ thuật của Rilke sau năm 1900 diễn ra nhanh chóng chừng nào thì hiểm trở chừng nấy. Chỉ vài năm trước đó, chúng ta đọc được trong Advent:
"That is longing: To dwell in the flux of things,
To have no home in the present.
And these are wishes: gentle dialogues
Of the poor hours with eternity."
Với Das Buch der Bilder, giấc mơ đã chấm dứt, bức màn sương đã được kéo lên và trước mắt chúng ta hiện ra những bức tranh cùng hình ảnh vươn lên trước mắt với những đường nét trong trẻo, rực rỡ màu sắc. Dù nhà thơ triệu hồi từ sâu thẳm huyền thoại The Kings in Legends, hay dù chúng ta đọc từ The Chronicle of a Monk mô tả đầy kinh hãi về The Last Judgment Day, hay dù tại Paris vào một Chủ nhật Lễ Lá, chúng ta chứng kiến The Maidens at Confirmation, những bức tranh được trình bày đều nổi bật lên với sự rõ ràng và tính định đoạt của những hình mẫu điển hình.
Một thực tế có ý nghĩa là Rilke đã đề tặng cuốn sách này cho Gerhart Hauptmann, "với tình yêu và lòng biết ơn vì vở kịch Michael Kramer của ông ấy." Hauptmann, cũng như Rilke trong những bài thơ này, đã đặt trước mắt chúng ta những nhân vật sử thi vĩ đại và nghệ thuật của ông cô đọng đến mức thường thì biểu hiện đơn giản về suy nghĩ của một nhân vật trong đó tạo ra sự rùng mình cho người nghe hoặc người đọc, bởi vì rung động trong suy nghĩ ấy là nỗi đau khổ của cả một tầng lớp xã hội và vang vọng trong đó là nỗi sầu muộn của nhiều thế hệ.
Trong The Book of Pictures, nghệ thuật của Rilke đạt đến đỉnh điểm ở mặt có thể gọi là hoành tráng của nó. Trực quan hình ảnh được nâng lên tầm mức khách quan phi cá nhân – điều mang lại cho nhịp điệu của những bài thơ này một sự bình thản bất biến, và cho các nhân vật được miêu tả một dáng đứng sừng sững mang tính hoành tráng. The Men of the House of Colonna, The Czars, Charles XII Riding Through the Ukraine được khắc họa, mỗi người với cử chỉ lịch sử mang dấu ấn cá nhân, với ánh sáng rực rỡ mạnh mẽ tựa màu sắc và chuyển động mà họ từng mang lại cho thời đại mình. Trong bài thơ huyền thoại Kings in Legends, yếu tố cụ thể này trong nghệ thuật của Rilke có lẽ đã tìm thấy biểu hiện tối cao của nó:
"Kings in old legends seem
Like mountains rising in the evening light.
They blind all with their gleam,
Their loins encircled are by girdles bright,
Their robes are edged with bands
Of precious stones—the rarest earth affords—
With richly jeweled hands
They hold their slender, shining, naked swords."
Trong The Book of Pictures có những bài thơ mà ý chí cô đọng một tâm trạng thành bản chất và tính định đoạt của nó được áp dụng cho các bài thơ thuần túy trữ tình, như trong Initiation – nổi bật lên giữa tập sách này hệt như "cây lớn tối tăm" tự thân nó, với đường nét thẳng tắp của khát vọng vươn tới sự tĩnh lặng xa xôi của màn đêm lớn lao và bất tận biết bao; hoặc như trong bài thơ mang tựa đề Autumn, với tâm trạng u sầu về sự tàn lụi dịu dàng trong toàn bộ tự nhiên.
Trong The Book of Hours, Rilke rút lui khỏi thế giới, không phải vì sự mệt mỏi mà vì trĩu nặng dưới những tầm nhìn chồng chéo, xung đột. Giống như vị tiên tri muốn mang đến cho thế giới một gia tài vĩ đại phải đi vào sa mạc để sống cô độc cho đến khi vương quốc ngự đến với mình từ bên trong, nhà thơ cũng phải rời bỏ thế giới để đạt được sự thấu hiểu sâu sắc hơn, để diện kiến Thiên chúa. Tâm trạng của Das Stunden-Buch chính là tâm trạng diện kiến Thiên chúa ấy; nó nâng những bài thơ này lên thành lời cầu nguyện, lời cầu nguyện sâu sắc của sự hoài nghi và tuyệt vọng, lời cầu nguyện thăng hoa của sự hòa giải và khải hoàn.
The Book of Hours gồm ba phần được viết vào các giai đoạn khác nhau trong cuộc đời nhà thơ: The Book of a Monk's Life (1899); The Book of Pilgrimage (1901), và The Book of Poverty and Death (1903), mặc dù toàn bộ tập sách phải đến vài năm sau mới được xuất bản. The Book of Hours rực cháy một nỗi nhiệt thành huyền bí muốn thấu hiểu Chúa, muốn được ở gần Ngài. Trong khát khao muốn tiếp cận Đấng Vô Danh ấy, vị Tu sĩ trẻ trong The Book of a Monk's Life dựng lên xung quanh Thiên chúa những dụ ngôn, hình ảnh và truyền thuyết gợi nhớ đến Angelus Silesius thế kỷ 17, nhưng được duy trì bằng một thứ ngôn ngữ giàu ý nghĩa hơn bởi được thăng hoa nhờ một sức mạnh viễn kiến nồng nhiệt hơn. Chủ đề của The Book of a Monk's Life được thể hiện trong bài thơ mở đầu bằng những câu:
"I live my life in circles that grow wide
And endlessly unroll."
