Sau khi đọc một mạch hết bản thảo Tạp bút Quà của bố... tôi thấy cần viết một lá thư, không phải cho hai con của bố Dũng, mà cho bố Trần Đình Dũng.
Bố Dũng thân mến, vì sao tôi đọc liền một mạch? Bởi vì các lẽ sau đây:
1. Qua cuốn tạp bút này, giọng văn bố Dũng như nói chuyện, không hề "lên gân". Khi thì buồn buồn, khi thì dí dỏm, khi thì nghiêm nghị, khi thì tưng tửng... bố Dũng đã dành cho cuốn tạp bút này những bài tự sự, những bài kể chuyện, những bài giáo dục và có cả những bài vu vơ để làm quà tặng cho con mình.
2. Tưởng không thể tặng cho con một món quà nào bày tỏ tình cha với con nồng nàn hơn thế. Từng chuyện lớn "cả bầu trời" như nói về lòng yêu nước, về chuyện "Trong cái sống đã mang mầm cái chết. Trong cái được đã hàm chứa cái không. Trong cái có đã ẩn mình cái mất. Con sẽ học cách đương đầu với sự thay đổi đột ngột để ít đau, để đừng sụp ngã" (Amateur pianist), đến chuyện tỉ mẩn như chuyện đắp chăn, chuyện tắm táp, gấp áo quần cho con... và "Bố yêu con, vừa đủ để bối rối khi con ngấn nước mắt. Vừa đủ để bồn chồn mỗi khi con buồn buồn ít nói. Vừa đủ để lo lắng mỗi khi con nóng sốt. Vừa đủ để sợ hãi mỗi khi con đi chơi về muộn!" (Bố yêu con vừa đủ).
3. Tôi thấy thấp thoáng bóng hình người cha là tôi trong đó. Chắc chắn có nhiều người khác cũng cảm thấy như tôi. Và như thế, cuốn tạp bút này sẽ không chỉ là "Quà của bố..." riêng của bố Dũng mà còn là quà cho con của nhiều ông bố khác. Có điều là các ông bố thường làm nghiêm phụ vì như thế có vẻ dễ dàng hơn chứ không là từ phụ như bố Dũng. Bố Dũng thì nồng nàn quá, chu đáo quá và tế nhị quá. Và cũng có khi... lẩn thẩn như nỗi lo "vì vô tình, bố có thể cướp mất người đàn ông của riêng con" (Bố có lỗi với con). Tôi nói lẩn thẩn vì nghĩ rằng, sự chăm sóc, âu yếm, chiều chuộng , đùa nghịch... của bố thì cũng chỉ là của bố thôi. Nó hoàn toàn không thay thế được những chăm sóc, âu yếm, chiều chuộng, đùa nghịch... của "người đàn ông của riêng con" và ngược lại. Cùng một cách thể hiện tình cảm của bố và của "người đàn ông của riêng con" như nhau, cô gái sẽ tiếp nhận với thái độ, cảm xúc không hề giống nhau! Hay đây chỉ là cách bố Dũng muốn thể hiện ước ao con mình được "người đàn ông của riêng con" yêu thương và trân trọng như chính mình?
4. Bàng bạc qua nhiều trang, tôi học ở bố Dũng cách dạy con: Bố không áp đặt điều bố muốn nơi con. Bố chỉ là người hướng dẫn, gợi ý để con tự lựa chọn cách suy nghĩ, chọn một thái độ và để con chịu trách nhiệm về điều đó cho cuộc đời mình. Thú vị nữa là bố để cho con gái trách "Con ngã chảy máu mà bố vẫn ngồi nhìn", "Thế mà bố dửng dưng nhìn con đau" và bố giải thích: "Chẳng bao giờ bố hết thương con, nhưng cách bảo vệ con tốt nhất là dạy con tự bảo vệ mình, và ai cũng lớn lên với những lần vấp ngã". (Sáng thứ Bảy).
Có lẽ bố Dũng và nhiều ông bố khác sẽ đồng ý với tôi, với tình cảm vô bờ của người làm cha, làm mẹ, chúng ta cần con cái được ấp ủ trong chiếc nôi tình yêu của cha mẹ, tất nhiên cũng cần các con hiểu biết và trân trọng tình cảm này. Nhưng điều mong mỏi lớn nhất là con hãy hiến dâng lại tình cảm thiêng liêng này cho các con của con.
Mong rằng sau niềm vui được trải lòng theo từng chữ, từng dòng trong tạp bút này, bố Dũng còn gặt được thật nhiều những gì mà mình đã gieo, không phải "gieo bốn gặt một" (Nguyên tắc Bốn - Một) mà gieo một lần gặt bốn!
Thân thiết!
Mùa Noel 2009
Phan Bá Chức