Xuyên qua căn phòng giam xám xịt của vị Tu sĩ trẻ chớp lóe với vẻ lộng lẫy rực rỡ sắc màu của các bậc thầy thời Phục hưng vĩ đại, bởi vì ông cảm nhận được ở Titian, ở Michelangelo, ở Raphael cùng một thứ nhiệt thành đang thổi bùng sinh khí trong ông; họ cũng là những tín đồ tôn thờ cùng một vị Chúa.
Có những bài thơ trong The Book of Pilgrimage mang sự tĩnh lặng của một lời cầu nguyện thì thầm trong một Đại thánh đường vĩ đại và có những bài khác mang trong khúc hoải ca của mình âm nhạc của những thánh thi hùng tráng. Những viễn kiến trong tập thứ hai này không kém phần ngây ngất dù ít rực rỡ sắc màu hơn; chúng đã rút về nội tâm và mang lại một nền hòa bình lớn lao cùng niềm tin lớn lao như trong bài thơ về Thiên chúa, đấng mà sự hiển lộ chính là sự tĩnh lặng và tịch mịch của một thế giới thinh không:
"By day Thou art the Legend and the Dream
That like a whisper floats about all men,
The deep and brooding stillnesses which seem,
After the hour has struck, to close again.
And when the day with drowsy gesture bends
And sinks to sleep beneath the evening skies,
As from each roof a tower of smoke ascends—
So does Thy Realm, my God, around me rise."
Phần cuối cùng của The Book of Hours, The Book of Poverty and Death, cuối cùng là một bản giao hưởng với những biến tấu trên hai chủ đề biểu tượng lớn trong tác phẩm của Rilke. Giống như Chúa Kitô trong dụ ngôn về chàng thanh niên giàu có đòi hỏi sự từ bỏ mọi báu vật, trong cuốn sách này, nhà thơ nhìn thấy sự ngự đến của Vương quốc, sự hoàn thành mọi khát khao của chúng ta về sự gần gũi với Thiên chúa khi chúng ta trở nên thuần phác trở lại như những đứa trẻ thơ và nghèo nàn về tài sản như chính Thiên chúa. Trong giai đoạn này của sự phát triển ở Rilke, nguyên lý từ bỏ cấu thành một yếu tố tiêu cực nhất định trong triết học của ông. Nhà thơ sau đó đã tiến tới một thái độ đồng tình tích cực đối với tài sản của con người, ít nhất là những tài sản được thu nhận hoặc sáng tạo trong lãnh vực nghệ thuật.
Khi tiếp cận qua con đường huyền bí, chúng ta chạm đến thực tại sâu sắc nhất. Chính vì điều này mà mọi nghệ thuật và mọi triết học đều đi đến đỉnh điểm trong hình thái tối hậu của chúng bằng một sự kết tinh những giá trị của đời sống vốn mãi mãi không thể giải thích được đối với lý trí thuần tuý; chúng trở nên mang tính tôn giáo theo nghĩa giản dị và sâu sắc của từ ấy. Trước những sự thật vĩnh cửu của Cuộc sống, sự hoài nghi và tranh đấu được hòa giải thành niềm tin, ý chí và sự kiêu hãnh biến thành sự khiêm nhường. Sự nhận thức về chân lý này được thể hiện qua phương tiện thơ ca chính là ý nghĩa trong The Book of Hours của Rilke. Một nhà văn Scandinavia lỗi lạc đã tuyên bố Das Stunden-Buch là một trong những thành tựu văn học tối cao của thời đại chúng ta và là cuốn sách cầu nguyện sâu sắc nhất, đẹp đẽ nhất của nó.
Trong các sáng tác thơ ca tiếp theo, Rilke không còn đạt lại chất lượng cao được duy trì của cuốn sách này một lần nữa, dẫu ông đã dung nạp tâm trạng và tư tưởng của nó vào một tác phẩm văn xuôi mang vẻ đẹp trữ tình tuyệt mỹ: The Sketch of Malte Laurids Brigge.
Trong New Poems (1907) và New Poems, Second Part (1908), nhân vật lịch sử, thường được lấy từ Cựu Ước, đã vươn vượt quá những tỷ lệ của đời sống; nhân vật ấy trĩu nặng định mệnh hơn và không thay đổi mà trở thành phương tiện để thể hiện một cách mang tính biểu tượng một tư tưởng trừu tượng hoặc một định mệnh vĩ đại của con người. Abishag trình bày sự tương phản giữa sự sống đang hé rạng và đang phai tàn; David Singing Before Saul cho thấy sự nôn nóng của tham vọng đang thức tỉnh, và Joshua là kẻ buộc ngay cả Thiên chúa phải tuân theo ý chí của mình. Thế giới Hy Lạp cổ đại trỗi dậy với vẻ rực rỡ chói lọi trong các bài thơ Eranna to Sappho, Lament for Antinous, Early Apollo và Archaic Torso of Apollo.
Tinh thần của thời Trung cổ với sự cuồng nhiệt tôn giáo và sự mê tín cuồng tín được biểu tượng hóa trong vài bài thơ, nổi bật nhất trong số đó là The Cathedral, God in the Middle Ages, Saint Sebastian nhân cách hóa sự tử đạo, và The Rose Window – với phép thuật rực sáng được so sánh với sức mạnh thôi miên trong ánh mắt loài hổ. Paris hiện đại thường là phông nền của New Poems, và sự tương phản thô kệch giữa ánh sáng và bóng tối trên những chiếc mặt nạ sáp của những kẻ vỡ mộng trong cuộc đời tại nhà xác (Morgue) được bắt trọn với tầm nhìn hiện thực mãnh liệt hệt như những chú hồng hạc và vẹt đang xòe bộ lông mềm mại đủ màu sắc dưới ánh nắng ấm áp ở đại lộ của Jardin des Plantes.
Hầu hết các bài thơ trong hai tập này đều ngắn gọn và chuẩn xác. Các hình ảnh được miêu tả với cường độ nhạy cảm của kỹ thuật ấn tượng. Sự tĩnh lặng uy nghi của những câu thơ dài trong The Book of Pictures đã bị phá vỡ, màu sắc trở nên rung động hơn, lấp lánh hơn và các bức tranh được vẽ bằng những nét bút thoăn thoắt, hồi hộp như thể để truyền tải cách thức mà chúng được tri nhận: trong một cái nhìn duy nhất, thâu tóm tất cả. Vì lý do này, nhiều New Poems không hoàn toàn thoát khỏi một yếu tố virtuosité (kỹ thuật biểu diễn điêu luyện) nhất định. Mặt khác, Rilke đôi khi đạt đến sự chắc chắn hoàn hảo của những nét cọ nhanh gọn như trong bài thơ The Spanish Dancer – người phụ nữ vươn lên rực rỡ ở chân trời trực quan nội tâm của chúng ta như một yếu tố xoay vòng của ngọn lửa, bùng cháy và làm lóa mắt trong động lượng của những chuyển động nàng tạo ra. Degas và Zuloaga dường như đã kết hợp nghệ thuật của họ trên cùng một bức tranh để ban cho nữ vũ công này sự uyển chuyển phong phú của nét duyên dáng và trí tưởng tượng lộng lẫy của màu sắc.
Nhiều chủ đề trong New Poems làm chứng cho thực tế rằng Rilke đã đi du lịch rộng rãi, trước khi viết những tập sách này, ở Ý, Đức, France và Scandinavia. Cuốn sách của ông về năm họa sĩ tại thuộc địa nghệ thuật ở Worpswede – nơi ông lưu lại một thời gian, hoàn toàn đắm mình vào việc quan sát bầu không khí, chuyển động của bầu trời và sự giao hòa của ánh sáng trên vùng hoang mạc xa xôi của phong cảnh phương bắc này – là một sự dẫn nhập cho mọi sự giải thích về tác phẩm của các họa sĩ phong cảnh và là một bài thơ dịu dàng dành cho một vùng đất mà vẻ đẹp cô độc và u sầu đã thấm sâu vào chính sáng tác của ông.
Sống động hơn ảnh hưởng từ nhân cách và những báu vật nghệ thuật của các quốc gia mà Rilke từng đặt chân đến, và có hiệu lực mạnh mẽ hơn đối với các sáng tác của ông, tựa như một vầng thái dương vĩ đại chiếu rọi những năm tháng sung mãn nhất trong cuộc đời ông, chính là nhân cách sừng sững của Auguste Rodin. New Poems mang lời đề tặng: "A mon grand ami, Auguste Rodin," biểu thị ảnh hưởng kép mà nhà điêu khắc người Pháp đã chi phối nhà thơ, tư cách của một người bạn và tư cách của một nghệ sĩ.
Người ta nhớ lại hình bóng vĩ đại, vững chãi của Rodin với những nét mặt gồ ghề và chiếc trán cao, được chạm trổ tinh tế, di chuyển chậm chạp giữa những bức tượng bán thân và tượng bằng cẩm thạch trắng lấp lánh như một người khổng lồ trong thần thoại cổ đại di chuyển giữa những tảng đá và núi non trong vương quốc của mình, kiên nhẫn, chịu đựng tất cả, con người đã làm chủ cuộc đời, mạnh mẽ và được tôi luyện qua những giông bão của thời gian. Và người ta nghĩ về Rainer Maria Rilke, trẻ trung, tóc vàng, với thân hình mảnh dẻ quý phái, dáng người hơi chòm về phía trước của một kẻ trong những chuyến dạo bước cô độc suy ngẫm rất nhiều và mãnh liệt, với đôi môi đầy đặn nhạy cảm và "cấu trúc vững chãi của hàng lông mày được giấu một cách hoan hỉ trong bóng râm của sự chiêm nghiệm," khuôn mặt tràn ngập những giấc mơ và mang biểu hiện đang lắng nghe một thứ âm nhạc xa xôi nào đó.
Từ không một cuốn sách nào khác của ông, kể cả The Book of Hours, chúng ta có thể suy ra một quan niệm chính xác đến thế về triết học Cuộc sống và Nghệ thuật của Rilke như những gì chúng ta có thể rút ra từ chuyên khảo tương đối ngắn của ông về Auguste Rodin.
Rilke nhìn thấy ở Rodin nhân cách thống trị trong thời đại chúng ta về "sức mạnh của sự tận tụy trong toàn bộ tự nhiên." Vì lý do này, cuốn sách về Rodin vượt xa một sự định giá thuần túy thẩm mỹ về tác phẩm của nhà điêu khắc; Rilke lần theo suốt cuốn sách nguyên lý đạo đức mạnh mẽ đang tự vận dụng trong mọi hành động sáng tạo thuộc lĩnh vực nghệ thuật. Sự nắm bắt ý nghĩa sâu sắc hơn của toàn bộ nghệ thuật ấy mang lại cho cuốn sách về Rodin khía cạnh tư tưởng gần như mang tính tôn giáo và nhịp điệu biểu cảm mang âm hưởng thánh thi của nó. Ông bắt đầu: "Rodin cô độc trước khi danh vọng đến với ông, và sau đó ông có lẽ lại càng trở nên cô độc hơn. Bởi vì danh vọng suy cho cùng chỉ là bản tóm lược của mọi sự hiểu lầm kết tinh quanh một cái tên mới." Và ông tổng kết sự vĩ đại của con người này: "Sắp tới người ta sẽ nhận ra điều gì đã khiến nghệ sĩ vĩ đại này trở nên tối cao đến vậy. Ông là một người thợ mà khát vọng duy nhất là thâm nhập bằng mọi sức mạnh của mình vào ý nghĩa khiêm nhường và khó khăn của công cụ ông cầm. Nằm trong đó là một sự từ bỏ cuộc đời nhất định, nhưng chính trong sự từ bỏ ấy lại nằm chiến thắng của ông – bởi vì Cuộc sống đã bước vào tác phẩm của ông."
Rodin đã trở thành đối với Rilke sự hiển lộ của nguyên lý thần thánh về xung lực sáng tạo trong con người. Do đó, chuyên khảo của Rilke về Auguste Rodin sẽ mãi là di chúc của nhà thơ về Cuộc sống và Nghệ thuật.
Rilke đã sống một cuộc đời sâu sắc; ông đã dung nạp vào ý thức nghệ thuật và tinh thần của mình nhiều giá trị tối cao của thời đại chúng ta. Nghệ thuật của ông mang chiều sâu huyền bí của người Slav, sức mạnh âm nhạc của người Đức, và sự rõ ràng về mặt thị giác của người Latin. Với tư cách là nghệ sĩ, ông cảm nhận sự sống là thiêng liêng, và với tư cách là một tư tế, ông đã dâng lên bàn thờ của nó vô số lễ vật.
H.T.
NEW YORK CITY,
AUTUMN, 1918.
FIRST POEMS
EVENING
The bleak fields are asleep,
My heart alone wakes;
The evening in the harbour
Down his red sails takes.
Night, guardian of dreams,
Now wanders through the land;
The moon, a lily white,
Blossoms within her hand.
MARY VIRGIN
How came, how came from out thy night
Mary, so much light
And so much gloom:
Who was thy bridegroom?
Thou callest, thou callest and thou hast forgot
That thou the same art not
Who came to me
In thy Virginity.
I am still so blossoming, so young.
How shall I go on tiptoe
From childhood to Annunciation
Through the dim twilight
Into thy Garden.
THE BOOK OF PICTURES
PRESAGING
I am like a flag unfurled in space,
I scent the oncoming winds and must bend with them,
While the things beneath are not yet stirring,
While doors close gently and there is silence in the chimneys
And the windows do not yet tremble and the dust is still heavy—
Then I feel the storm and am vibrant like the sea
And expand and withdraw into myself
And thrust myself forth and am alone in the great storm.
AUTUMN
The leaves fall, fall as from far,
Like distant gardens withered in the heavens;
They fall with slow and lingering descent.
And in the nights the heavy Earth, too, falls
From out the stars into the Solitude.
Thus all doth fall. This hand of mine must fall
And lo! the other one:—it is the law.
But there is One who holds this falling
Infinitely softly in His hands.
SILENT HOUR
Whoever weeps somewhere out in the world
Weeps without cause in the world
Weeps over me.
Whoever laughs somewhere out in the night
Laughs without cause in the night
Laughs at me.
Whoever wanders somewhere in the world
Wanders in vain in the world
Wanders to me.
Whoever dies somewhere in the world
Dies without cause in the world
Looks at me.
THE ANGELS
They all have tired mouths
And luminous, illimitable souls;
And a longing (as if for sin)
Trembles at times through their dreams.
They all resemble one another,
In God's garden they are silent
Like many, many intervals
In His mighty melody.
But when they spread their wings
They awaken the winds
That stir as though God
With His far-reaching master hands
Turned the pages of the dark book of Beginning.
SOLITUDE
Solitude is like a rain
That from the sea at dusk begins to rise;
It floats remote across the far-off plain
Upward into its dwelling-place, the skies,
Then o'er the town it slowly sinks again.
Like rain it softly falls at that dim hour
When ghostly lanes turn toward the shadowy morn;
When bodies weighed with satiate passion's power
Sad, disappointed from each other turn;
When men with quiet hatred burning deep
Together in a common bed must sleep—
Through the gray, phantom shadows of the dawn
Lo! Solitude floats down the river wan ...
KINGS IN LEGENDS
Kings in old legends seem
Like mountains rising in the evening light.
They blind all with their gleam,
Their loins encircled are by girdles bright,
Their robes are edged with bands
Of precious stones—the rarest earth affords—
With richly jeweled hands
They hold their slender, shining, naked swords.
THE KNIGHT
The Knight rides forth in coat of mail
Into the roar of the world.
And here is Life: the vines in the vale
And friend and foe, and the feast in the hall,
And May and the maid, and the glen and the grail;
God's flags afloat on every wall
In a thousand streets unfurled.
Beneath the armour of the Knight
Behind the chain's black links
Death crouches and thinks and thinks:
"When will the sword's blade sharp and bright
Forth from the scabbard spring
And cut the network of the cloak
Enmeshing me ring on ring—
When will the foe's delivering stroke
Set me free
To dance
And sing?"
THE BOY
I wish I might become like one of these
Who, in the night on horses wild astride,
With torches flaming out like loosened hair
On to the chase through the great swift wind ride.
I wish to stand as on a boat and dare
The sweeping storm, mighty, like flag unrolled
In darkness but with helmet made of gold
That shimmers restlessly. And in a row,
Behind me in the dark, ten men that glow
With helmets that are restless, too, like mine,
Now old and dull, now clear as glass they shine.
One stands by me and blows a blast apace
On his great flashing trumpet and the sound
Shrieks through the vast black solitude around
Through which, as through a wild mad dream we race.
The houses fall behind us on their knees,
Before us bend the streets and them we gain,
The great squares yieled to us and them we seize—
And on our steeds rush like the roar of rain.
INITIATION
Whosoever thou art! Out in the evening roam,
Out from thy room thou know'st in every part,
And far in the dim distance leave thy home,
Whosoever thou art.
Lift thine eyes which lingering see
The shadows on the foot-worn threshold fall,
Lift thine eyes slowly to the great dark tree
That stands against heaven, solitary, tall,
And thou hast visioned Life, its meanings rise
Like words that in the silence clearer grow;
As they unfold before thy will to know
Gently withdraw thine eyes—
THE NEIGHBOUR
Strange violin! Dost thou follow me?
In many foreign cities, far away,
Thy lone voice spoke to me like memory.
Do hundreds play thee, or does but one play?
Are there in all great cities tempest-tossed
Men who would seek the rivers but for thee,
Who, but for thee, would be forever lost?
Why drifts thy lonely voice always to me?
Why am I the neighbour always
Of those who force to sing thy trembling strings?
Life is more heavy—thy song says—
Than the vast, heavy burden of all things.
SONG OF THE STATUE
Who so loveth me that he
Will give his precious life for me?
I shall be set free from the stone
If some one drowns for me in the sea,
I shall have life, life of my own,—
For life I ache.
I long for the singing blood,
The stone is so still and cold.
I dream of life, life is good.
Will no one love me and be bold
And me awake?
. . . .
I weep and weep alone,
Weep always for my stone.
What joy is my blood to me
If it ripens like red wine?
It cannot call back from the sea
The life that was given for mine,
Given for Love's sake.
MAIDENS. I
Others must by a long dark way
Stray to the mystic bards,
Or ask some one who has heard them sing
Or touch the magic chords.
Only the maidens question not
The bridges that lead to Dream;
Their luminous smiles are like strands of pearls
On a silver vase agleam.
The maidens' doors of Life lead out
Where the song of the poet soars,
And out beyond to the great world—
To the world beyond the doors.
MAIDENS. II
Maidens the poets learn from you to tell
How solitary and remote you are,
As night is lighted by one high bright star
They draw light from the distance where you dwell.
For poet you must always maiden be
Even though his eyes the woman in you wake
Wedding brocade your fragile wrists would break,
Mysterious, elusive, from him flee.
Within his garden let him wait alone
Where benches stand expectant in the shade
Within the chamber where the lyre was played
Where he received you as the eternal One.
Go! It grows dark—your voice and form no more
His senses seek; he now no longer sees
A white robe fluttering under dark beech trees
Along the pathway where it gleamed before.
He loves the long paths where no footfalls ring,
And he loves much the silent chamber where
Like a soft whisper through the quiet air
He hears your voice, far distant, vanishing.
The softly stealing echo comes again
From crowds of men whom, wearily, he shuns;
And many see you there—so his thought runs—
And tenderest memories are pierced with pain.
THE BRIDE
Call me, Beloved! Call aloud to me!
Thy bride her vigil at the window keeps;
The evening wanes to dusk, the dimness creeps
Down empty alleys of the old plane-tree.
O! Let thy voice enfold me close about,
Or from this dark house, lonely and remote,
Through deep blue gardens where gray shadows float
I will pour forth my soul with hands stretched out ...
AUTUMNAL DAY
Lord! It is time. So great was Summer's glow:
Thy shadows lay upon the dials' faces
And o'er wide spaces let thy tempests blow.
Command to ripen the last fruits of thine,
Give to them two more burning days and press
The last sweetness into the heavy wine.
He who has now no house will ne'er build one,
Who is alone will now remain alone;
He will awake, will read, will letters write
Through the long day and in the lonely night;
And restless, solitary, he will rove
Where the leaves rustle, wind-blown, in the grove.
MOONLIGHT NIGHT
South-German night! the ripe moon hangs above
Weaving enchantment o'er the shadowy lea.
From the old tower the hours fall heavily
Into the dark as though into the sea—
A rustle, a call of night-watch in the grove,
Then for a while void silence fills the air;
And then a violin (from God knows where)
Awakes and slowly sings: Oh Love ... Oh Love ...
IN APRIL
Again the woods are odorous, the lark
Lifts on upsoaring wings the heaven gray
That hung above the tree-tops, veiled and dark,
Where branches bare disclosed the empty day.
After long rainy afternoons an hour
Comes with its shafts of golden light and flings
Them at the windows in a radiant shower,
And rain drops beat the panes like timorous wings.
Then all is still. The stones are crooned to sleep
By the soft sound of rain that slowly dies;
And cradled in the branches, hidden deep
In each bright bud, a slumbering silence lies.
MEMORIES OF A CHILDHOOD
The darkness hung like richness in the room
When like a dream the mother entered there
And then a glass's tinkle stirred the air
Near where a boy sat in the silent gloom.
The room betrayed the mother—so she felt—
She kissed her boy and questioned "Are you here?"
And with a gesture that he held most dear
Down for a moment by his side she knelt.
Toward the piano they both shyly glanced
For she would sing to him on many a night,
And the child seated in the fading light
Would listen strangely as if half entranced,
His large eyes fastened with a quiet glow
Upon the hand which by her ring seemed bent
And slowly wandering o'er the white keys went
Moving as though against a drift of snow.
DEATH
Before us great Death stands
Our fate held close within his quiet hands.
When with proud joy we lift Life's red wine
To drink deep of the mystic shining cup
And ecstasy through all our being leaps—
Death bows his head and weeps.
THE ASHANTEE
(Jardin d'Acclimatation, Paris)
No vision of exotic southern countries,
No dancing women, supple, brown and tall
Whirling from out their falling draperies
To melodies that beat a fierce mad call;
No sound of songs that from the hot blood rise,
No langorous, stretching, dusky, velvet maids
Flashing like gleaming weapon their bright eyes,
No swift, wild thrill the quickening blood pervades.
Only mouths widening with a still broad smile
Of comprehension, a strange knowing leer
At white men, at their vanity and guile,
An understanding that fills one with fear.
The beasts in cages much more loyal are,
Restlessly pacing, pacing to and fro,
Dreaming of countries beckoning from afar,
Lands where they roamed in days of long ago.
They burn with an unquenched and smothered fire
Consumed by longings over which they brood,
Oblivious of time, without desire,
Alone and lost in their great solitude.
REMEMBRANCE
Expectant and waiting you muse
On the great rare thing which alone
To enhance your life you would choose:
The awakening of the stone,
The deeps where yourself you would lose.
In the dusk of the shelves, embossed
Shine the volumes in gold and browns,
And you think of countries once crossed,
Of pictures, of shimmering gowns
Of the women that you have lost.
And it comes to you then at last—
And you rise for you are aware
Of a year in the far off past
With its wonder and fear and prayer.
MUSIC
What play you, O Boy? Through the garden it stole
Like wandering steps, like a whisper—then mute;
What play you, O Boy? Lo! your gypsying soul
Is caught and held fast in the pipes of Pan's flute.
And what conjure you? Imprisoned is the song,
It lingers and longs in the reeds where it lies;
Your young life is strong, but how much more strong
Is the longing that through your music sighs.
Let your flute be still and your soul float through
Waves of sound formless as waves of the sea,
For here your song lived and it wisely grew
Before it was forced into melody.
Its wings beat gently, its note no more calls,
Its flight has been spent by you, dreaming Boy!
Now it no longer steals over my walls—
But in my garden I'd woo it to joy.
MAIDEN MELANCHOLY
A young knight comes into my mind
As from some myth of old.
He came! You felt yourself entwined
As a great storm would round you wind.
He went! A blessing undefined
Seemed left, as when church-bells declined
And left you wrapt in prayer.
You fain would cry aloud—but bind
Your scarf about you and tear-blind
Weep softly in its fold.
A young knight comes into my mind
Full armored forth to fare.
His smile was luminously kind
Like glint of ivory enshrined,
Like a home longing undivined,
Like Christmas snows where dark ways wind,
Like sea-pearls about turquoise twined,
Like moonlight silver when combined
With a loved book's rare gold.
MAIDENS AT CONFIRMATION
(Paris in May, 1903)
The white veiled maids to confirmation go
Through deep green garden paths they slowly wind;
Their childhood they are leaving now behind:
The future will be different, they know.
Oh! Will it come? They wait—It must come soon!
The next long hour slowly strikes at last,
The whole house stirs again, the feast is past,
And sadly passes by the afternoon ...
Like resurrection were the garments white
The wreathed procession walked through trees arched wide
Into the church, as cool as silk inside,
With long aisles of tall candles flaming bright:
The lights all shone like jewels rich and rare
To solemn eyes that watched them gleam and flare.
Then through the silence the great song rose high
Up to the vaulted dome like clouds it soared,
Then luminously, gently down it poured—
Over white veils like rain it seemed to die.
The wind through the white garments softly stirred
And they grew vari-coloured in each fold
And each fold hidden blossoms seemed to hold
And flowers and stars and fluting notes of bird,
And dim, quaint figures shimmering like gold
Seemed to come forth from distant myths of old.
Outside the day was one of green and blue,
With touches of a luminous glowing red,
Across the quiet pond the small waves sped.
Beyond the city, gardens hidden from view
Sent odors of sweet blossoms on the breeze
And singing sounded through the far off trees.
It was as though garlands crowned everything
And all things were touched softly by the sun;
And many windows opened one by one
And the light trembled on them glistening.
THE WOMAN WHO LOVES
Ah yes! I long for you. To you I glide
And lose myself—for to you I belong.
The hope that hitherto I have denied
Imperious comes to me as from your side
Serious, unfaltering and swift and strong.
Those times: the times when I was quite alone
By memories wrapt that whispered to me low,
My silence was the quiet of a stone
Over which rippling murmuring waters flow.
But in these weeks of the awakening Spring
Something within me has been freed—something
That in the past dark years unconscious lay,
Which rises now within me and commands
And gives my poor warm life into your hands
Who know not what I was that Yesterday.
PONT DU CARROUSEL
Upon the bridge the blind man stands alone,
Gray like a mist veiled monument he towers
As though of nameless realms the boundary stone
About which circle distant starry hours.
He seems the center around which stars glow
While all earth's ostentations surge below.
Immovably and silently he stands
Placed where the confused current ebbs and flows;
Past fathomless dark depths that he commands
A shallow generation drifting goes....
MADNESS
She thinks: I am—Have you not seen?
Who are you then, Marie?
I am a Queen, I am a Queen!
To your knee, to your knee!
And then she weeps: I was—a child—
Who were you then, Marie?
Know you that I was no man's child,
Poor and in rags—said she.
And then a Princess I became
To whom men bend their knees;
To princes things are not the same
As those a beggar sees.
And those things which have made you great
Came to you, tell me, when?
One night, one night, one night quite late,
Things became different then.
I walked the lane which presently
With strung chords seemed to bend;
Then Marie became Melody
And danced from end to end.
The people watched with startled mien
And passed with frightened glance
For all know that only a Queen
May dance in the lanes: dance!...
LAMENT
Oh! All things are long passed away and far.
A light is shining but the distant star
From which it still comes to me has been dead
A thousand years ... In the dim phantom boat
That glided past some ghastly thing was said.
A clock just struck within some house remote.
Which house?—I long to still my beating heart.
Beneath the sky's vast dome I long to pray ...
Of all the stars there must be far away
A single star which still exists apart.
And I believe that I should know the one
Which has alone endured and which alone
Like a white City that all space commands
At the ray's end in the high heaven stands.
SYMBOLS
From infinite longings finite deeds rise
As fountains spring toward far-off glowing skies,
But rushing swiftly upward weakly bend
And trembling from their lack of power descend—
So through the falling torrent of our fears
Our joyous force leaps like these dancing tears.
NEW POEMS
EARLY APOLLO
As when at times there breaks through branches bare
A morning vibrant with the breath of spring,
About this poet-head a splendour rare
Transforms it almost to a mortal thing.
There is as yet no shadow in his glance,
Too cool his temples for the laurel's glow;
But later o'er those marble brows, perchance,
A rose-garden with bushes tall will grow,
And single petals one by one will fall
O'er the still mouth and break its silent thrall,
—The mouth that trembles with a dawning smile
As though a song were rising there the while.
THE TOMB OF A YOUNG GIRL
We still remember! The same as of yore
All that has happened once again must be.
As grows a lemon-tree upon the shore—
It was like that—your light, small breasts you bore,
And his blood's current coursed like the wild sea.
That god—
who was the wanderer, the slim
Despoiler of fair women; he—the wise,—
But sweet and glowing as your thoughts of him
Who cast a shadow over your young limb
While bending like your arched brows o'er your eyes.
THE POET
You Hour! From me you ever take your flight,
Your swift wings wound me as they whir along;
Without you void would be my day and night,
Without you I'll not capture my great song.
I have no earthly spot where I can live,
I have no love, I have no household fane,
And all the things to which myself I give
Impoverish me with richness they attain.
THE PANTHER
His weary glance, from passing by the bars,
Has grown into a dazed and vacant stare;
It seems to him there are a thousand bars
And out beyond those bars the empty air.
The pad of his strong feet, that ceaseless sound
Of supple tread behind the iron bands,
Is like a dance of strength circling around,
While in the circle, stunned, a great will stands.
But there are times the pupils of his eyes
Dilate, the strong limbs stand alert, apart,
Tense with the flood of visions that arise
Only to sink and die within his heart.
GROWING BLIND
Among all the others there sat a guest
Who sipped her tea as if one apart,
And she held her cup not quite like the rest;
Once she smiled so it pierced one's heart.
When the group of people arose at last
And laughed and talked in a merry tone,
As lingeringly through the rooms they passed
I saw that she followed alone.
Tense and still like one who to sing must rise
Before a throng on a festal night
She lifted her head, and her bright glad eyes
Were like pools which reflected light.
She followed on slowly after the last
As though some object must be passed by,
And yet as if were it once but passed
She would no longer walk but fly.
THE SPANISH DANCER
As a lit match first flickers in the hands
Before it flames, and darts out from all sides
Bright, twitching tongues, so, ringed by growing bands
Of spectators—she, quivering, glowing stands
Poised tensely for the dance—then forward glides
And suddenly becomes a flaming torch.
Her bright hair flames, her burning glances scorch,
And with a daring art at her command
Her whole robe blazes like a fire-brand
From which is stretched each naked arm, awake,
Gleaming and rattling like a frightened snake.
And then, as though the fire fainter grows,
She gathers up the flame—again it glows,
As with proud gesture and imperious air
She flings it to the earth; and it lies there
Furiously flickering and crackling still—
Then haughtily victorious, but with sweet
Swift smile of greeting, she puts forth her will
And stamps the flames out with her small firm feet.
OFFERING
My body glows in every vein and blooms
To fullest flower since I first knew thee,
My walk unconscious pride and power assumes;
Who art thou then—thou who awaitest me?
When from the past I draw myself the while
I lose old traits as leaves of autumn fall;
I only know the radiance of thy smile,
Like the soft gleam of stars, transforming all.
Through childhood's years I wandered unaware
Of shimmering visions my thoughts now arrests
To offer thee, as on an altar fair
That's lighted by the bright flame of thy hair
And wreathéd by the blossoms of thy breasts.
LOVE SONG
When my soul touches yours a great chord sings!
How shall I tune it then to other things?
O! That some spot in darkness could be found
That does not vibrate whene'er your depths sound.
But everything that touches you and me
Welds us as played strings sound one melody.
Where is the instrument whence the sounds flow?
And whose the master-hand that holds the bow?
O! Sweet song—
ARCHAIC TORSO OF APOLLO
We cannot fathom his mysterious head,
Through the veiled eyes no flickering ray is sent:
But from his torso gleaming light is shed
As from a candelabrum; inward bent
His glance there glows and lingers. Otherwise
The round breast would not blind you with its grace,
Nor could the soft-curved circle of the thighs
Steal to the arc whence issues a new race.
Nor could this stark and stunted stone display
Vibrance beneath the shoulders heavy bar,
Nor shine like fur upon a beast of prey,
Nor break forth from its lines like a great star—
There is no spot that does not bind you fast
And transport you back, back to a far past.
THE BOOK OF HOURS
The Book of A Monk's Life
I live my life in circles that grow wide
And endlessly unroll,
I may not reach the last, but on I glide
Strong pinioned toward my goal.
About the old tower, dark against the sky,
The beat of my wings hums,
I circle about God, sweep far and high
On through milleniums.
Am I a bird that skims the clouds along,
Or am I a wild storm, or a great song?
Many have painted her. But there was one
Who drew his radiant colours from the sun.
Mysteriously glowing through a background dim
When he was suffering she came to him,
And all the heavy pain within his heart
Rose in his hands and stole into his art.
His canvas is the beautiful bright veil
Through which her sorrow shines. There where the
Texture o'er her sad lips is closely drawn
A trembling smile softly begins to dawn ...
Though angels with seven candles light the place
You cannot read the secret of her face.
In cassocks clad I have had many brothers
In southern cloisters where the laurel grows,
They paint Madonnas like fair human mothers
And I dream of young Titians and of others
In which the God with shining radiance glows.
But though my vigil constantly I keep
My God is dark—like woven texture flowing,
A hundred drinking roots, all intertwined;
I only know that from His warmth I'm growing.
More I know not: my roots lie hidden deep
My branches only are swayed by the wind.
Thou Anxious One! And dost thou then not hear
Against thee all my surging senses sing?
About thy face in circles drawing near
My thought floats like a fluttering white wing.
Dost thou not see, before thee stands my soul
In silence wrapt my Springtime's prayer to pray?
But when thy glance rests on me then my whole
Being quickens and blooms like trees in May.
When thou art dreaming then I am thy Dream,
But when thou art awake I am thy Will
Potent with splendour, radiant and sublime,
Expanding like far space star-lit and still
Into the distant mystic realm of Time.
I love my life's dark hours
In which my senses quicken and grow deep,
While, as from faint incense of faded flowers
Or letters old, I magically steep
Myself in days gone by: again I give
Myself unto the past:—again I live.
Out of my dark hours wisdom dawns apace,
Infinite Life unrolls its boundless space ...
Then I am shaken as a sweeping storm
Shakes a ripe tree that grows above a grave
'Round whose cold clay the roots twine fast and warm—
And Youth's fair visions that glowed bright and brave,
Dreams that were closely cherished and for long,
Are lost once more in sadness and in song.
The Book of Pilgrimage
By day Thou are the Legend and the Dream
That like a whisper floats about all men,
The deep and brooding stillnesses which seem,
After the hour has struck, to close again.
And when the day with drowsy gesture bends
And sinks to sleep beneath the evening skies,
As from each roof a tower of smoke ascends—
So does Thy Realm, my God, around me rise.
All those who seek Thee tempt Thee,
And those who find would bind Thee
To gesture and to form.
But I would comprehend Thee
As the wide Earth unfolds Thee.
Thou growest with my maturity,
Thou Art in calm and storm.
I ask of Thee no vanity
To evidence and prove Thee.
Thou Wert in eons old.
Perform no miracles for me,
But justify Thy laws to me
Which, as the years pass by me.
All soundlessly unfold.
In a house was one who arose from the feast
And went forth to wander in distant lands,
Because there was somewhere far off in the East
A spot which he sought where a great Church stands.
And ever his children, when breaking their bread,
Thought of him and rose up and blessed him as dead.
In another house was the one who had died,
Who still sat at table and drank from the glass
And ever within the walls did abide—
For out of the house he could no more pass.
And his children set forth to seek for the spot
Where stands the great Church which he forgot.
Extinguish my eyes, I still can see you,
Close my ears, I can hear your footsteps fall,
And without feet I still can follow you,
And without voice I still can to you call.
Break off my arms, and I can embrace you,
Enfold you with my heart as with a hand.
Hold my heart, my brain will take fire of you
As flax ignites from a lit fire-brand—
And flame will sweep in a swift rushing flood
Through all the singing currents of my blood.
In the deep nights I dig for you, O Treasure!
To seek you over the wide world I roam,
For all abundance is but meager measure
Of your bright beauty which is yet to come.
Over the road to you the leaves are blowing,
Few follow it, the way is long and steep.
You dwell in solitude—Oh, does your glowing
Heart in some far off valley lie asleep?
My bloody hands, with digging bruised, I've lifted,
Spread like a tree I stretch them in the air
To find you before day to night has drifted;
I reach out into space to seek you there ...
Then, as though with a swift impatient gesture,
Flashing from distant stars on sweeping wing,
You come, and over earth a magic vesture
Steals gently as the rain falls in the spring.
The Book of Poverty and Death
Her mouth is like the mouth of a fine bust
That cannot utter sound, nor breathe, nor kiss,
But that had once from Life received all this
Which shaped its subtle curves, and ever must
From fullness of past knowledge dwell alone,
A thing apart, a parable in stone.
Alone Thou wanderest through space,
Profound One with the hidden face;
Thou art Poverty's great rose,
The eternal metamorphose
Of gold into the light of sun.
Thou art the mystic homeless One;
Into the world Thou never came,
Too mighty Thou, too great to name;
Voice of the storm, Song that the wild wind sings,
Thou Harp that shatters those who play Thy strings!
A watcher of Thy spaces make me,
Make me a listener at Thy stone,
Give to me vision and then wake me
Upon Thy oceans all alone.
Thy rivers' courses let me follow
Where they leap the crags in their flight
And where at dusk in caverns hollow
They croon to music of the night.
Send me far into Thy barren land
Where the snow clouds the wild wind drives,
Where monasteries like gray shrouds stand—
August symbols of unlived lives.
There pilgrims climb slowly one by one,
And behind them a blind man goes:
With him I will walk till day is done
Up the pathway that no one knows ...
